
İbn-i Sina'nın 2017'de yayımlanan El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım) adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Atatürk Kültür Merkezi Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Sayfa sayfa işaretlenen bu sözler, okurların favorilerini yansıtıyor.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım)'dan En Beğenilen Alıntılar
Diğer taraftan, insan mizacı, daha çok sıcak ve nemlidir, çünkü bütün hayatın kaynağı, kalp ve hayati güçler çok sıcaktır ve had derecede böyle olmaya meyillidirler. Aynı şekilde, sıcaklık insan hayatı için ve nem, gelişme ve büyüme için esastır. Sıcaklık, nem vasıtasıyla
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
elde edilir ve burada betimlenen üç organdan sadece beyin soğuktur.
Gözün çok açılıp kapanması beyinde ateş olduğuna ve sıcaklığına ve cumbuna (delilik) işaret eder. Kafası karışıklığına (nesneleri birbirine karıştırma, müberhem) ve vesvese ve malihulyaya işaret eder.Gözün hareketinden beyinde gazap (hiddet, öfke), gam (kaygı), korku, aşk gibi kuruntuların olduğu sonucuna varılır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Etli organlar, ya kaslar gibi liflidir ya da karaciğer gibi lifsizdir.Vücudun bütün hareketleri kas lifleri yoluyla yapılır. Hareketler, kas hareketlerinde olduğu gibi, istemli olabilir ya da özel lifler ihtiva
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
eden uterus ve arterlerde olduğu gibi, istemsizdir. Yutma hareketinde olduğu gibi, istemli ve istemsiz hareketlerin her ikisini de içeren bileşik hareketler boyuna, enine ve oblik liflerin kasılma hareketleriyle yapılır. Böylece, çekme hareketi boyuna liflerle yapılırken, enine lifler yayılma, genişleme hareketini ve oblik lifler de sıkma, büzme hareketini yapar.
Sıcak Su:
📖 Sayfa 180 · El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Sindirimi bozar; iştihayı keser ve susuzluğu gidermez; sık sık içildiğinde, o ascites phthisis'e zemin hazırlar ve vücudun harap olmasına sebep olur. Sıcak su bulantı yapar, fakat boş mideyle yudumlanan sıcak su mideyi temizler ve laksatif gibi hareket eder. Eğer sıcak su çok sık kullanılırsa, sindirimi zayıflatır. Bazen sıcak su kolikteki yeli dağıttığından çok yararlıdır. Ilık su, sarada, melankolide, soğuktan yararlıdır. O, diuretiktir ve mensturasyonu kolaylaştırır. O, aynı zamanda ağrı gidericidir.
Kazadan ya da hastalıktan dolayı olan ölümler, aslında, özde farklıdır, ancak fizyolojik (doğal) ya da patolojik sebeplerle olsun, sonuçta Allah' ın tayiniyle olur.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Eğer çocuklar, hazımsızlıktan sık sık şikayet ediyorsa, bu gereğinden fazla yemek yemekten,düzensiz yemek yemekten, hazmedilemeyen şeyler yemekten ve çok fazla "nemli" besin maddesi yemek ve de düzensiz fiziksel hareket yapmaktan ileri gelir. Bu onların kurtulmaları gereken fazla miktardaki gereksiz malzemeyi nasıl biriktirdiklerini göstermektedir ve yeterli gücün eksikliği, hızlı ve sık sık, fakat derin olmayan solunuma yol açar.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Vücudun bütün kısımlarınınkine nisbetle el derisi en dengeli olandır. El derisinde, en dengeli olan avuçiçi derisidir. Sonra, sırasıyla parmakların derisi ve onlardan da işaret parmağının derisi ve nihayet
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
onlardan en dengeli olan işaret parmağının uç kemiğinin derisidir.
Bundan dolayıdır ki, işaret parmağının ve diğer parmakların uçları duyu idraki için en iyi organlardır.
İbn-i Sina, ışık olgularından gök kuşağı ile de yakından ilgilenmiştir. Ona göre, gök kuşağı daima nemli havalarda ve bulut katmanları arasında ortaya çıkmaktadır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Tıp, insan vücudunun sağlık ve hastalık durumu ve de onu sağlıklı durumda koruma, ve sağlığını kaybettiğinde tekrar nasıl kazanacağı konusunu ele alan bilimdir, diyorum.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Gecenin sessizliği, mizacı düzeltir; uykusuzluk hastalık doğurur."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Hayat dört devreye ayrılırr:
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
1. yaklaşık otuz yaşa kadar olan gelişme devri;
2. yaklaşık otuzbeşlerden kırka kadar devam eden olgunluk devri;
3. yaklaşık altmış yaşlarına kadar uzanan orta yaşlılık devri;
4. hayat merkezlerinin tedricen zayıflamaya başladığı ölüme kadarki yaşlılık devri.
"Ağrının şiddeti, bazen sözle değil, nefesin ritmiyle ölçülür."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Tıp sanatının görevi, hastalığı tedavi etmek değil; sağlıklı kalmayı sağlamak ve insanın doğal yapısına zarar gelmesini önlemektir."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Yüce Yaratan, her hayvana ve onun her bir organına en uygun ve onun doğasıyla, işleviyle ve şartlarıyla en uyumlu mizacı bahsetmiştir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Bununla birlikte, bu hak i katin değerlendirilmesi, hek i mlerin değil, fi lozof l arın konusu olduğundan, biz insanın, kendisine en uygun mi zaç ve çeşitli fonksiyanlarına ve vücudunun reaksiyonlarına en uygun özelliklerle donatıldığını kabul edebiliriz.
[Vücutta] balgam en nemlidir, sırasıyla daha sonra kandır; katı ve sıvı yağlardır, beyindir, omuriliktir, göğüslerdir, akciğerlerdir, karaciğerdir, dalaktır, kaslar ve deridir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Hayat dört devreye ayrılır:
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
1. Yaklaşık otuz yaşa kadar olan gelişme devri;
2. Yaklaşık otuz beşlerden kırka kadar devam eden olgunluk devri;
3. Yaklaşık altmış yaşlarına kadar uzanan orta yaşlılık devri;
4. Hayat merkezlerinin tedricen zayıflamaya başladığı, ölüme kadarki yaşlılık devri.
Hayati güç olan kalp, hayati faaliyetin merkezi ve vücutta en sıcak şeylerdir. Ondan sonra, karaciğerdeki kandır; kalple temasından dolayı o, karaciğerden daha sıcaktır. Ondan sonra, katılmış kandan bir kütle olan karaciğer gelir, ve ondan sonra, soğuk sinir dokusunun mevcudiyeti dolayısıyla karaciğerden daha serin olan ettir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Önleyici tıp, hastalıkları tedavi etmekten daha üstündür. Hastalanmadan önce sağlığı korumak, hasta olduktan sonra tedavi etmekten daha değerlidir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Vücutta en soğuk şey balgamdır: daha sonra, soğukluk sırasıyla saç,kemikler, kıkırdaklar, ligamentler, tendonlar, seröz membranlar, sinirler, omurilik, beyin, katı ve sıvı yağlar ve nihayet deridir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina

Genellikle kemikler, kendilerine gerekenden biraz daha fazla besin alırlar. Bunun sebebi, onlarda kanın, ihtiyaç duyulduğunda ve besin sağlayabilmek için özel değişikliğe tabi tutulabilmek üzere çukurlarda ve boşluklarda depo
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
edilmesi zorunluluğudur. Nisbeten daha kuvvetli organlardaki fazlalıklar, ekseriya, daha zayıf komşu organlara geçer. Burada kalp söz konusu olduğunda, o koltuk altındaki bezlere gider: beyindeki fazlalıklar, kulak arkasındaki bezlere, karaciğerdeki ise kasıktaki bezlere
gider.
Hastalık bir öğünü yedikten sonra sindirmeden diğer bir öğünü yemenizdir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Bir hekim, hastayı tedavi ederken sadece bedeni değil, ruhu da dikkate almalıdır. Çünkü bedeni ve ruhu bir bütün olarak görmek sağlıklı bir tedavi sağlar.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Yüce Yaratan, her hayvana ve onun her bir organına en uygun ve onun doğasıyla, işleviyle ve şartlarıyla en uyumlu mizacı bahsetmiştir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
İnsanın mizacı, doğduğu yer, beslenme alışkanlıkları ve yaşadığı çevre ile şekillenir. Bu yüzden tedavi bireysel olmalıdır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Bazen beynin kötü mizacı orada bulunan bazı maddelerin dışarı atılamamasından dolayı oluşan tıkanıklıktan kaynaklanır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Uzun süren hüzün ve korkunun vücutta daha sonra muhtemelen malihulya meydana gelmesine veya yakın geçmişte kutrub (sara; melankoli çılgınlığı, manya) meydana getirebileceği sonucuna varılır; sebepsiz şiddetten sara ve sıcak olan malihulya ve manyaya işaret olunur; sebepsiz gülmekten orada humke (aptallık) veya ruunet (bönlük, sünepelik) olduğuna karar verilir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Yine İbn-i Sina'ya göre, gök cisimlerinin insanın vücut organları üzerinde de bir etkisi yoktur. Aynı şekilde, hastalık ya da sağlığın da gök olayları ile ilgisi yoktur. Daktorun bunları esas alarak teşhis ve
📖 Sayfa 30 · El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
tedavisini yönlendirmemesi gerekir.
Düşünce ve zanların 'tabiî mecrasından saparak korku ve çaresizliğe dönüşmesidir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Aristo gibi, yeryüzündeki her şeyin dört unsur, yani toprak, su, hava ve ateşten meydana geldiğini kabul eden İbn-i Sina, yine Aristoteles gibi, bu unsurların kendilerinin belli özellikleri olduğunu kabul etmiştir. Bu unsurlardan toprak ve su ağırdır; hava ve ateş hafiftir; ağır
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
olanlar aşağıya doğru, hafif olanlar yukarı doğru hareket ederler; ateş ve hava yukarı doğru ve toprak ve su aşağı doğru hareket eder. Onlar doğal yerlerine doğru hareket ettiklerinde onların bu hareketine doğal hareket denir.
Çok cinsel münasebette de sara olur. Aynı şekilde fazla sükunet hakimse, hareketsizlik ve perhiz de saraya sebep olabilir. Doluluktan dolayı, perhizde sara oluşabilir. Çünkü bu perhizde hıltlar noksan olup, boşluklar oluşur; onların doldurulması söz konusu olur. Yine saranın sebeplerinden biri de şiddetli korkudur. Hiddetlenmek de yine saraya sebep olur. Aynı şekilde çok yemek yiyenler ve yemeğe çok ilgi duyarılarda da sara görülebilir. Ancak bunun gibi sebepler saranın oluşmasındaki uzak sebeplerdir, ancak onlar yakın sebeplere zemin hazırlar.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Büyük Filozof Aristoteles bazen deliklerin ruhtaki ağır yellere konu olup, sara oluşturduğunu, bu sebepten oluşan yellere sara adı verildiğini söylemiştir. Aslında bozuk, zarar veren hıltlardan[kan, balgam, sevda(Soguk mizaç), safra.] oluşan [baş ağrısı] tutuklukla oluşan saraya aittir. Çünkü tıkanıklığın verdiği eziyeti, sıkıntıyı def etmek için bu hastalıkta beyin tutulur, gerilir. Çünkü bu tutukluğun görüldüğü organ tutukluğu bertaraf etmek ve ondan kurtulmak için belli ve gerçekten yapılması gerekeni yapar.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Malihulya tahmin ve düşüncenin doğal yolundan çıkıp, kötüye gitmesidir. Malihulya ani değişikliklere yol açar. Bazen ani değişiklikler görüldüğünde malihulya olarak anlamlandırılır. Bu değişikliğin sebebi sevdavi mizaçtır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Bir hekim, hastanın dilinden çok gözlerine ve nabzına dikkat etmelidir. Beden, ruhun ve hastalığın durumunu açıkça gösterir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Her ilaç bir zehirdir; marifet dozdadır."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"İlletin hakikatine ulaşmadan, ilâç vermek rastlantıya oynamaktır."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Bir hekim, yalnızca hastalığın semptomlarını tedavi etmekle yetinmemeli; aynı zamanda hastalığın kökenini de araştırarak onun ortadan kaldırılmasına çalışmalıdır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Yalnız göz görmek için yetmez; körlük bazen kalpte, bazen akıldadır."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Uykuda, sindirim tamamlanır; beden serinler, ruh ise tabiatına döner."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina

"Kan maddesi karaciğerde pişer; oradan kalbe, sonra tüm bedene dağılır."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
sara beynin maddesinde (cevherinde) ve çevresinde fevkalade kötü mizaçtan rutubet olur. Bu rutubet beyin zarlarında da bulunur.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Hakiki beyin hummasının hepsinde ortak olan tedavi kafatasından kan almadır. Kanı çok alma gerçekten iyi gelir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Her his, sinir yollarıyla beyinde birleşir; orada aklın süzgecinden geçer."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Kötü düşünceler ve aşırı stres, bedenin sağlığını bozar. Bu yüzden ruhun dinginliğini korumak, fiziksel sağlığı korumanın bir parçasıdır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
*
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Aklı bol olan, zamanın kıtlığından zarar görmez.
*
" Çocuklar Neden Virüse Yakalanmazlar?
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Çünkü Onlar Korkmazlar"
İbni Sina
" Bu Kan Gurubuna Zıt Olan mizaç Ettir. Hiç Yemeyin Desek Olmaz O Yüzden Hiç Değilse Eti Sade Yiyin. Yani Ekmekle beraber Asla Ve ASLA Et Yemeyin..."
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"bir beldede veba hastalığı oldu mu salgın için sirke kullanın ve Hekimler hastalara tedavi etmek için dillerinin altına Pelin otu koysunlar ve o zaman hastalara çıplak elle dokunun tedavi edebilirsiniz"
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Tıbbın Üstadı
((((İbn-i Sina))))
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Ateşli baş ağrısı kandan olur. Alameti ise yüz kızarması, damarların barizleşmesi, nabız atılının büyümesidir. İlacı kan vermek ve hacamat (vücuttaki pis kanın atılması) yaptırmaktır. Alınması gereken gıda yumurta sarısı, hindiba ve sirkedir.''
Kan vermek hacamat kadar aynı etki göstermez.
Çocukların Kusması, Vücuttaki Fazla Balgamı Atmasından Dolayıdır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Hekim, tabiatın unsurlarının sadece 4 tane olduğunu kabul etmek zorundadır. Bunlardan ikisi ağır Toprak ve Su , ikisi hafif Hava ve Ateş...
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
"Tıp, insanın sağlık ve hastalık durumunda sağlığını korumak eğer sağlık bozulmuş ise tekrar sağlığını düzeltmek için kullanılan bilimdir"
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Dört unsurdan en ağır ikisi organların şekillenmesi ve dinginliği için gerekliyken , hafif olan diğer ikisi , hayatî güçlerin hareket ve işlevleri ve de organların hareketlerine yardımcı olmak üzere gereklidir . Aslında hareket , özde şeylerin " özel " doğası tarafından belirlenmiştir .
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
İnsanları yanlışa götüren etkenin akıl değil, akla sunulan verilerin mahiyeti olduğunu belirtmektedir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Herhangi bir şeyin bilgisi, her şeyin nedenleri olduğu için, nedenleri ile bilinmedikçe edinilmiş veya tamamlanmış değildir.
...
— Hiçbir vakit mide tam doluncaya kadar yememelidir, iştah tamamı ile bitmeden sofradan kalkmalıdır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
— Aşırı uyku bedeni soğutur, kişiyi aptallaştırır. Uykusuzluk ise cesedi kurutur, iradeyi engeller, mizacı bozar.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
— Hastalık, bir öğünü yedikten sonra sindirmeden diğer bir öğünü yemenizdir.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
— Şifâ hazımdadır. Yani; kolayca hazmedeceğin miktarı ye.

— Müzik [ahenkli sesler], insan ruhu üzerinde çok derin tesirler yapar ve bir şifa kaynağıdır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Preload ihtiyacım varr acilll
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina
Sıkça Sorulan Sorular
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım) kimin eseridir?
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım), İbn-i Sina tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2017'de yayımlanmıştır.
El-Kanun Fi't-Tıbb (6 Cilt Takım)'ın en ünlü sözü nedir?
“Diğer taraftan, insan mizacı, daha çok sıcak ve nemlidir, çünkü bütün hayatın kaynağı, kalp ve hayati güçler çok sıcaktır ve had derecede böyle olmaya meyillidirler. Aynı şekilde, sıcaklık insan hayatı için ve nem, gelişme ve büyüme için esastır. Sıcaklık, nem vasıtasıyla elde edilir ve burada betimlenen üç organdan sadece beyin soğuktur.”