Kitabü't- Tevhid, din okurlarının yakından tanıdığı, Ebu Mansur El Matüridi'nin kaleme aldığı eserlerden biridir. İsam Yayınları baskısıyla 771 sayfadır. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Kitabü't- Tevhid'den En Beğenilen Alıntılar
Yaratıklar bazen fesat, şer, çirkinlik ve kötülükle nitelendirilir. Bunlar (tekvinin aracılığı olmaksızın) doğrudan Allah’ın fiili olsaydı bütün bunlarla nitelendirilmiş ve isimlendirilmiş olacak ve “bozguncu, şerir, çirkin fiilli, kötü davranışlı” denilecekti. Zat-ı ilahiyyeyi bunlarla niteleyip isimlendirmek küfür olduğuna göre bu kavramlarla isimlendirilip vasıflandırılanın zat olmadığı anlaşıldı.
📖 Sayfa 129 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Bazan fiiller hakikat manasında kendisine ait olmasa da sebeplerine sahip bulunana nispet edilir.
📖 Sayfa 441 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Nitekim Allah, kendi katından olduğu harikulade delillerle sabit olmuş şeyleri bu akıl yürütme yöntemine bağlı olarak delillendirmiştir; mesela insanların ve cinlerin benzerini meydana getirmekten aciz kaldığı Kur’an gibi.
📖 Sayfa 63 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Bir defa algılanmış bulunan mesela insan, ateş veya herhangi bir şeyin tanınması (tekrar algılanması) ancak daha önce tanınanla istidlal edilmesi yoluyla mümkün olur. Şayet insan nesneleri tanımak için önceki bilgileri ve algıları ile istidlalde bulunmayacak olsa hiçbir kimse ile insani ilişkiler içinde bulunamayacaktı.
📖 Sayfa 70 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Allah Teala'nin kendi kelamini, kelami olmayan bir seyle bize duyurmasi mümkündür, her birimizin kendi kelamini tıpatip aynisi olmasa bile baskasina duyurmasi ve Cenab-1 Hakk'in kendi kudretini, ilmini, yaratiklara olan rubabiyyetini tıpatıp aynisi olmasa bile bize bildirmesi gibi.
📖 Sayfa 149 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Şayet O, bizzat olmayarak hâlik, rahman ve mütekellim olsaydı bunlarla vasıflanmaması da imkan dahiline girerdi.
📖 Sayfa 142 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Akıl da Allah’ın bazı sıfatlarla nitelediğine kesinlikle hükmeder. Çünkü Allah Teâlâ’nın, cevherleri ve arazlarıyla birlikte farklı özelliklere sahip bulunan nesneleri yarattığı sabit olunca, fiilin tab’an değil irade ile vuku bulduğu kanıtlanmış olur
📖 Sayfa 125 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Allah Teala’dan fiilin sâdır oluşu ezelde değil de sonradan imkan dahiline girmişse, ezelde caiz olmayışı da ya zatından ötürüdür, bu durumda ebediyen böyle devam etmesi gerekir veya zatı dışında bir sebebe bağlıdır, işte tartışma konusunu oluşturan da budur. Zatından ötürü Faik olmayışı gerçek fail niteliği taşımadığı manasına geldiğine göre O’nun bizzat ve ezelden beri fail olduğu ortaya çıkar.
📖 Sayfa 129 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Nakil ve haber, hiçbir topluluğun güvenle uygulamaktan ve başkalarına da tavsiye etmekten müstağni kalamayacağı yöntemlerden biridir.
📖 Sayfa 51 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
(Ebû Mansûr Rahimehullah)şöyle dedi:Tabiatta gözlenebilen her şeyde mutlaka akıllara hayret verici bir hikmet ve yaratıcısına sanatkârane bir işaret bulunmaktadır. Düşünürler bunun içyüzünü anlamaktan ve yapısının düzenini açıklamaktan âciz kalmaktadır. Her bir düşünür sahip bulunduğu bunca hikmet ve bilgiye rağmen bunun mahiyetine akıl erdirememenin farkındadır.Bu ve benzeri zarûretler kainâta ait fevkaladeliklerin mûcit ve yaratıcısının hikmetini delillendirmekdir.Bütün güç ve kudret Allah'a aittir.
📖 Sayfa 87 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Tabiatın bizzat kendisi ise ilim ve hikmet sahibi bir yaratıcının kudretlerinin delilidir, nurla zulmet de bu ilahi kudret vasıtaları arasında yer almaktadır.
Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
"[Fakih rahimehullah şöyle dedi] İnsanlar risalet konusunda çeşitli görüşler öne sürmüşlerdir. Hidayet önderleri, hayır öncüleri ve bilge kişiler onu kabul etmişlerdir. "
📖 Sayfa 347 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
(Bir cismin yapısını koruyan) hayatının fena bulması ile zatının fena bulması arasında fark yoktur. Bütün güç ve kudret Allah’a aittir.
📖 Sayfa 75 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
..insanın ülfet edip sempati duyduğu kişilere özenmesidir. Böylesi delilleri incelemeyi ve akıl yürütmeyi bırakıp nefsinin arzularına yönelir. O bunu yaparken taklit ettiği insanlara güvenir, onların arkadaşlığına ve kendileri vasıtasıyla ulaşacağı nefsâni arzulara heves eder, görüşlerinin isabetliliğine ve kendilerini gerçeğe ulaştıracağına ümit bağlar veya özendiği kişilerin lutufkarlığını hesaba katar; ayrıca bunların dışındaki mutluluk faktörleri... Nihayet özenti böylelerini nefsin doyumsuzluğuna ve kötü alışkanlıklarını normal telakki etme durumuna sürükler.
📖 Sayfa 194 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Cenab-ı Hakk’ın, başkasında mevcut bulunan (kelam gibi) bir sıfatla isimlendirilmesi câiz olsaydı zatı dışındaki nesnelerde oluşan her bir kavramla da isimlendirilmesi gerekli hale gelirdi.
📖 Sayfa 143 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Kâ’bî’nin konu ile ilgili sözlerinden biri de şudur: “Hakikatte Allahın sıfatı yoktur, sadece O’nu vasıflandıran nitelemesi veya O’na isim nispet edenin adlandırması vardır.”
📖 Sayfa 135 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Kitabu't-Tevhid'in ise başta Maturidiyye mensupları olmak üzere İslâm alimleri ve şarkiyatçılar tarafından uğradıgi ihmal diğerinden daha büyüktür. İslâm dünyasının en önemli itikadi ekolünün temel kitabı olan, alanında hiçbir eserin kendisine yaklaşamayacağı ifade edilen, birçok görüşün kaynağı diye gösterilen ve on bir asra yakın bir mâziye sahip bulunan bu kitabın tek yazma nüshası İngiltere'de Cambridge Universitesi Kütüphanesi'ndedir.
📖 Sayfa 16 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Sözü edilen şey O’nun rahmeti sayedinde vücut bulduğundan kendisi bununla isimlendirilmiştir.
📖 Sayfa 159 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
*Sayının artıp çoğalması rahmet sıfatının kendisine değil eserine racidir. Yine bunun gibi isimlerin birden fazla oluşundan doğan farklılaşma isimlerin kendilerine değil isimlendirmeye rücu eder.
Fevkalâde durumların ortaya çıkışı ve şüphelerin üşüşüp gelişi halinde, herkesin sığınacağı şey tefekkür ve istidlâlden ibarettir.
📖 Sayfa 64 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
.jpeg)
Kesp açısından ve hakikat manasında kullara ait bulunan ihtiyarî fiil aynı zamanda yaratmak(halk) açısından ve hakikat mânâsında Allah’a da ait bulunmaktadır.
📖 Sayfa 444 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
İstidlali kabul etmeyene, hakkında duyusal bilgi bulunmayan her bilinen şey için “Bunu ne bildin?” diye sorulmalı! Eğer “haberle” derse haberin realiteye uygun olup olmadığını nasıl bildiği sorulur. Bu soru çerçevesine arzu edilen ve sakınılan bütün yararlı ve zararlı şeyler dahildir. Şu da var ki kaçınılmaz bir zorunluluk kişinin gördüğü ve işittiği şeyler hakkında da düşünmeyi mecbur kılar, tâ ki âlemin menşeine, yaratılmış veya ezelî olduğuna vâkıf olsun.
📖 Sayfa 70 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Ortaya başlangıç kabul edilecek bir birim konulmazsa hesap diye bir şeyin teşekkül etmesi hiçbir zaman mümkün olmaz. Buna mukabil bit başlangıç oluşmuşsa vuku bulacak artışların temeli bulunmuş olur, artık hesabın artarak ilerlemesi dahi imkan dahilindedir. Bütün güç ve kudret Allah’a aittir. Bu söylenenlere şunu da ekleyelim ki sayının söz konusu olduğu her durumda hesabın başlangıcı söylenir, çünkü sayı bundan hareketle belli bir rakama ulaşmıştır, fakat nihayetinden söz edilemez. Bu nedenle başlangıçla sonuç farklı statülerde yer almışlardır.
📖 Sayfa 79 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Aklın gerekliliği:
Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Belirtmeliyiz ki akıl yürütmeyi inkâr eden kimsenin elinde onu redddetmek için akıl yürütmekten başka bir kanıt yoktur. Bu da istidlalin gerekliliginin bir delili olmuştur, demek ki kendisini bertaraf etmenin yolu yine kendisidir. İmam Maturidi Kitabu' Tevhid
Denilirse" Allah nasıl görülür?
Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Ona şöyle cevap verilir:
"Nasıl"sız görülür. Çünkü nasıllık hacimli varlıklar için söz konusudur.
(İmam Maturidi, Kitabu Tevhid, İsam yayınları s,193)
Halk arasında Allah'a nispet edilen kelam O'nun sıfatı olan kelamın tanınmasına vesile olması ilgisiyle mecazdan ibarettir.
📖 Sayfa 141 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
“İnsan şunu da bilir ki kendisine düşünmemeyi telkin eden his şeytani vesveseden başka bir şey değildir; çünkü böyle bir davranış ancak şeytanın işi olabilir, amacı da kişiyi aklının ürününü toplamaktan alıkoymak, fırsatları değerlendirmesine ve arzusuna ulaşmasına vesile olan bu ilahi emaneti kullanmak konusunda onu korkutmaktır.”
Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Allah'tan batılı hak suretinde, hakkı da batıl suretinde görmekten bizi korumasını niyaz ederiz, zira O, güçlüdür, kainatı yönetendir, kudretlidir
📖 Sayfa 436 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Fikri tartışma (münazara) aslında bir şeyin ya zihnî veya hâricî varlığı üzerinde yürütülür, bu kişi ise bunların hiçbirini kabul etmediği gibi yokluklarını da kabul etmez.
📖 Sayfa 58 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
İbadetlerin ve iyi davranışların sevabının güzelliği hissi, imanın güzelliği ise aklidir. Hissen güzel olan aklen güzel olanın aşağısında kalır, çünkü yukarıda da açıklandığı üzere birinci güzelliğin başka bir hale dönüşmesi mümkünken diğerinin nitelik değişikliğine uğraması imkan dahilinde değildir. Durum böyle olunca hissi güzelliğe verilecek mükafat gerçekleştirilen amel kadar olacaktır, halbuki Allah bir iyiliğe on misli mükafat vereceğini vaat etmiştir. Şu halde iman olgusunu güzel niteliğiyle birlikte yaratma fiilinin Allah'a ait olduğu sübut bulmuştur.
📖 Sayfa 454 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Allah Teâlâ yapmadıklarıyla övülmek isteyen kimseleri yermiştir Allah ayrıca kullarına iman olgusundan dolayı kendisine şükretmelerini ve lutufkârlığına hamd ve senâ ile mukabelede bulunmalarını da farz kılmıştır. Simdi O'nun imanı ve manevi nimetleri yaratmamış olması mümkün değildir, çünkü bu tak- dirde yapmadığı işten dolayı övülmesini ve kimseye lutufkarlıkta bulunmadığı halde kendisine teşekkür edilmesini talep edenin durumuna düşer. Bütün güç ve kudret Allah'a aittir.
📖 Sayfa 455 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Bizlere göre, ilahi kudretin diğer bir sıfatına taalluk etmesi hakikatte mümkün olmayıp ancak o sıfatın konusunu teşkil eden (taalluk edeceği) şeyi murat etmesi kabilinden mecaz yoluyla olabilir.
📖 Sayfa 138 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Mâtürîdî'nin mensupları, onu çeşitli lakaplarla anarlar: "Imâmü'l-hüda" (hidayet önderi), "alemü'l-hüda" (hidayet meşalesi), "imâmü'l-mütekellimin" (kelâmcıların lideri), "musahhihu akäidi'l-müslimin" (müslü manların akaidini yanlışlardan arındıran), "reîsü ehli's-sünne" (Ehl-i sünnet'in reisi) gibi.
📖 Sayfa 21 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Mevcudiyetinden önce var olan şey (zaten var olan) kendisini nasıl icat eder?
📖 Sayfa 87 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Gerek insan türüne gerekse bütün canlılara, belirlenen sürelere kadar varlığını devam ettirebilmeleri için gıdalar ve bedenlerini ayakta tutacak gerekler dışında bir seçenek verilmemiştir. Eğer onların yaratılmasıyla sadece fena bulmalari murat edilseydi mevcûdiyetlerinin sürdürmeye yarayan nesnelerin meydana getirilmesine ihtimal kalmazdı.
📖 Sayfa 52 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Görmez misin ki gölge görülebilen bir şeydir, fakat onun idrak edilmesi ancak Güneş sayesinde mümkün olmaktadır.
📖 Sayfa 186 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Yardımı istenecek olan yalnız Allah'tır!
📖 Sayfa 682 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
İşte görmekte olduğun dut ağacının yaprağını çeşitli hayvanlar yerse de her birinden başka başka şeyler çıkar; meyveler ve diğerleri de böyle.
📖 Sayfa 106 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Bilindiği gibi anlaşmazlık her türlü bozulmanın aslı ve her türlü yok oluşun girişidir.
📖 Sayfa 200 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
"O halde onlar için üzülerek kendini helak etme"
📖 Sayfa 221 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Şöyle denirse: Allah nasıl görülecektir?
📖 Sayfa 106 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Şöyle denir: Niteliksiz görülecektir, çünkü nitelik suretli için söz konusudur. Bilakis Allah şu vasıflardan hiçbiri olmaksızın görülecektir: ayakta olma, oturma, yaslanma, askıda olma, bitişiklik, ayrılık, yüzü dönük olma veya arkası dönük olma, kısa, uzun, ışık, karanlık, durağan, hareketli, değen, ayrık, dışarıda, içeride. Vehmin aldığı ve aklın takdir ettiği başka herhangi bir anlam da bu görülmede olmayacaktır, zira Allah bütün bu anlamlardan yücedir.
Ebu Mansur (Allah ona rahmet eylesin) şöyle demiştir: Biz şöyle diyoruz, başarıya ulaştıran ancak Allah'tır: insanda imanın gerçekleşebileceği en uygun mahal, kalptir. Bu görüşümüzü hem nakil hem akıla destekler.
📖 Sayfa 409 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Fiillerin yüce Allah'a nispet edilmesi bunu ortadan kaldırmaz. Bilakis fiiller, Allah'ın oldukları hâl üzere yaratmaları ve yok iken var kılması sebebiyle Allah'a aittir, onları kazanmaları ve işlemeleri/ yapmaları yönünden insanlara aittir.
📖 Sayfa 244 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Faili bilmenin yolu fiilin eserleriyledir. Sonra, imkân aklen en iyi fiil, en aydınlık, en tam, en değerli ve Allah'ın rızasına en uygun şeydir.
📖 Sayfa 253 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Kulun dinî çıkarının aslı, kendi fiili iledir. Kulun dinî zararı da kendi fiili iledir. Allah Teâlâ, kendileriyle yararlı fiilin elde edildiği sebepler aracılığıyla, insana en büyük lütuf ve ihsanlarda bulunmuştur. Yanlış davranışta bulunan kimseye gelince, bu onun Allah'tan yüz çevirmesi ve kendi arzusunu Allah'a itaata üstün tutması sebebiyledir. Allah da kulun kendisi için seçtiği şeye ulaşmasına engel olmaz. Zira kul kendi hevasını O'nun emrine ve kendi arzusunu O'na itaat etmeye, düşmanlık fiili olduğu açıklanan fiili dostluk fiiline tercih etmiştir. Kuvvet ancak Allah'tan gelir
📖 Sayfa 142 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
... Halbuki Allah bir iyiliğe on misli mükâfat vereceğini vaat etmiştir.
📖 Sayfa 454 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Hatadan korunmak ancak Allah'ın yardımıyla mümkündür.
Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Hiç bir insan beşeri gücünün üstünlüğüne dayanarak kendisine sorulan her şeyi bilemez.
📖 Sayfa 377 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Düşünmeyi inkar eden kimsenin düşünmeyi reddetmek için düşünmeden Başak kullanabileceği bir yöntem yoktur. Dolayısıyla düşünmeyi inkar eden kimse bizzat düşünmeyi inkar etmekle düşünmenin gerekliğini gösterir.
📖 Sayfa 29 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Ebu Mansur (Allah ona rahmet eylesin) şöyle demiştir: Bu yolunu yitirmiş kimse sıfatlardan ne anlar ki Allah'ın sıfatlarını tefsire koyulmuş?! Allah böylesi şaşkın ve hayalperestlerden çok yücedir.
📖 Sayfa 77 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
"Allah, 'Elbette üstün geleceğim, ben ve elçilerim' diye yazmıştır."
📖 Sayfa 225 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Şöyle söylenirse: Allah hakkında "şeyler gibi olmayan bir şeydir" diyorsunuz, peki niçin "cisimler gibi olmayan bir cisimdir" demiyorsunuz?
📖 Sayfa 62 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
قل لو كان معه الهة كما يقولون اذا لابتغوا الى ذي العرش سبيلا
📖 Sayfa 43 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
De ki eğer söyledikleri gibi onunla birlikte başka ilahlar da olsaydı onlar arşın sahibini Üstün gelmek için çare ararlardı
"Kaderiyye, bu ümmetin mecusileridir."
📖 Sayfa 340 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
"Kıdem, ihtiyaçsızlığın simgesini oluşturur, çünkü kadim kıdemi sayesinde başkasından müstağni kalır."
📖 Sayfa 74 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Ebû Mansûr (Allah ona rahmet eylesin) şöyle demiştir: Faydalı, doğru ve güzel şeyleri zıtlarından ayırt etmeye yarayan araçlar konusunda ihtilaf edilmiştir:
📖 Sayfa 25 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
a) Kalbe doğma: Bazı kimseler, güzel olduğu kalbe doğan şeylerin öylece benimsenmesi gerektiğini söylemiştir.
b) İlham: Bazıları da insanın bilgiye ulaşma aracını tam mânâsıyla bilemeyeceğini, ama yine de kendisine ilham edilen şeyi benimsemesi gerektiğini, çünkü ilhamın kaynağının âlemi yöneten varlık olduğunu söylemiştir.
Bize göre ise kendini (nefsini) tanıyan rabbini de tanımış olur.
📖 Sayfa 220 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
"Siz geçici dünya malını istiyorsunuz, halbuki Allah sizin için ahireti istiyor."
📖 Sayfa 315 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Her türlü yardım ve kurtuluş ancak Allah sayesinde mümkündür.
📖 Sayfa 35 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
Ebû Mansûr el-Mâtürîdî Tevhid konusunda Rabbin tanınması ve birlenmesi hakkında şöyle demiştir:
📖 Sayfa 221 · Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi
"İnsan, kendi mevcudiyetinin, acze düşmeyen bir Kâdir, cehle mâruz kalmayan bir Âlim,(iradesini her durumda yürüten) sayesinde gerçekleştiğinin şuuruna ulaşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kitabü't- Tevhid kimin eseridir?
Kitabü't- Tevhid, Ebu Mansur El Matüridi tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2002'de yayımlanmıştır. Türkçeye Bekir Topaloğlu çevirmiştir.
Kitabü't- Tevhid kaç sayfadır?
Kitabü't- Tevhid, 771 sayfadır (İsam Yayınları baskısı).
Kitabü't- Tevhid'in en ünlü sözü nedir?
“Yaratıklar bazen fesat, şer, çirkinlik ve kötülükle nitelendirilir. Bunlar (tekvinin aracılığı olmaksızın) doğrudan Allah’ın fiili olsaydı bütün bunlarla nitelendirilmiş ve isimlendirilmiş olacak ve “bozguncu, şerir, çirkin fiilli, kötü davranışlı” denilecekti. Zat-ı ilahiyyeyi bunlarla niteleyip isimlendirmek küfür olduğuna göre bu kavramlarla isimlendirilip vasıflandırılanın zat olmadığı anlaşıldı.”