Zehra Yaşın Dökmen'in Toplumsal Cinsiyet adlı eseri, sosyoloji alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2019'da yayımlanmıştır. Toplumsal Cinsiyet için okurların en çok beğendiği sözler bu sayfada bir araya getirildi.
Toplumsal Cinsiyet'ten En Beğenilen Alıntılar
“ kadını kadınlığıyla vurmak”
📖 Sayfa 94 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Erkekler zordur. Dışarıdan bakıldığında çoğunlukla uzak, anlaşılmaz görünürler.Ya da gürültücü ve sevimsiz. Onları tanımaya başladığında ise her şey daha kötüye gider.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Toplumsal cinsiyet farklılıkları, bireyden bireye, kültürden kültüre bazı değişimler gösterir.
📖 Sayfa 25 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"İnsanlara kadın ya da erkek olarak bakmak ve her türlü davranışı bununla sınırlamak büyük bir haksızlıktır."
📖 Sayfa 225 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Sex (cinsiyet) ve gender (toplumsal cinsiyet) sözcüklerinin ikisini de aynı anlamı verecek şekilde birbirlerinin yerine kullandıklarını, çünkü cinsiyetin biyolojik ve sosyal yönlerinin çok ilişkili olduğunu ve ayırmanın bazen güç olduğunu belirtirler. ( Golombok, Fivush)
📖 Sayfa 18 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kalıpyargılar, bir gruba ilişkin bilgi, inanç ve beklentilerimizi içeren bilişsel yapılardır.(Kunda, 1999).
📖 Sayfa 31 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Antropolojide temel konu, insanın sosyal kurulumlarının ekolojik koşullara uyum sağlama çabasının bir sonucu mu olduğu, yoksa biyolojik yapıyla ilişkili olmayan kültürel inançlarla mı ortaya çıktığıdır.
📖 Sayfa 53 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
İnsan davranışının cinsiyeti yoktur ve bireyler belirli koşullar altında belirli türden davranmayı öğrenirler, koşullar değişince davranışlarda değişebilir.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Zeus, bizlere en büyük kötülüğü
📖 Sayfa 30 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınları yaratmakla yaptı.
Ağlamak kız çocuklarının işine yararken ,erkeklerin işine yaramaz,ağlamak kız çocukları ve kadınlar tarafından sürdürülürken ,erkek çocukları ve erkekler tarafından sürdürülmez.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
İşten çıkıp eve geldiniz
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Koltuklar dolusu yorgundunuz
Gazete, televizyon...
Ödünç dünyalar buldunuz.
Tabii erkekseniz böyle.
Kadınsanız mutfağa girdiniz iş dönüşü
"Birinin yapması gerek bunları"
(o birisi, hep siz oldunuz).
Sonra Maria Mercedes iyi geldi
bir uzak akraba gibi oturup ağlaştınız;
üstünüzde bulaşık önlüğü
ayağınızda eski terlik.
Kim bilir, belki siz de
bir gizli asilsiniz.
Üstün Dökmen, Selam, 1996
Freud, her insanda, doğumla başlayan ve yaşam boyu süren, biyolojik temelli kadınsı ve erkeksi bir yön bulunduğuna işaret etmiştir. Esasen bu iki cinsiyetliliğin hem kadında hem erkekte bulunduğunu ifade eder.
📖 Sayfa 45 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"İnşacılık (constructionism), bireylerin mevcut bir dünyaya uymaktan çok bu dünyanın oluşumuna sürekli ve aktif biçimde katkıda bulunduklarını savunan bir yaklaşımdır(Bilgin, 2003). İnşacılık-constructivism, sosyal yaşamın sosyal olarak inşa edilmiş özünü ön plana çıkaran, toplumun insanlar tarafından etkin ve yaratıcı biçimde oluşturulduğunu, sosyal dünyanın bireyler ve toplumlar tarafindan inşa edildiğini savunan görüştür(Cevizci, 1999).
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Beklenmedik bir işte kadının gösterdiği başarı, yeteneğinden çok şansa ya da işin kolaylığına yüklenir.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınların ve erkeklerin toplumun yazdığı senaryoya bağlı kalarak rollerini oynamaları beklenir...
📖 Sayfa 29 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınlar da erkekler de kendilerini mesleki etkinliklerde daha erkeksi olarak ve yakın ilişkilerinde daha kadınsı olarak algılarlar.
📖 Sayfa 31 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Düşmanca cinsiyetçilik, kadının erkeğe göre zayıf ve ona bağımlı olarak algılanması, düşük seviyede görülmesi ve ayrımcılığa tabi tutulmasıdır. Korumacı cinsiyetçilik ise kadının korunması, yüceltilmesi ve sevilmesi gibi olumlu tutumları içermekle birlikte kadının erkeğe göre düşük seviyede olduğunu gösteren bir önyargıdır.
📖 Sayfa 117 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kültürün kadından ve erkekten bekledikleri (toplumsal cinsiyet/gender) kadının ve erkeğin fiziksel bedenlerine (cinsiyet/sex) ilişkin gözlemlerden tamamen ayrı değildir. Buna göre toplumsal cinsiyetin kültürel yapılandırmaları bir anlamda biyolojik cinsiyeti de içerir.
📖 Sayfa 20 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
...başarıya ulaşmıştı, bunu çalışmasına ve azmine bağlıyordu ve doğal buluyordu, çünkü hak etmişti. Ancak çevresinde bir kadın olarak bu sonuca ulaşmasını yadırgayanlar vardı.
📖 Sayfa 77 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Evlilerde yalnızlık ile evlilik uyumu arasındaki ilişkiye bakan bir araştırmada (Demir ve Fışıoğlu, 1999), hem kadınlarda hem erkeklerde, benzer şekilde, evlilik uyumu arttıkça yalnızlık duygusunun azaldığı belirlenmiştir (...) ancak iyi gitmeyen evliliklerin bireyleri daha koyu bir yalnızlığa ittiği söylenebilir.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Genellikle kadınlarla erkekler arasındaki bazı farklılıkların biyolojik mi yoksa kültürel mi olduğunu tam olarak bilmek mümkün değildir; esasen çoğu farklılık ikisinin birlikte etkisinin bir sonucudur.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınlara karşı önyargılı olunması yaygındır ve ne yazık ki kadınlar da kadınlara karşı önyargılıdır.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınları ve erkekleri düşünelim. Aralarında hangi farklılıklar vardır? Biri diğerinden daha mı akıllıdır? Biri diğerinden daha mı duyguludur? Biri evde, diğeri dışarıda mı çalışır? Biri uzun saç lı, diğeri kısa saçlı mıdır? Biri etek, diğeri pantolon mu giyer? Biri sadık, diğeri değil midir? Cinsel organları mı farklıdır? Hormonları mı farklıdır? Cinsel fonksiyonları mı farklıdır?... Bu sorulan daha da uzatmak mümkündür
📖 Sayfa 23 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Çok sayıda çalışmada, cinsiyet hormonlarının, özellikle testosteronun, pek çok tür için saldırganlıkla ilişkili olduğu bulunmuştur. Sosyobiyologlara göre, pek çok türün erkeği dişiden daha saldırgandır ve erkeğin bu saldırganlığı türün sağlıklı olarak günümüze ulaşmasında etkili olmuştur.
📖 Sayfa 54 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
...başarılı ve mesleki gelişmeye güdülü bir genç kız, evlenip çoluk çocuk sahibi olması beklenirken üniversiteye gidip okumak, meslek ve kariyer sahibi olmak isteyince ailesiyle, toplumla ve kendisiyle çatışmaları başlıyor, bu da derin sorunlara neden oluyor. Eşi ve çocuklarıyla daha çok zaman geçirmek ve hobileriyle daha çok ilgilenmek isteyen bir erkek ise evinin ekmeğini kazanmak ve her zaman daha çok kazanmak zorunda olduğunu hissediyor ve bu sorumluluktan bunalabiliyor.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Türkiye Cumhuriyeti'nde yetişen bir kadın olarak, Mustafa Kemal Atatürk'e minnettarım.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"Sosyobiyologlara göre, pek çok türün erkeği dişiden daha saldırgandır ve erkeğin bu saldırganlığı türün sağlıklı olarak günümüze ulaşmasında etkili olmuştur."
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Ağlamak, kız çocuklarının işi ne yararken,erkeklerin işine yaramaz;ağlamak, kız çocukları ve kadınlar tarafından sürdürülürken,erkek çocukları ve erkekler tarafından sürdürülmez. Özellikle ana-babalar ve öğretmenler, aynı davranış için kız ve erkek çocuklara farklı tepkide bulunurlar.Örneğin, atılgan ve saldırgan davranış erkek çocuklarda pekiştirilirken,kız çocuklarında pekiştirilmez.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"İnsan davranışlarının ve kişilik özelliklerinin, artık cinsiyetle ilişkilendirilmemesi ve toplumun cinsiyet organlarıyla ilgisiz durumlar için cinsiyeti yansıtmayı durdurması gerekir."
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Cinsiyet kimliği, kişilik ve davranış olarak gösterilen kadınlık ya da erkekliğin kişisel ve içsel anlamıdır; bir kadınya da erkek olmanın öznel durumudur (Rice, 1996).
📖 Sayfa 27 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Gerçek farklılıklar bazı biyolojik özelliklerdir. Diğerleri gerçek farklılıklar değildir, büyük ölçüde kültürden-toplumdan kaynaklanan ya da daha doğru bir deyişle toplumun yarattığı farklılıklardır. Gerçek farklılıklar dendiğinde, doğuştan getirilen, öğrenilmemiş, değiştirilemez ve kalıcı farklılıklar kastedilir.
📖 Sayfa 23 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"İnsan davranışların ve kişilik özelliklerinin artık cinsiyetle ilişkilendirilmemesi ve toplumun cinsiyetle ilgisiz durumlar için cinsiyeti yansıtması durdurması gerekir."
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınların ve erkeklerin, toplumun yazdığı "senorya" ya bağlı kalarak rollerini "oynamaları" beklenir.
📖 Sayfa 29 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"Buss (1998), kadın ile erkeğin farklı olduklarını belirleyen araştırma sonuçlarını temel alarak bunların evrim sürecindeki farklılaşmaya dayandığını ileri sürmüştür. Ancak, kadın ile erkeğin farklı olmalarının birinin diğerinden daha üstün ya da daha zayıf olması anlamına gelmediğini de belirtmiştir."
📖 Sayfa 58 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Fautso-Sterling, çok cinsiyetliliği kabul etmenin ve bireyleri ille de iki sistemi uygun olmaya zorlamanın bir ütopya olduğunu ve bazı sorunlara yol açabileceğini kabul etmekle birlikte pek çok psikolojik sorunu halledebileceğini de belirtir.
📖 Sayfa 21 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kız çocuklarını kendilerini, farklılığı vurgulayarak "erkek olmayan" şeklinde tanımlamaları gerekmez, kendilerini "kadın olan ben" olarak tanımlayabilirler. ( Erkek çocukları ise "kadın olmayan ben" olarak tanımlarlar. Bu da belirsizliğe neden olur.)
📖 Sayfa 47 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Sosyal psikolojide toplumsal cinsiyet, ya birey merkezli ya da sosyal kategori olarak ele alınır.
📖 Sayfa 40 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Farklı kuramlar birbirlerini yanlışlamazlar, aynı davranışın farklı yönlerine ışık tutarlar. Bazı yönlerden çelişir gözükseler bile çoğu zaman birbirlerini tamamlarlar.
📖 Sayfa 41 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Cam tavan terimi, bireysel bir yetersizlik nedeniyle yükselememeyi değil, sadece kadın olmaktan dolayı yükseltilmemeyi ifade eder.
📖 Sayfa 204 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"Kadınlar ve erkekler olarak ayrılmış iki grubun üyeleri, bükülüp katlanmış kâğıtlardan makasla kesilmiş, açınca el ele tutuşan birbirinin aynı bir sürü bebek gibi ya da patates baskısı gibi aynılaştırılmaya çalışılır ve bu baskı diğer baskıları da içerir. "
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
2 yaş civarında çocuğun kendinin farkına varmasıyla cinsiyet anlayışı da gelişir. Henüz kendi cinsiyeti hakkında tutarlı bir görüş oluşturmamıştır, ama kadın ve erkeği ayırt edebilir. 3-4 yaş civarında ise kendi cinsiyet kimliği oluşmuştur ve cinsiyetini doğru olarak söyleyebilir, ama hâlâ cinsiyeti kalıcı bir özellik olarak görmez. Cinsiyet kimliğinin tam olarak kazanıldığı 5-6 yaştan sonra artık cinsiyet de değişmez bir özellik olarak görülmeye başlar.
📖 Sayfa 28 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"İnsan, dünyayı, daha çok da kendi türünü kategorize etmeye çok meraklı."
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Eğer kadın ve erkeğin rolleri değişirse cinsiyet farklılıkları da değişecektir; kadın daha yüksek statülü rollere sahip oldukça cinsiyet farklılıkları azalacaktır. Çocuk bakımı ve ev işi sorumlulukları kadın ve erkek tarafından eşit olarak paylaşılıncaya ve ev dışında çalışma sorumlulukları da eşit olarak dağıtılıncaya kadar (yani insanlar eşit sosyal roller alıncaya kadar) cinsiyet kalıpyargıları kaybolmayacaktır (Eagley ve Steffen, 1984).
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"Neden güldüğümüzü kimse bilmiyor, çünkü gülünecek hiçbir şey yok ortada. Gülmek dayanmak için. Yeniden o küçük, basık evlere dönüp hayata devam edebilmek için. Bütün bu anlatılanların ağırlığını hafifletmek için. Günden güne daha çok yok sayan erkek kurallarıyla başa çıkabilmek için. İnadına kadın olmayı sevebilmek için..."
📖 Sayfa 218 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Toplumsal cinsiyet rolü, toplumun tanımladığı ve bireylerin yerine getirmesini beklediği cinsiyetle ilişkili bir grup BEKLENTİDİR.
📖 Sayfa 29 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Karşı cinsiyet rolünü benimsemiş bireyin cinsel çekimle kendi cinsiyetine yönelmesi de söz konusu olmayabilir.
📖 Sayfa 22 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınların gerçekte sevgilileri için erkeklerden daha yoğun duygular yaşadıkları ve romantik ilişkileri konusunda daha canlı anılara sahip oldukları gösterilmiştir.
📖 Sayfa 177 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Cinsiyet farklılıkları: kadınlar ve erkekler gerçekten farlı mıdır?
📖 Sayfa 144 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Ev işlerinin eşler arasında eşit olarak paylaşılmaması, geleneksel işbölümünün sürdürülmesi depresyona yol açabilir. Kadınlarda ev işi yapma sıklığı ile depresyon arasında olumlu ilişki bulunmuştur, yani kadınlarda çok ev işi yapma ile yüksek düzeyde depresyon daha çok birlikte gözlenmiştir; oysa erkeklerde ev işi yapma sıklığı ile depresyon düzeyi arasında negatif ilişki bulunmuştur, yani erkeklerde ev işi yapma sıklığı arttıkça depresyon düzeyi düşüyor.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"Lott'a göre (1997), insan davranışının cinsiyeti yoktur ve bireyler belirli koşullar altında belirli türde davranmayı öğrenirler, koşullar değişince davranışlar da değişebilir."
📖 Sayfa 188 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Cinsel arena, erkeklerin sonuçta cinsellikle hiçbir ilgisi olmayan duygusal çatışmalarını doğallıkla yaşadıkları yerdir.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Anneden farklı olma, ayrı bir birey olma süreci kız ve erkek çocuk için farklı dinamikler içerir. Anne bir kadın olduğundan, bu süreç erkek çocuk için daha problemlidir, çünkü bir erkek çocuğun kendinin kadın olmadığını, anne olmadığını öğrenmek zorunda olması anlamına gelir. Çocuğun ilk dönemlerinde annenin önemi ve önceliği fazla olduğu ve erkek çocuğun dünyasında somut, gerçek ve uygun bir erkek figürü henüz bulunmadığı için erkeksi olmak kadın olmamakla, anne olmamakla tanımlanır (Chodorow, 1998).
📖 Sayfa 46 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kadınlara karşı ön yargılı olunması yaygındır ve ne yazık ki kadınlar da kadınlara karşı ön yargılıdır.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Eşim bir kitap yazmış bu bana gurur veriyor. Eşim güzel bir kitap yazmış bu bana daha da büyük bir gurur veriyor.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Bir önsöz yazmak için oturdum bilgisayarın başına. Birisi benim kitabıma, benim sözlerimin önüne bir önsöz yazabilir; ben birilerinin kitabına sözlerinin önüne bir önsöz yazabilirim. Ancak eşimin sözlerinin önüne bir önsöz yazmak, onun sözlerinin önüne söz koymak benim haddim değil. Onun sözü benim sözümden üstündür. Bu yüzden "Birsöz" koydum yazının başlığını.
Rol terimi tiyatrodan ödünç alınmış sosyolojik bir terimdir.
📖 Sayfa 28 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Kalıpyargılar, önyargıların hem nedeni hem de sonucudur.
📖 Sayfa 98 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Genellikle kadın ve erkek birbirlerine göre karşı cinsi ifade ettikleri için de karşı cinsin sahip olduğu özelliklerin zıddı özelliklerle tanımlanırlar.
📖 Sayfa 104 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
"Kendinizi ve kendi cinsiyetinizdeki anne babanızı ve büyükanne ve büyükbabanızı düşününüz. Üç kuşak boyunca ailenizdeki cinsiyet rollerinde neler değişmiştir?"
📖 Sayfa 124 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Toplumsal cinsiyet şemasının yaygın olarak kullanılmasının temelinde toplumun iki cinsiyetin varlığını ve bunların ayrımını ısrarla vurgulaması yatar.
📖 Sayfa 71 · Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Freud'a göre ,kadınlar hem cinsel hem de ahlaki olarak erkekler kadar üstün değillerdir.
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen
Sıkça Sorulan Sorular
Toplumsal Cinsiyet kimin eseridir?
Toplumsal Cinsiyet, Zehra Yaşın Dökmen tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
Toplumsal Cinsiyet kaç sayfadır?
Toplumsal Cinsiyet, 240 sayfadır (Remzi Kitabevi baskısı).
Toplumsal Cinsiyet'in en ünlü sözü nedir?
““ kadını kadınlığıyla vurmak””