Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun'un Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
Kürt Edebiyatına Giriş'ten En Beğenilen Alıntılar
İyi bir dengbêj, çok geniş maddi, sosyal olanakları olan bir beyden daha ünlüdür.
📖 Sayfa 43 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kökünden koparılmış sözcükler bu toprağa düşüp kök salmaktadır. Sürgün, bir kökleşmeye dönüşmektedir.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Ortadoğu'nun en eski ve nüfus olarak en büyük halklarından olan bir halkın inkarı, elbette gülünç ve sözcüklerle anlatılamayacak kadar ilkeldir.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bütün dünyada bilinen Yaşar Kemal'in yazarlığı ve romanlarıyla ilgili burada fazla şey söylemeye gerek yok.
📖 Sayfa 89 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Dil üstüne sürekli çalışması, derin bilgisi, tartışılmaz şiir kültürü, ayrıca sıkı sıkıya dile bağlı olarak ortaya koyduğu imgelerdeki çok içten, yürekten gelen karakter, işte bütün bunlar, Ehmede Xanî'ye en sevilen Kürt şairi olma erdemini kazandırmıştır.
📖 Sayfa 27 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bölünmüşlük ve parçalanmışlığın yanında esas olarak istenen düzeyde yazılı bir edebiyatın ve birleşik bir edebiyat dilinin ortaya çıkmamasının nedeni, söz konusu zor, terör ve baskılardır.
📖 Sayfa 39 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
“Xêr, feyde û siûda welat, xelk û zîmane xwe li ser her tiştî re bigirine..."
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Evdalê Zeynikê
Sözlü edebiyat, unutturulmak, yok edilmek istenen tarih ve geçmiş ile de bağ kurmanın önemli bir aracı halindedir.
📖 Sayfa 45 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Derdî dûrî, derdî dûrî kuştimî
📖 Sayfa 66 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Derdî wuşyarî sebûrî kuştimî
Yadî yaran û wilatim roj u şew
Le heram kirdim qerar û xurd û xew
Ahmedê Xanî, tartışmasız kürtlerin en önemli şair, yazar ve klasik düşünürü olarak değerlendirilmektedir...
📖 Sayfa 24 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bilûra min ,binêre û bibîse
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Roj çû ava ,
Stêra êvarê bû geş...
Û pêlên ava şevên reş
Ketine deşt û nevalan...
Bilûra min!
Dengê xwe berde !
Dinya mîna zarokekî berşîr
Ket dergûşa xewê
Denge xwe berde bilûra min
Û jê ra bilorîne
Xema wê birevîne...
“Doğu'da kara yaralar çoktur"
📖 Sayfa 84 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kürt edebiyatına bakarken, edebiyatın da tıpkı Kürtlerin ülkesi ve ülkedeki yaşam gibi, bir var olma mücadelesi içinde olduğunu görmek, bilmek ve anlamak gerekiyor.
📖 Sayfa 21 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Yezidilerin Mishafa Reş ve Kitaba Cilwe kitapları, denilebilir ki, tümüyle Kürt insanına, gelenek ve göreneklerine ait olan kitaplardır.
📖 Sayfa 36 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Yürek yakar yazıya sığmaz feryatlar
📖 Sayfa 88 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Derdî dûrî ,derdî dûrî kuştimî
📖 Sayfa 65 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Derdî wuşyarî sebûrî kuştimî
Yadî yaran û wilatim roj u şew
Lê heram kirdim qerar û xurd û xew.
-Hêmin-
Dil olarak da, kişiselleştirerek söylersem, Kürtçenin bu kadar duru, edebi ve güzel olarak kullanıldığı bir esere rastlamış değilim.
📖 Sayfa 49 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Tümüyle Kürtlere ait olan Yezidi dininin kutsal kitapları doğrudan Kürtçe yazıldı ve bugüne kadar okunarak korundu.
📖 Sayfa 36 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bilûra min!
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Dengê xwe berde!
Dinya mîna zarokekî berşîr
Ket dergûşa xewê.
Mem ile zîn, Kürt coğrafyasının, Kürt dili ve insanının sembolüdürler.
📖 Sayfa 27 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bir toplumu tanımanın en iyi yollarından biri de o toplumun destanlarını, hikâyelerini ve türkülerini bilmektir.
📖 Sayfa 48 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Ehmede Xanî, tartışmasız Kürtlerin en önemli şair, yazar ve klasik düşünürü olarak değerlendirilmektedir .
📖 Sayfa 24 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
“Bir halkın dili, onun hafızasıdır.”
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kan gölünde yeşeren umut
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
ve onurlu,
Serbest bir yaşama duyulan özlem...
Kürtçe bugün birbirine bağlantılı bir bölgede, 25 milyon dan fazla insanın konuştuğu bir dil.
📖 Sayfa 8 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
"E. Xanî ulusal bilinç ve duyguyu, şîîrsel bir anlatımla, Kürt insanın yaşamına soktu."
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kürt edebiyatını, devletleri, kurum ve enstitüleri olan diğer ülke edebiyatlarıyla karşılaştırmak haksızlıktır.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
***
Üzgünüm ki Kürt Edebiyatı, yalnızca yurt dışında nefes alıp verebiliyor...
Bir ülkenin aydınları, o ülkenin gururudur...
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
*Bir sosyal, politik mesaj nasıl edebi kalıplara, kılığa sokulur?
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
*Angaje bir yazarlıkla, sanatkarlık nasıl birleştirilebilir?
*Çekilen acı ve eziyet nasıl edebi olarak biçimlendirilip, stilize edilebilir?
“1923 yılında ülkenin dört parçaya bölünmesinden sonra Kürt dili, Türkiye sınırları içinde tamamıyla yasaklandı.O günden bu yana da bu yasak,önemli oranda,sürmektedir.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
1990'ların başında zamanın cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın çabalarıyla Kürtçeyi tümden yasaklayan yasa yürürlükten kaldırıldı. Kürtçe gazete, dergi, kitap yayınına izin verildi.Ancak Kürt dili hâlâ eğitim dili olarak yasak.”
Derdî dûrî , derdî dûrî kuştimî
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Derdî wuşyarî sebûrî kuştimî
Yadî yaran û wilatim roj û şew
Lê heram kirdim qerar û xurd û xew
~~~
Uzaklığın derdi, uzaklığın derdi öldürdü beni / Hasretin derdi öldürdü sabrımı / Gece gündüz ülkemi ve sevdiklerimi anmam / Uykularımı, yaşamımı, düşüncelerimi öldürdü benim
Bilûra min, binêre û bibîse
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Roj çû ava,
Stêra êvarê bû geş...
Û pêlên ava şevên reş
Ketine deşt û nevalan...
Bilûra min!
Dengê xwe berde
Dinya mîna zarokekî berşîr
Ket dergûşa xewê
Dengê xwe berde bilûra min
Û jê ra bilorîne
Xema wê birevîne
Celadet Ali Bedirxan
"Hêviyên wî mezin bûn..."
📖 Sayfa 56 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Oyuna yazdığı kısa ön sözde "Doğu'da kara yaralar çoktur" diyen yazar, "ancak en kötülerinin ve var olan tüm bu yaraların anasının, bilgisizlik ve yoksulluk" olduğunu belirtmektedir.
📖 Sayfa 84 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Şagirtino, dilgeşino... hûn dengê xelkê ne. Hûn ben dewarê ruhê wî, qasidê hîs û canê wî ne.
📖 Sayfa 43 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
"Öğrenciler, iyi yürekliler... siz halkın sesisiniz. Ruhunun gözcüsü, duygu ve düşüncelerinin elçisisiniz."
“Doğu’da kara yaralar çoktur; ancak en kötülerinin ve var olan tüm bu yaraların anasının, bilgisizlik ve yoksulluk”
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kürt edebiyatıyla ilgili bilgi verirken politikadan, Kürtlerin içinde bulunduğu politik koşullardan söz etmek bir zorunluluk. Çünkü Kürtlerin yaşadığı coğrafyada her şey, edebiyat da dahil, politikaya ve sosyal koşullara çok yakından bağlı. (Büyük olasılıkla dünyanın hiçbir yerinde, bir edebiyatın bu oranda politikaya bağlı olduğu, politikadan doğrudan etkilendiği görülmemiştir.)
📖 Sayfa 17 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bilûra Min
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bilûra min,binêre û bibîse,
Roj çû ava,
Stêra êvarê bû geş...
Û pelên ava şevên reş
Ketine deşt û nevalan...
Bilûra min!
Dengê xwe berde!
Dinya mîna zarokekî berşîr
Ket dergûşa xewê
Dengê berde bilûra min
Û jê ra bilorîne
Xema wê birevîne.
Celadet Ali Bedirhan
Kurdî axir bilê çi ye eybî?
📖 Sayfa 30 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Her kelamî heqe niye eybî
Ya level Farsî çi ferqî heye?
Bo çî ew rast e,bo çî em kemiye?
Hacî Qadirê Koyî
De xelk nebêjitin ki "Ekrad
📖 Sayfa 20 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bê marîfet in ,bê esl û binyad
Enwayî milet xwedan kitêp in
Kurmanc i tenê di bê hesêb in"
Hem ehlê nezer nebên ku "Kurmanc
Işgê nekirin ji bo xwe amanc
Têkda ne di talib in,ne metlûb
Vêkra ne mihîb in ew,ne mehbûb
Bê behre ne ew,ji eşqbazî
Farix ji heqîqîy û mecazi.
Ehmedê Xanî
Baskı ve asimilasyondan dolayı ciddi biçimde daraltılmış ve gelişmesi önlenmiş Kürt dilinin zenginlikleri, nüansları ve edebi değeri, destan, hikâye ve türkülerde saklıdır.
📖 Sayfa 48 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
“Edebiyat, kimliğin sessiz çığlığıdır.”
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Bir yazar için zorunlu olan özgürlüklerin hiçbirisi Kürt yazarları için söz konusu değil. İstisnasız bütün Kürt yazarları hakkında davalar açılmış, kitapları toplatılmıştır. Cezaevlerine girmiş ve -en iyi olasılıkla- ülkeden çıkmak zorunda kalmışlardır.
📖 Sayfa 83 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kürt yazarı -ister istemez- angaje bir yazardır. Sürekli yok olma tehlikesini yaşayan, sürekli hor görülen bir toplumun yazarının, doğal olarak, çevresindeki olaylara, gelişmelere, değişmelere kayıtsız kalması beklenemez.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
“Tümüyle Kürtlere ait olan Yezîdî dininin kutsal kitapları doğrudan Kürtçe yazıldı ve bugüne kadar okunarak korundu.”
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Xêr , feyde û siûda welat , xelk û zimanê xwe li ser her tiştî re bigirine …
📖 Sayfa 43 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Evdalê Zeynikê
Doğu'da kara yaralar çoktur, ancak en kötülerinin ve var olan tüm bu yaraların anası, bilgisizlik ve yoksulluktur.
📖 Sayfa 84 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kürt edebiyatının varlığı bilinmekle birlikte, Kürt edebiyatı üzerine yapılmış araştırmalar çok seyrek rastlanıyor.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Haksız bir işgalin açtığı yaralar, kendisini, onurunu korumak için bir şeyler yapmaya çalışan ezilmiş, tutuklanmış, ailesi yok edilmiş mazlum insanlar, tümüyle yok olan günlük yaşam, parçalanan aileler, sömürgeleştirilmiş bir ülkenin kan ağlayışı ve kan gölünde yeşeren umut ve onurlu, serbest bir yaşama duyulan özlem.
📖 Sayfa 60 · Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Ülkenin ve sosyal yaşamın bölünmüşlüğünden dış güçlerin akıl almaz baskı ve teröründen dolayı
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Kürtler, bir türlü fırsat bulup kendi dillerini ve kültürlerini geliştiremediler. Kürt dili ve edebiyatını geliştirebilecek kurumlara sahip olamadılar dili geliştirmek için zorunlu olan ulusal kurum enstitü, akademi ve kültürel kuruluşları kuramadılar.
“Le mabeynî kilaw sûr û kilaw reş
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Perêşan in,dibine mîsalî gay beş”
------
“Kırmızı (Osmanlılar) ve siyah(Farslar) şapkalılar arasında
Paylaşılmış sığır misali,perişanız.”
...
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Dengê xwe berda bilûra min
Û jê da bilorîne
Xema wê birevîne
22 Nisan 1898’de, Kahire’ de yayınlanmaya başlayan gazete, aynı zamanda Kürtlerin çıkardığı ilk gazetedir.Gazetenin anısına, Kürtler 22 Nisan’ ı “Ulusal Gazetecelik Günü” olarak kutlamaktadırlar ve Irak Kurdistanı’ nda 22 Nisan resmi gündür.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Ülkede hiçbir olanağa sahip olmayan ve sürekli yok edici bir baskıyla karșı karșıya olan dil ve edebiyat, ancak yurtdıșında nefes alabiliyor.
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
...îro dijmin li me kîn e...
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun
Sıkça Sorulan Sorular
Kürt Edebiyatına Giriş kimin eseridir?
Kürt Edebiyatına Giriş, Mehmed Uzun tarafından yazılmıştır.
Kürt Edebiyatına Giriş kaç sayfadır?
Kürt Edebiyatına Giriş, 103 sayfadır (İthaki Yayınları baskısı).
Kürt Edebiyatına Giriş'in en ünlü sözü nedir?
“İyi bir dengbêj, çok geniş maddi, sosyal olanakları olan bir beyden daha ünlüdür.”