Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy'un 365 sayfalık eseridir. Okur oylarıyla sıralanan bu sözler, Karl Marx'ın Fikir Dünyası'dan özenle derlendi.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası'dan En Beğenilen Alıntılar
Üretim sürecinde hayatlarını her gün yeniden kazanan insanlar, bu faaliyetlerini ancak başka insanlar ile birliktelik içinde yapabilirler. İnsanı zoon politicon (toplumsal hayvan) yapan da işte budur. İnsanların emekleri vasıtasıyla doğayla kurdukları ilişkiler onların toplumsal ilişkilerine de yansır.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Proudhon’a göre siyasi düzen, birbiriyle çelişen iki temel ilkeye dayanır: otorite ve özgürlük. Her toplum türünde geçerli olan bu iki ilke, kendi aralarında savaş halindendirler. Ayrıca bu iki ilkeden biri olmadan diğerinin anlamı yoktur. En otoriter toplumlarda bile az da olsa özgürlük; en özgür toplumlarda az da olsa otorite bulunur. Anayasaların görevi, otoriteyle özgürlük arasında dengeyi bulmaktır.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Hegel, Eflatun’un idealist düşüncesini yenilemiştir. Ona göre madde, ruhun ürünüdür. Hegel de tıpkı Fichte gibi gerçeğin bilinç alanında bulunduğunu, bilinci çözümleyecek olursak gerçeğe varabileceğimizi savunmuştur. Hegel’e göre varlığın özü zıtlıklardır. Zıtlıklar olmasaydı varlık da olmazdı. Karşıtlıklar, oluşun ilkesidir. Evrim, “tez” ve “antitez” arasındaki çatışma sonunda ortaya çıkan “sentez”dir.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Hegel’e göre insan, gerçekliğini yani nesnel anlamdaki ahlaki değerini ancak bir topluluğun organı olmakla elde edebilir. Bu yüzden her şeyini devlete borçludur. Bireyin tüm değeri ve manevi gerçekliği yalnızca devlete bağlıdır. Özgürlük ancak ahlaki bir bütün olan devletin varlığıyla gerçekleşebilir. Dolayısıyla, doğal yaşama halinde özgürlük söz konusu değildir.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
İnsanlar, tarihin akışında doğayı kendi amaçlarına daha fazla hizmet etmesi için giderek daha fazla dönüştürürler; onlar doğayı dönüştürürken kendileri de dönüşür.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Bununla birlikte ezilen sınıflar, ezenlerin ideolojik egemenliği tarafından engellenmiş olmalarına rağmen onlarla çatışmak için karşıt ideolojiler oluştururlar. Devrim veya devrimden önce egemen sınıfın belirli temsilcilerinin taraf değiştirdiği de olur. Bu nedenle “kuramsal açıdan tarihsel hareketi bir bütün olarak kavrama düzeyine ulaşmayı başaran bazı burjuva ideologları proletaryaya katılır”[69].
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
İnsanlar kendi tarihlerini kendileri yaparlar ama kendi keyiflerine göre, kendi seçtikleri koşullar içinde yapmazlar; doğrudan veri olan ve geçmişten kalan koşullar içinde yaparlar”[81].
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Marx’a göre insan bilinci toplumsal gerçekliği belirlemez, tersine toplumsal gerçeklik insan bilincini belirler.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
İnsanın doğayla ilişkisi, hayvanlarınkinden farklı olarak aktif bir ilişkidir. İnsan, doğal ortamı dönüştürmek için aletler geliştirir. İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için araçlar üretmeye başladıkları andan itibaren hayvanlardan ayrılırlar ve yaşamlarını sürdürmek için araçlar üretirken dolaylı olarak kendi maddî yaşantılarını üretirler.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Gramsci’ye göre, Lenin Rusya’da iktidarı ele geçirebilmişse bu zaferi bir ölçüde Rusya’da sivil toplumun cılız olmasına borçludur. Sivil toplumun güçlü olduğu gelişmiş toplumlarda ise, kültürel iktidarı ele geçirmeden siyasal iktidara sahip olmak mümkün değildir.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Sivil toplum, bireylerin günlük hayat ihtiyaçlarını, hukuku, derneklerle gönüllü birliktelikleri içermekle yetinmeyip, fikirsel, dinsel, manevi ve ahlaki hayatı da bünyesinde barındırır. Sivil toplum ikna mekanizmasına dayanırken, devleti meydana getiren diğer kesim, yani siyasal toplum, devletin baskı ve denetim aygıtlarından kurulu olmasından ötürü özellikle yaptırım mekanizmalarını harekete geçirerek kendini topluma kabul
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Bu mantık çerçevesinde Hegel’e göre devlet, bireysel iradelerle genel iradenin karşılaştığı yerdir. Diğer bir deyişle, bireysel irade ve çıkarlarla genel çıkar arasında bir sentezdir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, devletin tek tek bireysel iradelerin bir yığınından ibaret olmadığıdır. Devlet, tanrısal bir irade, makul ve canlı bir bütündür.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Althusser’e göre devletin bastırıcı aygıtlarının yanı sıra bir de “devletin ideolojik aygıtları” vardır: dinî aygıtlar (Kilise vb.), öğretimsel aygıtlar (özel okullar ve devlet okulları), hukukî aygıtlar, siyasal aygıtlar (partiler), sendikal aygıtlar, haberleşmeyle ilgili aygıtlar (basın, radyo-televizyon), kültürel aygıtlar (edebiyat, güzel sanatlar, spor vb.).
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Ekonomik alanın belirleyiciliğinin göreceleştirilmesi gereğini ve “üstyapı” diye tabir edilen kurumların toplumsal etkisinin özellikle değişim ve devrim süreçlerinde hesaba katılması zorunluluğunu, XX. yüzyılın başlarında tartışmaya açan düşünürlerden biri İtalyan Antonio Gramsci (1891-1937)’dir.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Marx’a göre işçi sınıfı uygun koşullar hazır olduğunda sınıf bilincini geliştirmeye mecbur kalacak ve bunu başaracaktır. Ancak aynı durum kapitalist üreticiler için söz konusu olamaz: Kapitalist ilişkilerin doğasında bulunan rekabetçi ilişkiler nedeniyle burjuvazi, kendi ortak çıkarlarının kapsamlı bir bilincini geliştirme yeteneğinden yoksundur ve dolayısıyla hiçbir zaman işçi sınıfı gibi bilinçli bir örgütlenmeye ulaşamaz.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Bu durum en çarpıcı ve somut şekilde insanın para ile ilişkisinde ortaya çıkar: “Para, insanın iş ve varoluşunun yabancılaşmış özüdür; bu öz insana egemen olur ve insan ona tapar”[73].İş alanında yabancılaşmanın dört boyutu vardır: İnsan; ürettiği nesneye, üretim sürecine, kendisine ve topluma yabancılaşır.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Hegele’e göre devlette her şey, genel ile özelin birliğine dayanır. Devletin içeriğini “milli ruh” meydana getirir. Milli ruh; din, hukuk, bilim, sanat, sanayi gibi özel alanlardan oluşur. Bu alanlar içten bir bağla birbirine bağlıdır, tümü birden milli ruhu teşkil eder. Bir devlet ancak milli bir ruh taşıyorsa devlet sayılabilir.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Auguste Comte’un tarih anlayışında olduğu gibi Marx’ınkinde de belirli tarihsel evreler söz konusudur. Bu evreler, birbiri ardına ortaya çıkan üretim tarzlarına tekabül eder. Bunlar; Asya tipi üretim tarzı, antik üretim tarzı (köle-efendi çatışması), feodal üretim tarzı (serf-senyör/baron çatışması) ve kapitalist üretim tarzıdır (proleter-burjuva çatışması).
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Ayrıca, yaşamı boyunca geleceğin işçi sınıfına ait olacağı, bu durumun da sınıfsız bir toplumun ortaya çıkmasıyla sonuçlanacağı fikrine sıkıca sarılmasına rağmen, işçi sınıfının kendinden beklenen “tarihsel göreve” layık olamayacağı ve böylece insanlığın yeni bir barbarlık türü içinde bozulabileceği ihtimalini de tamamen göz ardı etmez.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
“Her çağda, hâkim sınıfın fikirleri, hâkim fikirlerdir. Yani toplumda egemen maddî güç olan sınıf, aynı zamanda egemen entelektüel güçtür. Maddî üretimin araçlarını elinde tutan sınıf, aynı zamanda entelektüel üretimin araçlarını da denetim altında tutar”[68].
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
İnsan türünün başlangıcında öncelikli amaç, yeme-içme, barınma ve giyimde yeterlilik arayışıydı. Marx, modern toplumun karmaşık anatomisi çözümlenmeye çalışılırken bu gereksinimlerin hâlâ merkezî bir öneme sahip olduğuna inanır. Ancak, bu gereksinimler tatmin edildiğinde, insanın doğaya karşı mücadelesi duraksamaz; çünkü insan tatminsiz bir hayvandır. Birincil gereksinimler karşılandığında, bu durum yeni gereksinimlere yol açar. Yeni gereksinimlerin ilk üretimi, ilk tarihsel eylemdir. Eski gereksinimlerin tatmini sağlandığında yeni gereksinimler ortaya çıkar.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
İtalyan Komünist Partisi’nin kurucularından olan Gramsci, Marksist düşünceye sadık kalmakla beraber diyalektik materyalizm ve ekonomik determinizme eleştirel bir bakış geliştirir. Özelikle Ortodoks Marksist düşünce içinde ihmal edilen kültür meselesi üzerinde durur. 1926’da Faşist Mussolini rejimi tarafından tutuklanır ve hapishanede geçirdiği on bir yıl boyunca Hapishane Defterleri adlı eserini kaleme alır.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Anarşist Düşünce ve ProudhonAnarşizm, ütopyacı sosyalizmin bir türü olarak değerlendirilebilir. Bilimsel sosyalizmden de beslenen anarşizme göre devlet, egemen sınıfın çıkarlarını korumanın dışında bir işlevi olmayan – gereksiz – bir kurumdur. Özgürlüğü ve eşitliği sağlayabilmek için işe, devleti ortadan kaldırmakla başlanmalıdır. Devletle birlikte “baskıcı” her türlü kurum da ortadan kaldırılmalıd
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Hayatının sonlarında Marx artık epeyce zengin olan Engels sayesinde konforlu bir hayata kavuşmuş, aynı zamanda belirli bir entelektüel şöhrete de ulaşmıştı. Avrupa’nın değişik yerlerinden ve Rusya’dan birçok sosyalist ve devrimcinin mektupla veya şahsen ziyaret ederek danıştığı önemli bir figür halline gelmişti. Giderek gelişen ve yayılan sosyalist hareket içinde saygın bir şahsiyet olan Marx böylece ciddi bir izleyici kitlesi bulmuştu. Ancak yaşlılığı ve sağlık sorunları nedeniyle üretkenliği giderek azalıyordu. Karl Marx, eşini kaybettikten iki yıl sonra 1883’te çalışma masasında öldü.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Gramsci’ye göre işçi sınıfı da kendi öz kültürünü geliştirmek zorundaydı. Böylece burjuva değerlerinin toplum için “doğal/normal” değerleri temsil ettiği kanısı yıkılacak, netice olarak ezilen ve aydın sınıflar proletarya saflarına katılacaktı. Gramsci’ye göre kültür, iktidarın temeliydi ve öncelikle kültürel egemenlik tesis edilmeliydi. XX. yüzyıl Avrupa koşullarında kazanmak isteyen sınıf, her şeyden evvel hegemonik bir güç olmak üzere entelektüel ve ahlaki önderliği ele almayı hedeflemeliydi.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy
Sıkça Sorulan Sorular
Karl Marx'ın Fikir Dünyası kimin eseridir?
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, Roger Garaudy tarafından yazılmıştır. Türkçeye Adnan Cemgil çevirmiştir.
Karl Marx'ın Fikir Dünyası kaç sayfadır?
Karl Marx'ın Fikir Dünyası, 365 sayfadır (Altın Kitaplar Yayınevi baskısı).
Karl Marx'ın Fikir Dünyası'nın en ünlü sözü nedir?
“Üretim sürecinde hayatlarını her gün yeniden kazanan insanlar, bu faaliyetlerini ancak başka insanlar ile birliktelik içinde yapabilirler. İnsanı zoon politicon (toplumsal hayvan) yapan da işte budur. İnsanların emekleri vasıtasıyla doğayla kurdukları ilişkiler onların toplumsal ilişkilerine de yansır.”