Edward Bernays'ın Propaganda adlı kitabı 2004'te yayımlanmış, 168 sayfalık bir Araştırma-İnceleme eseridir. Sosyoloji severlerin Propaganda'dan seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Propaganda'dan En Beğenilen Alıntılar
Ancak ortada bir lider örneği olmadığı ve sürü kendi adına düşünmek zorunda kaldığı zaman bunu klişeler, bir fikir ya da tecrübe grubunu temsil eden basmakalıp sözler veya imgeler aracılığıyla yapar.
Propaganda, Edward Bernays
Hukukta yargıç ve jüri gücün karar dengesini ellerinde tutar. Kamuoyunda ise halkla ilişkiler danışmanı hem yargıç hem jüridir çünkü bir davayı savunmasının sonucunda, halk onun görüşüne ve yargısına katılabilir.
Propaganda, Edward Bernays
İktisadi güç politik gücü arkasında sürükleme eğilimindedir ve Sanayi Devrimi'nin tarihi o gücün nasıl kraldan ve aristokrasiden burjuvaziye geçtigini gösterir. Genel oy hakkı ve evrensel okul eğitimi bu eğilimi pekiştirdi ve en sonunda, burjuvazi bile avam karşısında korku duyar oldu. Çünkü kitleler kral olma yolundaydı.
Propaganda, Edward Bernays
Teorik olarak her vatandaş,canının istediği kişiye oy verebilir.
Propaganda, Edward Bernays
Halk sizin isteğinizle şekillenecek ya da dayatılacak biçimsiz bir kütle değildir.
Propaganda, Edward Bernays
Propagandacı eski bir klişeye oynayarak ya da yeni bir klişeyi manipüle ederek grubun duygularını bazen topyekûn yönlendirebilir.
Propaganda, Edward Bernays
Kralların kral olduğu günlerde XIV. Louis, “L’Etat, cest moi.’ (“Devlet benim”) gibi mütevazı bir beyanda bulunmuştu. Neredeyse haklıydı.
Propaganda, Edward Bernays
Modern propaganda;halkın bir girişim,fikir ya da grupla ilişkisini etkilemek için sürekli ve kalıcı şekilde, olaylar yaratma ya da şekillendirme çabasıdır.
Propaganda, Edward Bernays
Milyonlarca insanın kaderini kontrol eden görünmez hükümdarlar var. En nüfuzlu kamusal kişiliklerin sözcük ve eylemlerinin ne dereceye kadar perdenin gerisinde duran kurnaz kişilerce söylendiği genel olarak fark edilmemektir.
Propaganda, Edward Bernays
Ancak makam sahibi olmak isteyen herkesin kitlelerin oylarına hizmet etmesi gerektiği mevcut politik şartlarımız altında, doğuştan lider olan kişinin liderlik etmesinin tek yolu propagandanın ustaca kullanımıdır.
Propaganda, Edward Bernays
İnsanlar onları motive eden gerçek nedenlerin nadiren farkına varırlar.
Propaganda, Edward Bernays
Bu örnekler propagandanın uğursuz bir yanı olduğu izlenimini yaratmak için değil daha çok, olaylara nasıl bilinçli şekilde yön verildiğini ve bu olayların arkasındaki insanların kamuoyunu nasıl etkilediklerini göstermek için verildi.
Propaganda, Edward Bernays
Etkili yöntemlerden biri, ikili yaymak için modern toplumun grup oluşumunda faydalanmaktır.
Propaganda, Edward Bernays
Modern iş dünyasının bir parmağı sürekli olarak halkın nabzının üstündedir. Halkın zihnindeki değişimleri anlamalı ve kendini değişen görüşlere makul ve şık bir şekilde uydurmaya hazırlıklı olmalıdır.
Propaganda, Edward Bernays
Mevcut toplumsal örgütlenmemizde, toplumun onayı her tür büyük girişim için şarttır. Takdire layık bir hareketin kamu aklında yer edinmemesi durumunda bir sonuca ulaşamaması da bundandır. İşte bu yüzden hayır işleri de tıpkı iş dünyasi, politika, edebiyat gibi propagandayı benimsemek zorunda kalmıştır çünkü halk tüberküloz önleyici tedaviler için disiplin altına alınması gerektiği gibi, para vermek için de disiplin altına sokulmalıdır.
Propaganda, Edward Bernays
Liderleri, bilinçli olarak iş birliği yaparak ya da yapmayarak etkileyebilirseniz otomatikman yönlendirdikleri grubu da etkilemiş olursunuz. Öte yandan insanlarin kitle psikolojisinin etkilerine maruz kalmaları için illa bir halk toplantısında ya da bir sokak isyanında bir araya getirilmeleri gerekmez. İnsan doğası gereği sosyal bir varlık olduğu için, perdeleri kapalı odasında tek başına otururken bile, bir sürünün üyesi olduğunu hisseder. Zihni, grup etkilerinin damgaladığı kalıpları korur.
Propaganda, Edward Bernays
Kitlelerin organize alışkanlıkları ile görüşlerinin bilinçli ve akıllıca manipülasyonu, demokratik toplumun önemli bir öğesidir.Toplumun bu görünmeyen mekanizmasını kullananlar, ülkemizin gerçek hâkim gücü olan görünmez hükûmeti oluşturur.
Propaganda, Edward Bernays
Büyük ölçüde adlarını hiç duymadığımız adamlar tarafından yönetiliriz, zihinlerimiz şekillendirilir, zevklerimiz oluşturulur, fikirlerimiz telkin edilir.
Kralların kral olduğu günlerde XIV. Louis, "L'Etat, c'est moi." ("Devlet benim") gibi mütevazi bir beyanda bulunmuştu. Neredeyse haklıydı.
Propaganda, Edward Bernays
Ama zaman değişti. Buharlı lokomotif, matbaa ve devlet okulu, Sanayi Devrimi'nin bu üçlüsü, gücü kralların elinden alıp halka verdi. İnsanlar kralın kaybettiği gücü kazandılar.
İyi bir basın ajansının sıradan bir insanı şişirip büyük bir adama dönüştürebileceği izlenimi hayli yaygın.
Propaganda, Edward Bernays
Bize, biz farkında olmadan fikirlerimizi veren, kime hayranlık duyacağımızı, kime sinir olacağımızı; kamu hizmeti kuruluşlarının mülkiyeti, gümrük vergileri, plastik fiyatları, Dawes Planı ve göç konusunda neye inanacağımızı; evlerimizin nasıl tasarlanacağını, hangi mobilyaları döşeyeceğimizi, hangi yemekleri yiyeceğimizi, hangi tür gömlekleri giyeceğimizi, hangi sporlarla uğraşacağımızı, hangi oyunları izleyeceğimizi, hangi hayır kuruluşlarını destekleyeceğimizi, hangi filmleri seveceğimizi, hangi argo ifadeleri kullanacağımızı, hangi esprilere güleceğimizi söyleyen bu adamlar kimdir?
Propaganda, Edward Bernays
Yeni propagandanın fikirleri, aydınlanmış bireysel çıkar üstüne kurulu sağlıklı psikolojiye dayanır.
Propaganda, Edward Bernays
İnsanların alışkanlıklarını değiştirme çabasının en büyük düşmanı atalettir.
Propaganda, Edward Bernays
Her insanın basmakalıp sözleri, diğer milyonlarca insanın basmakalıp sözlerinin kopyasıydı; öyle ki o milyonlar aynı uyarıcılara maruz kaldıklarında, hepsi birbirine eş damgalar edindiler. Amerikan halkının fikirlerinin çoğunu bu toptancı modadan edindiğini söylemek abartı olmaz. Fikirlerin büyük ölçekte ekildiği mekanizma, belirli bir inancı ya da doktrini organize bir şekilde yayma çabası anlamında propagandadır.
Propaganda, Edward Bernays
Propaganda kelimesinin çok sayıda olumsuz çağrışım yaptığının farkındayım. Bununla birlikte herhangi bir durumda propagandanın iyi ya da kötü olması, öne sürülen amacın faziletine ve yayımlanan bilginin doğruluğuna bağlıdır.
Propaganda, Edward Bernays
Çürük bir fikri satmaya çalışmak ya da çürük bir ürün için zemin hazırlamak beyhude bir çabadır.
Propaganda, Edward Bernays
Büyük ölçüde adlarını hiç duymadığımız adamlar tarafından yönetiliriz, zihinlerimiz şekillendirilir, zevklerimiz oluşturulur, fikirlerimiz telkin edilir. Bu, demokratik toplumumuzun organize edilme şeklinin mantıklı bir sonucudur. Pürüzsüz bir şekilde işleyen bir toplumda bir arada yaşamak için çok sayıda insan bu şekilde iş birliği yapmak zorundadır.
Propaganda, Edward Bernays
Çağımızın devlet adamı için asıl önemli olan halkı nasıl mutlu edeceğini değil nasıl yönlendireceğini bilmektir.
Propaganda, Edward Bernays
Toplu üretim, ancak ritmi korunabildiğinde, yani şirket ürünlerini düzenli olarak ve gittikçe artan adetlerle satabildiğinde kârlı olabilir.
Propaganda, Edward Bernays
Teoride herkes piyasada ona sunulan en iyi ve en ucuz malları alır. Pratikte şayet insanlar satın almadan önce ortalıkta satışa konmuş düzinelerce sabunun ya da kumaşın veya ekmek çeşidinin fiyatına baksa ve gerektiğinde tatsa ekonomik hayat umutsuz bir şekilde tıkanırdı. Bu tür bir kargaşadan kaçınmak için toplum, seçeneklerinin her tür propaganda aracılığıyla dikkatine sunulan fikir ve nesnelere daraltılmasına rıza gösterir. Sonuç olarak zihinlerimizi bir politikanın, emtianın ya da fikrin yararına ayarlamak için çok büyük ve sürekli bir çaba yaşanır.
Propaganda, Edward Bernays
Kadınlar da görünmez hükümetin komutlarına en az erkekler kadar açıktır. Ürünü için yeni bir pazar arayan bir ipek üreticisi büyük bir ayakkabı üreticisine kadın ayakkabılarının elbiselerine uyacak şekilde ipekle kaplanmasını önerir. Fikir benimsenir ve sistemli bir şekilde propagandası yapılır. Popüler bir aktris ayakkabıyı giymeye ikna edilir. Moda yayılır.
Propaganda, Edward Bernays
Propaganda görünmez hükümetin yürütme koludur.
Propaganda, Edward Bernays
"Arkanızda sempatik kamuoyu yoksa ne kadar sermayeniz olduğu, ücretlerin ne kadar adil olduğu, hizmet şartlarının ne kadar lehinize olduğu -fark etmez; başarısız olmaya mahkumsunuzdur."
Propaganda, Edward Bernays
Bununla birlikte bu tür işleri yapanlar, gerçeklikle bağlantılarını kaybetmeye de yatkındırlar çünkü onların evreninde hakikat, nihayetinde müşterinin dünyanın doğru olduğunu düşünmesini istediği şeydir.
Propaganda, Edward Bernays
Bir propaganda stratejisti olarak bir dengi yoktur. Her zaman ileriyi düşünen biri olarak amacı, alıcıyı ürünü şimdi almaya itmek değildir, ürünün bir satıcının dürtmesi olmadan arzulanabilir olması için alıcının dünyasını dönüştürmeyi hedef alır.
Propaganda, Edward Bernays
Hiçbir insani iletişim aracı yok ki kasti propaganda aracı olarak kullanılmasın zira propaganda en basit ifadesiyle, bireyle grup arasında karşılıklı bir anlayış tesis edilmesidir.
Propaganda, Edward Bernays
Hayatımızın kendimizi özgür bireyler olarak hayal ettiğimiz bazı kısımlarında, büyük güç sahibi diktatörler tarafından idare ediliriz.
Propaganda, Edward Bernays
Örneğin Bernays, Mozart piyanoları satardı ama bunu sadece piyanoları vurgulayarak yapmazdı. Daha ziyade, “insanların evde bir müzik odası fikrini kabul etmesine dönük bir eğilimi geliştirmeyi” hedefleyerek piyanoları dolaylı yoldan, piyano için uygun alana sahip olmayı âdetten kılan çeşitli trendler ve girişimlerle satardı.
Propaganda, Edward Bernays
Emil Ludwig, Napolyon'u "her zaman kamuoyu göstergelerinin arayışında, her zaman halkın hesaplara meydan okuyan sesini dinleyen" biri olarak betimler. "O günlerde, 'Beni en çok ne şaşırtıyor biliyor musunuz?' derdi. 'Gücün herhangi bir şeyi örgütlemedeki acziyeti.'"
Propaganda, Edward Bernays
Bütün sanat kurumları arasında, etkin propaganda yokluğundan en çok müzeler muzdariptir. Günümüz müzelerinin çoğu, aslında toplumun estetik hayatında lider ve öğretmen olmaları gerekirken morg ya da ibadethane gibi görülürler.
Propaganda, Edward Bernays
Araba satın alan bir adam, onu ulaşım amacıyla aldığını düşünebilir ama aslında bu yükün altına girmeyi istemiyor ve sağlığı için yürümeyi tercih ediyor olabilir. Onu aslında bir sosyal konum sembolü, iş hayatındaki başarısının kanıtı ya da karısını hoşnut etmenin bir yolu olarak istiyor olabilir.
Propaganda, Edward Bernays
Kitlelerin organize alışkanlıkları ile görüşlerinin bilinçli ve akıllıca manipülasyonu, demokratik toplumun önemli bir ögesidir. Toplumun bu görünmeyen mekanizmasını kullananlar, ülkemizin gerçek hakim gücü olan görünmez hükümeti oluşturur.
Propaganda, Edward Bernays
Yeni satıcı, toplumun grup yapısını ve kitle psikolojisinin prensiplerini anlayarak önce şunu sorar: “Halkın yeme alışkanlıklarını kim etkiler?” Cevap tahmin edileceği gibi, “Doktorlar.” olacaktır. Bu durumda yeni satıcı, doktorlara kamuoyunun karşısında jambon yemenin sağlıklı olduğunu söylemelerini önerecektir. Satıcı, doktorların tavsiyesini çok sayıda insanın dinleyeceğini matematiksel bir kesinlikle bilir çünkü insanların doktorlarına bağımlı olmalarının psikolojik ilişkisini anlar.
Propaganda, Edward Bernays
"Büyük ölçüde adlarını hiç duymadığımız adamlar tarafından yönetiliriz, zihinlerimiz şekillendirilir, zevklerimiz oluşturulur, fikirlerimiz telkin edilir...''
Propaganda, Edward Bernays
Yeni propaganda sadece bireyi ya da tek başına kitlesel aklı değil aynı zamanda ve özellikle iç içe geçmiş grup oluşumları ve sadakatleriyle toplumun anatomisini de hesaba katar. Bireyi sadece sosyal organizmada bir hücre olarak değil sosyal birimin içinde örgütlenmiş bir hücre olarak görür. Bir sinire hassas bir noktadan dokunursanız organizmanın belli üyelerinden kendiliğinden bir tepki alırsınız.
Propaganda, Edward Bernays
Kamuoyu eskiden kabile şefleri, krallar ve dini liderler tarafından yaratılır ya da değiştirilirdi. Bugün kamuoyunu değiştirmeye yeltenme ayrıcalığı herkese ait.
Propaganda, Edward Bernays
Teoride herkes piyasada ona sunulan en iyi ve en ucuz malları alır. Pratikte şayet insanlar satın almadan önce ortalıkta satışa konmuş düzinelerce sabunun ya da kumaşın veya ekmek çeşidinin fiyatına baksa ve gerektiğinde tatsa ekonomik hayat umutsuz bir şekilde tıkanırdı. Bu tür bir kargaşadan kaçınmak için toplum, seçeneklerinin her tür propaganda aracılığıyla dikkatine sunulan fikir ve nesnelere daraltılmasına rıza gösterir.
Propaganda, Edward Bernays
Propaganda, sadece yazarları yalan olduğunu bildikleri şeyleri bilinçli olarak ve inadına yaymaya devam ederlerse ya da kamu yararına aykırı olduğunu bildikleri etkileri amaç edinirlerse gaddar ve kınamaya layık olur.
Propaganda, Edward Bernays
Politikacı halkı anlar. Halkın ne istediğini ve neyi kabul edeceğini bilir. Ama bir politikacı illa bir genel satış müdürü, bir halkla ilişkiler danışmanı ya da fikirlerin kitlesel dağıtımını bilen bir adam değildir.
Propaganda, Edward Bernays
Halkla ilişkiler danışmanı bu tür kamuoyu eğilimlerini sezmeli ve halka, korkularının ve ön yargılarının yersiz olduğuna ikna ederek ya da bazı durumlarda müşterinin eylemini şikâyetin nedenini ortadan kaldıracak derecede değiştirerek nasıl kaçınılacağı konusunda tavsiyelerde bulunmalıdır.
Propaganda, Edward Bernays
Politika Amerika'nın ilk büyük işiydi.
Propaganda, Edward Bernays
Trotter ve Le Bon, grup zihninin sözcüğün mutlak anlamıyla düşünmediği sonucuna vardılar. Grup zihni düşünceler yerine, dürtülere, alışkanlıklara ve duygulara sahiptir. Karar verirken ilk dürtü, güvenilir bir liderin örneğini takip etmek olur. Bu, kitle psikolojisinin en kabul görmüş prensiplerinden biridir.
Propaganda, Edward Bernays
Günümüzde konu ister bir katedral inşa etmek ister bir üniversiteye bağışta bulunmak, dokunaklı bir filmi pazarlamak, yüklü miktarda tahvil ihraç etmek ya da başkan seçmek olsun propaganda olmadan neredeyse hiçbir önemli girişimde bulunulmamaktadır.
Propaganda, Edward Bernays
Bugün cep telefonlarının kanserojenliği ve florürün toksik yan etkileri de halk sağlığına yönelik az rapor edilen tehditlerden sadece birkaçıdır. Bütün bu örneklerde araştırmacı gazeteci, propagandacının doğal düşmanıdır zira kamu yararına hizmet eder. Oysa propagandacı kamuoyu aleyhinde çalışma eğilimindedir.
📖 Sayfa 30 · Propaganda, Edward Bernays
Halkla ilişkiler danışmanı, bütün bu ve buna benzer faktörleri inceledikten sonra müşterisinin davranışlarını, halkın ilgisini, onayını ve kabulünü kazanacağı şekilde biçimlendirir.
Propaganda, Edward Bernays
Propaganda uzmanlarının etkisi altındaki bir dünyada, maliyetli bir hakiki dünyaya nasıl hakikat olarak çıkar? Bir fikir ne zaman uçuk bir teori, solun ya da sağın paranoyak sanrısı olmaktan çıkıp kabul edilmesi gereken ve sonunda kabul edilen bir şeye dönüşür?
📖 Sayfa 29 · Propaganda, Edward Bernays
Bir takım elbise satın alan bir adam, seçimi kendi zevkine, kişiliğine ve tercih ettiği giysi türüne göre yaptığını sanır. Oysa gerçekte, Londra’daki anonim bir erkek terzisinin emirlerine itaat ediyor olabilir. Bu şahsiyet, müşterileri modayı takip eden centilmenler ve soylu prensler olan mütevazı bir terzinin sessiz ortağıdır. İngiliz soylularına ve diğerlerine gri yerine lacivert kumaş, üç yerine iki düğme ya da geçen sezondan yarım santim daha dar kollar önerir. Seçkin müşteri bu fikri onaylar.
Propaganda, Edward Bernays
Propaganda asla ölmeyecek.
Propaganda, Edward Bernays
Artık "kamuoyu" akıllı tahminler yoluyla değil, bu önemli işi yapmak için özellikle eğitilmiş uzmanlar tarafından yönetilmesi gereken bir güç olarak göze çarpıyordu. Böylece savaş, halkı ikna etmeye yönelik alanlarda çalışanların statüsünü iyileştirdi.
Propaganda, Edward Bernays
Bir insan bir arabayı piyasadaki bütün markaların teknik özelliklerini özenle inceleyip en iyisinin bu olduğuna kanaat getirdiği için satın aldığına inanabilir. Oysa kendini kandırdığı neredeyse kesindir.
Propaganda, Edward Bernays
Kadınlar özel hayatta erkeklere tamamlayıcı oldukları gibi, kamusal hayatta da organize çabalarını onların görmezden gelmeye yatkın olduğu amaçlara odaklayarak erkeklere destek vermekteler. Kadınların yeni fikirlerin ve yeni politik ve sosyal toparlama yöntemlerinin aktif savunucusu olarak etkin olabilecekleri çok geniş bir alan var. Örgütlendikleri ve çevrelerini etkileme güçlerinin farkında oldukları zaman kadınlar bu yeni kazanılmış özgürlükleri pek çok yoldan dünyayı yaşanacak daha iyi bir yere dönüştürmek için kullanabilirler.
📖 Sayfa 133 · Propaganda, Edward Bernays
Sıkça Sorulan Sorular
Propaganda kimin eseridir?
Propaganda, Edward Bernays tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2004'te yayımlanmıştır. Türkçeye Sevinç Seyla Tezcan çevirmiştir.
Propaganda kaç sayfadır?
Propaganda, 168 sayfadır (Pegasus Yayınları baskısı).
Propaganda'nın en ünlü sözü nedir?
“Ancak ortada bir lider örneği olmadığı ve sürü kendi adına düşünmek zorunda kaldığı zaman bunu klişeler, bir fikir ya da tecrübe grubunu temsil eden basmakalıp sözler veya imgeler aracılığıyla yapar.”