Max Horkheimer'in kitapları, okurlar tarafından sıkça alıntılanır. Bu sayfada 4 eserinden seçilen 100 söz, kaynaklarıyla birlikte listelendi.
En Beğenilen Max Horkheimer Sözleri
“Aydınlanma karanlığa dönüşmüştür”
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
<
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Aşkın kendisi bilimdışı bir kavramdır: yanlış tanımlar bizi daima yoldan çıkarır.
>
Bütün hayatları, gerek dışardaki gerekse içlerindeki doğayı bastırmaya ve değersizleştirmeye ve kendilerini onun daha güçlü rakipleri ya da vekilleriyle: ırkla, vatanla, liderle, kliklerle ve geleneklerle özdeşleştirmeye yönelik sürekli bir çabadan ibarettir. Onlar için, bütün bu sözcüklerin anlamı birdir: saygı duyulması ve boyun eğilmesi gereken karşı konulmaz gerçeklik.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Bireyin bir grupla özdeşleştirilmesini önleyen insan olma niteliği "metafızik"tir ve deneyci epistemolojide yeri yoktur. Bir insanın tıkıştırıldığı küçük çekmece, onun kaderini belirlemektedir.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
insanların çok büyük bir çoğunluğunun "kişiliği" yoktur
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Yanlış görebilirsin, yanlış bilebilirsin; hatta yanlış düşünebilirsin ama yanlış hissedemezsin.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Deneysel fiziği bütün bilimlerin prototipi yapmaya ve zihinsel yaşamın her alanını laboratuvar teknikleri modeline uydurmaya çalışan pragmatizm, fabrikayı insan varoluşunun prototipi olarak gören ve bütün kültür dallarını montaj hattı üzerindeki üretim ya da rasyonelleştirilmiş büro modeline uydurmaya çalışan modern endüstriyalizmin düşünce alanındaki karşılığıdır.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Dünyayı değiştirme çabaları yenik düştü, şimdi bir kez daha anlamak gerekiyor onu.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
"Yanlış görebilirsin , yanlış bilebilirsin ; hatta yanlış düşünebilirsin ama yanlış hissedemezsin oğlum."
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Özgürlük birikim yapabilmek değil, bilakis biriktirmeye ihtiyacımın olmamasıdır.
Teori ve Pratik Üzerine Bir Tartışma (1956), Max Horkheimer
"İnsanın özü"
📖 Sayfa 34 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
"Kendi kendini yenileme ve değişme
yeteğine" dayanır...
______
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Artık bireysellik düşüncesi metafizik bağlarından kopmuş ve sadece bireyin maddi çıkarlarının sentezi haline gelmiştir
"İnsan siyasal ( veya ekonomik)
📖 Sayfa 33 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
bir hayvandır."
•••
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Fiziksel yaralanmalar bedeni, korkuysa zihni felç eder.
•••
Popüler sanat ve edebiyatın kitleleri aldatmaya yarayan ürünlerine kadar her dalda kültürün yerine konulan sözde-kültür öğeleri, çoğunluk yargısı adına savunulur ve aklanır. Bilimsel propaganda kamuoyunu karanlık güçlerin aleti haline getirdikçe, kamuoyu da aklın yerini almaya başlar. Demokratik ilerlemenin bu yanıltıcı zaferi, demokrasiyi beslemiş olan düşünsel cevheri yiyip bitirmektedir.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Her düşünce sistemi anlamlı
📖 Sayfa 156 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
bir dil içinde ifade edildiğinde
genel bir nitelik kazanır...
***
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Kapitalist üretim bedenlerini ve ruhlarını öyle bir
kuşatmıştır ki, önlerine konulan her şeye direniş göstermeden kapılıverirler.
***
Biçimselleşmiş akla göre, despotizm, zulüm ve baskı kendi başına kötü değildir; eğer kurucularının kazançlı çıkma olasılığı varsa, hiçbir rasyonel merci diktatörlüğe karşı bir yargıda bulunamaz.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Çalışma, çalışanların hayatını yeniden üretmiyor, onları çalışmaya ikna edenlerin hayatını yeniden üretiyor sadece.
Teori ve Pratik Üzerine Bir Tartışma (1956), Max Horkheimer
Boyunduruk altına almak istediğiniz halkın elinden tanrısını alın ve onu manevi çöküntüye uğratın; sizinkinden başka bir tanrıya tapınmadıkları ve sizinkinden başka töreleri olmadığı müddetçe daima bu halkın efendisi olursunuz... Buna karşın ona en geniş biçimde suç işleme serbestliği tanıyın; suç size yönelmediği sürece asla cezalandırmayın.
📖 Sayfa 124 · Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Dünya , geçmişten yorgun düşmüş
📖 Sayfa 84 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Ölebilse artık , dinlenebilse.
"Şöyle dile geldi hüzne bulanmış sesiyle:
📖 Sayfa 277 · Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Talih yüzüme gülmedi şu dünyada dostum.
Nereye mi gidiyorum? Dağlara çıkıyorum,
Huzur gerek çünkü yapayalnız yüreğime."
Her dil , onu konuşan insanların
📖 Sayfa 171 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
evriminde kök salmış düşünce
biçimlerini ve inanç örüntülerini
içeren bir anlam taşır.
Geçmişin doğruları bugünün
📖 Sayfa 17 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
yanlışlarına dönüşürken geride belli
belirsiz bir kımıltı kalır.
________
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Kalabalıkların gülüşü deliliğin şenliğidir.
________
***
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Zihne kazılanlar normlaştırılmış görevlerin
otomatikleştirilmiş ardışıklığıdır.
***
Bazı insanlar başkalarının hayatı ,
📖 Sayfa 128 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
refahı ve mutluluğu için acı
çeker ve ölürler.
"Umutsuzluğun egemen olduğu yerde ,
📖 Sayfa 35 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
sorumlu bir biçimde uygulanabilecek
tek felsefe , herşeyi , kurtarılmanın,
bağışlamanın açısından görme çabasıdır."
Bilim toplumsal sürecin bir öğesidir; bu yüzden, doğruluğun nihai yargıçlığına atanması, doğruluğun değişen toplumsal standartlara bağımlı kılınmasıyla sonuçlanır. Toplum, toplumsal eleştirilerin her zaman suçlamış, yadsımış olduğu bir bağa, bir koşullanmaya karşı her türlü düşünsel direnme aracından yoksun kalır.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Herkes kendi başının çaresine bakmaya girişince bireysellik zedelenmektedir. Sıradan insan siyasete karışmaktan vazgeçtiği zaman toplum orman kanunlarına geri dönmekte, bu da
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
bireyselliğin son kalıntılarını bile silip süpürmektedir.
İnsan , paranoyakça bir hırsla
📖 Sayfa 28 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
doğayı kendine ait kılmaya çalışmaktan
vazgeçtiği anda doğanın dilinin
çözülmeye başladığını görebilecekti;
bunun işitilmemiş ama yine de
anlaşılır bir dil olduğunu da.
Eğlence sanayisinin bütün ustalığı,
📖 Sayfa 154 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
o bayatlamış hayat sahnelerini
tekrar piyasaya sürmekten ibarettir.
Duyusal yaşantının kendi içinde de,
📖 Sayfa 33 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
insan bilincine yansımayan bir özne - nesne etkilişimi sürmektedir;
duyular , bu etkileşimin ürünüdür.
***
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Bugün sanatçılar hükümet başkanlarına önadlarıyla hitap ederken
tüm sanatsal devinimlerinde cahil müdürlerinin yargılarına bağımlıdırlar.
***
"İnsanlar gerçekte olduklarından
📖 Sayfa 48 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
daha iyidir."
Bütün doğallık atıfları ideolojiktir.
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
"İyi" olma , zamanın bir fonksiyonudur.
📖 Sayfa 75 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
"İnsan Fırtınaları Deniz Fırtınalarından
📖 Sayfa 137 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Daha Habistir."
İnsanların küçültülüp hükmedilebilir kılınmaları 'ilerleme' olarak gösterilir.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
İnsanlar korkak olduklarından
📖 Sayfa 1 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
daha fazla tembeller ve özellikle de,
mutlak bir dürüstlüğün ve
çıplaklığın kendilerine yükleyeceği
zorluklardan korkarlar en çok.
Olumsuzlanmış her görüş bilginin
📖 Sayfa 17 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
ilerleme sürecinde bir doğruluk
ânı olarak korunur.
Akıl en yüksek noktaya ulaştığı
📖 Sayfa 145 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
anda , dumura uğraşmakta akıldışına
dönüşmektedir.
Tarihsel doğru , düşüncelerle gerçeğin
📖 Sayfa 16 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
çarpışmasından , sürtüşmesinden
doğar; bir sürtüşmeden çıkan
gıcırtı , oluşan doğrunun hep kaçan ,
hep bizi çağıran atonal sesidir.
"Yanlış bir hayat doğru yaşanamaz"
📖 Sayfa 16 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
"
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Nasıl tüm doğa toplumun gözünde bir malzemeyse, hükmedenler için de insanlar malzeme haline gelir. Burjuvaların birbirlerini denetim altında tuttukları kısa liberalizm döneminden sonra, egemenlik kendisini faşistçe rasyonelleştirilmiş arkaik dehşet olarak gösterir.
“
İnsanın eşya üzerinde iktidar kurma
📖 Sayfa 146 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
isteği ne kadar yoğun olursa,
eşyanın onun üzerindeki tahakkümü
de o kadar ağır olur ve insan da
gerçek bireysel özelliklerinden o
kadar uzaklaşır , zihni giderek
bir biçimsel akıl otomatına dönüşür.
Eylemler dünyasında hayvanları ya da
📖 Sayfa 68 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
insanları inşaat malzemesi gibi
görmenin hep ters teptiğini ve
felaketlere yol açtığını biliyoruz.
"İnsanlar gerçekte yaptıklarından, düşündüklerinden ve hissettiklerinden daha iyidirler"
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Hâlâ insanın içinde kalmış
📖 Sayfa 154 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
bazı direnme öğeleri vardır.
Tarihte geri alınamayacak şeyler
📖 Sayfa 50 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
sadece kötülüklerdir: gerçekleştirilmemiş
imkânlar , kaçırılmış fırsatlar...
Dünyanın bir amaçlar dünyasından
📖 Sayfa 126 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
tümüyle bir araçlar dünyasına dönüşmesi,
üretim yöntemlerinin tarihsel
gelişmenin bir sonucudur.
"Gülümsemeye devam edenler "de
📖 Sayfa 80 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
kederli, hatta belki umutsuz görünmeye
başlarlar .
Geçmiş adaletsizlikler hiçbir zaman
📖 Sayfa 35 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
geri alınamayacak ;
geçmiş kuşakların acıları giderilemeyecek. İdealist çevrelerde
de kötümserlik vardır ama ,
dünyanın bugünü ve geleceğiyle
ilgilidir: İnsanların çoğunluğu için
gelecekte dünyevi bir mutluluk olasılığını
reddeder...
Oysa maddecinin hüznü,
geçmiş olaylarladır.
Varolan bütün inançlar gibi bilim de
📖 Sayfa 103 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
en şeytani toplumsal güçlerin
hizmetine konuşabilir ve bilimcilik de
militan dinden daha az dar kafalı değildir.
Hayat perspektifimiz , artık hayat
📖 Sayfa 38 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
olmadığı gerçeğini saklayan bir
ideolojiye dönüşmüştür.
Yaşamda zayıflar ve güçlüler vardır, sınıflar, ırklar ve kimi hükmeden kimi de boyun eğen uluslar vardır.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Bacon'a göre kuşkusuz bir biçimde "insanın üstünlüğü"nü sağlayan bilgi artık egemenliğin çözülüşüne yöneldi. Ne ki şimdinin hizmetine giren aydınlanma böyle bir olasılık karşısında kitlelerin tümden aldatılmasına dönüşmektedir.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Bilinmeyen bir şey kalmadığında insan ürküntüden kurtulacağını sanır.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Hiç kuşkusuz insan üstünlüğü bilgiye dayanır.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
...Akıldışı , hâlâ insanın
📖 Sayfa 165 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
yazgısına hükmetmektedir.
Rasyonel temelinden yoksun
📖 Sayfa 72 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
kalındığında , demokrasi ilkesi sadece
insanların sözde çıkarlarına bağımlı
hale gelir.
❮
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Kırkındaki Belize çirkindir, zarafetten zerre kadar nasibini almamıştır, düzgün
vücut hatları yoktur; ama Belize bir akla, hayranlık verici bir yaradılaşa, benim duygularımla ve beğenilerimle bağdaşan milyonlarca şeye sahiptir. Onunla yatmayı asla düşünmem, ama yine de onu çılgınca sevmeye devam edeceğim. Öte yandan Araminthe için yanıp tutuşabilirim, ama arzu ateşi söner sönmez ondan tüm
kalbimle iğrenirim.
❯
Her şeyleştirme bir unutuştur.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Evlerin pencerelerini tamamıyla açabilen tek bir rüzgar biliyorum: Ortak keder...
Alacakaranlık, Max Horkheimer
**************
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Özel varoluşu genel karşısında korumak için, özel var oluşu ilke mertebesine yükselterek geneli doğrular. Burjuvanın özel alanı üst sınıfın alçalmış kültür varlığıdır.
**************
Gülme her zaman bir kıyıcılık
📖 Sayfa 137 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
öğesi içerir ve kalabalıkların gülüşü de
deliliğin şenliğidir.
Çoğu zaman , akıllı olmak
📖 Sayfa 60 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
inatçı olmamak anlamına gelir.
İnsan asla bütüne sahip olamaz; daima beklemek, sabırlı olmak ve vazgeçmek zorundadır.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Her doğumun bedeli ölümle, her mutluluğun bedeli de mutsuzlukla ödeniyor.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
İyi niyet tahakküme maruz kalarak kötü niyete dönüşür.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Yaşam işte böyledir; bu kadar çetin, ama bundan dolayı da bu kadar güzel ve sağlıklı.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Doğanın bir parçası olan akıl aynı zamanda doğaya karşı da savaşmaktadır, kendi dışındaki her türlü hayat biçiminin rakibi ve düşmanıdır
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Karşılaştığı her zihinsel direniş, aydınlanmanın gücünü arttırır yalnızca.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Bugün herşeyin ekonomik önemi,
📖 Sayfa 163 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
insanların ekonomik ihtiyaçlarına
değil, iktidar yapısına hizmeti
esas alan bir yararlılık kavramıyla
ölçülmektedir.
"Çoğunluk " diyor John Adams ,
📖 Sayfa 74 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
"her zaman ve istisnasız olarak
azınlığın haklarını çiğnemiştir."
"Koşulların değişmesiyle her
📖 Sayfa 39 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
teorinin düzeltilmesi gerekebilir ama
daha sonraki bir düzeltme ,eski bir
doğrunun eski bir yanlış olduğu
anlamına gelmez."
Toplumsal felsefe, Horkheimer'e göre, insanların durumunu "tekil bireyler olarak değil, bir topluluğun parçaları olarak yorumlama" çabasıdır. Konusu da, "her şeyden önce, ancak insanların toplumsal hayatıyla bağıntılı olarak anlaşılabilecek olgulardır: devlet, hukuk, ekonomi, din, kısaca insanlığın bütün maddi ve tinsel kültürü"
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Düzen insanları bozmadan varlığını sürdüremez.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Bir çiçekten ya da bir odanın atmosferinden aldığımız zevki özerk bir estetik içgüdüye yükleyemeyiz. insanın estetik duyarlığının tarih öncesi, çeşitli tapınma biçimleriyle ilgilidir: bir şeyin iyiliğine ya da kutsallığına duyduğu inanç, onun güzelliğine duyduğu zevkten daha eskidir..
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Ne zaman yeni bir toplumsal var oluş kipiyle birlikte yeni bir din ve anlayış dünya tarihinde yerini alsa, kural olarak eski sınıflar, kabileler ve halklarla beraber eski tanrılar da toprağa karışıyordu.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Yaşam, varlığını sürdürmenin bedelini kendisini ölüme benzeterek öder.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Akıl, sanatın en alt düzeyinde anlamsızlığı nasıl kökünden yok ediyorsa, en üst düzeyinde de anlamı aynı şekilde yok eder.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
"Bir nesnenin anlamı , onun tanımında
📖 Sayfa 84 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
ya da kavramında bulunması
gereken anlamdır."
Her kültürel alan , evrensel doğruya
📖 Sayfa 66 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
karşı kendi " hükümranlığını " korumaktadır.
"Hakikat için tek bir ifade vardır: o da haksızlığı reddeden düşüncedir. Eğer hayatın iyi taraflarında diretme olumsuz bütünün içinde ortadan kaldırılarak aşılmıyorsa, diretme kendi karşıtını, yani tahakkümü ulvileştirir."
📖 Sayfa 289 · Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Pişmanlık bir erdem değildir, akıldan doğmaz...
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Aydınlanma, Kant'ın deyişiyle, "İnsanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulmasıdır."
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Akılsız hayvana gösterilen ihtimam akıllılara fazla gelir.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Paramız yoksa, ekonomik güvencemiz yoksa halimiz haraptır. Bu korkunç bir ceza demektir: alçaltıcı angaryalar, ufak tefek işlerde kölelik, gece gündüz sıradan dertler, en aşağılık insanlara bağımlılık. Sadece kendimiz değil, sevdiklerimiz ve sorumluluğunu taşıdığımız kişiler de gündelik hayatın çarkları arasına sıkışır. Aptallık ve sadizmin nesnesi haline geliriz; iyi zamanlarda varlığından haberdar bile olmadığımız güçler üzerimizde hakimiyet kurar ve hayatımızla birlikte düşüncelerimizi de sefalet ve pisliğin içine çeker.
📖 Sayfa 55 · Alacakaranlık, Max Horkheimer
Bugünkü aşamasında kapitalist sistem dünya çapında örgütlenmiş sömürüdür. İdamesi tarifsiz acılara yol açar.
📖 Sayfa 35 · Alacakaranlık, Max Horkheimer
Teknokratlar , süper - teknolojinin
📖 Sayfa 161 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
ürünü olan malların süper bolluğuyla
ekonomik sefaletin otomatik olarak
ortadan kalkacağını iddia etmektedir.
Etkinlik , üretkenlik ve akıllı planlamanın
modern insanın tanrıları olduğu
söylenmektedir.
...Evlilik , artık sadece toplumsal
📖 Sayfa 133 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
aygıt içinde kullanışlı bir uyum sağlama
aracı olarak görülmektedir.
Hiçbir şey , insanın en yüksek
📖 Sayfa 82 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
amacı olarak ruhun kurtuluşunun yerini
alan maddi refah bile , kendi içinde ve
kendisi için değerli değildir,
hiçbir amaç kendi içinde bir ötekinden
daha iyi değildir.
Her düşünce bir eylem olarak
📖 Sayfa 69 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
görülmektedir; her düşünüş bir tezdir,
her tez de bir parola.
İnsanlar gençliklerinde besledikleri umutlarına ihanet edip yaşamlarını dünyanın gidişatına göre ayarladıkları için sanki erken gelen bir çöküşle cezalandırılıyorlar.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Düşünme efendinin dilediğince denetleyemediği bir köledir.
Aydınlanmanın Diyalektiği, Max Horkheimer
Felsefenin kendini eleştirebilmesi, birinci olarak, akıl ile doğa şaşmasının akut bir evreye, yıkımın eşiğine geldiğini varsayar. İkinci olarak da, bu toptan yabancılaşma aşamasında, doğruluk düşüncesine hålâ ulaşılabileceğini...
Akıl Tutulması, Max Horkheimer
Yoksulların çocukları barış dönemlerinde gelecekte sömürülecek malzeme, savaş zamanlarındaysa bomba ve zehirli gazın hedefidir.
📖 Sayfa 143 · Alacakaranlık, Max Horkheimer
Bugün , en parlak düşünürler bile
📖 Sayfa 185 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
düşünmeyi planlamayla
karıştırmaktadırlar.
Mutlaklaştırma, insanlık durumunun
📖 Sayfa 178 · Akıl Tutulması, Max Horkheimer
temel bir çelişkisinin ürünüdür.