Bülent Çaplı'nın kaleminden çıkan eserler, okurların gönlünde özel bir yer tutar. Bu sayfada Bülent Çaplı kitaplarından derlenen 100 söz, kaynaklarıyla birlikte bir arada.
En Beğenilen Bülent Çaplı Sözleri
Partiler süngü tehdidi altında Gürsel'in cumhurbaşkanlığına "evet" demek zorunda kalmışlardı. Acaba bu, " demokrasinin zaferi" sayılabilir miydi?
12 Mart, Bülent Çaplı
Harp yanlıları, "Paşa'nın savaşa girmeyerek milletin erkekliğini öldürdüğünü," söylediler.
📖 Sayfa 83 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Harbe karşı olanlar ise çekilen sıkıntılardan ve artan baskılardan Şef'i sorumlu tuttular.
Kayseri'de şehre girmesini engellemekle görevli askerler, İnönü'nün karşısında selam durdular.
📖 Sayfa 96 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
5 Mayıs sabahı kurultaya gitmek üzere bindiği otomobilde kalbine bir sızı saplandı. Son yıllarda peşini bırakmayan spazm yeniden yoklamıştı.
📖 Sayfa 115 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Eve döndü, kurultay 6 Mayıs'a ertelendi. İdamlarını engellemeye çalıştığı üç genç, o gece asıldılar.
" Kurulduğunda özerk ve tarafsız olan TRT, zamanla özerkliğini ve tarafsızlığını yitirmişti. Haluk Şahin'in deyimiyle, "şeker gitmişti, elma gitmişti ve sadece sapı kalmıştı."
📖 Sayfa 18 · Fili Tarif Etmek Özel Televizyona Beş Kala, Bülent Çaplı
Amerika’dan kızgın dönen Başbakan işe seçimde DP’ye oy vermeyen illeri cezalandırmakla başladı. Önce İnönü’nün kalesi Malatya ikiye bölündü ve Adıyaman kuruldu. Sonra da iktidarın ezeli muhalifi Osman Bölükbaşı’yı Meclis’e gönderen Kırşehir bir kanunla ilçe haline getirildi.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Darağacındakiler hayata asılırlar.
📖 Sayfa 287 · 12 Mart, Bülent Çaplı
Asanlar ölüme gömülürler.
“Çünkü siyasette, ‘Nasıl gelirsen öyle gidersin,’ diye kaide var. Anlatabiliyor muyum?”
12 Mart, Bülent Çaplı
İnsanoğlu garip bir yaratık. Geriye dönüp nereden nereye geldiğine pek bakmaz. Övüldükçe, alkışlandıkça kendine güveni artar ve her şeyin en iyisini sadece kendisinin bildiğini sanır.
📖 Sayfa 159 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Halk arasında demokrat kelimesi pek bilinen bir kelime değildi. Demokrasi rejimi gibi demokrat kelimesi de halka yabancıydı. Halk, kısa zamanda bunu kendi diline çevirdi. Köy kahvelerinde Demokrat yerine Demirkırat denmeye başlandı. Demokrat Parti'den söz ederken Demirkırat Partisi deniliyordu.
📖 Sayfa 36 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Uşak'ta trene binmeye hazırlanan İsmet Paşa'ya on altı-on yedi yaşlarında bir çocuk arkadan bir taş savurdu. Taş, Paşa'nın başına geldi.
📖 Sayfa 94 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Paşa, kurtardığı şehirde arkasından vurulmuştu.
Paşa veda eder gibi salladı şapkasını...
📖 Sayfa 18 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Bir buçuk ay sonra Anıtkabir'e yeniden geldiğinde, bir tabut içinde olacaktı.
Görüşmelere İngilizler adına katılan General Harington, o günlerde yazdığı bir mektupta, İsmet Paşa'dan söz ederken, "Bu adama dikkat edin!" diyecekti.
📖 Sayfa 41 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Atatürk, İsmet Paşa çıkar çıkmaz yaverini çağırdı ve "Git arkadaşlara söyle," dedi, "bizde âdettir. Biri makamından ayrıldı mı, herkes ondan yüz çevirir, İsmet Paşa'ya eskisinden fazla saygı gösterecekler."
📖 Sayfa 71 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
“Tarih kürsüsünden halinizi seyrediyorum. Suçluların telaşı içindesiniz. Işıktan korkuyorsunuz.”
📖 Sayfa 70 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Yıllar sonra bir gezide yolunu kesen çocuk, "Buraya ne yüzle geliyorsun?" diye sıkıştı: "Sen bana şekeri beş liraya yedirmedin mi?"
📖 Sayfa 83 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
İnönü buruk bir ifadeyle cevapladı: "Evet, ama seni babasız bırakmadım!.."
Aslında muhalifler Mustafa Kemal'den rahatsızdılar ve ona yöneltemedikleri eleştiriler İsmet Paşa'yı hedef alıyordu.
📖 Sayfa 56 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
27 Mayıs müdahalesi hakkında herkesin değişik görüşleri olabilir, ancak tek kabul edilemeyecek yönü, siyasi idamlardır. İdam kendi başına çözüm getirmediği gibi, hele siyasi idamın affedilecek hiçbir yönü yoktur.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Hayranları kadar düşmanları da olmuştu, sevenleri kadar nefret edenleri de... Ama kimse onu görmezden gelememişti.
📖 Sayfa 18 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Ancak bir hafta içinde işler değişti. Menderes’in aldığı ilk kararla tüm dengeler altüst oldu. Ordu irkildi. Bayar kararsızlandı.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Menderes istifaya kadar gitti.
Kararın konusu; ezandı...
Özgürlük ve demokrasi havasının doğal işleyişi sayesinde başka siyasi partinin de kurulması mümkün olacak ve 1947 yılında ilk çok partili seçim yapılacaktı.
📖 Sayfa 32 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Oysa aslında daha temmuz ayında Nuri Demirağ adlı bir işadamı tarafından Milli Kalkınma Partisi kurulmuş, hatta partinin adı Üsküdar'da gazetecilere verdiği kuzu ziyafetlerinden ötürü kuzu partisine çıkmıştı. Ama belli ki İsmet Paşa bunu partiden saymıyordu.
"Ama İstanbul’da seçimi kazanamadıysak İstanbul’suz bir iktidar, yarım iktidar bile sayılmaz."
Demirkırat, Bülent Çaplı
11 Ekim 1922 sabahı saat 06:00'da imzalanan Mudanya Mütarekesi'yle Türkiye tek silah atmadan Trakya'yı teslim aldı.
📖 Sayfa 41 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
“Darağacındakiler hayata asılırlar.”
12 Mart, Bülent Çaplı
Biri atak , cesur , aceleci ; diğeri sabırlı , temkinli, mutedil bu iki adam , bundan böyle birbirlerini dengeleyerek muhteşem bir devrime birlikte ımza atacaklardı.
📖 Sayfa 54 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
“Liderler bazen zaferlerden, bazen de yenilgilerden doğar.”
12 Mart, Bülent Çaplı
"Yeter... Söz milletindir!"
Demirkırat, Bülent Çaplı
“Biz varlıklı bir aileden geliyoruz. Benim oğlumun hiçbir parasal sorunu yoktu. Bir okuma sorunu da yoktu. Türkiye’nin en güzel üniversitesine, en yüksek puanı tutturarak girdi. Bitirdiğinde de devletin en yüksek kademesine gelebilirdi. Ama sizin için öldü.”
12 Mart, Bülent Çaplı
Yıllar sonra, o ilk zaferini kazandığı meydanın adı, kendisine soyadı olacak, Mustafa Kemal'in sözleri ise mezar taşına kazınacaktı.
📖 Sayfa 34 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
" Filmlerin içerdiği sahneler bizim aile yapımıza, bizim örflerimize, adetlerimize, kültürümüze, inançlarımıza ters düşüyor. "
📖 Sayfa 21 · Fili Tarif Etmek Özel Televizyona Beş Kala, Bülent Çaplı
Paşa , eşine hayatı boyunca hitap ettiği deyimle seslendi son kez : " Hanımefendi, " dedi , elimde üç as var. Dördüncü as da gelecek ve oyun bitecek . "
📖 Sayfa 119 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Mevhibe Hanım ' ın gözyaşların kucağına düştü. " Dördüncü as " ölümü simgeleyen maça asıydı .
Mevhibe Hanım, İzzet'in ölüm haberinin İsmet Paşa'ya duyurulmamasını istedi. Tam Sakarya Savaşı'nı kazanmış ve bir altın madalyayla ödüllendirilmişken, Paşa'nın morali bozulmamalıydı.
📖 Sayfa 37 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
İnsanoğlu garip bir yaratık. Geriye dönüp, nereden nereye geldiğine pek bakmaz. Övüldükçe, alkışlandıkça kendine güveni artar
Demirkırat, Bülent Çaplı
ve her şeyin en iyisini sadece kendisinin bildiğini sanır. Gitme zamanını, değişiklik zamanının geldiğini göremez veya kabul
etmez.
Çankaya'da Gazi Mustafa Kemal, yaverine şöyle dert yanıyordu:
Demirkırat, Bülent Çaplı
... ... , , . , ...
İmzaladığı şey , Türkiye Cumhuriyeti ' nin kuruluş senediydi .
📖 Sayfa 50 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Kapıdan çıkarken , aylardır çektiği sıkıntıların ardından bir sigara yaktı .
Saçlarına ak düşmüştü ama başarmıştı işte ... Keyif , yüzünden okunuyordu.
Siyasette gelmek kadar gitmek de vardı.
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Hiç küskün değilim. Hiçbir dargınlık duymuyorum.
📖 Sayfa 284 · Demirkırat, Bülent Çaplı
"Arkadaşlar, şartlar tamam olduğu zaman milletler için ihtilal meşru bir haktır. Bu yolda devam ederseniz, ben de sizi kurtaramam."
📖 Sayfa 165 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Demokrasinin takvimi 7 Ocak 1946 Pazartesi sabahı işlemeye başladı.
📖 Sayfa 10 · Demirkırat, Bülent Çaplı
O gün Türk siyasi tarihinde bir dönüm noktası oldu.
Türkiye Cumhuriyeti sabah tek partiyle uyandı, akşama, artık çok partiliydi.
Salonda her ülkenin heyet başkanı için büyük koltuklar hazırlanmış, İsmet Paşa'ya ise sıradan bir koltuk ayrılmıştı. Paşa bunun nedenini sordu: "Büyük koltuk bulamadık," dediler. "Zararı yok," dedi Paşa, "bulduğunuz zaman gelirim." Birkaç dakika sonra koltuk bulunmuştu.
📖 Sayfa 44 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Yurdun dört bir yanından Ankara'ya akan yepyeni bir kadro ile Türk siyasi tarihinde yeni bir sayfa açılıyordu.Simdi Demirkırat'in hükümranlık çağrı başlıyordu.
📖 Sayfa 69 · Demirkırat, Bülent Çaplı
İnsanların olduğu gibi toplumların da tarihlerinde dönüm noktaları vardır.Bu dönüm noktaları bazen sessizce, kendiliğinden çalar kapıyı, bazen de korkunç bir gök gürlemesi gibi patlar.
📖 Sayfa 61 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Ne var ki halk arasında demokrat kelimesi pek bilinen bir kelime değildi. Demokrasi rejimi gibi demokrat kelimesi de halka yabancıydı.
📖 Sayfa 9 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Halk, kısa zamanda bunu kendi diline çevirirdi. Köy kahvelerinde demokrat yerine demirkırat denmeye başlandı. Demokrat Parti’den söz ederken Demirkırat Partisi deniliyordu.
Demirkırat, giderek demokrasinin simgesi oldu Türkiye’de...
Yarım asra yakın bir süredir bazen dört nala koşup, bazen gemlenerek, bazen şahlanıp, bazen tökezleyerek hep demokrasiye doğru koştu durdu...
Ve 1946’dan itibaren de tüm ülkeyi sarsan inanılması güç olaylar yaşandı.
“Adnan Menderes’e, hatırlıyorum orada şu soru soruldu:
Demirkırat, Bülent Çaplı
‘Yeni partinin CHP’ye nazaran yeri neresidir?’
Bayar, ‘Demokrattır,’ diye geçiştirdi.
Adnan Menderes, ‘Belki iki parmak daha soldadır’ dedi.”
Aslında DP, CHP’nin iki parmak sağındaydı.
Programlarına bakıldığında Demokratlar siyasal yelpazenin sağına oturuyorlardı.
DP’nin iki temel hedefi vardı: ekonomide liberalizm, siyasette demokrasi...
İnsanoğlu garip bir yaratık.Geriye dönüp, nereden nereye geldiğine pek bakmaz. Övüldükçe, alkışlandıkça kendine güveni artar ve herşeyin en iyisini sadece kendisinin bildiğini sanır. Gitme zamanını, değişiklik zamanının geldiğini göremez veya kabul etmez.
📖 Sayfa 109 · Demirkırat, Bülent Çaplı
"Seçim gününde sandıkları dolaştım ben. Kanun hükmü icabı rey açık, tasnif gizliydi. Jandarma silahıyla baskı yapıyor. Devlet otoritesine hakim olanlar sandık başında, ‘Kime veriyorsun. Tayyare hırsızı Bayar’a mı vereceksin, Milli Mücadele kahramanı, Atatürk’ün yakın arkadaşı İnönü’ye mi vereceksin?’
Demirkırat, Bülent Çaplı
Rey verenlere karşı söylenen söz buydu. Ve bu devrede biraz ‘Ne karışıyorsun, ben istediğime veririm’ diyen ve diğerlerine cesaret verenlere karşı ağır muamele yapılıyordu. Jandarma tarafından alınıp karakola götürülenler de vardı.”
İsmet paşa bana şöyle söyledi:" Aman dikkat Madanoğlu" dedi. "Mustafa Kemal zamanında bana demişti ki:İsmet , bu kadar adam astık. Bu astıklarımızın yemedikleri nane , çıkarmadıkları kepazelik yoktu. Ama şimdi bunların bütün rezaletleri, kepazelikleri unutuldu ama asıldıkları unutulmadı."
📖 Sayfa 268 · Demirkırat, Bülent Çaplı
İsmet İnönü, TRT 1970
📖 Sayfa 27 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
İnsan, hayatının güçlüklerine karşı teselliyi eve geldiği zaman karısının her fedakarlığa hazır bir zihniyette olmasıyla tedavi bulur.
“Bizim o zamanki vaziyetimiz...
Demirkırat, Bülent Çaplı
Biz, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde öğrenciyiz 40’lı yıllarda.
20 - 21 yaşında gençler olarak memleket meselelerine hevesliyiz.
Onları takip ediyoruz.
Ve o yaşlarda, hemen hemen her devirde gençler biraz yönetime karşı olurlar.
Yani ülkeyi yönetenlere karşıyız.
Ve yeni bir hareket çıksa da bu yeni hareketin peşinden millet gitse gibi düşünceler aşağı yukarı bizim yaşımızda olan genç zihinlere hakimdir.”
5 Mayıs sabahı kurultaya gitmek üzere bindiği otomobilde kalbine bir sızı saplandı. Son yıllarda peşini bırakmayan spazm yoklamıştı.
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Eve döndü, kurultay 6 Mayıs'a ertelendi. İdamlarını engellemeye çalıştığı üç genç, o gece asıldılar.
İnsanlar ve toplumlar, hatalarını kabul ettikleri orandan büyürler. Bunun için de bir vicdan muhasebesinden çekinmemelidirler.
📖 Sayfa 13 · Demirkırat, Bülent Çaplı
“Siyasal hedef Bayar değil Menderes’ti davada. Siyasal gücün halk sevgisinin Menderes’te olduğunu hesaplıyordu ihtilalciler ve CHP’liler. Menderes’i yıpratmak için orada çeşitli davalar açtılar. Maddi, manevi güç gösterisi ve fiziki etkiler yaptılar. Menderes’i
Demirkırat, Bülent Çaplı
halkın gözünden düşürmeye uğraştılar.”
Paşa, eşine son kez: "Hanımefendi," dedi, "elimde üç as var. Dördüncü as da gelecek ve oyun bitecek."
📖 Sayfa 119 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Seçimi CHP kazandı ancak sonuçların üzerine gölge düştü. Açık oy, gizli tasnif usulüyle yapılan seçim sırasında Demokrat Parti bazı yerlerde öne geçince CHP teşkilatı gereksiz yere paniğe kapılmış ve sandık kaçırmalar, sayım hileleri gibi yöntemlerle seçimi şaibeli hale getirmişti.
📖 Sayfa 89 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Ben her devre yeni bir hayat gibi başlarım.
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
İsmet İnönü
Gerçekten de seçim hilesiz de olsa DP’nin kazanma şansı yoktu.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Çünkü yeterli sayıda aday çıkaramamışlardı.
Yine de DP, 1946 seçimlerini daima bir propaganda konusu yaptı.
Artık arkasında bir kitle desteği de vardı. Gerçi seçim sonuçlarına göre 465 Milletvekilliğinden sadece 62’sini kazanabilmişti ancak Demirkırat, halkı peşine taktığının farkındaydı.
Babam geldi, annemin yanına oturdu. Ve anneme, "Hanımefendi evimize ne kadar zamanda taşınabiliriz." Annem de, "Hemen iki günde taşınırım Paşam." Sonra gene bir düşündü, "Arabamız olmayacak hanımefendi." "Ziyanı yok," dedi annem, "otobüse binerim.'' Sonra gene bir dolaştıktan sonra geldi, "İnsülinimi kim yapacak?" diye sordu. "Ben yaparım Paşam," dedi ona da.
📖 Sayfa 66 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Ben hedefe gitmeye mecbur, mahkûm bir insanım. Türk milleti benim bu ömür içinde hedefe ulaşmamı bekliyor. Ben artık millete nikâhlıyım.
📖 Sayfa 130 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Ama her şeyde olduğu gibi siyasette de ulaşılan en yüksek nokta, aynı zamanda inişin başlayacağı noktaydı.
Demirkırat, Bülent Çaplı
ArtıkCumhuriyetAtatürk’süzdü...
Demirkırat, Bülent Çaplı
Cumhuriyet'in kuruluşundan 1946 yılına kadar tek partiden çok partiye geçiş için tam üç deneme yapıldı. Bunlardan ilki 1924'teydi. Ülkeyi yöneten Cumhuriyet Halk Partisi'nin karşısına Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası çıktı. Ancak yeni bir cumhuriyetin sancılar içinde inşa edildiği bu dönem, muhalif bir sesin yaşamasına elvermedi. Terakkiperver Fırka altı ay sonra kapatıldı. Yöneticilerinin bir kısmı hapsedildi. Bir kısmı Atatürk'e suikast davasından idam sehpalarında cezalandırıldılar.
Demirkırat, Bülent Çaplı
İnönü, hem radikal soldan endişeliydi hem onun karşısına çıkarılan aşırı sağdan, daha da önemlisi gericilik furyasından...
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Boykotlar, işgaller, şiddet olayları yayıldıkça öfkeleniyor ve görüşü sorulunca bu öfkesini açığa vuruyordu:
"Derse gitmeyecekler boykot yapacaklar ve arkadaşları giderse ona mani olacaklar nasıl şey bu? Öğrenci öğrenme ihtiyacını kaybetmiştir. Nasıl şey bu öğrenmek isteyen kimse yok. Bu yaşa geldim her gün yeni bir şey öğrendim."
Salonda her ülkenin heyet başkanı için büyük koltuklar hazırlanmış, İsmet Paşa’ya ise sıradan bir koltuk ayrılmıştı.
📖 Sayfa 40 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Paşa bunun nedenini sordu: "Büyük koltuk bulamadık" dediler.
"Zararı yok" dedi Paşa, "...bulduğunuz zaman gelirim".
Birkaç dakika içinde, koltuk bulunmuştu.
Artık galip-mağlup yoktu ve herkes uluslar ailesinin eşit birer üyesi olarak masaya oturacaktı.
Büyük Türk milletine...
📖 Sayfa 75 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Bütün ömrünü hizmetine vakfettiği sevgili milletinin ihtiram kolları üstünde Ulu Atatürk'ün fani vücudu istirahat yerine tevdi edilmiştir. Hakikatte yattığı yer, Türk milletinin onun için aşk ve iftiharla dolu
olan kahraman ve vefalı göğsüdür.
İsmet İnönü
1966 yılının 19 Mayıs törenlerinde her şeyden çok genç kızların mini şortları konuşuldu. Tutucu çevreler, kızların şortla gösteri yapmasına karşı çıkıyordu. Aslında şortların boyları öncedeki yıllardakinin aynıydı. Ne uzamış ne kısalmıştı. Törenlerde de hiçbir değişiklik yoktu. Değişen, ülkedeki dinci güçlerin seslerini yükseltmeye başlamalarıydı.
12 Mart, Bülent Çaplı
8 yıl önceki ilk olağanüstü toplantıda İnönü değişmez Genel Başkan ilan edilmişti.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Bu ikinci toplantıdaysa Değişmez Başkanlık unvanına İnönü’nün isteği üzerine son verildi.
Artık Genel Başkan seçimle işbaşına gelecek ve değişebilecekti.
Bu kararla, tek partili rejimden sonra tek şefli parti de tarihe karışıyordu.
Çok partili seçim dönemi artık açılmıştı.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Ama İnönü bu arada bir de sürpriz yapmış ve seçimleri erkene almıştı.
Türkiye ilk defa çok partili seçim hazırlığına girdi.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Kimsenin tecrübesi yoktu.
El yordamıyla gidilecekti.
Ülke, birdenbire daha önce hiç yaşamadığı türden bir siyasi canlanmayla ayaklandı.
23 yıllık iktidar partisinin yarattığı bıkkınlık kitleleri bir çığ gibi DP mitinglerine akıtıyordu.
Duvarlarda ilk kez özgür bir seçime özgü afişler görülüyordu.
Yıllardır muhalefetsiz bir seçime alışmış CHP de hareketleniyor ve İsmet Paşa ilk kez bir seçim kampanyasına bu denli aktif olarak katılıyordu.
Divan 15 yargıç ve 9 savcıdan kuruluydu.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Başkan Salim Başol’du.
O güne dek kimsenin tanımadığı bir Yargıtay üyesi olan Başol, o günden sonra Yassıada duruşmalarının unutulmaz ismi haline gelecekti.
Daha sonra hafızalara kazınacak sesi o sabah ilk kez duyuldu:
“Türk milleti adına yargı hakkını kullanmaya yetkili Yüksek Adalet Divanı’nın çalışmalarını açıyorum.”
Bu sözlerle tam 11 ay sürecek bir dava başladı.
Bütün basın oradaydı. Duruşmadaki her şey radyodaki “Yassıada Saati” programından anında bütün Türkiye’ye ulaşıyordu.
Menderes'in idamı Türkiye'de bir dönemin perdesini kapatmıştı. 1946'da bin bir emekle, özenle kurulan çok partili demokrasi, böylece ilk yarasını alıyordu. Artık Türkiye'nin tarihinde asılmış bir başbakan vardı ve bu kanın lekesi, kuşaklar boyunca temizlenmeyecekti.
12 Mart, Bülent Çaplı
Harbe karşı olanlar ise çekilen sıkıntılardan ve artan baskılardan Şef'i sorumlu tuttular.
📖 Sayfa 83 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Altı yıldır ülkeyi savaşa sokmama savaşı veren İnönü kimseye yaranamamıştı.
Yıllar sonra bir gezide yolunu kesen bir çocuk, "Buraya ne yüzle geliyorsun?" diye çıkıştı: “Sen bana şekeri beş liraya yedirmedin mi?"
İnönü buruk bir ifadeyle cevapladı: "Evet; ama seni babasız bırakmadım!.."
Ama 1960 Türkiyesi’nde 26 Mayıs’ı 27 Mayıs’a bağlayan gece yarısı,
Demirkırat, Bülent Çaplı
ihtilal fişeğini ateşleyen Subaylar için kartlar hazırdı.
Artık ihtilal meşru bir haktı.
O gece ihtilalin gecesi oldu.
1930’larda iki tür Ankara vardı...
📖 Sayfa 3 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Biri hızlı çehre değiştiren, şapka giymeyi, Türkçe okuyup yazmayı, Batı müziğiyle dans etmeyi öğrenen bir Ankara...
Bu Ankara’yı Ulus’ta, Ankara Palas’ın balo salonlarında bulmak mümkündü.
İkinci Ankara’ysa buradan çok değil, ancak birkaç kilometre uzaktaydı.
Ama yine de At Pazarı, Ankara Palas’a birkaç asır uzakmış gibi görünüyordu.
Orada fakirlikten kaynaklanan bir memnuniyetsizlik insanların yüzlerinden okunuyordu.
İhtilalin ayak sesleri Ankara’da bir Cumartesi günü çınladı.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Bir süredir üniversite olayları nedeniyle zaten huzursuz olan Harbiye ayaklandı. Nehru’nun Ankara’ya geleceği gün Harbiyelilerin inzibat gibi yollara dizilmesi bardağı taşıran damla oldu.
Genç öğrencilere randevu noktasını fısıldayan asker, Yüzbaşı Fuat Noras’tı.
"Siyasete gelmek kadar gitmek vardı."
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
“Karşısında iki düşman vardı:
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
İsyancılar ve İşgalciler.”
Gazi, sabaha karşı sofradan kalkarken, "Nasıl olsa İsmet uyanmıştır. Ankara ona emanetken ben rahat uyuyabilirim," derdi.
📖 Sayfa 67 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
“Mesela İsmet İnönü’nün oğlu (Erdal İnönü) Türk Hava Kurumu’ndan uçuş brövesi almış.
📖 Sayfa 6 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Millet meclisi başkanı, Başbakan, bütün Bakanlar, Genelkurmay Başkanı hepsi toplantıdalar.
Nutuklar söylenip, Milli Şef’in oğlunun ne kadar büyük bir iş yaptığı anlatılıyor.
Ve bu gazetelere yazdırılıyor.
Tabii bütün bunlar Milli Şef’e karşı istenilenin tam aksine belki otorite sağlıyordu ama antipatik yapıyordu.”
İnsanlar ve toplumlar, hatalarını kabul ettikleri oranda büyürler. Bunun için de bir vicdan muhasebesinden çekinmemelidirler.
📖 Sayfa 13 · Demirkırat, Bülent Çaplı
"Bilinen ... İsmet Paşa'nın ikinci bir parti kurulacaksa bunun Celal Bayar'ın başkanlığında olmasını istediği .... Neden? Bir defa laikliğe karşı, Atatürk devrimlerine karşı bir direnmenin veya çok fazla bir istismarın Celal Bayar'ın bulunduğu, onun kurduğu bir parti tarafından yapılmayacağı ... Ve Bayar , eski bir başbakan; devlet tecrübesi var . Birçok tehlikenin Türkiye'de nasıl yaşandığını görmüş. Şöyle diyeyim: Celal Bayar'ın şahsı İsmet İnönü'ye muhalefet kurma için bir garanti sayılıyor ."
📖 Sayfa 30 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Bu andan itibaren siz benim dünyadaki en kıymetli emanetimsiniz. Ömrüm boyunca sizi seveceğim.
📖 Sayfa 20 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
İsmet Paşa bana Aman dikkat Madanoğlu dedi. Mustafa Kemal bana demişti ki; ‘İsmet, bak bu kadar adam astık. Bu astıklarımızın yemedikleri nane, çıkartmadıkları kepazelik yoktu. Ama şimdi bunların bütün rezaletleri, kepazelikleri unutuldu, ama asıldıkları unutulmadı.’
📖 Sayfa 188 · Demirkırat, Bülent Çaplı
General Harington, o günlerde yazdığı bir mektupta, İsmet Paşa'dan söz ederken, "Bu adama dikkat edin!" diyecekti.
📖 Sayfa 41 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
“Kurucu Meclis’in eksiği tabii Demokrat Parti oldu. Demokrat Parti kapatılmıştı.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Aslına bakarsanız Kurucu Meclis, ihtilalden üç ay sonra seçim yapılabilseydi teşkil olunacak Meclis tarafından yapılacak görevleri yüklendi.”
…
Bu ilk sivilleşme adımını hemen diğerleri izledi. Siyasi partilere faaliyet izni verildi. Şubat ayında üç gün içinde yedi parti birden kuruldu.
Adalet Partisi, Türkiye İşçi Partisi,
Yeni Türkiye Partisi o günlerde doğdular.
Demokrat Parti Yassıada’da yargılanırken mirası Ankara’da paylaşılıyordu.
Menderes’in şansınaysa “Bebek Davası”düşmüştü.
📖 Sayfa 85 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Dava konusu Başbakan’ın gayrı meşru çocuğunun doğum sırasında öldürüldüğü iddiasıydı.
Cemal Gürsel, davanın başlayacağı sabah mahkemeye bir telgraf çekerek, duruşmaların gizli celselerde yapılmasını istedi.
Ama isteği gerçekleşmedi.
Skandallarla dolu bu duruşma, beklenenin aksine Menderes’e ve gizli aşkına puan kazandıracak ve
eski Başbakan’ın aklandığı tek dava olacaktı.
Askerlerin belirli bir eğitimi vardır.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Devlet yönetmek, hele son derece karışık dengeler içinde, yeni bir devlet çatısı kurmak çok daha güç bir iş.
Subayların ise bu konuda hiçbir deneyimi yoktu. Nitekim kısa sürede işler giderek bozulur oldu.
Kısa yoldan hemen seçimlere gitmek ve demokrasiyi tekrar işletmek yerine gruplaşmalar, tasfiyeler, rencide edici davalarla işi uzattıkça uzatıyor, ihtilalci Subaylar hem zaman, hem prim kaybediyorlardı.
İşler gittikçe kontrolden çıkmaya başlamıştı.
Artık Cemal Gürsel de duruma hakim değildi.
Parti tutucularla reformcular arasında bölünmüştü. İnönü tutuculara karşı reformcuları destekledi ve böylece Ecevit, partinin yeni genel sekreteri oldu.
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Üç sağ partinin oyu yüzde 61'i buluyordu. Seçmen tüm sessizliğinin ardından Yassıada'ya ve İmralı'ya tepkisini oylarıyla göstermişti. Süngüyle gidenler sandıkla geri dönüyorlardı.
12 Mart, Bülent Çaplı
Mart ayında yedi gün süren II. İnönü Savaşı'nda her iki taraf da dörder bin kayıp verdi. Ama sonuç Yunan ordusu açısından bu kez daha net bir yenilgi oldu. İsmet Paşa, Mustafa Kemal' in kutlama telgrafında kullandığı ifadeyle İnönü'de, "Yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yenmişti."
📖 Sayfa 33 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Yıllar sonra, o ilk zaferini kazandığı meydanın adı, kendisine soyadı olacak, Mustafa Kemal' in sözleri ise mezar taşına kazınacaktı.
28 Ekim 1923 gecesi Çankaya'da Mustafa Kemal, dostlarına cumhuriyet müjdesini verdikten sonra onları yolcu etti. İsmet Paşa'ya, "Sen kal," dedi. Masa başına geçip bir komisyonun hazırladığı anayasa taslağı üzerinde birlikte çalıştılar. Sabaha karşı Türkiye'nin yeni anayasası son halini almıştı. İlk maddesinde Mustafa Kemal'in elyazısıyla, "Türkiye devletinin şekl-i hükümeti cumhuriyettir," yazıyordu. Bu cümle, kazandıkları onca zaferin tacıydı.
📖 Sayfa 54 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Genelkurmay Başkanlığı'na atandıktan iki ay sonra Miralay İsmet Bey için İstanbul'da idam fermanı çıktı. Daha bir buçuk yıl önce Savunma Bakanlığı Müsteşarı olan adam, şimdi payitaht gözünde "bulunduğu yerde öldürülmesi gereken bir asi" idi.
📖 Sayfa 31 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
1960'ların sokaklarından önce tanklarıyla ihtilalciler geçti. Sonra zafer şarkılarıyla gençler... İsyanın bayraklarıyla işçiler... Sağcılar... Solcular... Polisler... Sonra yeniden cuntacılar ve darbeciler... Ülke, ihtilalin pençesinde 12 yıl geçirdi. Ve sonunda tüm yollar yine aynı kavşağa çıktı.
📖 Sayfa 11 · 12 Mart, Bülent Çaplı
CHP kabinesi istifayı Ankara Hipodromu'nda bir at yarışı izlerken öğrendi. İnönü burada kabinedeki arkadaşlarına görüşlerini sordu. Hemen hepsi Bayar'ın siyasi hayattan çekileceği tahmininde bulundular. İnönü hepsini dinledikten sonra kendi fikrini söyledi: "Bence Bayar parti kuracaktır ve bu, memleket için hayırlı olacaktır. Müstakil grup yerine müstakil bir partiyle karşı karşıya kalacağız. Hazırlığınızı ona göre yapın. "
📖 Sayfa 31 · Demirkırat, Bülent Çaplı
Gazi bir gün İsmet Paşa'ya "Her şey bitti," dedi "şimdi her şeye yeniden başlayacağız. Var mısın?" Yoksulluğu yenmeden devrimi oturtmak mümkün değildi.
📖 Sayfa 62 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Radyo konuşması
📖 Sayfa 73 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı
21 Kasım 1938
Büyük Türk milletine...
Bütün ömrünü hizmetine vakfettiği sevgili milletinin ihtiram kolları üstünde Ulu Atatürk'ün fani vücudu istirahat yerine tevdi edilmiştir. Hakikatte yattığı yer, Türk milletinin onun için aşk ve iftiharla dolu olan kahraman ve vefalı göğsüdür.
Paşa, eşine hayatı boyunca hitap ettiği deyimle seslendi son kez: “Hanımefendi,” dedi “elimde üç as var. Dördüncü as da gelecek ve oyun bitecek.”
İsmet Paşa, Bülent Çaplı
Mevhibe Hanım’ın gözyaşları kucağına düştü. “Dördüncü as” ölümü simgeleyen maça asıydı.
Menderes’in öğrencilik yıllarında iki büyük olay yaşandı.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Biri, faşizmin bütün hızıyla yayılmasıydı. İtalya’da Mussolini, İspanya’da Franco ve Almanya’da Hitler ekonomik krizin birer ürünü olarak diktatörlüklerini ilan etmişlerdi.
Dünya adım adım bir savaşa sürükleniyordu.
Diğer sarsıcı haber ise 10 Kasım 1938 günü geldi.
Artık Cumhuriyet Atatürk’süzdü...
Atatürk öldüğünde silah arkadaşı İsmet İnönü O’nun başbakanı değildi.
Ata ile tartışmışlar ve ilişkilerine bir fasıla vermeyi kararlaştırmışlardı.
Bunun üzerine başbakanlığa Celal Bayar atanmıştı.
Sağ cenahtaysa aynı yıl ırkçılık ve Turancılık tartışmaları büyüyor ve geniş çaplı tutuklamalar yapılıyordu.
Demirkırat, Bülent Çaplı
Milli Şef’in şimşeğini çekenler arasında Alparslan Türkeş adlı bir üsteğmen de vardı.
“Orada askerler bir köprüyü tutmuşlar.
Demirkırat, Bülent Çaplı
‘İsmet Paşa’yı geçirmeyin’ diye emir var. İsmet Paşa şapkası elinde köprünün önüne geldi.
Orada bir Binbaşı vardı. Binbaşı’ya dedi ki,
‘Bana ateş mi açtıracaksın?’
Binbaşı da dedi ki,
‘Size ateş açtıracağıma kurşunu kendi kafama sıkarım.’
‘Peki öyleyse’ dedi ve köprüyü geçti.
Bütün asker selam durdu.”
Orada İnönü’ye yolu açan Binbaşı’nın adı Selahattin Çetiner’di.
Binbaşı Çetiner, ertesi gün Ordu’dan istifa etti.
20 yıl sonra 12 Eylül Kabinesinde
İçişleri Bakanı oldu.
İki buçuk aylık bir müzakere maratonunun sonunda Lozan Konferansı'nda tartışmalar, kapitülasyonlar sorununda kilitlenmişti. Sonunda Curzon, "İmzalasanız da imzalamasanız da ben gidiyorum!" diye restini çekti. Trene binip İsmet Paşa'ya haber gönderdi: "Ülkenizi kurtarmak için yarım saatiniz var. Yoksa gidiyorum," dedi. İsmet Paşa'nın yanıtı kısa oldu: "Uğurlar olsun." İngiliz heyeti Lozan'ı terk ederken İsmet Paşa, sonucun ne olduğunu soran gazetecilere şu yanıtı verdi: "Esaret altına girmeyi kabul etmedik."
📖 Sayfa 46 · İsmet Paşa, Bülent Çaplı