CANLI

Oğuz Tekin'den Derlenen 100 Söz: Unutulmaz Sözler

Oğuz Tekin sözleri ve alıntıları

Oğuz Tekin, okurların en çok sevdiği yazarlardan biridir. 6 farklı eserinden derlenen 100 söz, bu sayfada eserleriyle birlikte listelendi.

En Beğenilen Oğuz Tekin Sözleri

“Bu yüksek uygarlık, İ.Ö. 13. yüzyılın ikinci yarısında kuzeyden gelen istilacıların
baskısı sonucu zayıflamış ve 'Ege Göçü' olarak anılan bu istilanın son dalgasını oluşturan Darlar tarafından da İ.Ö. 1200-1150 civarında tamamen ortadan kaldırılmış­tır.”

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Kolonizasyon süreci ile bir anlamda Akdeniz dünyası küçülmüştür. Bu durum, ister istemez oluşan bir Hellenleşme izlenimi uyandırmaktadır.

📖 Sayfa 79 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

“İ.Ö. yaklaşık 3000 yıllarından başlayarak Ege dünyası 'Tunç Çağı' olarak adlandırılan bir sürece girer. Bu sü­reç yaklaşık 1000 yıllarında tamamlanır. Dönemin bu şekilde adlandırılmasının nedeni, bakır-kalay alaşımı olan tunçtan yapılmış eşyaların ya da silahların görül­meye başlamasıdır. Fakat bu metal objeler nispeten na­dir olup, daha çok toplumun üst tabakalarındaki kişile­rin elindedir.”

📖 Sayfa 22 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

“Eski Yunan dini çok tanrılı (polytheist) bir dindir Yu­nanlılar tanrıları insan biçiminde (anthropomorphik) düşünmüşler ve onları o şekilde betimlemişlerdir.”

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

“Dünya tarihi­nin en önemli savaşlarından biri olan Kadeş Savaşı, İ.Ö. 1285/1275 yılında Hitit Kralı Muvatalli ile Mısır Kralı ll. Ramses arasında yapılmıştır.”

📖 Sayfa 37 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

“Savaş her ne kadar Yunanlıların arasında eksik olmu­yarsa da, onlar için en büyük tehlike ya da ortak düş­man, Persler idi. Bu ortak düşmana karşı koyabilmek, hatta onu yok edebilmek için Yunanlıların ilk önce ken­di aralarında birleşmeleri gerekiyordu. Bu uzlaşmanın da bir politikası olmalıydı. Böylece "panhellenizm" yani "Yunanlılann Birliği" düşüncesi doğdu.

📖 Sayfa 95 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Dünyaya gelen her Spartalı yurttaşa kleros denen bir toprak parçası veriliyor ve bu toprak heilotlar(köleler) tarafından işleniyordu. Spartalı yurttaşlar, çalıştırdığı heilotların sayesinde bu topraktan aldığı ürünle yaşamlarını sürdürmekteydi. Ticaret yapmak ve işçi olarak çalışmak yasaktı, tek uğraşları askerlikti. Her Spartalı yurttaş daha çocukluğundan başlayarak sıkı bir disiplin ve eğitim içinde yetişiyordu. Bu nedenle, Spartalıları "asker-toplum" olarak nitelendirmek pek yanlış olmasa gerektir.

📖 Sayfa 71 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

“Akha merkezlerinde soylular ve iktidar sahipleri saray ve kalelerde hüküm sürerken; halk, bunların çevre­sindeki evlerde yaşıyordu.”

📖 Sayfa 32 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

“Yunanistan'da ilk yerleşim izleri Paleolitik Çağ'a de­ğin gitmektedir (İ.Ö. yaklaşık 40.000).”

📖 Sayfa 20 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

M.S. 293 yılında iki başlı yönetim biçimi, yerini, Tetrarchia denilen dörtlü bir yönetime bıraktı. Bu yeni rejimde iki augustus ile her birinin yanında birer caesar yer alacaktı. Diğer bir deyişle, Diocletianus ve Maximianus kendilerine birer caesar seçeceklerdi. Diocletianus'un caesar'ı Galerius olurken, Maximianus'un caesar'ı I. Constantius oldu. Diocletianus, caesar'ı Galerius ile birlikte imparatorluğun Doğu yarısında hüküm sürerken, Maximianus caesar'ı I. Constantius ile Batı yarısında hüküm sürecekti. Böylece Roma İmparatorluğu'nun yönetimi coğrafi olarak resmen ikiye bölünmüş oldu.

📖 Sayfa 289 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Dünyanın Yedi Harikası ilk kez M.Ö. 2. yüzyılda yaşamış olan Sidonlu ozan Antipatros tarafından kaleme alınan bir şiirle günümüze kadar ulaşmıştır. Şurası da unutulmamalıdır ki, Antik Çağ'da bu anıtlar/eserler "harikalar" sözcüğüyle değil, Eski Yunanca theamata ile yani "görülmesi gerekenler" sözcüğüyle ifade edilmişti.

1) Gize'deki Piramitler
2) Babil'in Surları ve Babil'in Asma Bahçeleri
3) Ephesos'taki Artemis Tapınağı
4) Olympia'daki Zeus Heykeli
5) Halikarnassos'taki Mausoleion
6) Rhodos Adası'ndaki Anıtsal Heykel
7) İskenderiye'deki Deniz Feneri

📖 Sayfa 163 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

“Odysseia'da, ünlü kahraman Odysseus'un Troia Savaşı'ndan sonra yurdu Ithaka'ya dönüşü ve bu sırada ba­ şından geçen olaylar anlatılmaktadır. Bu destanın da ilk dizeleri konu hakkında bilgi vermektedir (Od.I. 1-5) :

''Anlat bana, tanrıça, binbir düzenli yaman adamı,
kutsal Troya yı yerle bir etmişti hani,
sonra sürünmüş durmuştu ardan oraya,
ne çok yerler görmüş, ne çok insan tanımıştı,
ne de çok acı çekmişti denizlerde yüreği,
kurtarayım derken kendi canını, -
yoldaşlarına dönüşyolunu açayım derken..."

📖 Sayfa 122 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Ayrıca, bazı günümüz tarihçilerinin, Megaralılar'ın önce Kalkhedon'u kurmalarını bir hata olarak görmemelerine bir başka kanıt daha vardır: Megaralılar, Kalkhedon'u kolonize ettikten sonra, bunun bir hata olduğunu düşünselerdi, bu hatayı telafi etmek için fazla vakit kaybetmeden Byzantion'u da kolonize etmek isteyebilirlerdi. Oysa, Kalkhedon' dan sonra Selymbria'yı (Silivri) kolonize etmişler ve en son Byzantion'u kurmuşlardır.

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

“Yeryüzünde, özgür düşünce, müspet bilimler, felse­fe, epos ve lyrik şiir gibi alanlarda Ege bütün dünyaya öncülük etmiş, üç bin yıl boyunca Doğu'nun önderliğinde olan kültür liderliği M. Ö. 650 tarihlerinde Ege 'ye geçmiş ve ora­da bugünkü Batı Uygarlığının temelleri atılmıştır."

📖 Sayfa 7 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Bu sikkelerin (Lidya sikkeleri) ön yüzlerinde karşılıklı duran aslan ve boğa protomları vardır; arka yüzlerinde ise kare bir çukur yer alır. Bir görüşe göre "aslan" Lydia hanedanının, "boğa" da Phryg hanedanının simgesiydi. Diğer bir deyişle, Lydia Krallığı'nın Phrygia Krallığı'nı egemenlik altına almış olduğu anlatılmak isteniyordu. Kroisos çok zengin bir kraldı ve adı Doğu toplumlarında Karun olarak telaffuz ediliyordu. Günümüzde hala kullanılagelen "Karun kadar zengin" deyimi de eski Lydia kralına yapılan atıftır.

📖 Sayfa 91 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

“Akhalar'ın, yukarıda da değindiğimiz gibi, Linear B olarak adlandırılan ve soldan sağa doğru yazılan bir ya­zıları vardı. Bu yazı:, Michael Ventris tarafından çözül­müş ve Eski Yunanca'nın arkaik formu olduğu anlaşıl­mıştır.”

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

"Byzantion 'un yeri, deniz açısından
bakıldığında, güvenlik ve zenginlik
bakımından dünyada bildiğimiz
bütün kentlerden daha elverişlidir."
Polybios

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Byzantion'un Roma İmparatorluğu döneminde basmış olduğu sikkelerde bazen yan yana iki palamut balığı, bazen de iki palamut balığı arasında bir yunus betimlenmiştir.

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

“Yunanistan'ın Karanlık Çağı'nda dikkati çeken bir konu da nüfusun azalmış olmasıdır. Yazı da kaybolmuştur; ancak 8. yüzyılda tekrar ortaya çıkacaktır. Aynı şekilde atlı arabalar da görülmez. Vazo sanatı süslemelerinde geometrik motiflerin egemen ol­duğunu görüyoruz. Nitekim Karanlık Çağ'ın keramiğe göre adlandırılan dönemi (İ.Ö. c. 1050-900) "Proto ge­ometrik" Dönem'dir. Geç evresi ise (İ.Ö. c. 900-700) "Geometrik" Dönem olarak adlandırılır.”

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Pandora söylencesini küçük bir alıntı ile anımsayalım (İşler ve Günler, 90-95):
"Eskiden insanoğulları bu dünyada
Dertlerden, kaygılardan uzak yaşarlardı,
Bilmezlerdi ölüm getiren hastalıkları.
Pandora açınca kutunun kapağını,
Dağıttı insanlara acıları dertleri.
Bir tek Umut kaldı dışarı çıkmadık
Kapağı açılan dert kutusundan."

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Çoğu kent, sikkelerinin üzerinde yer alan tipleri uzun süre değiştirmemiştir. Bazı tipler, onları sikke tipi olarak kullanan kentlerin adeta armaları haline gelmişlerdir. Örneğin, Ephesos'da arı, Miletos'da aslan, Phokaia'da fok balığı, Khios'da grifon, Side'de nar, Atina'da baykuş, Korinthos'da kanatlı at, Aigina'da kaplumbağa, Syrakusai'da Arethusa başı, Metapontion'da buğday başağı gibi.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

“Girit'de Tunç Çağı iki dönem altında incelenir: İlk Saraylar Dönemi (İ.Ö. 1900-1700), İkinci Saraylar Dönemi (İ.Ö. 1700-1450/1400).”

📖 Sayfa 25 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Atina’da bütün beden eğitimi çalışmaları çıplak yapılırdı.Öğrenciler banyo yapar,yağlanır ve pudralanırdı.Beden çalışmalarının çoğu müzik eşliğinde yapılmaktaydı;çünkü Yunanlar fiziksel uyum kadar zarâfet ve ritme de önem veriyorlardı

Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

"Paideia" sözcüğüyle tanımlanan eğitim, Eski Yunanların yaşamında önemli bir yer tutuyor ve üç alanda temel eğitim veriliyordu. Grammatiskes isimini taşıyan eğitimciler okuma, yazma, aritmetik ve edebiyat; kitharistes adlı eğitimciler müzik ve lirik şiir; paidotribes diye anılan eğitimciler ise jimnastik, oyunlar ve fiziksel eğitim alanlarında faaliyet gösteriyorlardı.

Çocukları okula paidagogos götürüyordu.

En ünlü yüksek eğitim kurumları Isokrates, Platon ve Aristoteles'in okulları idi.

📖 Sayfa 172 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

“Ksenophon, Spartalıların Anayasası'nda çocukların hırsızlığa yönlendirilmelerini ve gerekçesini şöyle açıklar:
"Böyle olmakla birlikte, Lykurgos, erkek çocukların açlık­tan kıvranmak durumuna düşmemeleri için, aslında onlara her gereksinme duyduklarını bu yoldan kolayca elde etme ola­nağı vermediği halde, açlıklarını gidermek için yeterli olacak kadar yiyeceği çalmalarını hoş gören bir yasa koydu; hatta peynir hırsızlığında, çok peynir çalmak, onurlandırıcı bir be­ceri sayılıyordu... (Xenophon, Şölen - Spartalıların Anayasası, çev.B.Umar, İzmir 1984, s.92-93)

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Roma'da Cumhuriyet döneminde yıllık devlet bütçesi ve para basımı Senato'nun kontrolu altındaydı. Sikke basımından fiilen sorumlu memurlar ise üç kişiden oluşmaktaydı.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

“Sokrates, diyalog içine girdiği kişiye önce çeşitli sorular sorarak onun gerçekte hiçbir şey bilmediğini ortaya koymaya çalışır (eironeia=Sokratik alay); sonra, sordu­ğu sorularla, karşısındakinin bilgisini ortaya çıkarır (maieutihe=doğurtma). Sokrates i.Ö. 399'da dine karşı suç işlediği gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırılmıştır.

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Antik çağda sikke basımı için kullanılan metaller esas olarak altın, gümüş ve bakır/bronz idi.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Roma tarihinde tahtta en uzun süre kalan imparator, 49 yıl ile II. Theodosius'tur; M.S. 450'de bir av kazasında öldü. İstanbul'un kara surları onun zamanında Doğu valisi Anthemius'un gözetiminde inşa edildi. II. Theodosius'un gerçekleştirdiği önemli işlerden biri, Constantinopolis'te "Hristiyan Yüksek Okulu" adıyla bir okul kurmasıdır. (M.S. 425). Bu okul gerçek anlamda tarihteki ilk üniversite olarak kabul edilmektedir.

📖 Sayfa 309 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Antikçağın içi meyve dolu bereket boynuzu (cornucopiae), Byzantion' da içi palamut dolu bereket boynuzuna dönüşmüştü. Altın ile anlatılmak istenen, palamut balıklarından başka birşey değildir.

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Anadolu'da basılan ilk sikkeler ise altın ve gümüş alaşımı bir maden olan elektrondan basılmışlardı. Günümüze kalmış çok sayıda elektron sikke mevcuttur.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Tarih kitapları ilk sikkeleri yapanların Lydialılar olduğunu yazmaktadır. Gerçekten de sikkenin icadını Lydialılar ile ilişkili görmek için elimizde yeterli kanıt vardır.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

"Anakyndarakses'in oğlu Sardanapalos, Ankhiale ve Tarsos'u bir günde inşa etti; sen yabancı, ye, iç ve neşeli ol; çünkü insana özgü diğer şeyler hiç de bundan daha değerli değildir."

📖 Sayfa 135 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Mithradates, Ephesos'a geldiğinde Romalıların ve İtalya kökenlilerin, çoluk çocuk, kadın erkek, özgür veya köle ayırt etmeksizin öldürülmelerini emretti. Bu katliamda 80.000'den fazla kişinin öldürüldüğü söylenmektedir. Öyle ki, Ephesos ve Pergamon'da ibadet için tapınaklara sığınmış olanlar bile katledildi. Tarihe "Ephesos Akşamı" adıyla geçen bu katliamın M.Ö. 88 baharı ya da yazında olduğu anlaşılmaktadır.

📖 Sayfa 162 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

İtalya (Lat. İtalia) adının kökeni, olasılıkla İtalik bir sözcük olan Vitulus'tan gelmekte olup Vitalia'ya (Dana Ülkesi) dayanmaktadır.

📖 Sayfa 181 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Kiklad Adaları, günümüz Yunanistan'ının siyasi sınırları içinde kalmakta olup bu ülkenin güney-doğu kıyısı açıklarında yer alır. Bir adalar topluluğu olan Kikladlar'da 200'den fazla ada olduğu tespit edilmiştir; ancak bunların çok büyük bir kısmı, iskâna müsait olmayan batık adaların su yüzeyindeki zirveleri veya adacıklardır.

📖 Sayfa 4 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Eski Yunanca nomisma ve latince nummus sözcükleri sikke anlamını taşımaktadır. Bu sözcüklerden türetilmiş bir terim olan nümismatik, "sikke bilimi" olarak türkçeye çevrilebilir. Kendisine uğraşı alanı olarak nümismatiği seçen ve konuya bilimsel bir bakışla yaklaşıp, malzemeyi (sikkeleri) metodlu bir şekilde inceleyen kişilere de "nümismat" diyoruz.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

“Yunanlılar, Yu­nanca konuşmayan, kendileri dışındaki kavimleri ya da ulusları da 'barbaros' (barbaroi = dili yabancı olan, anlaşılaınayan) olarak adlandırmışlardır.”

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

İ.Ö. 427'de Leontinoi'dan Atina'ya elçi olarak gelen Gorgias, en et­ kili (ikna edici) sofistlerden biridir. Ona göre "hiçbir şey mevcut değildir; eğer mevcut olan bir şey varsa da hiz onu bilemeyiz".

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Tunç Çağı, Girit'te , adalarda , Yunanistan'da ise olarak adlandırılır.

📖 Sayfa 3 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Atina'nın efsanevi kahramanı Theseus, Girit'teki labirentte yaşayan boğa başlı Minotauros canavarını öldürmek için yola çıkar. Babası Aigaios (Aigeus)'a, canavarı öldürdüğünde gemisine beyaz yelken çekerek döneceğini söylemiştir. Fakat canavarı öldürdükten sonra, babasına verdiği sözü unutarak, kara yelkenle döner. Babası Aigaios, kara yelkenleri görünce oğlunun öldüğünü düşünür ve denize atlayarak intihar eder. Bundan böyle boğulduğu denize onun adı verilerek Aigaios Pontos / Aigaion Pelagos yani Ege Denizi denir.

📖 Sayfa 37 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

llk sikkelerin elektrondan basılma nedeni, Sardes yakınındaki Tmolos dağından doğan Paktolos Irmağı'nın (Sart çayı) alüvyonlarında bu ma-
denin doğal halde bulunmasıdır.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Koloniyi kentdevletinden ayrı bir oluşum şeklinde düşünmemek gerekir.

📖 Sayfa 71 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Yazılı kaynaklardan, sikkenin icadından birkaç yüzyıl ön­cesinden beri Ege dünyasında madenlerin, büyük baş hay­vanların, üç ayaklı kazanların, baltaların vb. araç gereçlerin para olarak kullanıldıklarını öğreniyoruz.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Nitekim Strabon da Boğaz' daki palamutlar için şöyle demektedir:
" Fakat karşı kıyıdaki Kalkhedonlular, fazla uzakta olmamalarına rağmen, bu zenginlikten pay alamamaktadırlar; çünkü palamutlar onların kıyılarına yanaşmazlar. "
Strabon, akıntının palamutları Kalkhedon tarafından Byzantion tarafına sürüklediğini söylemektedir. Strabon dışında başka antik yazarlar da Boğaz' daki balık bolluğundan söz etmektedir.

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Son yapılan araştırmaların ışığında, bilim adamları Thera Adası’ndaki volkanik patlamanın M.Ö. 15. yüzyılın ikinci yarısında değil, M.Ö. 17. yüzyılın sonlarında gerçekleştiğini öne sürmektedirler. Bu demektir ki, yeni sarayların yıkım nedeni Thera’daki volkanik patlama olamazdı; çünkü saraylar patlamadan neredeyse 200 yıl sonra yıkılmışlardı. Bu dönem aynı zamanda Yunanistan’daki Akhaların güçlü olduğu bir dönemdi. Bir görüşe göre, Girit’in bu zor durumunu fırsat bilen Akhalar da adayı istila etmiş olabilirlerdi.

📖 Sayfa 8 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

İskender'in Doğu seferine başladığı M.Ö. 334 yılı (veya Pers imparatorluğuna son verdiği M.Ö. 331 yılı) ile son Hellenistik krallık olan Ptolemaioslar'ın Actium Savaşı sonrası tarih sahnesinden silindikleri M.Ö. 30 yılı arasındaki yaklaşık 300 yıllık dönem, "Hellenistik Çağ" olarak adlandırılır.

📖 Sayfa 127 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

“Yunanistan, dağlık bir ülke olduğundan, yaşam ve yerleşim koşulları insanları daha çok ovalık ve kıyı ke­simlere yerleşmeye zorlamıştır. Bunun sonucu olarak denizcilik, Yunan ulusunun en önemli faaliyet alanlarından birini, belki de başlıcasını oluşturmuştur.”

📖 Sayfa 15 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

“İ.Ö. 5. yüzyılda Atina'nın nüfusu, 170.000'i yurttaş, 30.000'i yabancı uyruklu ve 100.000’i de köle olmak üzere toplam 300.000 kişi olarak tahmin edil­mektedir.”

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

İtalya (Lat. Italia) adının kökeni, olasılıkla İtalik bir sözcük olan Vitulus'tan gelmekte olup Vitalia'ya (dana ülkesi) dayanmaktadır. Önceleri yarımadanın güneyi (Bruttium bölgesi) bu adı taşırken zamanla kuzeye doğru yayılarak tüm yarımadayı kapsamıştır.

📖 Sayfa 183 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Kuşkusuz Girit’e atfedilen “Avrupa uygarlığının beşiği” yakıştırmasının ardında, ırksal bir köken iddiası değil, kültürel köken ya da kültürel miras arayışı olduğunu belirtmeliyiz. Giritliler, Hint-Avrupa dil grubuna yabancı olan bir dil konuşuyorlardı ve bu nedenle kendilerinden çok daha sonraki bir uygarlığa damgasını vuran Eski Hellenlerin ataları değillerdi.

📖 Sayfa 6 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Kiklad Adaları’ndaki İlk Tunç Çağı Kültürü’nün en karakteristik buluntuları mermer idolleridir; bu idollerden Paros Adası yakınındaki Saliagos Adası’nda çok miktarda bulunmuştur. Birkaç santimetreden bir metreye kadar değişik boylarda yapılmış olan Kiklad mermer idollerinin yüzlerinde sadece burun gösterilmekte, kaşlar, gözler ve dudaklar, doğal minerallerden elde edilen boya ile belirtilmekteydi.

📖 Sayfa 5 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Türkiye'de ise ilk antik nümismatik dersleri 1940'lı yıllarda İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi'nde Alman bilim adamı Prof.Dr. Cl. E. Bosch tarafından başlatılmış olup, onun ölümünden sonra da, halen kesintisiz olarak sürdürülmektedir. Fakat ne yazık ki ülkemiz, yapılan arkeolojik kazılarda ele geçen sikke sayısı açısından bütün dünya genelinde belki birinci sırayı almasına karşın, bunları değerlendirecek nümismatlar açısından çok yetersizdir.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Efsaneye göre, Byzantion'u Orta Yunanistan'daki Megara kentinden gelen kolonistler kurmuşlardır. Fakat olasılıkla Megaralılara başka yerlerden, özellikle Kalkhedon (Kadıköy) ve Miletos'tan gelen kolonistler de katılmışlardı. Hatta Romalı tarihçi Tacitus (İ.S. yak. 56- 120) kuruluşu Atinalılara bağlar. Bu konuda araştırma yapan Krister Hanell, Byzantion ile Megara arasındaki bağlan ortaya koymuştur.

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Yapılan araştırmalar Neolitik Çağ insanının da Yunanistan'a ve Kiklad Adaları'na Anadolu'dan geldiğini göstermiştir.

📖 Sayfa 44 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Perslerle ilk karşılaşma Granikos (Biga Çayı) yakınında oldu. İskender, ortaya phalanks'ı, kanatlara da süvarileri ve piyadeleri yerleştirdi. Savaş düzenindeki her iki ordunun Granikos Çayı boyunca karşılıklı sıralanışı yaklaşık 3 km'yi buluyordu. İskender'in uyguladığı taktik sonucu Persler kesin bir yenilgiye uğradılar. (M.Ö. 334) Granikos Savaşı ile Anadolu'nun kapısı İskender'e açılmış oldu. İskender, ırmağı geçerek karaya çıkmaya çalışan, fakat Persler tarafından öldürülen ilk 25 askerin bronz heykellerinin yapılması için dönemin ünlü heykeltıraşı Lysippos'u görevlendirdi.

📖 Sayfa 129 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Batı Anadolu bölgesinde yer alan Yunan kökenli kent devletleri hiç bir zaman bir araya gelip tek bir Hellen (Yunan) devlet çatısı altında toplanmamıştır. Söz konusu kent devletlerini bir arada tutan dil, din ve kültür birliğiydi.

📖 Sayfa 61 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Gerek cumhuriyet gerekse imparatorluk döneminde sikkenin içerdiği değerli maden miktarının azaltılması ya da benzer düzenlemeler yapıldığını görüyoruz. Fakat önemli sayılabilecek düzen!emeler ya da reformlar arasında Aurelianus (İ.S. 270-75) ve Diocletianus'un (İ.S. 284-305) reformlarını gösterebiliriz. İ.S. 3. yüzyılda baş gösteren yüksek enflasyon nedeniyle para reformu kaçınılmaz olmuştu.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Büyük Kyros çekirdek bölgeleri olan İran'ı çevre tehditlerden korumak ve imparatorluğun sınırlarını genişletmek amacıyla güneybatıya ilerleyerek Babil Krallığını da yıkmıştır. Böylece tarihe "Babil sürgünü /esareti" olarak geçen trajedi de son bulmuştur.

📖 Sayfa 97 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Yunanistan'ın o dönemdeki adı ‘Hellas’ olup, ülke in­sanları kendilerini ‘Hellenler’ (Hellenoi) olarak anıyor­lardı; Romalılar bu ülkeyi ‘Graecia’, halkını ise “Graeci” (Grekler) olarak adlandırmışlardı. Yunanlılar, Yu­nanca konuşmayan, kendileri dışındaki kavimleri ya da ulusları da ‘barbaros’ (barbaroi=dili yabancı olan, anla­şılamayan) olarak adlandırmışlardır.

📖 Sayfa 15 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Ege Dünyası M.Ö. yaklaşık 3000 yıllarından başlayarak "Tunç Çağı" olarak adlandırılan bir sürece girer. Bu süreç yaklaşık M.Ö. 1200/ 1100 yıllarında tamamlanır. Dönemin bu şekilde adlandırılmasının nedeni, bakır-kalay alaşımı olan tunçtan yapılmış eşyaların ya da silahların görülmeye başlamasıdır. Fakat bu metal objeler nispeten nadir olup daha çok toplumun üst tabakalarındaki kişilerin elindedir.

📖 Sayfa 46 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Girit Adası’nda ne tür bir yönetim olduğu kesin olarak bilinmiyor. Fakat egemen görüş, adanın -en azından Yeni Saraylar Dönemi’nde- esas olarak Knossos’tan yönetildiğidir. Knossos’taki kral, dinsel gücü de elinde tutuyordu. Bu nedenle, Minos olarak adlandırılan Girit kralının, bir tanrı-kral kimliğini taşıdığı da ileri sürülmektedir.

📖 Sayfa 8 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Boğaz'daki akıntı, gemilerin Byzantion'a daha kolay ulaşmalarını sağlamakta ve gemiler için bir liman vazifesi görmektedir; Byzantion' dan Karadeniz ya da Çanakkale Boğazı yönüne gitmek de, Kalkhedon' a göre çok daha kolay olmaktadır. Çünkü akıntı Kalkhedon'un aleyhine olduğundan, Kalkhedon Boğaz' daki trafiğin kontrol unu sağlayamamaktadır. Akıntının Byzantion'un lehine olması, kentin Boğaz trafiğini kontrol altında tutmasına olanak vermektedir. Boğaz' daki akıntının Byzantion için bir başka avantajı ise akıntının, palamutların (pelamydes) yönünü Kalkhedon' dan Byzantion' a çevirmesidir.

Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Strabon (VII. 298) "... İskitlerin yabancıları kurban ettikleri, insan eti yedikleri, kafatasından içki içtiklerini..." anlatmaktadır.

📖 Sayfa 75 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Linear A yazısı henüz çözülememiştir; Linear B yazısı ise, İngiliz mimar Michael Ventris’in çabalarıyla çözülmüştür..

📖 Sayfa 9 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Şurası bir gerçektir ki Karadeniz (Pontos Eukseinos) Byzantion'un doğal endüstriyel zenginliğini oluşturan ton ve palamut balıkları için önemli bir besin kaynağı ve yumurtlamaya uygun bir sahaydı. Aristoteles'in sözünü ettiği, 'Karadeniz'in nehirlerin taşıdığı taze suyla beslenmesi' konusunu Plinius da vurgular.

📖 Sayfa 30 · Eskiçağ'da İstanbul'da Balık ve Balıkçılık, Oğuz Tekin

"Başka uygar­lıklara ait eski sikkeleri saklayıp,
onları dostlarına hediye eden Roma imparatoru Augustus'u ilk koleksiyonculardan biri olarak kabuledebiliriz."

📖 Sayfa 7 · Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Girit Adası’nda, kimi bilim adamlarına göre birdenbire ortaya çıkan bu uygarlık, kültürel kaynağını nereden alıyordu? Olasılıkla o dönemde en parlak dönemlerini yaşayan Mezopotamya ve Mısır kültürleri, Yakın Doğu ve Kuzey Afrika aracılığıyla Girit’e ulaşmıştı.

📖 Sayfa 6 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

İmparatorluğun geç döneminde ise, önyüzdeki imparatorun adından önce D N harfleri bulunmaktadır. Bu harfler, Dominus Noster (Efendimiz) anlamına gelmektedir. İmparatorun unvanları arasında bulunan P F ise, Pius Felix (=dindar mutlu) anlamındadır.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Sikke basımında ilk darp makinesi günümüzden ancak üçyüz yıl önce (17. yüzyıl) kullanılmaya başlanmıştır. Bu tarihe kadar sikke basımı elle yapılıyordu. Antikçağda darphane oldukça basit bir atölye idi. içerisinde bir örs, ocak, tartı, kalıpçı aletleri, kalıplar ve çekiç bulunuyordu.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Plinius'un ifadesine göre palamut balığı belli büyüklüğe ulaştıktan sonra ton balığı adını almaktadır. Ton balığı ile palamut balığını aynı kabul eden Plinius, palamutun, tonun küçüğü (bir yaşına kadar) olduğunu söylemektedir. Ancak yukarıda da vurguladığımız gibi, Plinius'un bu ifadesi yanlış olup her iki balık da ayrı ayrı familyadandır.

📖 Sayfa 30 · Eskiçağ'da İstanbul'da Balık ve Balıkçılık, Oğuz Tekin

Nümismatiğin bugünkü durumuna gelmesinde en büyük pay kuşkusuz ilk koleksiyonculardadır. Daha Roma imparatorluğu döneminde bile Romalılar, kendilerinden önce yaşamış eski uygarlıkların sikkelerine ilgi göstermişler ve onların sikkelerini saklamaya başlamışlardır. Başka uygarlıklara ait eski sikkeleri saklayıp, onları dostlarına hediye eden Roma imparatoru Augustus'u ilk koleksiyonculardan biri olarak kabul edebiliriz. Fakat gerçek anlamda koleksiyonculuğun başlaması ancak 17. ve 18. yüzyıllara rastlamaktadır.

Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Akha uygarlığının parlak dönemi olan ÖM. 14. ve 13. yüzyıllar aynı zamanda " Kahramanlar Çağı" olarak da adlandırılmaktadır.

📖 Sayfa 53 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

İskender, bir “dünya imparatorluğu” niteliğini taşı­yan devletinde tek bir para sistemi kabul etmiş olup, Makedonya’dan İran ve Fenike topraklarına kadar yayı­lan darphanelerde bastırmış olduğu sikkelerde ön yüz­ de Herakles başı, arka yüzde ise tahtta oturan Zeus var­dır. Büyük İskender’in Anadolu’daki ilk darphanesi ola­sılıkla Tarsos idi. Birim ise tesas olarak drahmi ve tetradrahmi’dir. Giderek, sikkelerinde “basileus” (kral) unvanını da kullanır. Bu unvan, ölümünden sonra da pek çok kral tarafından kullanılmıştır.

📖 Sayfa 106 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

1989 yılında İtalya'nın Latium ovasında, Roma'ya birkaç kilometre uzaklıktaki Gabii nekropolünde bir Yunanca yazıt bulunmuştur.
Yazıt, İ.Ö. 8. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmekte olup, bilinen en eski Yunanca yazıt olmasının yanı sıra, Yunanca'nın İ.Ö. 8. yüzyıl gibi erken bir tarihte İtalya'ya kadar ulaştığını göstermesi açısından önemlidir.

📖 Sayfa 42 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Akhaların konuştuğu Yunanca, Aiol ve Ion lehçelerinden oluşuyordu.
O dönemde Yunanistan'da yaşayan Pelasglar, yeni gelenlere boyun eğmek zorunda kaldılar. Akhaların istilası, İ.Ö. 2000-1700 yılları arasındaki bir dönemde, Yunanistan'ın içine yavaş yavaş nüfuz ederek oldu. Yunanistan, ülkenin o dönemdeki sakinlerinden dolayı 'Akhaia' olarak anılmaya başlandı.

📖 Sayfa 30 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Makedonyalılar Eski Yunanca'nın bir lehçesini konuşuyorlar ve kendilerini "Yunan" olarak kabul ediyorlardı. Savaş her ne kadar Yunanların arasında eksik olmuyorsa da, onlar için en büyük tehlike ya da ortak düşman, Persler idi. Ortak düşmana karşı koymak için "panhellenizm" yani "Yunanların Birliği" düşüncesi doğdu.

Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Adada kazı yapan Sir Arthur Evans, Girit’in Tunç Çağı uygarlığını, adanın efsanevi kralı Minos’tan dolayı, ‘“Minos Uygarlığı” olarak adlandırmıştı. Çünkü, bu uygarlık Yakın Doğu ve Avrupa’nın eski uygarlıklarına benzemiyordu; kendine özgü bir karakteri vardı.

📖 Sayfa 6 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Homeros’un İlyada Destanı’nda (XIX.172-179) Knossos ve Kral Minos’un adları geçmektedir. İlyada Destanı’nda Knossos’tan “Girit’in en büyük kenti” olarak söz edilmekte; Minos adlı kralının da “Zeus ile sohbet edecek kadar güçlü” olduğu vurgulanmaktadır.

📖 Sayfa 6 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Yirminci yüzyıl başlarında İstanbul'da Balıkhane Müdürü olarak görev yapan Deveciyan, kendi zamanında ton balıklarının büyük bölümünün Anadolu kıyılarında, Tuzburnu, Suadiye, fenerbahçe'de bulunan dalyanlarda yakalandığını söylemektedir. O dönemde İstanbul Boğazı ve Marmara'da yakalanan ton balıklarının ortalama boyları 1.5 metre ağırlıkları ise 300 kilo kadardı.

📖 Sayfa 51 · Eskiçağ'da İstanbul'da Balık ve Balıkçılık, Oğuz Tekin

Caesar, çok hızlı hareket ederek Pharnakes'i yenmesini veni, vidi, vici (geldim, gör­düm, yendim) sözleriyle ifade etmiştir.

Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Akhaların (Mikenlerin) Anadolu’nun güçlü devleti Hititler ile ilişkisi olduğu da muhakkaktır. Hitit metinlerinde geçen “Ahhiyava”, olasılıkla Akhaların ülkesi (Akhaia); “Millavanda / Milawata” ise, o zamanlar Akha yerleşmesinin bulunduğu Miletos’tu.

📖 Sayfa 9 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

"Bizans sikkeleri, işçilik ve baskı kalitesi açısından, Roma sikkelerinin oldukça altındadır."

📖 Sayfa 27 · Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

demos=halk

kratia=egemenlik

demokratia=halkın egemenliği

Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Temmuz’un karşılığı olan Quintilis adı Iulius Ceasar’dan itibaren değiştirilerek Iuiluis; Ağustos’un karşılığı olan Sextilis’in adı da İmparator Augustus’tan itibaren değiştirilerek Augustus olmuştur.

📖 Sayfa 217 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Ege Dünyası'nda pek çok yerde krallar MÖ. 9. ve 8. yüzyıldan itibaren ortadan kalkmaya başlamıştır. Krallığın sürdüğü tek yer Sparta idi.

📖 Sayfa 62 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Hiçbir şey bilmediğimi biliyorum.

📖 Sayfa 117 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

"Bugün tarihçiler tarafından Roma lmparatorluğu'ndan dil, din ve kültür bakımın­dan farklı olması nedeniyle Bizans olarak adlandırılan imparatorluk gerçek­te Roma lmparatorluğu'nun Doğu yarısıdır, yani Doğu Roma lmparatorlu­ğu'dur; Bizans adı Doğu Roma imparatorluğu için çok sonraları modern ta­rihçiler (16. yüzyılda Hieronymus Wolf) tarafından kullanılan bir addır."

Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Bugünkü Türk bayrağında yer alan hilal ve yıldız motifi de, neredeyse günümüzden 2000 yıl öncesinde Byzantion sikkelerinde severek kullanılmıştı. Bu motif de olasılıkla Megaralılar aracılığıyla Byzantion'a getiril­mişti.

📖 Sayfa 27 · Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Fenikelilerin alfabe yazısını meydana getirmeleri İ.Ö. 2. binyılın sonlarındadır (İ.Ö. c. 1 100).

Yunanlılar da, ataları olan Akhalann kullandığı Linear B yazısını, Fenikeliler ile ticaret ilişkileri sonucunda daha da geliştir­mişler ve onlardan aldıkları sessiz harfler ile Eski Yunan alfabesini oluşturmuşlardır. Bu alfabe i.Ö. 8. yüzyı­lın başlarından itibaren Yunanlılarca kullanılmaya baş­lanmıştır. Zamanla sessiz harflerin arasına sesli harfleri yerleştirip, yeni harfler de ekleyerek Eski Yunanca yazıyı son şekline getirmişlerdir.

📖 Sayfa 41 · Eski Yunan Tarihi, Oğuz Tekin

Sir Arthur Evans’ın Knossos’ta gerçekleştirdiği kazılar, sarayın mimarisi ve sanatı hakkında çok şey öğrenmemizi sağladı. Yunanistan’da oluşan Akha (Miken) sanatı da Girit sanatından etkilenmişti. Girit sarayları genelde iki katlıydı; çok sayıda odalar ve avlulardan oluşan Knossos sarayı âdeta bir labirenti andırıyordu.

📖 Sayfa 7 · Hellen ve Roma Tarihi, Oğuz Tekin

Sikkenin icadının en basit nedeni, günlük ihtiyaçlar için yapılan ödemelerde standart bir ödeme aracına gereksinim duyulması idi.

📖 Sayfa 6 · Eskiçağda Para, Oğuz Tekin

Her ne kadar Hıristiyanlık, neredeyse birkaç kuşak sonra, Büyük Theodoisus zamanında Roman'nin resmi devlet dini olacak ise de , Hıristiyanlığın imparatorluk dahilinde kabul edilip desteklenmesi Constantinus zamanında olmuştur. Constantinus , devlet dinini paganizmden hıristiyanlığa dönüştürme sürecini başlatan imparatordur. Milvus Köprüsü Savaşı (M.S 312) imparatorun hıristiyanlığı kabullenmesinde bir dönüm noktası olmuştur. Bir yıl sonraki Milano Emirnamesi de Hıristiyanların artık inançlarını serbestçe yaşayabilecekleri bir ortamı hazırlamıştı.

📖 Sayfa 299 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Spartalı yurttaşlar,çalıştırdığı yarı-köleler sayesinde topraktan aldığı ürünlerle yaşamını sürdürmekteydi.Ticaret yapmak ve işçi olarak çalışmak yasaktı,tek uğraşları askerlikti.Her Spartalı yurttaş daha çocukluğundan başlayarak sıkı bir disiplin ve eğitim içinde yetişiyordu.Bu nedenle,Spartalıları “asker-toplum” olarak nitelendirmek pek yanlış olmasa gerek.

Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

MS 293 yılında iki başlı yönetim biçimi, yerini, Tetrarkhia denilen dörtlü bir yönetime bıraktı. Bu yeni rejimde iki augustus ile her birinin yanında birer caesar yer alacaktı. Diğer bir deyişle, Diocletianus ve Maximianus birer caesar seçeceklerdi. Diocletianus'un caesar'ı Galerius olurken, Maximianus'un caesar'ı I. Constantinus oldu. Diocletianus, caesar'ı Galerius ile birlikte imparatorluğun Doğu yarısında hüküm sürerken, Maximianus caesar'ı I. Constantinus ile Batı yarısında hüküm sürecekti. Böylece Roma İmparatorluğu'nun yönetimi coğrafi olarak resmen ikiye bölünmüş oldu.

📖 Sayfa 289 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Halk, ilk zamanlarda Titus'un son derece iyiliksever ve insanca davranışlarına tanık olmuştu. Hatta, tarihçi ve biyografi yazarı Suetonius bir akşam yemeğinde, imparatorun, o gün halkı için bir iyilik yapamadığını ve bu yüzden de o gününün boşa geçtiğini söylediğini aktarır.

📖 Sayfa 244 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin

Sonbaharda Karadeniz'den çıkıp Marmara'ya yönelen en son göçmen balıklar uskumrulardır.

📖 Sayfa 37 · Eskiçağ'da İstanbul'da Balık ve Balıkçılık, Oğuz Tekin

Oppianos, insanlardan kendilerine zarar gelmeyeceğini düşünen yavru yunusların, kendilerini zalim bir şekilde avlamaya gelen kibirli ve kötü niyetli Traklar ile Byzantionlulara neşeli bir şekilde yaklaştıklarını ancak hiç de beklemedikleri bir şekilde üzerlerine demir zıpkınların (barpoon) fırlatılmasıyla öldürülmelerini acıklı bir şekilde anlatır. Balıkçılar, ölümcül darbeyi alan ve suyun derinliğine doğru süzülen yavru yunusları tekneye çekmeye çalışmak yerine, kendiliğinden su yüzüne çıkmalarını bekliyorlar ve yavru yunusların arkasından gelen anne yunusu da aynı şekilde öldürüyorlardı.

Eskiçağ'da İstanbul'da Balık ve Balıkçılık, Oğuz Tekin

Byzantion'un ilk gümüş sikkelerinde yer alan sığır da, kentin sığır yetiştirdiğine bir kanıttır. Ayrıca, Hellenistik ve Roma Dönemi sikkelerinde tarım ve bereket tanrıçası Demeter, elinde bereket boynuzu ile betimlenmiştir. Sikkelerde üzüm salkımı ve buğday ölçeğinin yer alması bağcılık ve buğday ekiminin önemine işaret eder.

📖 Sayfa 14 · Eskiçağ'da İstanbul, Oğuz Tekin

Girit'in Tunç Çağı kültürü Batı uygarlığının çekirdeğini oluşturmaktadır.

📖 Sayfa 49 · Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, Oğuz Tekin
Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Her sözün altında alındığı eser belirtilmiştir.
Bu yazıyı paylaş Link kopyalandı ✓

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ

“Şüphesiz sen pek büyük bir ahlâk üzeresin.”

Kalem Sûresi, 68/4