Noam Chomsky'un 1993'te yayımlanan Medya Gerçeği adlı eseri, Siyaset-Politika türünün önemli örneklerindendir. Abdullah Yılmaz çevirisiyle Everest Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
Medya Gerçeği'den En Beğenilen Alıntılar
Kısacası, ülkenin sahiplerinin mutlu olmasını sağlamak zorunludur; yoksa hepimiz acı çekeriz. Çünkü yatırımları denetleyenler, üretime ve bölüşüme karar verenler, kendilerini olanak bulduklarında mülk sahiplerine kiralayan insanların nelerden yararlanacaklarını saptayanlar onlardır. Bu durumda sokaktaki evsizler açısından ilk öncelik, malikanelerde oturanların makul biçimde hoşnut olmalarını sağlamak olmalıdır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Devlet doktrini ve medyaya göre uluslararası terörizmi başlıca yatağı olan Orta Doğu'ya dönersek, 1985'teki en önemli terörist eylem, 80 kişinin ölümü ve 200 kişinin yaralanması ile sonuçlanan Mart ayında Beyrut'taki bombalı araba olayıdır. Hedef, terörizme karışmakla suçlanan, Şii lider Şeyh Fadlallah'tı ama o kaçmayı başarmıştır. Saldırı, CIA ve Lübnan istihbaratıyla İngiliz uzmanların da yardımını alan Suudi ortak özellikle, Casey ve CIA üzerine yazdığı kitapta Bob Woodward'ın iddiasına göre, CIA başkanı William Casey'in özel bilgisi dahilinde, yürütülmüştür.
📖 Sayfa 390 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
“Bizim çağımızda hileye, Orwell sayesinde, yenikonuş (newspeak) denmektedir;” (s. 164)
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Batı'da basın özgürlüğü konusunda dile getirilen kaygıların hiçbir inandırıcılığı yoktur.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Medya, hükümet politikasını sorgular ve karşı çıkar, ama bunu, hemen hemen yalnızca, devlet-şirket iktidarının özünde ortak olan çıkarlarıyla belirlenen çerçevesi içinde kalarak yapar. Elit kesimler arasındaki ayrılıklar medyadaki tartışmalara yansır, ne var ki elitlerin dar kapsamlı konsensüslerinin dışına çıkılmasına çok ender olarak rastlanır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
"Yurttaş bir tüketicidir, bir gözlemcidir, ama bir katılımcı değildir. Halkın başka yerlerde hazırlanan politikaları onaylama hakkı vardır, gelgelelim bu sınırlar aşılırsa demokrasi kalmaz ve şöyle ya da böyle çözülmesi gereken "demokrasinin krizi"yle yüz yüze geliriz."
📖 Sayfa 21 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Nikaragua'ya saldıran büyük gücün ajanlarından neredeyse fazla olan düşman gazeteciler bütün ülkede özgürce seyahat edip haber yaparlar.
📖 Sayfa 454 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Kısacası ülkenin sahiplerinin mutlu olmasını sağlamak zorunludur;
📖 Sayfa 45 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
yoksa hepimiz acı çekeriz.
Şah'ın düzenleyip %99'luk bir oy aldığı bir halk oylaması Times tarafından "İran halkının cüretli yeni reform çabalarında açıkça Şah'ın arkasında olduğunun
📖 Sayfa 406 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
güçlü bir kanıtı" olarak alkışlanıyordu.
Bir kere daha, tarih, Watergate karşısındaki tepkiyi değerlendirmemizi sağlayan bize kontrollü bir deney sunacak kadar nazikti. Sonuçlar tartışmasızdır. Dikkatler, iktidar ve etkileme ile örgütlerin ve halkın haklarının görece küçük çaplı çiğnenmesine çekilmişti; güçsüzler karşısındaki çok daha ciddi suçlar hakkında çok az şey duyuldu ve hiçbir zaman kongre oturumlarına konu olmadı
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
"Medyanın yapısı da yerleşik öğretiye uyum sağlamayı özendirecek biçimde düzenlenmiştir."
📖 Sayfa 12 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
En etkili hile, tartışmalara hoşgörüyle yaklaşarak, hatta makul sınırlar içinde cesaretlendirerek, düşünülebilir olanın sınırlanmasıdır. Ne var ki demokratik sistemler, çarpıcı bir araç olarak "bir ifadenin yorumlanması'' yöntemi gibi daha kaba araçlara da başvururlar. Böylece Üçüncü Dünya'daki saldırganlık ve devlet terörü "demokrasi ve insan haklarının savunulması"na dönüşürken; "demokrasi", Winston Churchill'in dünya düzeni reçetesinde görüldüğü gibi, hükümet, "evlerinin içinde sessiz sessiz oturan zengin insanlar"ın emin ellerinde olduğu zaman gerçekten sağlanabilir.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Konuşma özgürlüğü için kazanılmış zaferlerin hiçbirinin tam bir kalıcılığı yoktur.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Yine de kazanılmış zaferler vardır. Diğer alanlarda da temel insan hakları garantisinde, hissedilir gelişmeler olmaktadır. Bize Hitler'i ve Stalin'i veren bir çağda bu sözcükleri telaffuz etmek ne kadar zorsa, süreç o ölçüde sancılı olacaktır. Önümüzde uzun bir yol var, ve sürekli bir uyanıklık ile halka yönelmekte kararlılık göstermezsek, şimdiye kadar elde ettiklerimizin "güvenlik garantisi" yoktur.
“İki yüzlülük yalnızca Tanrı’nın görebileceği bir kötülüktür”
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
"Gerçeklerin bellek kuyusuna atılmasıyla bu tür problemler kolayca hallediliyordu."
📖 Sayfa 138 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Elit grupların görevi , mevcut kötü durumu iyi göstermek ve sistemimizin parlak başarılarını yüceltmektir.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Diğer işyerleri gibi medya kuruluşları da alıcılara bir ürün satar.Onların piyasası , reklamcılar , “ürün” ise izleyicilerde ve gözler reklam oranlarını büyüten daha zengin izleyicilere dikilmiş durumdadır .
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Kısacası, dünya bizimle aynı görüşte değilse, o zaman bütün dünya yanılıyordur. Başka hiçbir ihtimal tartışılamaz, hatta akla bile getirilmez. Daha da çarpıcı olanı, dünyanın bizimle aynı
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
görüşte olmaması bile kabul edilemez. Bunu anlayamadığı için
de bizim sınırlarımız dışındaki dünya (İsrail hariç tabii) yoktur.
"Medyanın oto-sansürü sayesinde ABD'yi katliamda aktif olarak yer almaktan vazgeçirebilecek ve böylelikle katliamı sona erdirebilecek şekilde hareket etmeye zorlayan bir muhalefet örgütlemeye yönelik tek bir ciddi çabaya rastlanmamıştır."
📖 Sayfa 239 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Genel anlayış, bizim liderleri değil, liderlerin bizi denetlediği şeklindedir. Eğer halk denetlenmez ve propaganda işe yaramazsa, o zaman devlet yeraltına inmeye, komplocu operasyonlar ve gizli savaşlar yürütmeye zorlanır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Halkın önemli konulara karışmasını engelleme süreci, seçimler halkın kendisi dışında hazırlanmış programlar arasında seçim yapmasını bile sağlayamadığı ve seçim yalnızca simgesel bir kişiliği seçme işleminden ibaret kaldığı zaman bir adım daha ileri gitmektedir.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
iyi işlenmiş bir propaganda sisteminin bir amacı, hedeflerini bir yurtseverlik mesajı taşıyan sloganlara yeterli bir coşkuyla sarılacakları düzeye indirecek, zihinsel yetileri körleştirmektir.
📖 Sayfa 404 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Eğer halk denetlenmez ve propaganda işe yaramazsa o zaman devlet yeraltına inmeye komplocu operasyonlar ve gizli savaşlar yürütmeye zorlanır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Başkan winston Churchill Mezopotamya ve Afganistan'da "medeniyetten uzak kabileler" karşısında "zehirli gaz" kullanılmasını tavsiye ediyordu.
📖 Sayfa 276 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Tarihte fiyakalı gömlekler ve altın kordonlu yelekler giyen birçok insan, şu ya da bu biçimde, kirli eli astarlarına dökülmesini emrettiği kanın üstünde yükselmektedir.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
"İnsanların mutlu olması" için "özgürlük yok edilmeli" ve kitlelerin dört gözle bekledikleri "müminler cemaati" istekle yaratılmalıdır. Modern laik çağda bunun anlamı, devlet dinine imandır. Batı demokrasilerinde bu iman sosyal yardım ve özel girişim denen özel kâr sisteminin efendilerine itaat etme öğretisi biçimini alır. Halk kendi yararına cahil bırakılıp aşırı milliyetçi büyülere esir edilmelidir."
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Tartışma yasaklanamaz , kaldı ki düzgün biçimde işleyen bir propaganda sisteminde yasaklanmamalıdır , çünkü doğru sınırlar içerisinde yapılan tartışmaların sistemi pekiştiren bir niteliği vardır.Önemli olan , sınırları kesin çizgilerle belirlemektir.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
tarihçi Thornas Bailey, "kitleler dillere destan bir biçimde kısa görüşlü oldukları ve genel olarak bıçak kemiğe dayanana kadar tehlikeyi farkedemedikleri için, devlet adamlarımızın onları uzun vadeli çıkarlarının bilincine varmaları için kandırmak zorunda kaldıkları" gözleminde bulunmaktadır.
📖 Sayfa 33 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Kısacası önemli olan , gündemi belirleme gücüne sahip olmaktır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Amerika Birleşik Devletleri kendisine bağlı ülkelerde "demokrasiyi tesis etmek" için genellikle şiddete başvurmalıdır. Ülke içinde daha ince araçlar kullanılması gerekmektedir: Aptal kitleleri "gerekli yanılsamalar"la aldatarak rızanın üretilmesi; medyanın ve Kongre'nin hasıraltı edilemeyecek kadar açık bir hale gelene kadar görmezlikten geldiği üstü örtülü operasyonlar...
📖 Sayfa 35 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Sovyet Yahudileri Araplara düzenli olarak reva görülen uygulamalara maruz kalsalardı, ya da Nikaragua gibi resmi bir düşman "insan soyunun simgesi" olan İsrail'dekilere yaklaşan baskı önlemleri uygulayacak olsaydı, koparılan feryatlar kulakları sağır ederdi.
📖 Sayfa 88 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
ABD'nin şiddetini haklı çıkarmaya yarayan ve samimi bir dille itiraf edilen temel sav şöyledir: "Uzayan yıpratma savaşı, rejimi büyük ölçüde zayıflatacak, baskının aşırı derecede ağırlaştırılmasını kışkırtacak ve halk isyanıyla, iç darbelerle ya da liderlikteki bölünmelerden yararlanarak er geç rejimi
📖 Sayfa 93 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
yıkacak olan hoşnutsuz Nikaragua halkının desteğini kazanabilecektir".
Amerika Musaddık'ı devirmeye soyunduğu için, onun medyadaki imajı da kötüleşmeye başladı ve rutin bir biçimde diktatörlükle suçlandı. Ancak, Şah iktidarda olduğu sürece gerçekte hiçbir zaman bu terimlerle betimlenmedi.
📖 Sayfa 405 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Gelgelelim İsrail, ABD'nin himaye ettiği bir ülkedir ve bu yüzden saldırgan olma hakkına doğal olarak sahiptir.
📖 Sayfa 88 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
“Modern çağda, global sistemdeki "müdahale"nin ülke içindeki karşılığı olan "serbest piyasa"nın doğal baskılarını arttırmak amacıyla "halkın düşüncesi"ni denetleyici önlemlere başvurulmuştur.” (s. 57)
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Sovyetler Birliği'ni ve müttefiklerini kontrol altına alma projesi, çağdaş tarihin, üzerinde durmaya değecek kadar ağırlıklı bir konusudur.
📖 Sayfa 269 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Milton, "İkiyüzlülük yalnızca Tanrı'nın görebileceği bir kötülüktür" diye yazıyordu.
📖 Sayfa 163 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Dünya bizimle aynı görüşte değilse , o zaman bütün dünya yanılıyordur.Başka hiçbir ihtimal tartışılamaz , hatta akla bile getirilemez.Daha da çarpıcı olanı , dünyanın bizimle aynı görüşte olamaması bile kabul edilemez.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
"Hakikat, kendisini üstün tutan çabalara layıktır."
📖 Sayfa 242 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
İyi işleyen bir kapitalist sistemde-özgürlük dahil-her şey metaya dönüşür. Kişi satın alabildiği kadarına sahiptir.
📖 Sayfa 515 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Sovyetler Birliği, kendi güvenliğine Danimarka ya da Lüksemburg'dan gelen çok daha ciddi tehditlere benzer bir şekilde karşılık verecek olsa, nasıl bir tepkinin doğacağını hayal edebiliriz.
📖 Sayfa 90 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Devletin denetiminde olan medya örneğinde, demokratik katılım, politik sistemin nasıl işlediğine bağlı olarak değişiklik gösterebilir; pratikte devletin medyası, devlete egemen olacak kadar kuvvetli olan güçler ile bu güçlerin koyduğu sınırların dışına çıkamayan bir kültür yöneticileri aygıtı tarafından belli bir hizada tutulmaktadır.
📖 Sayfa 43 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
“Çok ender istisnaları saymazsak halk temsilcileri ,iş yerinden gelip iş yerine dönenlerden değil ,tam tersine ,iş çevrelerine ,yönetim kurullarına ve diğer ayrıcalıklı kesimlere hizmet eden hukuk bürolarından çıkmıştır.”
📖 Sayfa 45 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Medyanın önemli bölümünün ve diğer ideolojik kurumların
📖 Sayfa 23 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
genel olarak mevcut iktidarın algılamaları ve çıkarlarını yansıtması, tartışmaya gerek görülmeyen varsayımlar temelinde, doğal bir beklentidir.
Onyedinci yüzyıl İngiliz devriminin radikal demokratları, "yasalarımızı, korkuyla seçilmiş ve bizi ezmekten başka bir şey yapmayan, halkın acılarını bilmeyen şövalyelerle beyfendiler hazırladıkça asla iyi bir dünya olamayacağına" inanmaktaydılar
📖 Sayfa 45 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Reagancılar, Kasım 1984'teki, yapılması istenmeyen Nikaragua seçimleriyle ilgili dürüst bilgilerin aktarılması tehlikesini tamamen engelleme kampanyasının bir
📖 Sayfa 88 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
parçası olarak bu tür haberleri ortaya attıklarında, en samimi güvercinler bile ABD'nin yeni geliştirilen MİG'leri yok etmek,' için Nikaragua'yı bombalamak zorunda kalacağı, çünkü "MİG'lerin ABD'ye karşı bir güç oluşturdukları", bunun
güvenliğimize yönelik korkunç bir tehdit anlamına geldiği
(Massachusetts Senatörü Paul Tsongas) uyarısında bulunmuştu.
Senatör William Fulbright 1966'da Senato'da hükümet ve medya üzerine yapılan oturumlarda şu gözlemde bulunmaktaydı: "Çok ilginçtir ki önde gelen gazetelerimizin çoğu hükümetin neredeyse ajanları ya da uzantıları haline gelmişlerdir; hükümet politikasına karşı çıkmamakta, onunla ilgili soru bile sormamaktadırlar."
📖 Sayfa 119 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Milliyetçi blokun başına geçen Musaddık 1951 'de Başbakan oldu ve İran
📖 Sayfa 404 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
petrolünü millileştirmeye girişti. 1953'te, Amerika İngiltere ile Musaddık'ın gitmesi gerektiğinde anlaştı. Bir CIA darbesi, Şah'ı yeniden tahta geçirerek, parlamenter rejimi yıktı. Darbenin bir sonucu, Amerika'nın dünyanın önemli enerji kaynaklarını tamamen ele geçirmesi işleminin bir parçası olarak, İran imtiyazının %40'ını ABD petrol şirketlerinin alması oldu
Dünyada birçok terörist devlet vardır, ama Amerika, uluslararası terörizme resmi olarak bağlılığıyla ve rakiplerini utandıran düzeyiyle, bu alanda eşsizdir.
📖 Sayfa 389 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Karşılaşılan felaketler üzerine bir ABD ordu talimatnamesi terörizmi "politik, dini ya da ideolojik nitelikli hedeflere ulaşmak için hesaplı şiddet kullanma ya da şiddet tehdidi" olarak tanımlıyor. "Bu yıldırma, baskı ya da korku yaratma yoluyla yapılır."
📖 Sayfa 388 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Kitlelerin düşünme tarzları ve eylemlerindeki özgür irade gezegenlerin dönüşünde , kuşların göçünde ve yaban faresi sürülerinin denize girişine görülenden daha fazla değildir.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Nasıl 1984'te, Panama'da o zamanlar hala ABD yanlısı olan ünlü uyuşturucu kaçakçısı General Noriega seçimlere hile karıştırdığında bir sorun çıkmadıysa, ABD'nin egemenliğine kafa tutulmadığı zaman "demokrasi"yi yerleştirme sorunuyla karşılaşılmıyordu.
📖 Sayfa 121 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
"Spence, 1986 başında Nikaragua üzerine çıkan haberlerle ilgili incelemesinde aynı eğilimleri saptamıştı; ilk öncelik ABD hükümetine verilmekteydi, ikinci sırada ise ABD yanlısı güçler geliyordu."
📖 Sayfa 118 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Kolayca farkedilebilecek olan söz konusu kurumsal faktörlerin bir çözümlemesi de "komplo teorisi" yaftası yapıştırarak kolayca görmezlikten gelinebilir (düşünceyi önlemenin ve kurumları incelemeden korumanın gerekli olduğu zamanlar için bilinen bir reflekstir bu).
📖 Sayfa 177 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Küçücük bir sivil kesimin arkasında ordunun kesin egemenliğinin bulunduğu ABD desteğindeki terör devletlerinde "demokrasiyi gerçekleştirme" gibi bir sorun yoktur.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Totaliter bir devlet, gerekli doğrulara daha az bağlı kalmakla yetinebilir. Halkın itaat etmesi yeterlidir; onların ne düşündükleri ikincil düzeydeki bir kaygıdır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Bizim politik kültürümüzde Brezilyalı piskoposlarınkinden daha farklı bir demokrasi anlayışı vardır. Brezilyalı piskoposlara göre, demokrasinin anlamı, yurttaşların bilgilenme, araştırma, tartışma ve politika oluşturmaya katılma ve politik eylem aracılığıyla kendi programlarını ortaya koyma fırsatına sahip olmalarıdır. Bize göre ise demokrasi daha dar bir kapsamda tasarlanmıştır: Yurttaş bir tüketicidir, bir gözlemcidir, ama bir katılımcı değildir. Halkın
📖 Sayfa 28 · Medya Gerçeği, Noam Chomsky
başka yerlerde hazırlanan politikaları onaylama hakkı vardır, gelgelelim bu sınırlar aşılırsa demokrasi kalmaz
“Pek çok sivil kayıpla sonuçlanan Tunus'un bombalanması, Dışişleri Bakanı Shultz tarafından, "terörist saldırılara karşı meşru bir yanıt" olarak tanımlanmıştı. Kıbrıs'taki terörist cinayetler ise daha önceki on yılda İsrail'in düzenlediği kaçırma eylemlerine misilleme olarak gerçekleştirilmişti. Böylesi bir savunma dinlenseydi bile, kesinlikle dikkate alınmazdı. Pek çok ahlakçının anlayacağı gibi, "misilleme" teriminin de doğru bir yorumunun yapılması gerekmektedir.” (s. 181)
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
“Woodrow Wilson'ın Halkı Bilgilendirme Komitesi'nin (Creel Komisyonu) aşağıdaki değerlendirmesini doğrulamaktadır: "Haberleri denetlemenin en iyi araçlarından birisi, resmi bilgilendirmeyle aynı kapıya çıkacak şekilde, haber kanallarına, gerçekler'in aktarılmasıydı". Medyanın Washington'un istekleri doğrultusunda verdiği seçim haberlerinin bitmek tükenmez biçimde yinelenmesiyle, gerekli öğreti yerleşik bir doğru halini almıştır.” (s. 105)
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Demokratik sistemde gerekli yanılsamalara zorla dayatılamaz.Tersine , halkın Zihnine daha ince araçlarla kazınmalıdırlar.Totaliter bir devlet , gerekli doğrulara daha az bağlı kalmakla yetinebilir.Halkın itaat etmesi yeterlidir ; onların ne düşündükleri , ikincil düzeyde bir kaygıdır.Ancak demokratik bir politik düzende her zaman bağımsız düşüncenin politik eyleme dönüştürülebilmesi tehlikesi vardır,dolayısıyla bu tehditi kökünden kazımak önem taşımaktadır.
Medya Gerçeği, Noam Chomsky
Sıkça Sorulan Sorular
Medya Gerçeği kimin eseridir?
Medya Gerçeği, Noam Chomsky tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1993'te yayımlanmıştır. Türkçeye Abdullah Yılmaz çevirmiştir.
Medya Gerçeği kaç sayfadır?
Medya Gerçeği, 522 sayfadır (Everest Yayınları baskısı).
Medya Gerçeği'nin en ünlü sözü nedir?
“Kısacası, ülkenin sahiplerinin mutlu olmasını sağlamak zorunludur; yoksa hepimiz acı çekeriz. Çünkü yatırımları denetleyenler, üretime ve bölüşüme karar verenler, kendilerini olanak bulduklarında mülk sahiplerine kiralayan insanların nelerden yararlanacaklarını saptayanlar onlardır. Bu durumda sokaktaki evsizler açısından ilk öncelik, malikanelerde oturanların makul biçimde hoşnut olmalarını sağlamak olmalıdır.”