Bülent Ecevit'in kaleme aldığı Ortanın Solu, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. İlk kez 2009'da yayımlanmıştır. Ortanın Solu okurlarının en çok işaretlediği bölümler, sayfa numaralarıyla aşağıda.
Ortanın Solu'dan En Beğenilen Alıntılar
İnsanlar, yaşama ve çalışma şartlarının hakimi değil de tutsağı iseler, o toplumda özgürlük yok demektir. İnsan, yaşama ve çalışma şartlarına yön verecek ve hükmedecek kadar özgür olabilmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bu halk devletsiz yapamaz. Ama devlete gönülsüz de hizmet edemez. Bu halk, kendisini ezen veya hor gören bir devlet yönetimine boyun eğemez; boyun eğmiş görünse bile, öyle bir devlet yönetimi ile işbirliği yapamaz.
📖 Sayfa 39 · Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bir parti, daha az kötü göründüğü için değil, daha çok umut ve güven verdiği için çoğunluktan oy alabilmeli ve iktidara gelebilmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Sınırsız devlet otoritesi yerine, DP iktidarı zamanında, sınırsız parti otoritesi kurulmak istendi. Şimdi Adalet Partisi de bu istekle kıvranmaktadır; hukuk devleti kavramını reddedici ölçüye varan “iktidarın dediği olur” nazariyesi, AP’deki bu isteğin belirtisidir. Fakat yeni Anayasa’nın diktiği engeller yüzünden, AP iktidarı henüz bu isteğini tam gerçekleştirme fırsatını bulamamaktadır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bir partinin, topluma yararsızlığını anladığı bir tutumda, sırf “oy getiriyor” diye direnmesi, dürüstlüğe ne kadar aykırı ise topluma yararlı olduğuna inandığı bir tutumdan, “oy getirmiyor” diye vazgeçmesi de dürüstlüğe o kadar aykırıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Türk toplumunda vicdan özgürlüğünü, tarihimiz boyunca devlet değil, bazı din adamları kısmışlardır. Osmanlı çağında olsun, Cumhuriyet çağında olsun, devlet, halkın din duygusuna veya din adamlarına baskı yapmamış; tersine, bazı din adamları devlete ve halkın din duygusuna baskı yapmışlardır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Demokrasi, ancak kökleşmiş bir düşünce ve vicdan özgürlüğü ağacının dalında olursa tabii olur, yaşar ve işe yarar.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Merhamet; duyarlı insanların, iyi insanların, başkalarını düşünebilen insanların duyabilecekleri bir duygudur.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
İnsanın en büyük gücü, düşünme gücüdür.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
İnsan, kendi insanlığının bilincine düşünme gücüyle varabilir.
Bir partinin iktidara gelme şansı, başka bir partinin memleketi batırmasına, felakete doğru sürüklemesine bağlı olmamalıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bir parti, daha az kötü göründüğü için değil, daha çok umut ve güven verdiği için çoğunluktan oy alabilmeli ve iktidara gelebilmelidir.
Bazı Batı parlamentolarında tutucuların(muhafazakarların), başkana göre sağda; liberal olsun, radikal olsun, sosyalist olsun, toplumda bazı değişiklikler yapmak isteyenlerin de başkana göre solda oturmalarından çıkmıştı bu deyim.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Köy çocuklarının temel eğitiminde, kendilerine, köylü yaşantısında gerekli ekonomik, sosyal ve kültürel değişimleri hızlandırabilmeleri için ve toplum kalkınması çalışmalarına önderlik edebilmeleri için gerekli bilgi ve beceri verilmelidir. Ancak başka konularda köy çocuklarına verilecek bilgi, kentli çocuklara verilenden az olmamalıdır. Köy çocuklarının ömürleri boyunca köye bağlanma zorunda olmadıkları göz önünde tutularak, kentli yaşantısına kolaylıkla uyabilmelerini sağlayıcı bilgi ve görgülerle de donatılmaları sağlanmalıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Yasalarla kadınlara sağlanan eşitliğe rağmen, gerçekte kadın yurttaşlarımızın çoğunluğu kişiliklerini, bilgilerini ve düşünsel yeteneklerini serbestçe geliştirebilme, yapıcı ve yaratıcı güçlerini gereği gibi değerlendirebilme imkânlarından yoksundur
📖 Sayfa 99 · Ortanın Solu, Bülent Ecevit
İnsan İnsanı, Zümre Zümreyi, Kişiler veya Yabancılar Ülkeyi Sömürememelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Her insan, insanca yaşayabilmelidir. Her insan, kişiliğini serbestçe geliştirebilmelidir. Her insanın düşüncesi, duyarlılığı, bilinci, erişebileceği en yüce ve aydınlık düzeye erişebilmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Tıpkı aşırı sağdakiler gibi aşırı soldakiler de demokrasiye, ancak kendi amaçlarına yararlı olduğu sürece, o ölçü ve biçimde ve kendi sistemlerinin sınırı içinde razı olurlar.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Halk çoğunluğu bunun ne demek olduğunu anlamıyorsa, yapılacak şey, "halk anlamaz" deyip susmak değil, halka bunu anlatmaktır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Yeryüzünde ekecek veya yetecek toprağı olmadığı için yerin yüzlerce metre altında, varlıklı kişilerin bir öğün yemekte verdikleri bahşiş kadar paraya çalışan ve pek azı emeklilik aylığı alabilecek kadar yaşayan maden işçilerinin ıstırabını, sobanıza her kömür atışta duyabiliyor ve -onlar size oy vermese de- onların ıstırabını azaltabilmek, onların yaşantısına biraz ışık katabilmek, onları insanca yaşama olanağına kavuşturabilmek için uğraşmaya kendinizi ödevli sayabiliyorsanız, ortanın solu tabiatında bir insansınız demektir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Hayır işleri, sosyal yardım, merhamet... Bunlar asil davranışlardır. Ama kurtarmak ve yüceltmek istediğiniz insanların onuruna asıl saygılı davranış, onların dertlerini, sıkıntı ve yoksunluklarını temelinden giderebilecek davranış, onları bu tür yardım ve ilgilere, kişisel merhametlere ihtiyaç duymayacakları bir toplum düzenine ulaştırmaktır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Aldatılan, ezilen ve sömürülen halk toplulukları, aldatıldıklarının, ezildiklerinin, sömürüldüklerinin farkına varınca, duyacakları onur kırgınlığı ve isyan duygusu ile kendileri bile farkına varmadan, ansızın aşırı sola kayabilirler.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Eğer halk çoğunluğu bunun ne demek olduğunu anlamıyorsa, yapılacak şey, "halk anlamaz" deyip susmak değil, halka bunu anlatmaktır.
📖 Sayfa 55 · Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Aşırı sağda, toplumu varmış olduğu noktadan geriye doğru çekmeye uğraşanlar vardır. Bunlar gericilerdir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Herkes, kendi yetenek ve bilgisini insanlığın ve toplumun yararına kullanmayı ödev sayacak bir anlayışla yetiştirilmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Çünkü insanın en büyük gücünü, insanı insan yapan gücü, düşünme gücünü baskı altında tutmak, insanlığa karşı en büyük günah ve ihanettir ve insan kişiliğinin gelişmesine, insanlığın ilerleyip yücelmesine en büyük engeldir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Batı demokrasisi, yüzyıllar önce dikilen düşünce ve vicdan özgürlüğü ağacının meyvasıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Onun için Türk halkının karakterine, eğilimlerine en uygun rejim, siyasal ve biçimsel unsurları kadar sosyal özü de bulunan bir demokrasidir. Türk devleti ancak böyle bir rejimle yönetilebilir. Türk toplumu ancak böyle bir rejimle kalkındırılabilir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Sosyal yardım, insanca duygulardan doğduğu yerde, asil bir çabadır. Ama asıl gerekli olan, sosyal yardıma ihtiyaç duyurmayacak bir sosyal güvenlik ve sosyal adalet düzeni kurmaktır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
İnsan yaşantısı, maddi imkanlarla olduğu kadar, düşünce ve kişiliğin gelişmesine yardım edici manevi imkanlarla da eğitim ve kültürle de zenginleştirilmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Adalet Partili milletvekiliyle, bir tren koridorunda konuşuyordum. Adalet Partili milletvekili kaygılarını şöyle dile getirdi: “Şimdilik” dedi, “bizim halkımızı, komünist ülkelerde din serbestliği olmadığı, aile müessesesi ve ahlak olmadığı iddialarıyla komünizmden koruyabiliyoruz. Fakat günün birinde, komünist ülkelerde dinin de ailenin de ahlakın da bulunduğunu öğrenirse, bu yoksul ve aldatılan halkın son bir umutla komünizme sarılmasını nasıl önleyebiliriz?”
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bir insanın düşüncesi baskılardan kurtulabilir ve kişiliği serbestçe gelişebilirse, eğilim ve yeteneğine göre eğitim görebilirse erişebileceği bir düzey vardır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Herkesin o düzeye erişmesine imkân vermeyen bir devlet ve toplum düzeni insanlığa aykırıdır.
Bazı insanların o düzeye erişmelerine imkân verip bazılarını bundan alıkoyan bir devlet ve toplum düzeni ise hem insanlığa hem adalete aykırıdır.
Din eğitimi, isteğe bağlı ve lâik eğitimle bağdaşık olarak verilmelidir. Eğitim sisteminde, günden güne büyüyen ve ulusal birliğimizi sarsıcı, düşünsel ve manevi alanda toplumu tehlikeli çelişkenliklere düşürücü ikilik sona erdirilmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Halk kendi adına bazı kimselerin, bazı güçlerin devlet olarak karşısına çıkıp kendisine kafa tutmasını, kendisini hiçe saymasını içine sindirememektedir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Devlet işletmelerinde, siyasal iktidarın köstekleyici veya partizanca müdahalelerini kesin olarak önlemek ve verimliliği artırmak üzere etkili tedbirler alınmalıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bu halk, devletsiz yapamaz. Ama devlete gönülsüz de hizmet edemez. Bu halk, kendisini ezen veya hor gören bir devlet yönetimine boyun eğemez; boyun eğmiş görünse bile öyle bir devlet yönetimi ile işbirliği yapamaz. Osmanlı Türk tarihi, dış savaşlarla dolu bir tarih olduğu kadar, devlete baskı eğiliminin baş gösterdiği anlarda veya devletin halka yararlı olamadığı, gereği gibi önderlik edemediği devrelerde çıkan iç savaşlarla, iç isyanlarla da dolu bir tarihtir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bir insanın düşüncesi baskılardan kurtulabilir ve kişiliği serbestçe gelişebilirse, eğilim ve yeteneğine göre eğitim görebilirse erişebileceği bir düzey vardır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bir avuç çıkarcıya devleti soyduracak kadar, devlete karşıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Yeni Çağ’ın yeni sömürgecilik usûllerine karşı bağımsızlığımızı korumaya çalışanları “ihanet”le suçlayacak kadar bağımsızlığa ve milliyetçiliğe karşıdır.
İktidarda tutunabilmek uğrunda, parti ve mezhep ayrılıklarını, ulusal birliği bozacak ölçülere vardıracak kadar, ulusal birliğe karşıdır.
Kendi memurlarına karşıdır… Subaylara karşıdır Öğretmenler ve öğrencilere karşıdır.
Bir devleti ayakta tutan, bir ulusu ulus yapan, bir toplumu canlı kılan her şeye karşı, her şeye muhalif bir kuruluş, uzun süre iktidarda kalamaz.
CHP halka gitmelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Ama her üyesi ayrı bir türkü tutturarak değil, uyumlu bir koro halinde, bir insanlık ve toplum ülküsüyle halka seslenebilmelidir. Halkta, kendi haklarının bilincini uyandırabilmelidir.
Bugün, söylemek istediğiniz bazı basit doğruları, bazı bilimsel gerçekleri, kanun
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
yasakladığı için değil, devlet önleyebileceği için değil, toplumda uyandırabileceği
tepkiden çekindiğiniz için söyleyemiyorsanız… Halk yararına gördüğünüz hem de
Anayasa’ya uygun bazı çözüm yollarını, bir kısım halkın baskısından ürktüğünüz
için açıklayamıyorsanız, Türkiye henüz, demokrasinin havası demek olan düşünce
ve vicdan özgürlüğünden yoksun demektir.
Elbette bir parti yeterince oy alıp seçim kazanarak iktidara gelebilmeyi ister, istemelidir. Ama iktidara gelmeyi belirli şeyler yapabilmek için istemelidir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Lâik eğitim kurumlarının öğretimiyle, sayıları gitgide artan dinsel eğitim kurumlarının öğretimi arasındaki çelişkenlik, toplum yaşantısında, ulusal kültürde, insan düşüncesinde, tehlikeli ikilikler doğurmaktadır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bu yüzden gençlik ikiye bölünmektedir.
Bu yüzden ulusal birliğimizde çözülme vardır.
İrade serbestliğinin ve insan kişiliğini geliştirebilmenin temel şartı olan düşünce ve vicdan özgürlüğü, yalnız bu türlü devrim ve reformlarla veya anayasa ve yasalarla da sağlanamaz. Batıl inançlar, önyargılar ve cehalet, bir toplumun, kendi düşünce özgürlüğünü kendiliğinden kısmasına sebep olabilir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Ulusal benliğimiz ve kültürümüz, bizi yabancı nüfuzu altına sokabilecek, kendimize güvenimizi ve yaratıcı gücümüzü kısabilecek, Türk toplumunda insan kişiliğini söndürebilecek biçim ve ölçüde dış etkilerden korunmalı; ancak bizi çağdaş dünyadaki gelişmelere yabancı bırakacak, düşünce hayatımızı kısırlaştıracak, tutucu bağ ve etkilerden ve içine kapalılıktan da sakınılmalıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Kırk küsür yıl önce saltanata karşı cumhuriyetçi olduğunu, Hilâfete karşı lâik olduğunu söylemekten çekinmeyen bir parti, şimdi tutuculuğa ve gericiliğe karşı, iç ve dış sömürücülüğe karşı, faşizm ve komünizme karşı, ortanın solunda olduğunu söylemekten çekinemez ve çekinmemektedir.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Partiler için seçim kazanıp iktidara gelmekten başka bir amaç bulunmasaydı, yapılacak şey pek basit olurdu: Her parti, seçmen çoğunluğunun hangi tutum ve görüşlere daha kolaylıkla oy verdiğini tespit eder ve o tutum ve görüşler yönünden birbirleriyle yarışa girerlerdi.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Fakat o zaman demokratik toplumlar ilerleyemezdi.
Ortanın sağındaki bazı yöneticilerin veya “orta”da sayılabilecek az sayıdaki bazı Adalet Partili aydınların aşırı tavizciliği veya güçsüzlüğü yüzünden Adalet Partisi, Demokrat Parti’den daha çok sağa kaymaktadır. İnsaf ile söylemek gerekir ki (İngilizce “lunatic fringe” deyiminden çevirerek) “sağın kaçık uçları” diye tanımlayabileceğimiz en sağcı ve en gerici unsurlarını, Demokrat Parti kendi içinde barındırmamış, ancak çok zayıfladığı son yıllarında, yılana sarılır gibi bu unsurların bazısından destek arama yoluna gitmişti.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Eğer Türkiye, ortanın solunda bir partinin "ortanın solunda" olduğunu söylemekten çekineceği kadar düşünce özgürlüğünden, genişgörlükten yoksun bir ülke ise, o ülkede demokrasinin yaşamasını beklemek boşunadır.
📖 Sayfa 55 · Ortanın Solu, Bülent Ecevit
CHP, elbette iktidara gelmek için uğraşmalıdır. Ama büyük bir devrimci stratejiyi küçük taktiklere feda etmeden, buna uğraşmalıdır.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Bunun başlıca nedeni, Osmanlı Türk toplumunun demokratik geleneğinde bir temel unsurun eksik kalmış olmasıdır: O da düşünce ve vicdan özgürlüğüdür.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Düşünce ve vicdan özgürlüğü olmaksızın -sadece iktidarın sınırlanması ile-demokrasi kurulmuş olamazdı; devletin güçlülüğü ve toplumun canlılığı, kendi kendini yenileyebilme yeteneği uzun süre devam ettirilemezdi.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra CHP Atatürk’ün de vasiyetine uyarak, toprak reformuna girişti. Bazı çıkarlara dokunan bu devrime karşı, CHP’nin içinde büyük direniş belirdi. Demokrat Parti o direnişten doğdu. Eğer CHP, birliği sarsılmasın diye, bu yüzden karşısında bir başka parti kurulmasın diye, o direniş önünde eğilseydi, çok partili düzene geçmekten çekinseydi, Demokrat Parti’yi öldüren zehir, CHP’nin içinde kalıp onun bünyesini kemirir ve CHP de Demokrat Parti gibi çöküp gidebilirdi. Üstelik CHP’nin çöküşü, devlet düzeninin de çöküşü olabilirdi.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
“Mademki oy getirmiyor, öyleyse CHP, reformcu tutumundan da vazgeçsin!”
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
O zaman da CHP kimliğini ve Türk toplumundaki anlamını yitirir.
Yalnız Atatürk devrimlerini benimsemek, yalnız Atatürk devrimlerinde birleşmek, Atatürk’ün devrimciliğinden ayrılmak olur.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Ortanın solundakiler insancıdırlar. İnsana en üstün değeri verir. İnsan kişiliğinin serbestçe gelişebilmesini, herkese bu bakımdan imkân eşitliği tanınmasını; devlet ve toplum düzeninin, bu serbestliği ve imkân eşitliğini sağlayacak biçimde olmasını isterler.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Ortanın solundakiler halkçıdırlar. Geniş halk topluluklarının yararını, dar zümrelerin çıkarlarına üstün tutarlar. Halkın köklü sınıf duvarlarıyla bölünmesini, insanlık onuruna ve toplumun esenliğine aykırı sayarlar.
Bizdeki uygulamasının bütün aksaklıklarına rağmen demokrasi, gene de insan onuruna en saygılı düzendir ve onur duygusu çok güçlü olan, üstelik bazı köklü demokratik gelenekleri de bulunan Türk halkının, bunca alışkanlıktan sonra artık bu düzenden yoksun yaşayabilmesi de beklenemez.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
“Hayır işleri, sosyal yardım, merhamet… Bunlar asil davranışlardır. Ama kurtarmak ve yüceltmek istediğiniz insanların onuruna asıl saygılı davranış, onların dertlerini, sıkıntı ve yoksunluklarını temelinden giderebilecek davranış, onları bu türlü yardım ve ilgilere, kişisel merhametlere ihtiyaç duymayacakları bir toplum düzenine ulaştırmaktır.”
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Hayır işleri, sosyal yardım, merhamet... Bunlar asil davranışlardır. Ama kurtarmak ve yüceltmek istediğiniz insanların onuruna asıl saygılı davranış, onların dertlerini, sıkıntı ve yoksunluklarını temelinden giderebilecek davranış, onları bu tür yardım ve ilgilere, kişisel merhametlere ihtiyaç duymayacakları bir toplum düzenine ulaştırmaktı
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Toplum veya devlet uğruna da olsa, düşünme gücü ve özgürlüğü kısılmamalıdır. Çünkü insanlar, topluma veya devlete, en çok, düşünme güçleriyle yardım edebilirler.
Ortanın Solu, Bülent Ecevit
Sıkça Sorulan Sorular
Ortanın Solu kimin eseridir?
Ortanın Solu, Bülent Ecevit tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2009'da yayımlanmıştır.
Ortanın Solu kaç sayfadır?
Ortanın Solu, 140 sayfadır (Bankası Kültür Yayınları baskısı).
Ortanın Solu'nun en ünlü sözü nedir?
“İnsanlar, yaşama ve çalışma şartlarının hakimi değil de tutsağı iseler, o toplumda özgürlük yok demektir. İnsan, yaşama ve çalışma şartlarına yön verecek ve hükmedecek kadar özgür olabilmelidir.”