Pierre Clastres'in 2018'de yayımlanan Şiddetin Arkeolojisi adlı eseri, Antropoloji-Etnoloji türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Nora Kitap tarafından yayımlanmıştır. Antropoloji severlerin Şiddetin Arkeolojisi'den seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Şiddetin Arkeolojisi'den En Beğenilen Alıntılar
İlkel savaş, politik bir amacın aracıdır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
ilkel toplumlarda aslında hiçbir iş bölümü yoktur: Her birey, bir biçimde çok işlevlidir; erkekler bir erkeğin yapmayı bilmesi.gereken her şeyi yapabilirler; kadınlar bir kadının yapmayı bilmesi gereken her şeyi yapabilirler. Hiçbir bireyin, bilgi ve beceri konusunda, daha yetenekli veya daha iyi talihli bir başkasının altında çalışmasına neden olacak bir eksikliği yoktur:
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel toplumun devamlılığı savaş halinin devamlılığından; iç politikanın uygulanması
📖 Sayfa 48 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
(bölünmemiş ve özerk Biz'i tek parça olarak korumak) ise dış politikanın uygulanmasından (savaşabilmek için ittifaklar kurmak) geçmektedir: Savaş, ilkel toplumsal varlığın bizzat merkezinde yer alır, toplumsal yaşamı asıl harekete geçiren odur.
"Düşmanlık ilişkileri ve alışverişler arasında bir bağ ve devamlılık vardır; mübadeleler barışçıl olarak çözümlenmiş savaşlardır; savaşlar ise talihsiz ticari işlemlerin sonucudur."
📖 Sayfa 24 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Savaş, eşit, özgür ve bağımsız sosyopolitik birimlere ayrılmış ilkel toplumun ayrıcalıklı varoluş biçimidir: Eğer düşman yoksa, onu icat etmek gerekecektir.
📖 Sayfa 50 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Her topluluğun ortaya koyduğu siyasi özgürlük ve kendi bölgesinde tek başına egemen olma iradesi dolayısıyla,savaş ihtimalinin bu toplumların işleyişine doğrudan kazılmış olduğunu fark etmiştik: İlkel toplum,savaş durumunun devamlı olduğu yerdir.
📖 Sayfa 40 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
"Savaşı, siyasi topluluklar arasında yaşamsal rekabet gereğince doğan şiddetli çatışma olarak tanımlamıştık... Demek oluyor ki, savaşın verili bir topluluktaki önemi, yaşamsal rekabetlerinin yoğunluğuyla doğru orantılıdır,"
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Ekonomik antropolojinin en yeni ve en titiz araştırmaları, Yabanilerin ekonomisinin veya yerel üretim biçiminin toplumun maddi ihtiyaçlarını aslında, kısıtlı bir üretim etkinliği süresinde ve düşük yoğunlukta bir etkinlikle tamamen karşılayabildiğini kanıtlamaktadır. Başka bir deyişle, ilkel toplum, durmadan hayatta kalmaya çalışmaktan bitkin düşmüş olmaktan öte, ihtiyaçlarını belirlemede seçicidir.Bunları, "herkese ihtiyacı kadar" ilkesiyle çalışan bir "üretim makine"siyle karşılar.
📖 Sayfa 20 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Cinsiyet temelli olanlar dışında, ilkel toplumlarda aslında hiçbir iş bölümü yoktur : Her birey, bir biçimde çok işlevlidir; erkekler bir erkeğin yapmayı bilmesi gereken her şeyi yapabilirler; kadınlar bir kadının yapmayı bilmesi gereken her şeyi yapabilirler.
📖 Sayfa 31 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
insanlar arasındaki toplumsal bağ
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
"herkesi hizaya getiren ortak iktidar" sayesinde kurulur:
... insana dair olguları analiz ederken toplumsalı doğala, kuramsalı biyolojik olana indirgememek gerekir. İnsan toplumu zoolojiden değil, sosyolojiden neşet eder.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Bu hiyerarşisiz dünyada kimse kimseden emir almaz; toplum zenginlik sahibi olmaya kayıtsızdır; şefler yönetmez; kültürlerin ahlaki sistemleri yoktur; çünkü günah kavramı bulunmaz; sınıfsız, devletsiz vb toplumlardır bunlar. Özetlersek, eski gezginlerin ve çağdaş bilginlerin durmadan bağırdıkları fakat söylemeyi beceremedikleri şey, ilkel toplumun, özünde, bölünmemiş olduğudur.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Levi-Strauss'a göre savaş ve toplum arasındaki ilişki nedir? Cevabı açık: "Ticari mübadeleler, barışçıl olarak çözülmüş olası savaşlardır; savaşlar ise talihsiz alışverişlerin sonucudur,"
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Hükümetsiz, devletsiz bir toplum,
📖 Sayfa 9 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
toplum değildir.
İlkel savaş görünmezdir, çünkü savaşçısı kalmamıştır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Eğer savaş avlanmaksa, savaş insan avıdır:
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel toplum özünde tekil bütünlüktür.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İnsan toplumu zoolojiden değil, sosyolojiden neşet eder.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
... Savaş parçalı yapını değil; Parçalı yapı savaşın sonucudur.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Savaş durursa eğer, ilkel toplumun kalbi de atmaz olur. Savaş onun temeli, varlığının yaşam kaynağı, onun gayesidir: İlkel toplum savaş için toplumdur, özü itibarıyla savaşçıdır...
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel toplum özünde tekil bütünlüktür. Ne evrensel barış için özgürlüğünden feragat etmeye razı olabilir, ne de eşitliğini yok edecek genelleşmiş savaşa kendisini bırakabilir. Yabanilerde ne herkesin dostu ne de herkesin düşmanı olmak mümkündür.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel insan, insan sıfatıyla saldırmaya mahkumdur; ilkel sıfatıyla da, tabiatını ve insanlığını, artık faydalı ve karlı hale gelmiş bir saldırganlığın teknik kodlarıyla sentezlemeye hem kadirdir, hem de kararlıdır: o bir avcıdır.
📖 Sayfa 13 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Savaş problemine dönelim öyleyse. Savaş, saldırganlık özelliğini, avlanmadan -besin edinme tekniğinden- alıyorsa eğer, avlanmanın bir tekrarından, "eş"inden, yeniden düzenlemesinden ibaret olacaktır: En bayağı haliyle söylersek, Leroi-Gourhan'a göre savaş, insan avı'dır. Bu doğru mudur, yanlış mıdır?
📖 Sayfa 14 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel insan, insan sıfatıyla saldırmaya mahkumdur.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
"Savaş saf bir saldırı ve saldırganlık davranışıdır; tam da bu yüzden savaş ve avlanmayı birbirine indirgeyemeyiz. Eğer savaş avlanmaksa, savaş insan avıdır"
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Devlet nedir? Siyasi iktidarın müstakil organı olarak, toplumdaki bölünmenin saf göstergesidir. Toplum artık, iktidarı uygulayanlar ve ona boyun eğenler olarak ikiye ayrılmıştır. Toplum artık bölünmemiş Biz, tekil bütünlük değil, parçalı bir gövde, heterojen bir toplumsal varlıktır. Toplumsal bölünme ve Devlet’in ortaya çıkışı, ilkel toplumun ölümüdür.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Toplumsal bölünme ve Devlet'in ortaya çıkışı, ilkel toplumun ölümüdür.
📖 Sayfa 50 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Yabaniler, eğer koşullar elverirse, başkalarından feragat etmekle övünebilirler.
📖 Sayfa 25 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
insanlar arasındaki toplumsal bağ "herkesi hizaya getiren ortak iktidar" sayesinde kurulur: Yani, Devlet savaşa karşıdır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
En bayağı haliyle söylersek, Leroi-Gourhan'a göre savaş, insan avı'dır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
... insan avcıyı hayvan avcıdan ayrıcalıklı tutmak için hiçbir sebep yoktur.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel toplumun daimi problemi, "Kiminle mübadele yapacağız?" değil, "Bağımsızlığımızı nasıl koruyabiliriz?"dir. Yabanilerin mübadele bakış açıları basittir: Mübadele katlanılması gereken bir zahmettir; müttefiğe ihtiyacımız var, bunlar kayınbiraderlerimiz olurlarsa ne ala.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Toplumsal bölünme ve Devlet'in ortaya çıkışı, ilkel toplumun ölümüdür.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Levi-Strauss'a göre kadınların mübadelesi, "kesintisiz armağan değiş tokuş süreci"nin sonucudur
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Öte yandan savaş, ilkel toplumun özüne aittir; tıpkı mübadele gibi, ona ait bir yapıdır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel savaş görünmezdir, çünkü savaşçısı kalmamıştır. Bu konuda, Amazon'daki Yanomamilerin durumu benzersizdir: Dünyadaki son büyük ilkel toplum olan bu Yerlilerin ezeli yalıtılmışlığı, onlara, günümüze dek sanki Amerika hiç keşfedilmemiş gibi yaşama olanağı sağlamıştır.
📖 Sayfa 11 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Kadınları esir almanın, ilkel toplumlar tarafından
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
savaşın en ısrarla dile getirilen amaçlarından biri olduğu biliniyor: Düşmana, kadınlarını ele geçirmek için saldırılır.
İlkel bir topluluk, kendisinin olduğu için tanıdığı bölgeden fazla ve uzun süre uzaklaşmaktan hiç hazzetmez: Yabaniler "kendi muhit"lerinden çıktıkları andan itibaren, haklı veya haksız -ama genelde haklı- olarak, yoğun bir güvensizlik ve korku duygusuna kapılırlar.
📖 Sayfa 35 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel savaş, politik bir amacın aracıdır. Yabanilerin neden savaştıklarını sorgulamak, bu yüzden, onların toplumunun öz varlığının ne olduğunu incelemektir.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Devletin reddi, egzo-nominin, dışsal Yasanın reddidir; boyun eğmenin apaçık reddi, primitif/ilkel toplumun bizzat yapısına kazınmıştır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Yani ilkel ekonomi bir yoksulluk ekonomisidir ve savaş olgusu da işte bu temelde incelenmelidir. Ekonomist söylem ilkel savaşı üretici güçlerin zayıflığı üzerinden anlamlandırır: Kullanılabilir hammaddenin kıtlığı, onu elde etme ihtiyacını duyan gruplar arasındaki rekabeti başlatır ve bu hayatta kalma mücadelesi silahlı çatışmaya evrilir. Herkese yetecek kadar kaynak yoktur.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İnsan toplumu, kadınların mübadelesi sayesinde, ensestin yasaklanması sayesinde vardır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Levi-Strauss, ilkel toplumsal varlığın mübadele için var olduğuna inandığı için, işi ilkel toplumun savaş karşıtı toplum, savaşın ise başarısız mübadele olduğunu söylemeye vardırmaktadır. Söylemi oldukça tutarlı, fakat yanlıştır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Hobbes'un düşüncesine geri döndük.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İngiliz düşünür, savaş ve Devlet arasındaki derin bağı ve yakın komşuluk ilişkisini, ondan sonraki söylemlerde kaybolan bir berraklıkla ortaya koymayı bilmiştir.
Savaş ve Devlet'in birbiriyle çelişen kavramlar olduklarını; birlikte var olamadıklarını; ikisinin de birbirlerinin olumsuzlamasını ima ettiğini görmeyi bitmiştir: Savaş Devlet'in, Devlet de savaşın önünü alır.
Devlet nedir? Siyasi iktidarın müstakil organı olarak, toplumdaki bölünmenin saf göstergesidir. Toplum artık iktidarı uygulayanlar ve ona boyun eğenler olarak ikiye ayrılmıştır.
📖 Sayfa 50 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Toplum ancak efendi ve tebaası olarak bölünmüşse toplumdu.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Her bir topluluğun savaşçılık kapasitesi, onun özerkliğinin koşuludur.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Başka bir şekilde söylersek: Daimi savaş durumu ve fiili savaş, döngüsel olarak, ilkel toplumun toplumsal değişimi engellemek için kullandığı asli yöntemlerdir.
Biz ve öteki ayrımının yürürlükten kalkması, yani bizzat ilkel toplumun yok olması anlamına gelecektir.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel toplum, durmadan hayatta kalmaya çalışmaktan bitkin düşmüş olmaktan öte, ihtiyaçlarını belirlemede seçicidir.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Leroi-Gourhan'a göre şiddet nedir? Yazarın cevabı açıktır: "Saldırganlık davranışı en azından Australopithekler"den beri insan hayatının bir parçasıdır ve toplumsal örgütlenmenin evriminin hızlanması, türsel olgunlaşmamızın yavaş gelişimini hiçbir şekilde değiştirmemiştir,"
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Afrikalı olsun, Sibirya bozkırlarının veya Melanezya adalarının yerlileri, Avustralya çöllerinin göçebeleri, Yeni Gine ormanlarının yerleşik çiftçileri olsun, ilkel halklar her zaman savaşa tutkuyla bağlı insanlar olarak takdim edildiler;
📖 Sayfa 7 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Peki sistemi ve savaşı nasıl birlikte düşüneceğiz? Savaş, sistemin ara sıra meydana gelen başarısızlığının basit bir sonucu mudur? Yoksa sistem savaşsız işlerneyi bilmez mi?
📖 Sayfa 34 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel toplum, savaş durumunun devamlı
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
olduğu yerdir.
Peki sistemi ve savaşı nasıl birlikte düşüneceğiz?
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Savaş, sistemin ara sıra meydana gelen başarısızlığının basit bir sonucu mudur?
Yoksa sistem savaşsız işlemeyi bilmez mi?
İlkel insan, insan sıfatıyla saldırmaya mahkumdur; ilkel sıfatıyla da, tabiatını ve insanlığını, artık faydalı ve karlı hale gelmiş bir saldırganlığın teknik kodlarıyla sentezlemeye hem kadirdir, hem de kararlıdır: o bir avcıdır.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Aynı okun hem bir insanı hem de bir maymunu öldürebilİyor olması, savaş ve avlanmayı aynı kefeye koymak için yeterli değildir. Savaş saf bir saldırı ve saldırganlık davranışıdır; tam da bu yüzden savaş ve avlanmayı birbirine indirgeyemeyiz.
📖 Sayfa 15 · Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Saldırgan davranışta açığa çıkan bu özgül şiddet ne sebepsiz, ne de amaçsızdır; aksine, her zaman bir hedefe yöneliktir:
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
İlkel ekonomi Yabanilerin yalnızca geçinmelerine, yani hayatta kalmalarına yeten geçimlik bir ekonomidir.
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Eğer bu toplumların ekonomisi hayatta kalmanın (ölmeme nin) acınacak eşiğini geçemiyorsa bunun nedeni, teknolojik azgelişmişlikleri ve egemen olmayı başaramadıkları doğal ortam karşısındaki güçsüzlükleridir. Yani ilkel ekonomi bir yoksulluk ekonomisidir ve savaş olgusu da işte bu temelde incelenmelidir.
Her topluluk birbirine karşılıklı meydan okumakta; savaş mekanizması son hızda çalışmakta; bütün toplum sadece, birbirini yok etmeye çalışan düşmanlardan oluşmaktadır. Bununla birlikte, her savaşın bir galibi ve bir mağlubu olduğunu biliriz. Bu durumda, herkesin birbiriyle savaşmasının asıl sonucu ne olacaktır?
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres
Sıkça Sorulan Sorular
Şiddetin Arkeolojisi kimin eseridir?
Şiddetin Arkeolojisi, Pierre Clastres tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır.
Şiddetin Arkeolojisi kaç sayfadır?
Şiddetin Arkeolojisi, 56 sayfadır (Nora Kitap baskısı).
Şiddetin Arkeolojisi'nin en ünlü sözü nedir?
“İlkel savaş, politik bir amacın aracıdır.”