Eşref-i Mahlukatı Anlamak, din okurlarının yakından tanıdığı, Melikşah Sezen'in kaleme aldığı eserlerden biridir. Kayıhan Yayınları baskısıyla 152 sayfadır. Din alanında Eşref-i Mahlukatı Anlamak'tan öne çıkan sözler bu sayfada derlendi.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak'tan En Beğenilen Alıntılar
"Bir insanın Müslüman olması onun İslam hakkında konuşabilmesini ve bu konuşmanın sıhhatli sürmesini garanti eder mi? Elbette etmeyecektir."
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
O vakit evrimcilerin, tek hücreli canlılardan kompleks canlılara geçiş için yeterli olmasını evrim jeolojisi açısından' yeterli olmadıkları ve mümkün görmedikden en milyon yıllık süreçte bu geçişin gerçekleştiğine ikna edebilmek adına ileri sürdükleri sıçrama teorisine neden inanmamızı istediklerini de en baştan düşünmeleri gerekecektir...
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Söz konusu zaviyeden bakıldığında Kur'ân'ın ve hadis-i şeriflerin peygamberleri insanların hem biyolojik hem de manevi özellikleri açısından- en üstünü olarak takdim ettiği anlayışla mezkûr anlayışın örtüşmediği görülecektir.
İslam edeptir ve edep, hadlere riayet etmektir!
📖 Sayfa 136 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Evrim hakkında konuşacak kimselerin biyoloji bilmesini istemek hak da, İslam adına, Kur'an adına konuşacak ve hüküm verecek, tefsir gerçekleştirecek kişilerin İslami ilimler bilmesini istemek suç mudur bilinmez. 
📖 Sayfa 66 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Evrimci Müslümanların, Mü'minlere Allahu Teâlâ'nın yaratıcılığını açıklamak iddiasından evvel bu kavramların İslâmi bir tasavvur oluşturup oluşturamayacağını açıklaması icap etmez mi? Varın siz bunu tesadüften hariç birde bu bilimsel anlatının tüm kelimelerine tatbik edin. Tabi mümkünse...
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Özgür irade" kavramı bizim kültür ve inanç dünyamıza ait bir kavram da değil. "Free will" descartes'in ortaya attığı bir kavram.
📖 Sayfa 70 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Gözüm, aklım, fikrim var deme hepsini öldür!
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sana çöl gibi gelen, o göl diyorsa göldür..." 
Necip Fazıl Kısakürek
Kur'an-ı Kerim'i keyfi te'vil hamlelerinden muhafaza eden en önemli ölçü ehlinin bildiği üzere, 'kelâmda zahiri mânânın esas olduğu' ilkesidir. Bu ölçü Kur'an'ın nazil olduğu Arapçanın, herhangi bir âyetindeki kelimelere dair sunduğu potansiyel anlam imkânından hareketle keyfi mânâlandırmalara gidilmesinin önüne geçmiştir. Bu kaide selef-i salihin neslinden itibaren üzerinde ittifak edilen esaslardan bir tanesi olduğu için aslında dini bir meşruiyete malik olduğu ifade edilebilir. Tabi bu kaidenin belli incelikleri ve istisnaları da mevcuttur.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Aslında Darwin'in teorisinin Sosyal Darwinzmi de beraberinde getirdiği iktisat teorisyenleri tarafından dahi kabul edilerek kullanılmıştır. Mesela Marksistler nazarında evrimin güç savaşlarını ve sınıf mücadelesini desteklediği için bir iki branş arasında bir tamamlayıcılık görülürken, kapitalistler nazarında bu tamamlayıcılık güçlü olanın hayatta kalması ifadesiyle karşılık bulmuştur. Evrimin salt biyoloji olduğunu, doğal seçilimin türler arası yahud içi bir güç tasnifi olmadığını söylemek sadece işin edebiyatından ibarettir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Bugün hemen her konuda ancak bilim insanları konuşmalıdır gibi bir algı yayılmakta ve bu algı sebebiyle bilim insanları kendi sınırlarını aşan konularda cesurca söz söylemektedirler.
📖 Sayfa 65 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Evrim hakkında en başından beri ortaya koymaya çalıştığımız hatalar, eksiklikler, yanlışlıklar, boşluklar ve usûlî arızalar giderilmeden hâlâ ve ısrarla birilerinin Kur'an'dan evrim çıkarmaya çalışmasını samimiyetle ve hüsn-ü zanla karşılamaya devam etmek olası mıdır? Bu suale müspet cevap vermek bizim açımızdan mümkün değildir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Kur'ân-ı Azimüşşân, insanların anlayışları nispetinde her düşüncesini ona nispet ve boca edebileceği sıradan bir metin değil, Zât-ı Bârî'nin mukaddes kelâmıdır. Ne hakkında konuştuğumuzu tekrar tekrar hatırlamak ve hepimiz daima bu bilinçle sarf-ı kelâm etmek zorundayız.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sübutu kat'i olmasa da bilim adına yaptığı yorumdan taviz vermeyenler kendi eksikliklerini Kur'an âyetlerinin te'vil edilebileceği konusundaki imkan ile aşmaya çalışmakta ve âdeta işi tersine çevirerek sanki evrimin sübutu kat'i de Kur'an'ın ki zannî imiş gibi bir ortam oluşturmaktadırlar.
📖 Sayfa 27 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Müslümanların bilime düşman değil ona hadim oldukları baştan sona İslam tarihi ile sabit bir hakikattir.
📖 Sayfa 26 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Müslümanların bilime düşman değil ona hadim oldukları baştan sona İslâm tarihi ile sabit bir hakikattir. Bizim maksadımız ilmin ölçütlerine riayet talebinden başka bir şey değildir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Kur'ân-ı Kerim'de usûl bilgisine en çok ihtiyaç duyulan meselelerin başında âyet-i kerimelerin anlamının belirlenmesi hususu gelmektedir. Çünkü bir âyet-i kerimenin cüzlerini oluşturan her kelimenin lugatta, Arap dilinde belki onlarca mânâsı bulunabilmektedir. Kur'ân'da yer alan bu kelimelere istediğimiz yerde istediğimiz mânâyı seçme ve 'mânâlardan mânâ beğen' ameliyesine âlet etmemiz mâkul ve makbul addedilebilir mi? Buna hiçbir Müslümanın rızası olmayacağı ve bunu tasvip etmeyeceği açıktır.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
İnsan öleceğinin farkındalığıyla yaşayan tek canlıdır.
📖 Sayfa 82 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Farkında olduğunun farkında olmak, farkındalık bilinci yalnızca insana mahsustur ve biyoloji bunun nasılını dahi izahtan uzaktır."
📖 Sayfa 82 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Tesadüf aynı zamanda ıstılahî kullanımlarda, tabiattaki işleyiş ve ahengin alem ötesi harici bir varlığın yani Allahu Teala'nın takdiri olmaksızın, raslantılar sonucu sürdüğünü ortaya koyan bir kelimedir.
📖 Sayfa 128 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Müslüman, Allah, peygamber ve dine dair kabullerinin tümü- nü Hz. Muhammed (s.a.v.)'in buyrukları ile belirleyen, şekillendiren ve sınırlayan kişiyi ifade etmektedir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Bitkilerin, hayvanların ve özellikle insan türünün evrimi sonucu meydana geldiğini iddia edenlerin bu konudaki düşünce ve etüdleri bütünüyle faraziye ve hayallere dayalıdır; bir tecrübeye dayalı değildir ve bilimsel bir değeri yoktur. Bundan dolayı bunun gibi zayıf, hayali delillere dayanarak dini buyrukları te'vile imkan yoktur. 
📖 Sayfa 30 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Üzerinde konuşup, iddialarımızın merkezine aldığımız şey Kur'an-ı Kerim. Bilimsel hakikatlerin (!) zuhuru ve kabulü için gösterilen çaba ve hürmetin Kur'an'a karşı da gösterilmesini beklemek hata mıdır? 
📖 Sayfa 113 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Kur'an-ı Kerim'deki bir ayetten hareketle bilim yapmak, ilgili ayetleri bilim nâmına konuşturmak ve buradan bilimsel bir netice beklemek doğru değildir. Bu bağlamda elbette 'Kuran ne bilim kitabı değildir. Yani Kur'an muhteva itibariyle bilimsel bilgileri sunmak maksadıyla inzal edilmiş bir ilahi buyruk değildir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Gözüm, aklım, fikrim var deme hepsini öldür!
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sana çöl gibi gelen, O göl diyorsa göldür..."
İnsanlık tarihi kadar eski olan insanın kendini anlama ve anlamlandırma mücadelesi yani bizim nazarımızda 'eşref-i mahlûkâtı anlama' gayreti bugün de hız kesmeden devam ediyor.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Temas ettiğimiz noktaların peşinden şunu da özellikle belirtmeliyiz ki evrim konusunda konuşmak ve onu kabul ya da reddedebilmek için biyoloji bilmenin şart olduğunu beyân eden kimselerin, evrimi kabul ettiği iddia edilen İslâm âlimleri söz konusu olduğunda biyoloji bilme gerekliliği kabullerini yok saymış olmaları aslında o söylemlerinin de psikolojik bir kalkan olarak kullanıldığını gösterir niteliktedir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Bilim, bir konuyu sistemli bir şekilde inceleyerek kesin bilgiye ulaşmak için yürünen yoldur."
📖 Sayfa 14 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Te'vil, bir sözün muhtemel anlam dairesindeki manalarından birine hamledilmesidir.
📖 Sayfa 29 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sanki birileri 'Kur'an'a rağmen hadislere itikad et' demiş gibi hadislere mesafe koyanların bir gün Kur'ân ve hadisin birbirine kame olmadığını anlamalarını bekleriz. Kur'an'ı Kerim'de tafsilata ve izahata kavuşmamış nice husus hadis-i şeriflerde bulun makta ve bunlar da Kur'ân'ın buyruklarıyla tearuz oluşturmamakta iken neden göz ardı ettiğimizi, onları ademe mahkûm ettiğimizi anlamak -bunu gerçekleştirenlerin samimiyetinden kuşku duymadığımız sürece- mümkün değildir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"İslâm edeptir ve edep, hadlere riayet etmektir!"
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Evrimin, te'vili gerektirecek ve te'vil yoluyla ortaya çıkan mânânın 'doğru mânâ olduğunu gösterecek bir zaruret hali oluşturmamasına rağmen âyetlerin te'viline bir şekilde girişen bazı isimlerin tevilin sıhhatini temin eden kriterlere riayet etmedikleri hemen fark edilmektedir. Halbuki te'vil, lûgatten mânâ beğenmek ameliyesi değildir. Te'vilin isabetlisi olduğu gibi fasiti de bulunmaktadır. Dolayısıyla her mânâ tercihi makbul te'vil, her te'vil de isabetli olacak değildir.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sünnet-i seniyyeye müracaat eden Müslümanların Hz. Adem (as)'ın yaratılışının evrim ile olup olmadığını ve bu kabulün İslamda mevcut olup olmadığını anlamalarına vesile olacak pek çok rivayeti -sahihleri kastediyorum- karşılarında bulacakları bilinmelidir. Fakat ilgili hadis mecmualarından, sahabe beyanlarından, tefsir müktesebâtından, şerh, haşiye, ta'likát, ihtisar, telhis vb. literatürden, meselenin felsefi, kelâmi, tarihi uzantılarına da temas ederek bütüncül oturaklı, ilmi, sahih bir çalışma ortaya koymak, bu işe mesai vakfetmek pek mantıklı görünmüyor!
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Elbette her Müslümanın bazı eksiklikleri ve hataları olabilir fakat bu arızalar Hz. Peygamber (s.a.v.)'in buyruklarına karşı tesahülü beraberinde getiriyorsa artık ortada müsamaha ile karşılanacak sınırın ihlal edildiği, itikadi olarak da tehlike eşiğinin aşıldığı bir durum var demektir. Hele de İslâm adına, İslâmi buyrukları açıklamak gayesiyle konuşanlarda...
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sathi nazarla tüm tarihi malumatları, tüm eserleri ve haberleri silebilen bir yaklaşımın daha sonra ilim adına hakikati ifade ve temsil ettiğini iddia etmesi gerçekten inandırıcı olabilir mi?
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Ayrıca Efendi ve 'in de temas ettiği üzere biyolojik benzerliklerin 'birbirinden türeme' iddiasına açıkça delâlet etmesini gösterecek herhangi bir bilimsel karine de mevcut değildir. Benzerliğin birbirinden türemeyi gerektiği bahsinin felsefi açıdan tenkidine girerek farklı bir mecradan dallandırmak istemiyoruz.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Bazen iki türün ortak vasıflarına sahip canlıların 'ara form' gibi telakki edilmesi doğru değildir.
📖 Sayfa 105 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Müslümanın -eğer merak ettiği konuda bir nas varsa- ilk müracaat edeceği ve kendisini onu kabul etmekle mükellef bileceği yegane kaynak Kur'an-ı Kerim'dir.
📖 Sayfa 38 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Kur'an-ı Azîmüşşân, insanların anlayışları nispetinde her düşüncesini ona nispet ve boca edebileceği sıradan bir metin değil, Zat-ı Bârî'nin mukaddes kelâmıdır."
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Tabiat ilimleri ilgilendiği konunun daima nasılını tespite çalışır. Mesela maddenin hal geçişleri nasıl olur? Canlılar nasıl nefes alır? Gök cisimleri nasıl yörüngede kalır? Belirttiğimiz bu misaller gibi daima nasıl sualinin cevabını arar 'niçin/neden' sualine cevap aramaz ve zaten veremez.
📖 Sayfa 15 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
bilimin anladığı ile sünnetullahın sunduğu tabiat işleyişi ve anlayışı aynı değildir. Sünnetullah, âlemin nizamının zorunluluk ilkesiyle sürdürülmesini ifade etmez. Bu nizama müdahaleyi, onda gerçekleşecek inkıtaı kabul eder. Mucizeler inkıta ve müdahalenin en müşahhas misalidir.
📖 Sayfa 50 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Mütekaddim ulemânın meyveyi ağaca, yağmuru buluta hamleden cümlelere dahi temkinli yaklaşıp 'meyveyi ve yağmuru Allah'tan bil!' şeklindeki tembihlerine 'saflık' ve 'gereksiz takıntı' gözüyle bakanlar bizce bu mevzuyu tekrar düşünmelidirler.
📖 Sayfa 127 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Evrim hakkında konuşacak kimselerin biyoloji bilmesini istemek hak da İslâm adına, Kur'an adına konuşacak ve hüküm verecek, tefsiri gerçekleştirecek kişilerin İslâmi ilimler bilmesini istemek suç mudur bilinmez."
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Üzerinde konuşup iddialarımızın merkezine aldığımız şey Kur'an-ı Kerim. Bilimsel hakikatlerin zuhuru ve kabulü için gösterilen çaba ve hürmetin Kuran'a karşı da gösterilmesini beklemek hata mıdır?"
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
"Newton bile evrende bir mekanizmadan bahsederken Tanrıyı omnipotent (her şeye gücü yeten/ kadir-i mutlak) olarak nitelemekten geri kalmıyordu."
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Usüllerin zedelenmediği yerde çatışma olmadığı gibi indi görüşlerin asılların yerini tutması da söz konusu olmayacaktır.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
'Cüz' ve 'küll' kavramına bakarsanız cüz, kuantum boyutta tespit edilemeyecek kadar küçük anlamına da geliyor olabilir. Yani bu yaşadığımız maddî dünyada iradenin etkisi çok küçük ise belki onu, bu küçüklüğünden dolayı tespit edemiyor olabiliriz.
📖 Sayfa 70 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
'Bilim-din' çarpışması/çatışması olduğunu düşünen kişilerin belki de en sık düştükleri yanlış, bir konuda bir bilginin var olmasının onun sübutunun da garanti altına almış olduğunu zannetmeleridir.
📖 Sayfa 24 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Bilinçli olarak karar verdiğimizi sandığımız şey, aslında bilinç dışında yapılan şeylerin doğal bir sonucu.
📖 Sayfa 71 · Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen
Sıkça Sorulan Sorular
Eşref-i Mahlukatı Anlamak kimin eseridir?
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, Melikşah Sezen tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
Eşref-i Mahlukatı Anlamak kaç sayfadır?
Eşref-i Mahlukatı Anlamak, 152 sayfadır (Kayıhan Yayınları baskısı).
Eşref-i Mahlukatı Anlamak'ın en ünlü sözü nedir?
“"Bir insanın Müslüman olması onun İslam hakkında konuşabilmesini ve bu konuşmanın sıhhatli sürmesini garanti eder mi? Elbette etmeyecektir."”