Haris El Muhasibi'nin kaleme aldığı Riya Ve Korunma Yolları, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. İlk kez 2015'te yayımlanmıştır. Okur oylarıyla sıralanan bu sözler, Riya Ve Korunma Yolları'dan özenle derlendi.
Riya Ve Korunma Yolları'dan En Beğenilen Alıntılar
Nefsin içinde üç düğüm vardır: övülme sevgisi, yerilme korkusu ve insanların elindekine karşı aşırı arzu.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Dedi ki:
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Sakınmanın en faydalısı, kişide güven duygusu oluşturmayandır.
Riyanın en açığı yalan, en gizlisi de hiledir. Yani gafil olana gizli kalır.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
İlmi alimlere karşı övünmek, cahillerle tartışmak ve halkın bakışlarını kendinize çevirmek için öğrenmeyin.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Peygamber efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:"Kul kıyamet günü hesaba çekilir. Şayet farzı eksikse, "Nafilesi var mı,ona bakın"denir. Şayet nafilesi varsa farzı o nafile ile tamamlanır. Eğer kulun herhangi bir nafilesi yoksa yakasından tutulur ve ateşe atılır. "
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Ebû hureyre
Seni gören ama senin ise görmediğin bir avcının seni avlaması an meselesidir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Bir düşman (kâfir) var ki, sen onu görmektesin. Şayet ondan gaflet ettiğinde onun sana bir darbesi isabet ederse, ya sevap veya şehitliği elde edersin. Diğeri ise, senin görmediğin halde seni gören bir düşmandır. Ondan sana bir dürtü geldiğindeyse ya günaha girersin, ya amelin boşa gider, ya ölürsün de ateşe girersin ya da Kerim olan Allah seni bağışlar. Bunlardan hangisine daha çok dikkat edilmelidir?
Sana bir hayır kapısı açıldığında bunu fırsat bil, bu fırsattan yararlan.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Mü’mine sevinç verirken bununla sadece Allah’tan alacağın sevabı kast etmelisin, seni övmesini değil. Ona faydalı olacak bir şey öğretirken de onunla amel etsin ve sevap alsın, sana da o aldığı sevabın aynısı olsun diye öğretmelisin. Yoksa seni övsün, saygı duysun ve sana iyilik etsin, diye öğretmemelisin.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Riyakârlık yapıyor diye zannetmelerinden hoşlanmadığı için üstü kapalı söyler. Bunu yaparken de üstü kapalı söylemesinden manayı anlamalarını ister ki, "Rabbine yaptığı itaati onlardan gizliyor" diye onu öveler.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Akıllı bir kişi Allah’tan başkasının övgüsünün iyilik, kınamasının da kötülük getirmeyeceğini iyi anlayınca; Allah’a itaat ettiği sürece onun nazarında kendisini kınayan da öven de bir olur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Nefsinde riya olanlar, sadece Allah’ın haberdar olduğu bir amel işlese veya sadece Allah’ın bildiği bir ilim öğrense nefsi bu ameli ve ilmi sadece Allah’ın bilmesi, duyması, görmesiyle kanaat etmez. Ta ki kalbinde bunları başkalarının bilmesi ağır basar. Başkalarının bilmeyip sadece Allah’ın bildiği bir ameli işlemek nefsine ağır gelir. Nefsini buna zorlasa da nefsi ona boyun eğmeye yanaşmaz.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Şayet sen onların senin günahlarından haberdar olduklarını bilirsen, Allah’ın bilmesinden çok onların bilmesine üzülürsün. Övenlerin seni sena etmelerindeki hallerinin değişmesinden dolayı üzülürsen ve bundan kaynaklanan düşünceyi içinden atamıyorsan, kalbin onlarla uğraşıyorsa, işte bu durum nefsinin onların övgülerine dayandığına ve rağbet ettiğine bir delildir. Eğer böyle olmasaydı üzülmezdin.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Vehb b. Münebbih'in şöyle dediği rivayet edişmiştir:
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
"İman kâid (yulardan tutup çeken), amel sâik (arkadan kamçılayıp süren), nefis ise huysuz binektir. Şayet kâid tembellik edip ihmalkâr davranırsa, nefis yoldan çıkıp sapar. Sâik tembellik ederse, nefis kâidine baş kaldırır. Kâid ve sâik düzgün olurlarsa, nefis, istese de istemese de yoluna devam eder.
"Nefis hevayı, heva da aklı gözler. Şayet akıl, onu azarlarsa o da uslanır. Onu kendi hâline bırakırsa, kokuşur."
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
“Nefsinde olandan nefsin kendi adına hoşlanmıyorsa, bu sana zarar vermez. Çünkü o senin düşmanındır. Ama nefsinde olandan nefsin kendi adına razıysa onu bundan dolayı azarla.”
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Namaza ancak üşenerek tembel tembel gelirler.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Tevbe | 54
Nefis hevayı, heva da aklı gözler. Şayet akıl, hevayı azarlarsa o da uslanır. Onu kendi haline bırakırsa, kokuşur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Konuşmak hoşuna gidiyorsa, sus. Susmak hoşuna gidiyorsa, konuş.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Allah katında en büyük riyakâr, imanıyla riya yapandır.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
İbn Muhayyiz şöyle der;
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
"Seni gören ama senin ise görmediğin bir avcının seni avlaması an meselesidir."
Yani şeytan seni görür sen onu göremezsin.
Oruçlunun simasında görülen değişiklikler oruçlu olduğunu gösterip onu riyâya sürüklemesin diye Ebû Hureyre’den rivayet edilen bir hadiste Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur. “Biriniz oruç tuttuğunda başını yağlasın, saçlarını tarasın ve gözlerine sürme çeksin.”
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Hz. Ali (r.a.)’nin şöyle dediği rivayet edilmiştir:
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Allah Teâlâ kıyamet günü çok Kur’an okuyup çok ibadet eden kurralara şöyle diyecektir: “Size eşyanın fiyatı indirilmedi mi? Önce size selam verilmedi mi? İhtiyaçlarınız karşılanmadı mı? Size sevap yoktur. Siz yaptıklarınızın karşılığını yeterince aldınız.”
…çünkü küfrün üstün olmasını istemek de küfürdür.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Müridin kelime anlamı irade eden, isteyen demektir. Tarikatın amacı da kişiye sadece Allah-ı irade etmeyi kazandırmaktır. Günümüzde ise bu ne kadar uzaktır.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Riyâ Allah'a itaatte mahlukatı kastetmek demektir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Övgüsünün fayda, kınamasının da zarar verdiği tek varlık Allah'tır.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Huzeyfe, Peygamberin şöyle dediğini rivayet etmiştir: "ilmi âlimlere karşı övünmek, cahillerle tartışmak ve halkın bakışlarını kendisine çevirmek için öğrenmeyin."
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
“Kafirler, Kur’ân’ı dinlemeyin, okunurken gürültü yapın. Umulur ki, bastırırsınız.”
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
İhlâsı zayi ettiğin halde ihlaslı olmayı irade ediyor veya istiyorsun. Oruç tutmak istiyorsun ama niyetin iftar etmektir. Namaz kılmak istiyorsun, ama tembellik gösteriyorsun veya dünya işlerini namaza tercih ediyorsun. Allah korkusundan dolayı günahları terk etmek istiyorsun; ama nefsin tövbeye yanaşmıyor. İşte bu durum seni başka bir şey sevdiğinin iradesidir .
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Akıllı mümine gereken; Allah'ın onu halkın nazarında nereye koyduğunu bilmesidir. Buna göre; güçlü olduğu zamanda uyulsun diye iyiliği ortaya koyması mümkün olur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Kâfirler, gözlerin gördüğü, kulakların işittiği düşmanlardır. Bu nedenle kul, gaflet eder ve onlardan başına bir darbe alırsa ecir alır; ölürse şehit olur. Şeytan ise, senin onu görmediğin hâlde seni gören bir düşmandır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle haber vermektedir:
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
45
Öyleyse senin onu yenmenden, onun seni yenmesi daha kolaydır.
Allah seni sakındırmışsa, sen sakınmada gevşeklik gösterme. Çünkü sakınmayı terk etmek, Allah’ın seni yardımsız bırakmasıdır. Sakınmanın sürekli olması ise Allah’tan bir korumadır. Zira sakınma devam ettikçe kul, şeytanın vesvesesini kabul etmekten engellenmiş olur. Öyleyse sakınan birisinin tevekkülü nasıl eksik olabilir? Oysaki onun sakınması, Allah’ın onu korumasıdır. Bu da kula Allah’ın en büyük nimetidir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
"Adamın biri Peygamberimize kurtuluş nerdedir?" diye bir soru sordu. Hz Peygamber de: "Allah'ın sana emrettiklerini insanlar için yapmamandadır." dedi. Adam Peygambere amellerindeki kurtuluşu sordu. Peygamber de ona riyayı terk etmesini bildirdi.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Nefsin içinde üç düğüm vardır: övülme sevgisi, yerilme korkusu ve insanların elindekine karşı aşırı arzu.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Kulun kendi vicdanında hissettiği şeyler bunun delilidir. O Rabbine karşı yaptığı ibadetlerin kullar tarafından bilinmesini ister ki, böylece itaatkar biri olarak bilinsin ve kendisine izzet-ü ikram edilsin. Yine o övülmeyi ve yüceltilmeyi ister, kınanmaktan da hoşlanmaz. Bu nedenle de itaate çok az isteği olduğu halde kınanmamak için onu yapar.
Ebû Derda şöyle der: "Şeytanın dürtülerini bilmek, kişinin derin bir bilgi sahibi olduğunu gösterir."
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Hayra şer karışırsa hayrın hepsi şer olur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Nefis, halk arasında övülüp yüceltilmek için, düşmansa haset ve düşmanlık için kulun peşini bırakmazlar.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Riya, kulun Rabbine itaatinde kulları kastetmesidir.
"Bizleri takva sahiplerine önderler kıl." Furkan-74
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Onlar, kendileri sebebiyle Allah'a itaat edilmesine olan isteklerinden dolayı böyle dedikleri için övülmüşlerdir.
Dünya ve âhirette Allah’ın rızasını terk etmesine rağmen kendileri için gösterişte bulunduğu insanlar, övgüleriyle onun ne ecelini ne de rızkını arttırmadıkları gibi kendisine afiyet de veremezler. Başına gelecek herhangi bir zararı ondan çeviremeyecekleri gibi Allah’ın takdir etmiş olduğu bir kötülüğü de ondan uzaklaştıramazlar.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Kıyamet gününde anne bile,gördüğü dehşetler karşısında mizanını ağırlaştıracak ve iyiliklerini arttıracak şeylere çok şiddetli ihtiyacı olduğundan dolayı çocuğundan bile bir alacağı hakkının olmasını ister.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Ebu Hazım şöyle der:
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
"Nefsinde olandan nefsin kendi adına hoşlanmıyorsa, bu sana zarar vermez. Çünkü o senin düşmanındır. Ama nefsinde olandan nefsin kendi adına razıysa onu bundan dolayı azarla."
Şöyle bir hadiste rivayet edilmiştir; "Amelinde bir anlık riya yapanın öncesi de boşa gider."
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Kul yapacağı amele başlamadan önce, bu ameliyle başkasını değil sadece Allah'ın rızasını kast ettiğini bilmeden o amele başlaması caiz değildir.
Kişi halkın övgüsünün yok olmasıyla üzülüyorsa, ihlasında yalancı olmaktan korkmalıdır.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Nitekim Vehb b. Münebbih'ten şöyle dediği rivayet edilmiştir:
📖 Sayfa 9 · Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
"Kalpteki şehvetin gizliliği, odunun içerisindeki ateşin gizliliği gibidir. Çakmağı çakarsan görünür, çakmazsan görünmez. Riyanın en açığı yalan, en gizlisi de hiledir." Yani gafil olana gizli kalır. Onu ilimle araştırıp inceleyene ve ona marifetle bakana apaçık ortaya çıkar.
Kıyamette sırf O’nun rızası için yapılmış ameller kabul edilecektir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Dünyada kalbin kararması, nefsin kötülüğü ve kalpte ümidin yok olması riya ile bilinir. İnsanların övgüsünü kazanma uğruna çektiği çeşitli sıkıntılar sayılmayacak kadar çoktur. Çünkü insanlar çok olduğundan ilişki kurduğu insanlar da sayılamayacak kadar çok olur. İnsanların rızası ise elde edilmez. Çünkü bazısının hoşuna giden şey ötekini öfkelendirir. Neticede kimini razı etmek için yaptığı işler kimini kızdırır. Kimini kızdırmak için yaptığı işler ise diğerini memnun eder. Böyle bir durumda kişinin kalbi parçalanır, dertleri çoğalır, çünkü hepsine istediğini veremez.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Diğerinin doğru olduğunu onayladığı zaman, onun kendisinden üstün olduğunu kabul etmek hoşuna gitmediği için, hakkı bile bile reddeder.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Kıyamet günü kulların gözü önünde müraiye şöyle seslenilecektir: "Ey günahkâr,ey hain,ey riyakâr! Yaptığın amellerin boşa gitti ve sevapların silindi. Haydi git de sevabını kim için amel ettinse ondan al"
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
İbn Ebi'd-Dünya,"es-Sünne ve'l -İhlas"
Belaların ve fitnelerin dolu olduğu bir yerde kim emin olabilir?
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Allah katında en büyük riyakar, imanıyla riya yapandır. Halbuki kendisi yalanlamayı, şekki ve kuşkuyu benimsemiştir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Bazılarına içinde bulunduğu durum süslü görünür de doğru yaptığını zanneder. Bazıları da bildiği halde arzularına mağlup olur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Riya ortaya çıktığında kişi onu tanısa, sonra ondan nefret edip onu kabul etmekten kaçınsa, ondan kurtulur. Ancak nefretle kaçınma beraber olmak zorundadır. Çünkü riyaya meyleden, kendisinde var olandan nefret eder ve ondan ayrılmak ister. Kabul etmeyi reddeden ve ondan nefret eden ise, onu kabul etmeyendir. Çünkü riya iki özellikle kabul edilir: nefsin onu istemesi ve (arzu’nun galeyana gelmesi olan) şehvet. Bu ikisinin zıt iki şeyde gereklidir. Nefret şehvetin, reddetme ise istemenin zıttıdır işte o zaman kul riyadan kurtulur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Tek bir şeyden başka imtihan olunacak şeyleri olmamasına rağmen şeytan onların* ayaklarını kaydırdıysa artık belaların ve fitnelerin dolu olduğu bir yerde kim emin olabilir?
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Mümine ilk niyeti yeterli olsa da her amele başlarken niyetini yenilemesi daha evladır. Bu durum kalbini daha çok nurlandırır, gafletten daha çok uzaklaştırır ve gelebilecek riya duygusunu daha iyi tanıtır ve onu kabul etmez. Niyeti olmayanın ameli, Allah'ı zikreden sevabı hatırlayan ve kalbindeki emel heyecanını duyanın ameli gibi olmaz. Çünkü bunları hatırlamayan ve niyetini yenilemeyen gaflet ve yanlışlığa daha yakın olur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
"Adamın biri Peygamberimize Kurtuluş nerededir?" Diye bir soru sordu. Hz Peygamber de: "Allah'ın sana emrettiklerini insanlar için yapmamandadır "dedi. Adam Peygambere amellerindeki kurtuluşu sordu. Peygamber de ona riayet terk etmesini bildirdi.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
İlim bize riyanın, itaatte Allah’tan başkasını arzulamak olduğunu göstermektedir. Öyle riya Allah’a itaate mahlukatı kastetmek demektir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Akıllı biri Allah'tan başkasının övgüsünün iyilik, kınamasının da kötülük getirmeyeceğini iyice anlayınca Allah'a itaat ettiği sürece kendisini kınayan da öven de onun nazarında bir olur. Ancak bu hususta fıtratı onu zorlarsa, buna da aklı ve ilmiyle galip gelebilir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Dünyada kalbin kararması, nefsin kötülüğü ve kalpte ümidin yok olması, riya ile bilinir.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Akıllı bir kişi Allah'tan başkasının övgüsünün iyilik,kınamasının da kötülük getirmeyeceğini iyice anlayınca Allah'a itaat ettiği sürece kendisini kınayan da öven de onun nazarında bir olur.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Ey günahkâr, ey hâin, ey riyakar! Yaptığın amellerin boşa gitti ve sevapların silindi. Haydi git de sevabını kim için amel ettinse ondan al.
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi
Sıkça Sorulan Sorular
Riya Ve Korunma Yolları kimin eseridir?
Riya Ve Korunma Yolları, Haris El Muhasibi tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2015'te yayımlanmıştır.
Riya Ve Korunma Yolları kaç sayfadır?
Riya Ve Korunma Yolları, 120 sayfadır (Karınca Polen baskısı).
Riya Ve Korunma Yolları'nın en ünlü sözü nedir?
“Nefsin içinde üç düğüm vardır: övülme sevgisi, yerilme korkusu ve insanların elindekine karşı aşırı arzu.”