Türkiye'de Çağdaşlaşma, sosyoloji dünyasına Niyazi Berkes'in kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Sayfa sayfa işaretlenen bu sözler, okurların favorilerini yansıtıyor.
Türkiye'de Çağdaşlaşma'dan En Beğenilen Alıntılar
Adil olmayan bir eylem, bir toplumun bütün kişileri tarafından desteklense ve yürütülse bile, yine de adalet değildir; o yine bir istibdat olur.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Eski Osmanlı rejiminde şeriat ile siyasa hep ayrı tutulmuştur.
📖 Sayfa 215 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
1900 yılında Dar'ul Fünun tekrar açılır. Tabiat bilimleri dersinde "hikmet-i tabiiye" adlı ders okutulacakti. 'Hikmet' sözcüğünün ürküntu yaratacağını düşünen eğitim bakanı Zühtü Paşa, onun yerine Fransızca'daki karşılığı olan fizik adı altında bu dersi koydurdu. Bugünkü fizik sözcüğünü bu korkuya borçluyuz.
📖 Sayfa 378 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Demek ki bu Âli Paşa,yetki koltuğuna oturunca oraya Tanrı tarafından bir daha kalkmamak üzere gönderildiğine inanan devlet adamlarının ilkidir.
📖 Sayfa 276 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
“Fermer le Coran, ouvrir les femmes”
📖 Sayfa 444 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
(Kur’an’ı kapa, kadınları aç.)
Cahil insanlar devletin ve yurtseverliğin ne olduğunu da bilmezler.
📖 Sayfa 181 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Bir toplum, iki kocalı kadın gibi , aynı zamanda iki uygarlıklı olamaz.Olmaya kalkarsa içinde tutarsızlıklar ve çatışıklıklar başlar ve “patolojik” olan budur.
📖 Sayfa 423 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Nizam-ı Cedit’i yıkan güç, yeniçeri gücü değil, devletin, geleneksellikle çağdaşlaşma çabaları arasındaki çelişkilerdi.
📖 Sayfa 136 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Dil, anlaşma aracıdır; düşüncenin gelişmesinin, uluslaşmasının, siyasal özgürlük rejiminin kurulabilmesinin çimentosudur. Devletle toplum, din ile dünya, okumuş ile cahil, doğu geleneği ile batı ilerlemesinin arasında geçiş yollarının açılmasının en önemli aracıdır. Semantik problem, anlam problemidir. Dil, yazı ve onun çeşitli görünüş araçları, birleşecek bir toplum içinde karşı karşıya gelenler arasında karşılıklı anlam kurma aracı oldukları zaman, bu bütünleşmede büyük rol oynarlar. Dil, karşılıklı anlam taşıma niteliğini kazanamadığı zaman toplumda ancak bir kültür curcunası egemen olur.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Fakat batı uygarlığı uluslarının kültürleri alınamaz; onlar ancak o uluslara özgüdür.
📖 Sayfa 423 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Değişmeyen toplum yoktur, ama bu tür değişme ağır ağır oluştuğundan farkedilmez. Hattâ böyle değişmeler zamanla geleneğin parçaları haline gelirler.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Modern Fransızca’da laicisme, din adamlarından, rahiplerden başka kişilere, kurullara, yetkililere dünya işlerinde hattâ din işlerinde üstün bir yer verme anlamını taşır.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Din, geleneğin en son sığınağı, en son savunma kalesidir.
📖 Sayfa 20 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
İlerlemenin baş koşulu özgürlüktür. Devletin çöküşünün ve Avrupa devletlerinin karışmalarının nedeni olan kötü yönetimin asıl nedeni özgürlük yokluğudur. Özgürlük olmayan bir ortamda reformlar yapılamaz. Asıl gerekli olan, sürekliliği garanti edilecek bir özgürlük rejiminin kurulmasıdır. Özgürlükçü bir yönetimin kurulması, içteki hastalıkları tedavi edecek, Avrupa devletleriyle ilişkileri normalleştirecek, Müslümanlar için de hayırlı olacaktır. Çünkü adalet her yerde birdir, evrenseldir.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Çağdaşlaşma ile dinselleşme birbirleriyle aşağı yukarı çağdaştırlar. Dinselleşme, çağdaşlaşmaya karşı kaplumbağanın kabuğuna çekilmesi gibi bir korunma çabasıdır.
📖 Sayfa 20 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Atatürk, açtığı çağın getireceği sayısız siyasal, ekonomik, toplumsal, sorunları çözmüş olmak iddaasına kalkışmamıştır. O, geleceğin kuşaklarına çağdaş, dünya çerçevesi içinde, geleceğin bütün özgürlük kapılarını açan bir miras bırakıp gitmiştir..
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Abdülhamit dinin mutlak gücünü kurarken, onun temellerini uyanan aklın karşısında tehlikeye koymakta olduğunun farkında değildi.
📖 Sayfa 376 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Dengesi bozulan toplumlara kurtuluş yoktur.
📖 Sayfa 31 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Değer ölçüleri olmayan hiçbir toplum yoktur. Ancak bazı değerler zamanın
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
gereklerine göre değişeceğine, zamanla katılaşma, kireçleşme eğilimi gösterirler.
Avrupa uygarlığının yararlı yanlarını, fenlerini ve endüstrilerini almak gerekir.Fakat bu uygarlığın kötü yanlarını da birlikte almamaya bakmak gerekir.
📖 Sayfa 375 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Din, geleneğin en son sığınağı, en son savunma kalesidir. Aslında toplumun eski yaşayışının kökeninden gelen bir çok alışkanlıklar, kolaylıkla din gereği imiş gibi bir nitelik kazanırlar.
📖 Sayfa 20 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Dinselleşme, çağdaşlaşmaya karşı kaplumbağanin kabuğuna çekilmesi gibi bir korunma çabasıdır...
📖 Sayfa 20 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Hıristiyanlık, Avrupa birliği yaratan monolitik bir din olmaktan çıkmıştır. Çağdaş dünya, ancak ulus birimlerinin ve ulus devletlerinin tanındığı kültür birimleridir. Bunun anlamı şudur: Batıcıların özlediği gibi, Batı uygarlığına katılmak, Batı uluslarının kültürlerini almak demek değildir. Bu anlamdaki Batıcılık yalnız aldatıcı olmakla kalmaz, bir Türk ulusunun, bir Türk kültürünün gelişebilmesi açısından da zararlıdır.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Osmanlı rejimi ne feodaldir, ne de teokratik; hele hem feodal hem teokratik hiç değildir.
📖 Sayfa 24 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Dünyadaki değişikliklerin farkında olmayan, coğrafya bilgisinden yoksun olan adamların elinde devlet yönetmek pusulasız gemi yürütmek gibi bir şeydir.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Osmanlı'da müslüman olmayan halkların temsilcileri kendi 'millet'leri için savaşırken Türk temsilcilerinin böyle bir ulus dayanağı yoktu. Kendilerinin Türklükleri, yabancıların onlara "Türk" demesinden ileri geliyordu. Yoksa aydın ve yüksek tabakanın üyeleri hâlâ Türk değil, Osmanlıydı.
📖 Sayfa 405 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
...her çağdaşlaşma döneminin arkasından bir dinselleşme humması başlar.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
İkinci Mahmut’un halifelik gücüne ve Müslüman halka dayanarak kurduğu mutlakiyetçi monarşi rejiminin kuruluşunun zorunlu kılan ikinci koşulun da imparatorluğun Hristiyan halkları arasındaki uluslaşma akımının başlaması olduğunu söylemiştik.
📖 Sayfa 148 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
İslam gelenekleriyle, hele dinle hiçbir ilgisi olmayan fesi ancak Mahmut gibi bir hükümdarın idaresi kafalara oturttuktan sonra, onu ancak Atatürk gibi bir önderin gücü o kafalardan çıkartabildi. Cumhuriyet döneminde birçok eski kafalılar fes giymenin bir din sorunu olduğunu sanmışlardı. Halbuki bir yüzyıllık bir süre önce fes giymeyi de dine aykırı sayanlar olmuştu!
📖 Sayfa 197 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Batı uygarlığından neler alınacağını kestirebilmek için, önce, şeriata sokulan ve din olarak islamlıkla bir tutulan yanları temizlemek gerekir.
📖 Sayfa 423 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
..Kahvehaneler, Osmanlı ülkelerinde, özellikle İstanbul'da cami ve mescidin yerini alan İlk siyasal dedikodu, hatta fesad yuvaları bir oldular... yeniçeri ve Bektaşilerin ayaklanma karargahlari haline gelmiştir.
📖 Sayfa 44 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Cevdet Paşa’nın dediği gibi, yeniçerilik Osmanlı asabiyetinin, ethos'unun özü durumuna gelmişti; “yeniçerilik devletin zâtiyatından” sayılırdı.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Birincisi ulusal bağımsızlık akımlarının motoru, ikincisi dümeni olmuştur.
📖 Sayfa 151 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Çağdaşlaşma sorunu, artık militer yenileşme işi olmaktan çıkarak, eski rejimin yerini alacak başka bir rejimin temellerini aramak sorunu olacaktır.
📖 Sayfa 134 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Avrupa'da bile hükümetleri korkutan kahvehaneden korkmakta Osmanlı devletinin daha haklı endişeleri vardı. Osmanlı devleti tebaasının, yani reayanın camiden, mescitten, kiliseden başka gidecek, toplanacak yeri yoktu.
📖 Sayfa 44 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
...
Daha kötüsü, kahvehaneler ve meyhaneler reayanın uğrağı, eğlenme ya da dinlenme yeri
olmaktan çok, hükümet için korkunç bir gücün, yeniçerilerin ve Bektaşilerin ayaklanma karargahları haline gelmiştir.
Japonlar Avrupadan fen,endüstri, dretnot, top, tüfek yapmayı öğrendiklerine göre Batı’nın maddi uygarlığı kuşkusuz alınmalıydı.Çünkü bunlar o uygarlığın “iyi”, “yararlı” yanlarıydı.
📖 Sayfa 420 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
...din-devlet ya da devlet-kilise ayrımı sorunu değil, çok daha geniş anlamda “kutsallaşmış gelenek boyunduruğundan kurtulma” sorunudur.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Yeni Türkiye’nin ve halkının bundan sonra ancak kendi yaşamından, kendi mutluluğundan başka düşünecek bir şeyi yoktur.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Abdülhamit'in, Goltz Paşa'nın Avrupalı kafasıyla giriştiği askeri harekât eğitiminden ve manevralarından ödü patlamaya başlamıştı. Alman generali, dostlarından birine yazdığı bir mektupta şöyle der: "Padişahın evhamı yüzünden burada, gerçekte iyi bir ordu kurulamaz... Atış eğitimleri zamanında o kadar sinirleniyor ki, bazen istifamı verip onu kendi amacına kendi başına ulaşmasını sağlamaya bırakmayı düşünüyorum... Askerî birliklerin yığınak yapması gerektiğinde bunun arkasında bir darbe komplosu olabileceğinden korkuyor."
📖 Sayfa 346 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
...geleneksel benliğini tehlikede gören her toplum ya da o toplum içindeki tutucu güçler dine sımsıkı yapışırlar.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Osmanlı rejiminin en önemli yanı, dinsellikten çok gelenekselliktir.
📖 Sayfa 30 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Din, geleneğin en son sığınağı, en son savunma kalesidir. Aslında toplumun eski yaşayışının kökeninden gelen birçok alışkanlıklar, kolaylıkla din gereği imiş gibi bir nitelik kazanırlar.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Dinsel bilgiler insanı ahirette kurtuluşa hazırlayan bilgiler olduğu halde, fenler insanoğlunun dünyadaki hayatının gelişmesine yarar. ...... Cahil insanlar devletin ve yurtseverliğin ne olduğunu da bilmezler. Bir devlette bilimlerin ve ihtisaslaşmanın öteki bütün amaç ve özlemlerin başında geldiğine şüphe yoktur.
📖 Sayfa 181 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Atatürk, açtığı çağın getireceği sayısız siyasal,ekonomik, toplumsal sorunları çözmek olmak iddiasına kalkışmamıştır.O, geleceğin kuşaklarına çağdaş, dünya çerçevesi içinde, gelecegin bütün özgürlük kapılarını açan bir miras bırakıp gitmiştir.
📖 Sayfa 552 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Fransız eğitim bakanı Victor Duruy’un projesine dayanılarak 1869'da Maarif-i Umûmiye Nizamnâmesi yapıldı. Galatasaray Lisesi bunun bir ürünüdür. Böylece modern anlamda bir eğitim kuruluşunun temelleri ilk kez atılmış oluyordu.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Önemli noktalardan biri de fiyat sorunudur. Vankulu sözlüğüne 35 kuruş fiyat konmuştu. Tahminimiz doğru ise, 35 kuruşun o zamanki altın rayici 10 altına karşılıktır. 1768'den sonra kuruşun altın rayici daha da düşmüştür. Bundan, basılı kitabın ne denli pahalı bir nesne olduğunu görüyoruz. Fakat sözü edilen fiyatlandırmadan maksadın medrese öğrencilerine ucuz kitap sağlamak olduğu söylendiğine göre, yazma kitapların o zaman bundan da pahalı olduğu anlaşılıyor.
📖 Sayfa 62 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Öyle bir zaman geldi ki, yönetim tarafından sürülmek, Avrupa'ya gidebilmenin en iyi yolu oldu.
📖 Sayfa 391 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
…
📖 Sayfa 196 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Mehmet Ali Paşa'nın oğlu İbrahim Paşa da bir Fransız gazetecisine verdiği demeçte, kıyafet konusunda şöyle bir eleştiride bulunmuştu: "Bâb-ı Âlî, sivilizasyonu ters taraftan alıyor. Bir milleti kalkındırmanın yolu ona apolet ve dar pantolon giydirmek değildir. Kıyafet, topal bir insanı dimdik bir insan yapmaz. Kıyafetten başlayacakları yerde önce halkın kafasını aydınlatmak gerekirdi.
…
Her baskı düzeni gibi,Abdülhamit rejimi de düşünceyle baş edememiştir.
📖 Sayfa 378 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Lale Devrinin yüksek yönetici tabaka açısından önemli bir özelliği, bu tabakanın din ve gazâ karışımı olan eski Osmanlı ethos'undan, kendine özgü zihniyetten kopmuş olmasıdır. Cevdet Paşa'nın İbn Haldun'dan alarak kullandığı bir terimle söylersek, Osmanlı asabiyeti artık sönmüştür. Bu eski Osmanlı ethos'unun dünyasal yanının özelliği olan askeri disiplin ve hukuksal sertlikle, onu tamamlayan dinsel yanı gazilik ve sofuluk karışımı bir püritanizm, yerlerini Lady Montague'nün farkettiği deizme, hatta ateizme, tasavvufa, hatta Bektaşilik'e, musikiye, edebiyata ve hedonizme bırakmıştır.
📖 Sayfa 43 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Galatasaray lisesine karşı din çevrelerinden gelen ilk tepki, Vatikan’ın tepkisi oldu. Papalık , Katoliklerin bu okula gitmesini yasakladı.
📖 Sayfa 242 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Batılılaşma görüşüne göre devlet, din ölçülerinden arınmış çağdaş bir devlet değildi. İslâmlaşma görüşüne göre gerçek bir İslâm devleti değildi. Türkleşme akımına göre ulusal bir devlet değildi.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Padişahı halkı güden bir çoban sayan şeriatçi ideolojide, halktan ürkmeye lüzum yoktur.
📖 Sayfa 345 · Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Lâle Devrini hatırlatan eğlencelerde şeyhler ve sofular bile içkiye dalmışlardı.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
"Tarih-i kadim" şairi Tevfik Fikret, dine değil İslâm devleti görüşüne saldırıyordu. Devlet-din bileşimi görüşlerinde hiçbir değişiklik geçirmeyen İslâmcılar, 1908 Devrimi'nin getirdiği düşünce özgürlüğü ortamı içinde onun görüşüne Protestanlık görüşü olarak saldırdılar. Fikret buna şiirine "Zeyl" olarak yazdığı yeni bir şiirle daha şiddetli bir karşılık verdi. Fikret, yalnız dincileri değil politikacıları da kendine düşman ettiğinden, ölümüne kadar olumsuz bir çevrenin düşmanlığı içinde yaşadı.
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'de Çağdaşlaşma kimin eseridir?
Türkiye'de Çağdaşlaşma, Niyazi Berkes tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
Türkiye'de Çağdaşlaşma kaç sayfadır?
Türkiye'de Çağdaşlaşma, 598 sayfadır (Yapı Kredi Yayınları baskısı).
Türkiye'de Çağdaşlaşma'nın en ünlü sözü nedir?
“Adil olmayan bir eylem, bir toplumun bütün kişileri tarafından desteklense ve yürütülse bile, yine de adalet değildir; o yine bir istibdat olur.”