CANLI

Renata Salecl'in Seçme İkilemi Adlı Eserinde Sosyoloji Üzerine Vurucu Cümleler Kaleme Almış

Seçme İkilemi - Renata Salecl kitap alıntıları ve sözleri

Renata Salecl'in Seçme İkilemi adlı eseri, sosyoloji alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2010'da yayımlanmıştır. Bu derlemede Seçme İkilemi'den en çok paylaşılan satırlar sizi bekliyor.

Yazar:Renata Salecl
Çevirmen:Barış Engin Aksoy
İlk Yayın:2010
Yayınevi:Metis Yayınları
Sayfa Sayısı:144
Orijinal Adı:Choice
Dil:Türkçe
ISBN:9789753429511
Okuma Süresi:4 sa. 5 dk.
Türler:İnsan ve Toplum, Sosyoloji

Seçme İkilemi'den En Beğenilen Alıntılar

“takılma” kültürü tümüyle seçimle ilgili bir şeydir. Hayatın her alanında o kadar çok seçeneğimiz var ki, duygusal olarak bağlanma seçimi ek bir yük olduğu gibi, kıymet vermemiz gereken tam özgürlük önünde engel de oluşturuyor. Çok çabuk bağlanan birisi o özgürlükten tam olarak faydalanamamış sayılıyor.

📖 Sayfa 68 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Cinsel özgürleşme fikri, cinsel ilişkilerin değişmesinde önemli bir rol oynadı. Eşcinsellik toplumsal kabul görmeye başladıkça, diğer cinsel normlar da daha esnek ve kapsayıcı hale geldi.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

İnternet flörtününün tanımlayıcı özelliği olan seçenek bolluğu ve değiş tokuş edilebilirlik, sanayi sonrası kapitalizm içindeki tüm pazarlara hakim olan ilkeyi yansıtıyor. İnsanların iş hayatlarını düzenleyen verimlilik, seçim, rasyonalizasyon ve standartlaştırma ideolojisi son derece Ismarlama olan flört hayatlarına yansıyor.

📖 Sayfa 75 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

İnternet flörtünün tanımlayıcı özelliği olan seçenek bolluğu ve değiştokuş edilebilirlik, sanayi sonrası kapitalizm içindeki tüm pazarlara hakim olan ilkeyi yansıtıyor. İnsanların iş hayatlarını düzenleyen verimlilik, seçim, rasyonalizasyon ve standartlaştırma ideolojisi son derece ısmarlama olan flört hayatlarına yansıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

“Unutkanlık sadece geçmiş olaylarla değil, geleceği düşünebilmeyle de bağlantılıdır. Dolayısıyla yaşlılıkta bunama, kişinin geleceği unutmasını sağlayıp kendi faniliğine ilişkin kaygıyı ortadan kaldırmaktadır.”

📖 Sayfa 113 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Asıl sorun, hâlâ başkaları tarafından sevilmeyi umuyor olsak da, kendini sevmeyi bu kadar öne çıkaran bir kültür içinde başka birini sevmenin gittikçe güçleşmesidir belki de.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Mutluluk avucumuzun içindeymiş ve onu yakalamak için elimizden geleni yapmak bize düşüyormuş gibi görünüyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Ne yapacağını başka birinin söylemesi insanı rahatlatıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Dolayısıyla ideolojiler, “ başkalarının inancına inanç” üzerinden serpilir. 

📖 Sayfa 16 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Topluma ya da statükoya muhalifmişiz gibi hissediyor olabiliriz pekala: Oysa paradoksal bir şekilde, belli bir ideolojinin varlığını sürdürmesi için insanların aktif desteği ya da inancı şart değildir. Hayati nokta, insanların inançsızlıklarını dışarı vurmamasıdır. Çoğunluğun görüşüne riayet etmeleri için gereken tek şey, etraflarındaki çoğu insanın inancına inanmalarıdır. Dolayısıyla ideolojiler, "başkalarının inancına inanç" üzerinden serpilir.

📖 Sayfa 16 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Bir yandan seçme özgürlüğünde ısrar ederken aynı zamanda kontrolü ele alacak daha üstün bir güç aramak aslında hepten şaşırtıcı değil. Kaygılı olduğumuzda etrafımızda sorumluluk alacak birini ya da bir şeyi ararız. Seçim yapmak ise daima bir parça kaygı içerir. Kaygımızı yatıştırma umuduyla bir din büyüğüne, sağlık gurusuna veya astroloğa bile başvurmaya karar verebiliriz.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

İçinde yaşadığımız toplumu değiştirme kabiliyeti bakımından giderek güçsüzleştiğimiz için, en yakın çevremizi -evimizi- değiştirmeye çalışıyoruz.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Batılı toplumlarda kimliğimizi, cinsel yönelimimizi ve dinimizi seçebiliyoruz. Çocuk sahibi olup olmayacağımızı seçebiliyoruz. Vücutlarımızı biçimlendirebiliyor, hatta cinsiyet değiştirebiliyoruz. Ama kendimizi tüm bu olumsallıklara teslim ettiğimiz anda, geriye seçimlerimizi belirleyecek bir şey kalıyor mu Kendimizle ilgili her şey seçmeli olduğunda biz kim oluyoruz?

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kapitalizm köleyi özgürlüğüne kavuşturur ve tüketici haline getirir, ama sınırsız tüketimin ucunda tüketicinin kendi kendini tüketmesi vardır.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Bizi hem büyüleyen hem de dehşete düşüren yüce bok..

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Sevişmenin nasıl olması, nasıl hissettirmesi gerektiği üzerine medyada yer alan hakim fikirlerle kıyaslanınca kendi cinsel hayatımız düpedüz sıradan görünüyor. Victoria döneminde tabu olan sevişmek idiyse, şimdilerde sevişmemek Tabu haline geldi neredeyse; kendi cinsel hayatları konusunda sessiz kalan insanlar, diğer herkesin gazete ve televizyonlarda resmedilenler gibi bir cinsel hayat yaşadığını hayal ediyor. Bu inanç yetersizlik duygumuzu artırırken, aynı anda koca bir endüstrinin serpilmesini sağlayan arzuyu da besliyor.

📖 Sayfa 28 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Sen başka planlar yaparken başına gelen şeydir hayat.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

“Seçim yapmak daima bir inanç sıçramasıdır.”

📖 Sayfa 55 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kapitalizm de elbette, sadece tüketici tercihi fikrini değil, kendi kendini yaratan insan ideolojisini de teşvik etmiş, bu da bireyin kendi yaşamını seçenekler ve muhtemel dönüşümlerden oluşan bir silsile olarak görmeye başlamasını sağlamıştır.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Dostoyevski’nin Karamazov Kardeşleri’nde İvan Karamazov, “Tanrı yoksa her şey mübahtır” diye düşünür. Fransız psikanalist Jacques Lacan ise bunu tersine çevirmiştir: “ Tanrı yoksa hiçbir şey mubah değildir artık”; yani eylemlerimize yasak koyan bir otoriteye inancın kaybolması özgürlüğe değil, yeni sınırlar oluşturulmasına kapı açar.

📖 Sayfa 18 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Hepimiz şirket gibi davranmaya, hedeflerden oluşan bir hayat planı oluşturmaya, uzun vadeli yatırımlarda bulunmaya, esnek olmaya, hayat girişimimizi yeniden yapılandırmaya ve karları artırmak için gereken riskleri almaya teşvik ediliyoruz. 

📖 Sayfa 26 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

"Kendi kendini yaratmak" günümüzde o kadar basit değil. Gelişmiş dünyada genç bir adam ya da kadın, toplumsal ya da ekonomik merdivende sabit bir yoldan gitmiyor: Hayatta kalmak, hatta göreli bir refah elde var bir sayılabilir. Dolayısıyla vazife "kendini icat etmek" haline geliyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Bir yandan seçme özgürlüğünde ısrar ederken aynı zamanda kontrolü ele alacak daha üstün bir güç aramak aslında hepten şaşırtıcı değil. Kaygılı olduğumuzda etrafımızda sorumluluk alacak birini ya da bir şeyi ararız. Seçim yapmak ise daima bir parça kaygı içerir.( ilginçtir, bir inanç sıçramasıyla ne kazanacağımıza değil ne kaybedeceğimize dair bir kaygıdır bu) kaygımızı yatıştırmak umuduyla bir din büyüğüne, sağlık gurusuna veya astrologa bile başvurmaya karar verebiliriz.

📖 Sayfa 53 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Nihayetinde toplumu bir arada tutan şey, inandığı varsayılan ve böylece inancı zorlayan kurmaca ötekilere duyulan inançtı.

📖 Sayfa 16 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Bir risk alırken, kazanabileceklerimizden ziyade, kaybedeceklerimize ağırlık verme eğilimi gösteririz.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Seçimin nihai açmazı, her insan yaşamının en temel düzeyde tercih meselesi olmasında yatar. Albert Camus bunu şöyle ifade eder: “ Kendimi mi öldürsem, yoksa bir fincan kahve mi içsem?”

📖 Sayfa 104 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

“Bir risk alırken, kazanabileceklerimizden ziyade kaybedebileceklerimize ağırlık verme eğilimi gösteririz.”*

📖 Sayfa 99 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

İnsanların hastalığa verdiği yanıtlar çoğu zaman muhtelif sihirli yollar tutar. Veba ve hatta AIDS gibi hastalıklar ilahi bir ceza olarak algılanmış, tedavileri çoğunlukla arınma ayinlerinden oluşmuştur. Mesela Afrika'nın bazı bölgelerinde, bir bakireyle cinsel ilişkiye girmenin AIDS'e deva olduğu düşünülür.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Sperm bağışçısı arayan kadın vakalarının bir çoğu, daima erişilmez olacak, idealize edilmiş bir kişiye dönük arzuyu örneklendir. New York Times’a çıkan bir haber, sperm bağışçıların bugünlerde, önce bağışçı hakkında her türden bilgiyi (akademik geçmişi, gülüş, fiziksel yapısı) istediğine işaret eder. Zaman zaman bu kadınla idealize edilen bağışçıya aşık olmakta ve bağışcının erişilmezliği sayesinde duyguları daha da güçlenmektedir.

📖 Sayfa 93 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

“Toplumsal adaletsizliğe karşı mücadelenin yerini, yoksulluktan duyulan utanç ve ekonomik başarı merdiveninde daha yukarı çıkamamaktan duyulan suçluluk duygusu aldı.”

📖 Sayfa 124 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

''Kişisel gelişim'' insanların kendi yarattıkları beklentileri karşılayamayıp, daha fazla yardıma, daha fazla kitaba, daha fazla koçluğa ihtiyaç duymasına bel bağlıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kapitalist ideoloji başından beri, herkesin refaha kavuşabileceği ve yoksul kalanların sadece yeterince sıkı çalışmadığı fikrine yaslanıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Büyük hayat seçimleri sadece alternatif gelecekler yaratmakla kalmaz, geçmişimizi de yeniden yorumlar.

📖 Sayfa 119 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Belli bir toplumda belli bir zamanda yüceltilen her fikre sakınımla yaklaşmak şarttır.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kitleler sahiden mutlu olduğunda, kapitalizm temellerinden sarsılır.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

İçinde olduğumuz kriz ve belirsizlik zamanlarında olumlu düşünme ideolojisi, toplumsal eşitsizliklerin doğasını yeniden düşünmek ve kapitalizmin gelişim çizgisine alternatifler bulma ihtiyacını maskelemede esaslı bir rol oynuyor. Bireylere kendi kaderlerinin efendisi oldukları hissettirildiğinde ve toplumsal adaletsizlik yüzünden çektikleri dertlere derman olarak olumlu düşünme önerildiğinde, toplumsal eleştirinin yerini gittikçe daha fazla özeleştiri almaya başlıyor.

📖 Sayfa 32 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kişisel gelişim rehberleriyle ilgili hayati nokta
şu ki, işe yaramadıkları apaçık ortada. Devasa ve iştahlı bir okur kitlesine rağmen, daha mutlu ve zihnen daha sağlıklı bir toplum yaratmayı başaramadılar.

Başka bir deyişle, “kişisel gelişim” sözümona hafifletmeye çalıştığı yetersizlik ve paranoya hissini artırıyor. Kendi kendini ayakta tutan bir pazar bu.

olumlu düşünceler hayatı iyi yönde değiştiriyorsa, olumsuz düşüncelere karşı tetikte olmamız gerekir; ve her şey bireye bağlıysa, tedavi süreci başarısız olduğunda suçlayacak başka hiçkimse yoktur.

📖 Sayfa 33 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Yaşamlarımızda kendimizi çok fazla şeyden sorumlu hissediyoruz.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Asıl sorun, hala başkaları tarafından sevilmeyi umursuyor olsak da kendini sevmeyi bu kadar öne çıkaran bir kültür içinde başka birini sevmenin güçleşmesidir belki de.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Dostoyevski’nin Karamazov Kardeşler’inde İvan Karamazov, “ Tanrı yoksa her şey mübahtır” diye düşünür. Fransız psikanalist Jacques Lacan ise bunun tersini çevirmiştir: “ Tanrı yoksa hiçbir şey mübah değildir artık”; yani eylemlerimize yasak koyan bir otoriteye inancın kaybolması özgürlüğe değil, yeni sınırlar oluşturmasına kapı açar.

📖 Sayfa 18 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kapitalizm de elbette, sadece tüketici tercihi fikrini değil, kendi kendini yaratan insan ideolojisini de teşvik etmiş, bu da bireyin kendi yaşamını seçenler ve muhtemel dönüşümden oluşan bir silsile olarak görmeye başlamasını sağlamıştır. 

📖 Sayfa 23 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Bence yaşamlarımızda kendimizi çok fazla şeyden sorumlu hissediyoruz. Mesleğimize, çocuklarımıza, evliliğimize karşı sorumluluklarımız var. Ne yapacağını başka birinin söylemesi insanı rahatlatıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Romantik ilişkilerin ebedi ikilemlerinden bir tanesi, kişinin diğerinde çoğu zaman aslında onun sahip olmadığı şeyi aşığın maşukta algıladığı ve bundan aşkını canlı tutan bir fantazi yarattığı yüce bir şeyi sevmesidir. Ama var olmayan bir yüce nesnenin cazibesi çabucak tiksinmeye dönüşebilir, ki bu yüzden sevgi ile nefret aynı madalyonun iki yüzüdür.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Seçim yapmak ezici bir sorumluluk duygusu doğuruyor; Bu da başarısızlık korkusuyla, suçluluk duygusuyla, yanlış seçim yapıp da pişman olmak kaygısıyla bağlantılı.

📖 Sayfa 13 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Kendin olmak pek kolay değil anlaşılan. Çok satan kitap listelerine şöyle bir bakmak, insanların nasıl kendileri olacaklarını öğrenmek için epey bir para ve zaman harcadığını düşündürüyor.

📖 Sayfa 10 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

...herkesin dünyevi başarıya ulaşması da imkansızdır. Kazananlar ve kaybedenler olacaktır, ama aslında insanlar birbirleriyle savaşıyor değildir; kendi aşağılık benlikleriyle mücadele halindedirler.

📖 Sayfa 25 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Çocukların Noel babanın var olmadığını anladıktan sonra bile onunla ilgili fantaziler kurmaya devam etmesini sağlayan kandırmacaya benzer bir kandırmadır bu. Tüketiciler borçları olduğunu biliyordur, ama bilinçsizce her şeyin yoluna gideceği, borçlarını bir şekilde ödeneceği yanılsamasını koruyacak şekilde davranırlar.

📖 Sayfa 38 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

" Kitleler sahiden mutlu olduklarında , kapitalizm temellerinden sarsılır. "

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Efendi-köle diyalektiğine dair analizinde Hegel, efendinin kamusal tanınma uğruna hayatını riske attigini belirtir. Köle ise geleceğe ilişkin kesinlik uğruna, tanınmayı gözden çıkarır. 

📖 Sayfa 102 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Sınırları yokmuş gibi görünen bir toplumda birçok insan tatmin bulamıyor ve çoğu kez kendi kendine zarar verme yoluna sapıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Aşk, rasyonel niyetlerimizi altüst edebilen bilinçdışı seçimlerimize fazlasıyla bağlıdır.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Bireylere kendi kaderinin efendisi oldukları hissettirildiğinde ve toplumsal adaletsizlik yüzünden çektikleri dertlere derman olarak olumlu düşünme önerildiğinde, toplumsal eleştirinin yerini gittikçe daha fazla özeleştiri almaya başlıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Toplumsal ve siyasal alanla gerçek bir münasebetten yalıtılmışlığımız arttığı ölçüde, kendimiz üstünde hakimiyet kurmaya itiliyoruz.

📖 Sayfa 27 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Günümüz tavsiye kültürü aşkı ve hisleri hayatın rasyonel bir şekilde hâkim olunabilir unsurları olarak resmetmeye çalışıyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Seçme fikri radikalleşmiş durumda; artık yaşamdaki her şey, toplumun öne çıkardığı mutluluk ve kendini gerçekleştirme idealine yaklaşmak amacıyla dikkatle verilmesi gereken kararlardan ibaret gibi görülüyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

..herkesin dünyevi başarıya ulaşması da imkansızdır. Kazananlar ve kaybedenler olacaktır, ama aslında insanlar birbirleriyle savaşmıyor, kendi aşağılık benlikleriyle mücadele ediyor..

📖 Sayfa 25 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Yaşanabilecekken yaşanmamış şeylere dair pişmanlığa kapı açtığı gibi, gelecekte olacaklara dair de bir umut penceresi açar.

📖 Sayfa 126 · Seçme İkilemi, Renata Salecl

Fakat yirminci yüzyıl dönemecinde, ticarete ilişkin kişisel gelişim rehberlerinin birçoğunda yavaş yavaş bir ton değişimi baş göstermiştir. Rakipleri teker teker devirip kelle isteme anlayışı adım adım kabul görmeye başlamıştır. Bu yaklaşıma göre, hayatta başarılı olmaya çalışan bir adam sadece kendi iç benliğiyle ya da içine doğduğu koşullarla mücadeleye girişiyor değildi; kendi başarısının peşinde olan diğerlerini alt etmeye de odaklanması gerekiyordu.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Değişim mümkün ve bireysel ıstırabı yaratma kapasitemiz olduğu gibi alt etme kapasitemiz var.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Sanayi sonrası kapitalist ideoloji bireyi, keyif alma kapasitesi sınırsız biri olarak görüyor. Birey, sürekli artan arzularını devamlı tatmin ederek hazzın sınırlarını sonsuza dek öteleyebilen biri olarak resmediliyor.

Seçme İkilemi, Renata Salecl

Sıkça Sorulan Sorular

Seçme İkilemi kimin eseridir?

Seçme İkilemi, Renata Salecl tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2010'da yayımlanmıştır. Türkçeye Barış Engin Aksoy çevirmiştir.

Seçme İkilemi kaç sayfadır?

Seçme İkilemi, 144 sayfadır (Metis Yayınları baskısı).

Seçme İkilemi'nin en ünlü sözü nedir?

““takılma” kültürü tümüyle seçimle ilgili bir şeydir. Hayatın her alanında o kadar çok seçeneğimiz var ki, duygusal olarak bağlanma seçimi ek bir yük olduğu gibi, kıymet vermemiz gereken tam özgürlük önünde engel de oluşturuyor. Çok çabuk bağlanan birisi o özgürlükten tam olarak faydalanamamış sayılıyor.”

Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Kaynak eser: Seçme İkilemi — Renata Salecl. Eserin tamamı için kitabı edinmenizi öneririz.
Bu yazıyı paylaş Link kopyalandı ✓

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ

“Şüphesiz sen pek büyük bir ahlâk üzeresin.”

Kalem Sûresi, 68/4