
Mehmet Azimli'nin Müslümanların Engizisyonu - 1 adlı kitabı, din konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. İlk kez 2019'da yayımlanmıştır. Eserden akılda kalan bölümleri, beğeni sırasına göre aşağıya derledik.
Müslümanların Engizisyonu - 1'dan En Beğenilen Alıntılar
Moğolların reva gördüğü zulüm karşısında Necmeddin Kübra'nın takındığı tavır gerçekten dikkat çekmektedir.Cengiz Han N.Kübra'dan şehri terk etmesini istemiş, fakat o, şehir taş üstüne taş kalmayacak derecede harabeye çevrilirken, müritlerine hayatlarının bağışlanması karşılığında şehri terk etmelerini emretmiş ancak kendi hayatının bağışlanmasını kabul etmemiştir.Aksine harp meydanına gitmiş ve putperest Moğollarla dişe diş mücadele ettikten sonra şehit olmuştur
📖 Sayfa 193 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Düşünce özgürlüğünden yoksun olmak, düşündüğünü söylememek değil, hiç düşünmemiş olmaktır.
📖 Sayfa 46 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İnsanlar gerektiğinde susarak, yeri geldiğinde konuşarak, yapabildiği en mükemmel riyakarlıkları ve dalkavukluğu sergileyerek yetkililere kendilerini beğendirmeye çalışırlar. Bu tür gerçekte yetersiz kimseler, tatlı dilleriyle vezirlere iltifatlar yağdıran, gıyaplarında kendilerinin övülmesi için hilekarlıklara başvuran karaktersiz kişilerdir. (İbnül Mukaffa)
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Ebu Hanife, içinde yaşadığı bölgenin sosyal ve kültürel şartları sebebiyle oraya ulaşan rivayetlere karşı her zaman temkinle yaklaşmıştır.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İslam tarihi boyunca düşünce suçlusu sayılan birçok insan katledilmiştir. Sırf farklı düşündükleri için sorgulanmış, işkence edilmiş ve nihayet öldürülmüştür.
📖 Sayfa 11 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Bilim ve sanat, itibar görmediği toplumları terk eder."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İbn Sina
"Hicri ikinci asır, İslam düşünce tarihinde kendine mahsus bir yere sahiptir."
📖 Sayfa 90 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Fakat gün gelip birçok İslami disiplinde otorite olduğu ve fikirlerini beyan ettiği zaman yerleşik düşünce müntesipleri tarafından hakaretlere ve işkencelere uğramıştır.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Bir insanı zorla susturmak ona bahşedeceğiniz en büyük onurdur. Onun size karşı olan mükemmelliğini kabul ettiğiniz anlamına gelir." J. Sobran
📖 Sayfa 29 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Günümüzde de geçmişteki ilim ve fikir erbabına yapılanları çağrıştıran yaklaşım, tavır ve girişimlere tanık oluyoruz. YERLEŞİK ANLAYIŞA AYKIRI BİR ŞEY SÖYLEYEN/YAZAN, ÜRETEN YAZAR VE AKADEMİSYENLERİN NASIL YAFTALANARAK HEDEF GÖSTERİLDİĞİNİ İBRETLE İZLİYORUZ. " (Sahife 9)
📖 Sayfa 9 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Düşünce suç olmaz, en büyük düşünce suçu, düşüncenin suç olabileceğini düşünmektir.
📖 Sayfa 240 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
...Bundan dolayı tahammül edemedikleri Taberi’ye eziyet etmişlerdir. O ise evine kapanmış, yaklaşık kırk sene her gün kırk varak yazarak muhteşem eserler meydana getirmiştir.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Sözün daha özgürce, korkmadan söylendiği bir dünya için...
📖 Sayfa 13 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Hz. Ebu Bekir ve özellikle de fetihler sonucu ganimetlerin aktığı Hz. Ömer döneminde hiç sorun çıkarmayan Ebu Zer'e ne oldu da Hz. Osman'ın döneminde "iflah olmaz bir mal düşmanı(!)" kesildi ?
📖 Sayfa 20 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İbnul Mülaffa'nın dini söylemlerinin yanısıra Abbasi İktidarını ve dolayısıyla halife Mansur'u üstü kapalı da olsa eleştirmesi, öldürülme nedi için yeterli görülmüştür. (Sayfa 67)
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Düşünce özgürlüğünden yoksun olmak, düşündüğünü soyleyememek değil, hiç düşünmemiş olmaktır." J.P.Sartre
📖 Sayfa 46 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İbnü'n Nablusi' nin Fatimi karşıtı fikirlerine son derece sinirlenen Muiz, Fatimiler'ce muhalif olarak görülen diğer Sünni alimlere karşı sergilenen tavrın bir benzerini göstererek, önce zincire vurularak deve üzerinde Kahire sokaklarında dolaştırılmasını, sonrasında da diri diri derisinin yüzülmesini emretmiştir.Neticede Nablusi, üç gün devam eden bir işkence sürecinin ardından 974 tarihinde öldürülmüştür.
📖 Sayfa 167 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Abbâsî vezirinin İbn-i Atâ'yı öldürmesinin asıl nedeni ; Hallac'ı Mansur'un inançlarını paylaşmasından ziyade iki sufinin de vergi adaletsizliğini, istikrarsızlığı, Karmati terör örgütünü ve onların sebep olduğu anarşi ortamını eleştirmeleri kitleleri ileri düzeyde etkilemeleridir
📖 Sayfa 136 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Ebu Hanife, "beni gasp edilmemiş topraklara gömün" şeklindeki vasiyeti ile de adeta yapılan haksızlıklara ölümünden sonra da karşı çıkmayı sürdürmüştür. Nitekim Ebu Hanife'nin bu vasiyetini duyan Halife Mansur, "Bedenin gibi cesedin de bana karşı" demek zorunda kalmıştır. (Sayfa 78)
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli

"Eskiden âlimler kendilerinden bilgili biriyle karşılaştıklarında bu anı “ganimet” bilirlerdi.
📖 Sayfa 41 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Emsal biriyle karşılaştıklarında onunla ilmi bir meseleyi “müzâkere” ederlerdi.
Kendilerinden daha az bilgili biriyle karşılaştıklarında ise “üstünlük” taslamazlardı.
Derken şu zamanın içine düştük.
Adam, kendinden daha bilgili olanın değerini yok ederek insanlar nezdinde “itibarsızlaştırmak” arzusuyla onu karalar.
Emsaliyle zaten “müzâkere” yapmaz.
Kendinden alt seviyede olana da “büyüklük” taslar. İşte insanlığın mahvı budur."
Ebû Hâzim
"Kelimeler, silahlardan daha güçlüdür. Düşmanlarımızın silahlanmasına izin vermiyoruz. Neden konuşmlarına izin verelim?"
📖 Sayfa 36 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
“Düşüncesini anlatma hürriyeti olmazsa, insanlarda hürriyet yok demektir.” Voltaire
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Akıl sana ait değilse, ruhun özgür kalamaz.
📖 Sayfa 106 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Düşünce özgürlüğü, ruhun yaşamıdır"
-Gandhi-
DÜŞÜNCEYİ ZİNCİRLEME
📖 Sayfa 185 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Zalimler, aklı zincirlemenin yolunu bulamamışlardır." C.C. Colton
"Harama bakma, haram yeme, haram içme, doğru, sabırlı ve dayanıklı ol, yalan söyleme, büyüklerinden önce söze başlama, kimseyi kandırma, kanaatkâr ol, dünya malına tamah etme, yanlış ölçme, eksik tartma, kuvvetli ve üstün durumda iken affetmesini, hiddetli iken yumuşak davranmasımı bil. Kendin muhtaç iken bile başkasına vermesini bil.
📖 Sayfa 199 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Ahi Evren
Muhammed Murteza ez Zebidi'nin ifadesiyle, "Müctehit imamlar arasında hadis rivayeti konusunda en titiz ve ihtiyatlı olan Ebu Hanife'dir. Hadisleri alırken ve değerlendirirken ileri sürdüğü ağır şartlar onun verasından kaynaklanmaktadır." ifadeleri de bu gerçeği ortaya koymaktadir. (Sayfa 76)
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"İnsanlar gerektiğinde susarak, yeri geldiğinde konuşarak, yapabildiği en mükemmel riyakârlıkları ve dalkavukluğu sergileyerek yetkililere kendilerini beğendirmeye çalışırlar.
📖 Sayfa 65 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Bu tür gerçekte yetersiz kimseler, tatlı dilleriyle vezirlere iltifatlar yağdıran, gıyaplarında kendilerinin övülmesi için hilekârlıklara başvuran karaktersiz kişilerdir."
İbnül-Mukaffa
"Sağlığında nice ehl-i hünerin
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Bir tutam tuz bile yoktur aşına.
Öldürüp onu evvel açlıktan
Sonra bir türbe yaparlar başına."
Ferîd Kam
İnsanların muhteşemliği düşüncelerinin gücünde yartar. (Sayfa 80)
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Alimlerin bilgilerini dinleyip yararlanın! Ancak birbirleri hakkındaki yargılarını onaylamayın! Allah'a yemin ederim ki onların atışması, ağılda birbirini boynuzlayan koçlardan daha serttir"
📖 Sayfa 119 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İbn Abbas
"Bir kitabın yakılması, bir düşünce uğruna hapse atılmak, her zaman cahil bir kuşağın çağın dahilerine ödediği vergi oldu."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Voltaire
DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ!!!
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"İslam tarihi boyunca düşünce suçlusu sayılan birçok insan katledilmiştir. Sırf farklı düşündükleri için sorgulanmış, işkence edilmiş ve nihayet öldürülmüştür."
Ali Şeriati şöyle der; " Komşunun bir horozu vardı.Sabah erkenden ötüyordu, bir süre sonra sesi kesildi. Komşumuza horoz nerede dedim? Dedi ki: 'Sabahları bizi uyandırdığı için kestik.' Yıllar sonra üniversiteye katıldığımda anladım ki, kim insanları uyandırıyorsa, kesilmeye mahkumdur."
📖 Sayfa 12 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Zındık, mülhid, mürted, kafr..vs yaftalarla baskıya, işkenceye, sürgüne, ölüme mahkum edilenlerin birçoğu da; kendi dönemlerinin sapkınları iken, ilginç bir şekilde sonraki asırların en saygın ve değerli isimleri, bıraktıkları eserlerle ise çağa ışık tutan vazgeçilmez başvuru kaynakları olmuştur.
📖 Sayfa 7 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İşin aslı ise; yerleşik din anlayışına ve siyasete aykırı düşünmek, fikir üretmek ve bunu dillendirmektir mihnenin gerekçesi.
📖 Sayfa 8 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İslam tarihinde sözün özgürce kullanıldığının ve hür düşüncenin öncelendiğinin çok güzel örnekleri bulunmaktadır. Memun'un kurduğu Beytulhikme'de çalışan bir bilgin şunu diyor. ''Hiçbir konuyu incelememiz yasak değildi. Gizlenen saklanan bir şey yoktu. Her doktrin incelenebiliyordu. Bu konuda tam bir güvenlik vardı. İlahi beşer, her şeyi araştırabiliyorduk.'' (Okuyucu notu: Bu dönem Halife Memun'un 827 de ''Kuran Mahluktur'' (Tanrı sözü değildir) fermanı ile bilimsel gelişmeler ve düşünce özgürlüğünün zirveye ulaştığı, İslamdan uzaklaşıldığı dönemdir.)
📖 Sayfa 13 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Kalktığını iddia ettiğimiz kapitülasyonlar, ruh dünyamızda yaşıyor."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Cemil Meriç
"sucla, mürted ilan et ve katlet" denklemiyle nice bilginler kifayetsiz muhterislerin kurbanı olmuştur. Ne yazık ki bunları katledenler, İslam'ın şampiyonluğunu da yapıyorlardi.
📖 Sayfa 12 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli

Ebu Zer, ailesiyle birlikte Rebeze'ye hareket ettiği sırada Hz. Ali ile oğulları Hasan ve Hüseyin, Ammar b. Yasir bir müddet birlikte yürüyerek onu uğurladılar. Ebu Zer, 653'te Rebeze'de kendi başına iken vefat etti. Vefatı öncesi, "Muaviye ve Osman'a yaptığım nasihatlar, beni buralara düşürdü, (buraya istemeden getirildim) zorla (kabilemin yaşamadığı bu topraklara) gönderildim" derdi.
📖 Sayfa 20 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Kelimeler, silahlardan güçlüdür. Düşmanlarımızın silahlanmasına izin vermiyoruz. Neden konuşmalarına izin verelim?
📖 Sayfa 36 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Stalin
"Konuşma özgürlüğü olmadan gerçeği aramak mümkün olamaz. Gerçeği keşfetmek işe yaramaz. Konuşma özgürlüğünün binlerce kez kötüye kullanılması inkar edilmesinden daha iyidir. Kötüye kullanım bir günde ölür ama inkar edilmesi hayatları yok eder ve insanlığın umutlarını gömer."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Charles Bradlaugh
HAKSIZLIKLARA KARŞI ÇIKMA
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Ebu Hanife, "beni gasp edilmemiş topraklara gömün" şeklindeki vasiyeti ile de adeta yapılan haksızlıklara ölümünden sonra da karşı çıkmayı sürdürmüştür. Nitekim Ebu Hanife'nin bu vasiyetini duyan Halife Mansur, "Bedenin gibi cesedin de bana karşı" demek zorunda kalmıştır. (Sayfa 78)
Şerîat gemi gibidir, tarikat deniz gibidir, hakikat inci gibidir.Kim inciyi elde etmek isterse gemiye biner, denize açılır ve inciyi elde eder.Bu sıralamaya uymayan inciye ulaşamaz(Necmeddin Kübra)
📖 Sayfa 197 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
“Taberî, sözüyle hüküm verilen, bilgisi ve fazileti dolayısıyla görüşüne başvurulan, birçok ilmi şahsında toplayan, sünnetin sahihini uydurmasından,nasihini mensuhundan ayırabilen, hükümlerinde sahabe, tabiun ve onlardan sonrakilerin görüşlerini takip eden bir imam ve insanlık tarihini çok iyi bilen bir tarihçidir.” Hatip el Bağdadi
📖 Sayfa 137 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Taberi kendisini adeta öğrenmeye,öğretmeye,okumaya yazmaya adamış bir ilim adamıdır. Bunun için gençliğinde yaşadığı dönemin en önemli ilim merkezlerini dolaşmış,ayırt etmeksizin herkesten ders almıştır. Aynı fikirde olmadığı alimlerin ders halkalarına katılmış, onlardan yararlanmış ve onlarla ilmi tartışmalar yapmıştır.
📖 Sayfa 142 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Rakiplerinin şerrinden dolayı adeta ev hapsi yaşayan ve evinden çıkamayan İslam dünyasının en önde gelen müelliflerinden Taberi, bu baskılar arasında 923 tarihinde vefat etmiş ve fanatik Hanbelilerin şehirde olay çıkarmalarından korkulduğu ve saldırı düzenleyebilecekleri endişesiyle cenazesi gece vakti gizlice ve çok az kişinin kıldığı namaz sonrası evine defnedilmiştir.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Ahi Evran ve taraftarları akıl yoluyla Mevlana ve mevleviler ise iç duyuş ve sezgi yoluyla bilgiye ulaşılabileceğini savunmuştur.Tasavvufi anlamda görülen farklılıklar da yine Ahi Evran'ın Mevlana ile arasında sorunlar yaşamasına sebebiyet vermiştir.Mevlana enfüsi(içe dönük) Ahi Evran ise afaki)(dışa dönük) yolu tercih etmiştir.
📖 Sayfa 202 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Mevleviler'in Ahi Evran'a karşı öldürülmesine yol açacak şekilde öfke duymalarının en önemli sebebi, Şemsi Tebrizi'nin ölümüne sebebiyet vermeleri meselesidir denilebilir.
1680 tarihli recm vak'ası, kaynaklarda "Vukû-u mâder-i garîbe-i recm" (Kadının taşlanarak öldürülmesi olayı) başlığı altında yer almıştır.
📖 Sayfa 294 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
İbnül Mükaffa'nın siyasi görüşleri dikkatle incelendiğinde, bunların halifeye tavsiyeler mahiyetinde olduğu açıkça anlaşılır.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Bir süre hapiste tutulduktan sonra elleri ve ayakları kestirilen Gaylan eleştirilerine devam etmiştir. Bunun üzerine Hişam b. Abdulmelik'e Gaylan'ın elleri ve ayakları kestirilmesine rağmen aleyhlerinde konuşmaya devam ettiği söylenince, halife Gaylan'ın dilini de kestirmiş ve o bu işkenceler neticesinde şehit olmuştur. Cesedi çöplüğe atılmıştır.
📖 Sayfa 53 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Aristo'yu İbn Rüşd sayesinde tanıyan Avrupa ona çok önem verdi... En önemli öğrencisi olan Yahudi İbn Meymun onun yolundan devam etmiştir. Dolayısıyla onun eserlerinin bugüne gelmesini Yahudi filozoflara borçluyuz. Ona o kadar sahip çıkmışlardır ki, İbrani dilinde Tevrat'tan sonraki en yaygın eserler İbn Rüşd'ün eserleri olmuştur.
📖 Sayfa 183 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
GERÇEKLER VE İBRET ALMAK
📖 Sayfa 9 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
“Bizim arzu ve amacımız bu utanç tablolarını gün yüzüne çıkarırken tarihe sözvmek değil, ibret almaktır. Ve biz can acıtıcı yaşanmışlıkları ve nahoş gerçekleri örtbas etmekle değil, onlarla yüzleşmekle ibret alabiliriz.”
Düşünce özgürlüğünden yoksun olmak, düşündüğünü söyleyememek değil, hiç düşünmemiş olmaktır. J.P. Sartre
📖 Sayfa 46 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Halife (Osman), Abdullah b. Mesud'un içeri girdiğini görünce "Bakın bakın, kusmuk ve pislik üzerinde dolaşan bir kara böcek geldi" diyerek ona hakaret etmiş... Hz. Aişe, halifenin İbn Mesud'a yaptığı hakaretlere, "Ey Osman! Sen Hz. Peygamber'in arkadaşına bu sözleri nasıl söylersin!" şeklinde müdahale edince Hz. Aişe'ye çok kızan halife ceza olarak onun tahsisatında (ödeneğinde) kesinti yapmıştı.
📖 Sayfa 26 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
"Düşüncelerinize katılmıyorum ama onu ifade edebilme hakkınızı ölümüne savunurum."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Voltaire
"İnsanlar parlayanı karartmaktan, yükseleni yere serip toza bulamaktan hoşlanırlar.
📖 Sayfa 264 · Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Friedrich Schiller
Bir insanı zorla susturmak ona bahşedebileceğiniz en büyük onurdur. Onun size karşı olan mükemmelliğini kabul ettiğiniz anlamına gelir.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Joseph Sobran

"Düşünce suç olmaz. En büyük düşünce suçu, düşüncenin suç olabileceğini düşünmektir."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Sabahattin Eyüboğlu
Haccac: "Ma'bed! Senin bu şekilde tutuklanman ve zincirlenmen Allah'ın kazası ile değil midir?" diye sorunca, Ma'bed, Haccâc'ı aciz bırakan "Beni senden başkasının tutukladığını ve tuttuğunu görmedim. Buyur çöz beni. Şayet Allah'ın kazası bunu engellerse ben buna da razıyım." şeklinde dakik bir cevap verdi. Bu cevap karşısında aciz kalan Haccâc, buna rağmen onu serbest bırakmamış ve zindandaki işkenceler altında Ma'bed hayatını kaybetmiştir.
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Ma'bed El Cüheni (640-702)
"Tehlikesiz bir fikir, fikir denemeyecek kadar değersizdir."
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli
Oscar Wilde
Sıkça Sorulan Sorular
Müslümanların Engizisyonu - 1 kimin eseridir?
Müslümanların Engizisyonu - 1, Mehmet Azimli tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
Müslümanların Engizisyonu - 1 kaç sayfadır?
Müslümanların Engizisyonu - 1, 296 sayfadır (Mana Yayınları baskısı).
Müslümanların Engizisyonu - 1'un en ünlü sözü nedir?
“Moğolların reva gördüğü zulüm karşısında Necmeddin Kübra'nın takındığı tavır gerçekten dikkat çekmektedir.Cengiz Han N.Kübra'dan şehri terk etmesini istemiş, fakat o, şehir taş üstüne taş kalmayacak derecede harabeye çevrilirken, müritlerine hayatlarının bağışlanması karşılığında şehri terk etmelerini emretmiş ancak kendi hayatının bağışlanmasını kabul etmemiştir.Aksine harp meydanına gitmiş ve putperest Moğollarla dişe diş mücadele ettikten sonra şehit olmuştur”