Mizanü'l Ahlâk adlı eser, İmam Gazali tarafından yazılmıştır. Mizanü'l Ahlâk için okurların en çok beğendiği sözler bu sayfada bir araya getirildi.
Mizanü'l Ahlâk'tan En Beğenilen Alıntılar
Ekseri insanlar, bu dünyada uyur haldedirler, ne zaman ölürlerse o zaman uyanacak, «Eyvah biz nasıl bu fâni dünya için bu kadar koşar, ebedi hayatımızı ihmal ederdik,» diyeceklerdir.
📖 Sayfa 122 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bazı meyvasız ve zararlı ağaçlar meyvalı ağacın etrafında olursa o ağaca nasıl zarar verirse kişinin işlediği günahlar ve kebairler de insanın iman ağacının verimsiz bir hale getirilmesine, çok zaman, Allah korusun, imansız gitmesine de sebep olur. Onun için kötü hareketlerden ve bozuk inançlardan son derece sakınmalıyız ki, İman ağacığımızı lâyıkı ile muhafaza etmiş olalım.
📖 Sayfa 213 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Gıybet, yalan, nemime, riya ve cidal gibi sözlerden başka, müslümana zarar ve ziyan vermeyen ve söylenmesine de lüzum hasıl olmayan sözler malayani sayılır.
📖 Sayfa 78 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Din ve dünyamıza faydası olmayan işlerde konuşmak ve faidesiz hikâyelerle vakit geçirmek maláyanidir.
Hazret-i Peygamberimizin şu hadisi çok önemlidir:
İbadet on cüzdür, dokuzu sükût, bir cüz'ü de insanlardan kaçmaktır.
İsâ Aleyhisselâm havariyyunla gezerken, yolda leş haline gelen bir kelbin yanından geçerler, bazıları kelbin çirkin kokusundan burunlarını tutmuşlar, bunun üzerine hazreti İsa, «Bu hayvanın ne güzel beyaz dişleri var» ifadesiyle yaratılanların hiçbirisinde çirkinlik olmadığını anlatmak istemiştir. Şu halde yaratılanı hoş göreceğiz, yaratandan ötürü, bunu düstur kabul etmemiz gerekiyor.
📖 Sayfa 66 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Zira «ceza amel cinsindendir.» Ebu Süleyman Daranî der ki:
📖 Sayfa 360 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
«Cemaatla namazı kimse terk etmez, ancak onun günahı onu namazdan alı kor.»
Şair de bu hususta şöyle söyledi:
📖 Sayfa 146 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
«Kadınlardan vefa beklemek fuzuli, erkeklere onların cefası ise ebedidir.»
En üstün cevher olan aklı en kötü ve habis bir nefse teslim eylemek ne kadar büyük bir ahmaklıktır.
📖 Sayfa 194 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Mü'min günahını Kaf dağı kadar, münafık ise sivrisinek kadar görür. Bazı bilginler demiştir ki: Affolunmayan günah o günahtır ki. günahı işleyen kimse hem günahı işliyor ve hem de «Ne olacak, her İşlediğim günah bunun gibi olsaydı» demesi günahtır. Mü'min günahının küçük ve büyük olmasına bakmayıp, kime karşı yaptığına bakmalıdır. Ârifler, yüceler yücesi olan Allaha karşı işlenen küçük günahı da büyük kabul etmişlerdir.
📖 Sayfa 340 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Kadınlara işler bırakılınca, yine dünyada seadet kalmaz, hayatın tadı bulunmaz.
📖 Sayfa 256 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Hased, başkasının elindeki ni'metin yokluğunu isteme hastalığıdır, bu ise haramdır. Ancak, din kardeşinde gördüğü ni'metin yokluğunu değil de, aynı onun gibi kendisinde de olmasını istemek gib tadır. Gibta İslâmda makbuldür. Nitekim Peygamberimiz:
📖 Sayfa 59 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
«Mü'minin hali gıbta, münafıkın hali ise haseddir.» buyuruyor.
Çok cahil kimseler bir hayli sözleri dillerine dolayıp kendilerini allâme-i cihan zanneder
📖 Sayfa 109 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Şu halde takva sahibi insan, taat ve ibadeti sayesinde Cenab-ı Hakkın azabından kendisini sakındıran kimse demektir. Takva sahibi insan, sözü ile değil, özü ile bellidir. «Allahtan korkuyorum deyip de kalbinden hiç ondan sakınmayan kişi Haktan korkmuş sayılmaz.»
📖 Sayfa 248 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bu itibarla güzel ahlâkın en önemli hususiyetlerinden birisi de Takva, yani Allahtan korkmaktır. Bu korku kalbimizin derin köşelerine kadar indirilerek, diğer azalardan onun tesirinin gösterilmesi ve kendini belli etmesi lâzımdır. Aksi halde kendimizi kurtarmaya imkânımız yoktur. Mevlâ bize hakiki takvayı müyesser buyursun.
Allahım, beni ilim ile zenginleştir, hilim ile süslendir, takva ile keremlendir ve âfiyetle güzelleştir.
📖 Sayfa 119 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Sabır'ın kısaca izahı şudur: Sabır esası şu üç şeyle meydana gelir. Yani bu üç şey kimde varsa, sabır onda var demektir. Onlar da: Bilgi, iyi hal, bir de güzel ameldir. Bilgi ağaç, hal dalları, amel de o ağacın meyvası mesabesindedir.
📖 Sayfa 191 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bir ağaçta dal ve meyva olmazsa onun kıymeti yoktur. Onun için ahlâk hal ile, amel ile ve nihayet güzel bilgi ile meydana gelir. Kuru kuru iddia ile iyi ahlâk sahibi olmak mümkün değildir. Bu üç esas insanda sağlam olursa onda tam sabır var demektir. İmanın esası da sabırla kaimdir. Sabrı olmayanda pek kuvvetli iman bulunmaz.
Şeytan aleyhillânenin musallat olduğu insanın vücudu üzerindeki tesiri çok büyüktür. Kendisinin muvaffak olamadığı sahada kadınları âlet olarak kullanmakta ve onlar vesilesiyle arzusuna kavuşmakta olduğunu Kur'an haber vermektedir. Ancak, ruh ciddi bir mücadeleye girişirse, şeytanın bütün tuzakları akim kalabilir.
📖 Sayfa 147 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bir kimse uykudan uyanır uyanmaz her şeyden evvel dünya işlerini düşünür ise, Cenâb-ı Hak onun işini perişan, rahat ve huzurunu selb eder. Kalblerinizi dünyayı anmakla meşgul etmeyin.
📖 Sayfa 125 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
İbni Mes'ut buyurur: «Mü'mini kalbden en sağlam ve vücut itibariyle ağrılı sızılı bulursun. Münafıkı kalben hasta, vücut bakımından sağlam bulursun.»
📖 Sayfa 304 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bizim Peygamberlere, velilere ve âlimlere olan sevgimiz onların kanlarına. kemiklerine ve şekillerine değil, belki onların ruhi kemâllerine ve bilhasa değer taşıyan güzel ahlâklarınadır.
📖 Sayfa 249 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Şu halde ezan okunurken, kamet yapılırken, hutbe okunurken, tesbih çekerken, yahut vazu nasihat yapılırken, sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar, helada ve cenaze arkasında, cinsi münasebet esnasında konuşmak, gülmek ve haddinden fazla işi laubaliliğe çevirmek ve Kur'ân okunurken, camide otururken konuşmak yasaklanmıştır. Bu hal iyi hallerden ve güzel ahlâki vasıflardan sayılmamaktadır.
📖 Sayfa 184 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Gafur ve rahim olan Rabbimiz, ne şekilde tevbe edeceğimizi ve ne suretle tevbemizi kabul buyuracağını haber vermiştir. Ancak, (Tahtavi, İbnülmelek, İbnülâbidin) adlı kitaplarda açıklandığı üzere on bir kimsenin küfür ve irtidadı sebebiyle öldürülmeleri lâzım gelip tevbeleri kabul olunmadığı yazılmaktadır.
📖 Sayfa 374 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Onlar da dinlerinden dönekliği tekrarlayan, peygamberlerin birine yahut Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali Efendilerimize söven, zındık, sihirbaz, mülhit, yani haşrî inkâr eden, haramı helâl kabul eden, insanları boğan kimselerdir.
Niyetsiz amel beyhudedir, zahmetten başka bir şey değildir. İhlâsla olmayan niyet gösteriştir. Binaenaleyh, bu çeşit amel nifak alâmetidir. Sadakate ve hakikata dayanmayan ihlâs hebadır. Yani toz olup gidecek, sahibine zerre kadar faydası olmayacaktır.
📖 Sayfa 257 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Peygamberimiz, Hazreti Fatıma ve Safiye Validemize hitaben, «Siz kendi nefsiniz için amel edin, ben sizi hiç bir şeyle Allahın azabından kurtamamam,» demiştir. Böylece Resûlullah onların zihinlerindeki istifhamı kaldırmıştır. Yâni, «Ben peygamber kızıyım veya peygamberin ailesiyim» demek kâfi gelmez, insanı mesuliyetten kurtarmaz. Allah cümlemizin yardımcısı olsun.
📖 Sayfa 140 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
İmam-ı Şafiî buyurmuştur ki: «Hangi şahısta din gayreti ve milli hamiyet yoksa, o kimse merkepten farksızdır.»
📖 Sayfa 114 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Evet, peygamberimiz, kocasına hürmetkâr olan kadını ve insanı takvaya sarfeden mal sahibinin malını medhetmiştir. İnsanın öldükten sonra her şeyi kapanıp, ancak sadaka-i cariyesi, başkasına öğrettiği ilim ve arkada bıraktığı hayırlı çocuğu onun defterini daima açık bırakıp namına sevap yazdıracağını yazmaktadır.
📖 Sayfa 224 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Tevbe sayesinde kötü ahlâklardan sıyrılmalı. Hem tevbeye devam hem de günahlara devam edilirse, Allah ile istihzaya kalkışmaktan başka bir şey değildir. Buna yalancılar tevbesi de denir.
📖 Sayfa 313 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Her an muhtaç olduğumuz ve onsuz yaşayamayacağımız (Hava) alma nimeti, buna bütün insanların ihtiyacı vardır. Bunsuz yaşamak mümkün değildir. Halbuki bu nimet unutulmuştur, şükrü ödenmemektedir. Eğer lâyıkıyle şükredilmiş olsa, her nefeste şükretmek gerekirdi.
📖 Sayfa 231 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Helâki doğuran sebep üçtür: Biri karın, biri şehvet organı, biri de dildir. Onun için Resûl-i Ekrem bir hadislerinde: «Kulun imanı doğru olmaz, kalbi doğru olmayınca. Kalbi de doğru olmaz, dili doğru olmayınca. Kişi cennete girmez komşuşusu ondan emin olmadıkça» buyurdu.
📖 Sayfa 111 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
En büyük şehvet, kadınlara fazlaca meyletmektir. Çünkü şeytan:
📖 Sayfa 146 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
«Kadınlar benim elçilerimdir, dedi. «Her türlü işlerimi onlarla görürüm. Onlarla nişan alıp hedefe ateş ederim.»
Koyun sürüsü içerisine salıverilen iki aç kurtun ifsad ve ziyanı, mal ve rütbeye olan sevginin, mü'minin dinini bozmasından daha fazla değildir.
📖 Sayfa 27 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Yukarıda bahsedilen nimetler içinde en önemli nimet, iman ile güzel ahlâktır.
📖 Sayfa 223 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bir şeyi haddinden fazla sevmek ve istemek hırstır. Cehenneme benzer bir haslettir. «Doldun mu?» sorusu karşısında cehennemin, «Daha var mı?» demesi kendisinde yakma hırsı bulunması sebebiyledir. İnsandaki hırs da, cehenneme teşbih edilmiştir.
📖 Sayfa 127 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Cehennem ehlini Cenâb-ı Hak, cehenneme doldurup, «Ya cehennem doldun ve doydun mu?» diye hitap buyuracak, cehennem de «Daha var mı?» diyecek. Malûmdur ki, ateşe ne kadar fazla odun konursa o kadar fazla yanar. Aynı bunun gibi haris adam, hırsı çoğaldıkça, içindeki ateş o derece çoğalır.
İbni Abbas Hazretleri şöyle demiştir: «Sizden her biriniz bilmiyerek şirk eder. Hatta, "Köpek olmasaydı, hırsız bu gece malımı çalacaktı" diyerek kelbi ile dahi şirk eder. Halbuki koruyucu köpek değil, Allahtır.»
📖 Sayfa 105 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bir yere yaslanmak, ayak ayak üzere atmak, bir kimseye eğri eğri bakmak, sallanarak gezmek veya çok sesli bir şekilde konuşmak da kibirliliğin alâmetlerindendir. Şu halde bu gibi haller bir kimsede bulunursa, o insan kibirlidir.
📖 Sayfa 54 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Velilerin Sultanı Hz. Bayezid-i Bistami, kibri şöyle anlatır: «İnsanın kendisinden daha fena bir kimsenin bulunduğunu düşünmesi kibirlenmek, nefsi için bir makam veya bir hal görmemesi ise mütevazi olmaktır.»
Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Bazıları şöyle dua ederler: «Bizi cehennemden azat et.» Bu, yanlış bir duadır. Çünkü cehenneme girdikten sonra çıkmayı istemek olur. Halbuki kulun arzusu cehenneme hiç girmemektir. İşte bunun gibi, bir çok konuşmalarımızda ve dualarımızda hata ettiğimiz meydandadır.
📖 Sayfa 105 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
İmandan mahrum olan kimse, çürümüş ağaca benzer. Kuvvetli iman ise sağlam bir ağaca benzer. Bütün ömrünü günahlara sarf eden insanın kalkıp da “Ben mü’minim” demesi, çürük ağacın sağlam ağaca “Ben de senin gibi kuvvetli bir ağacım” demesine benzer.
📖 Sayfa 317 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Resûlullah Efendimiz diğer bir hadis-i şeriflerinde, «Sizden bana en uzak olanlar ve en buğz ettiğim kimseler çok konuşan ve ağzından kibirle kelâm çıkaranlarınızdır» buyurdu.
📖 Sayfa 85 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Üstünlük ve makam hırsına kavuşmak maksadiyle kişinin âhiret için olan ibadeti kullara göstermesi ve bundan bir haz duyması riyadır. Riya ise, haram kılınmıştır. Nitekim Peygamberimiz Efendimiz Hazretleri bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardır:
📖 Sayfa 55 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Kıyamet gününde mürâî'ye nida olunur ki, ey haktan ayrılan fâcir, ey ahdini bozup terk-i vefa eden zalim, ey mürâi! Kazancın yok oldu ve çalışman batıl oldu, kimler için amel yaptınsa, git onlardan kazancını iste, diye kendisine hakaret olunur.
Benim ümmetimin en fenaları nimetler içerisinde gark olup, çeşitli yemekleri yeyip elbiseleri giyip ve lüzumundan fazla konuşanlardır, buyurdu. Dünya ve âhiret sahasında yararlı olmayan konuşmaları yapanların helâkta kalacaklarını Peygamberimiz haber vermiştir.
📖 Sayfa 85 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Esas iman: Gaybi hususları tasdik etmekten ibarettir.
📖 Sayfa 39 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Fena ahlâklardan birincisi kibirdir yâni büyüklenmek. Bu ise, kitap, sünnet ve icma-i ümmetle haram kılınmıştır. Kötü çığırdır, gelişi şeytandandır.
📖 Sayfa 47 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Hazreti İsa şöyle buyurdu: «Dünyada tevazu edenle, dargınları barıştıranlara Allah, büyük müjde vâdeder. Onların Firdevs-i âlâ adındaki cennete gireceklerini haber verir.»
📖 Sayfa 51 · Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Mizanü'l Ahlâk kimin eseridir?
Mizanü'l Ahlâk, İmam Gazali tarafından yazılmıştır. Türkçeye Ahmed Arslantürkoğlu çevirmiştir.
Mizanü'l Ahlâk kaç sayfadır?
Mizanü'l Ahlâk, 384 sayfadır (Sağlam Kitabevi baskısı).
Mizanü'l Ahlâk'ın en ünlü sözü nedir?
“Ekseri insanlar, bu dünyada uyur haldedirler, ne zaman ölürlerse o zaman uyanacak, «Eyvah biz nasıl bu fâni dünya için bu kadar koşar, ebedi hayatımızı ihmal ederdik,» diyeceklerdir.”