
Mary Fulbrook'un Almanya'nın Kısa Tarihi adlı kitabı, tarih konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. Orijinal adı A Concise History of Germany olarak bilinir. Tarih severlerin Almanya'nın Kısa Tarihi'den seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Almanya'nın Kısa Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
Ama XVIII. yüzyılda Yahudiler yeni roller edinmeye, Alman yaşamını bazı alanlarında yeni bir konuma ve biraz daha iyileşmiş koşullara sahip olmaya başladılar.
📖 Sayfa 95 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Yahudiler toplanıp ormana götürülüyor, burada onlara toplu mezarlar kazdırılıyor, çıplak bir halde sıraya diziliyor ve ardından öldürülüp mezarlara atılıyorlardı.
📖 Sayfa 191 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun 1806'da Napoleon'un yönetiminde ortadan kaldırılmasına dek geçen dönem boyunca, Alman topraklarında benzersiz bir siyasal çoğulluk modeli varlığını sürdürdü.
📖 Sayfa 79 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Savaş ve çatışmaların bitmek bilmemesinin bir nedeni de durumun karmaşıklığı, meseleler ve cepheler arasındaki sınırların belirgin olmayışıydı. Genel bir yağmalama hali içinde kaynakların tüketilip çorak toprakların yaratılmasının ardından Avrupa'daki çatışmaların genel bir çözümüne ancak 1648 Vestfalya Barışı'yla ulaşıldı.
📖 Sayfa 69 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Prusya'da II.Friedrich, Fransız olan her şeye yoğun bir ilgi duyuyordu ve daha tahta çıkmaya hazırlanan bir prensken Voltaire ile mektuplaşmıştı. Tahta çıktıktan sonra Voltaire'i Prusya sarayına davet etti
📖 Sayfa 98 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
1933 yazının başında NSDAP dışındaki partiler yasadışı ilan edildi
📖 Sayfa 176 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
( Paralı askerler, paralarını aldıkları sürece kimin için savaştıklarına aldırmazken; köylüler de hasatı mahvedenin, evlerini yakıp kadınlara tecavüz edenin kimin ordusu olduğunu önemsemiyordu. )
📖 Sayfa 73 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Marx, Hegel'in idealizminin yerine yeni bir maddecilik getirdi. '' Dünya tini'' tarihsel dinamiğin ipucunu artık sağlamıyordu; onun yerine insanlar, gerçek insani varlıklar kendi tarihlerini yaratıyorlardı; ama Marx'ın da sezgi gücüyle belirttiği gibi, bunları kendi seçtikleri koşullarda yapmıyorlardı. Üreme ve yeniden üretme faaliyetlerinde bulunan insanlar arasında gelişen toplumsal ilişkiler, sınıf ilişkilerini tanımlıyordu.
📖 Sayfa 114 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Auschwitz-Birkenau'daki bütün gaz odaları ve krematoryumlar tam kapasite işlediğinde yirmi dört saatte yaklaşık 9.000 kişiyi öldürmek mümkündü.
📖 Sayfa 193 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Fransa ve Almanya arasında yaşanan ve Ren'in '' Fransa'nın sınırı'' mı yoksa '' Almanya'nın nehri'' mi olduğuna dair çekişme canlılık kazandı. Fransa ve Almanya arasında Saar, Alsace ve Lorraine'e dair yaşanan tartışmalar, sonraki yüz elli boyunca tekrar tekrar belirerek Fransız-Alman ilişkilerini rahat bırakmayacaktı.
📖 Sayfa 102 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Sonunda, ortada ciddi bir siyasal çıkmaz olduğu, ne Katolikliğin ne de Protestanlığın ortadan kalmayacağı anlaşılınca, 1555 yılında toplanan Augsburg Dieti'nde pragmatik bir farklılık kabulüne -ve anlaşmama üzerinde anlaşmaya -ulaşıldı.
📖 Sayfa 57 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Calvin'in görüşüne göre, insan ( Katolik görüşünde olduğu gibi) sadece iyi işler yaparak kurtuluşa eremiyordu; ayrıca ( Lutherci görüşteki gibi) bunu sadece iman yoluyla da elde edemezdi. Bunun yerine, yüce ve kadir-i mutlak Tanrı her bireyin seçilmişlerden mi ( yani kurtarılmışlardan mı) yoksa lanetlenmişlerden mi olduğunu önceden yazmıştı; basit ölümlerin yazılmış kaderlerini etkilemek için yapabilecekleri hiçbir şey yoktu.
📖 Sayfa 55 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Bocalayan ve halkıyla bir olmak gibi romantik bir arzu besleyen kral, devrimcileri yenemiyorsa, onlara katılmanın daha iyi olduğuna karar vererek, 21 Mart'ta Berlin'in içinden devrimcilerin kara, kızıl ve altın renklerini kuşanmış bir halde geçti.
📖 Sayfa 121 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Yüksek düzeydeyse Alman üniversiteleri oldukça nitelikli mezunlar veriyor, birçok araştırma sahasında önde gidiyor, hukuk, ilahiyat ve filoloji alanlarının yanı sıra doğa bilimlerinde de, örneğin kimyada, dikkat çekici gelişmeler kaydediyordu. Friedrich Hegel'in geliştirdiği idealist felsefe sistemi, bir kuşağın zihnini meşgul edecek ve günümüze dek uzanan bir süreçte alimlerin değişmez ilgi odağı olacaktı.
📖 Sayfa 113 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Yerleşik ilk Germen toplulukları Frankların hükümranlığındaydı: Frank Kralı I. Clovis Roma İmparatorluğu'nun Galya'daki son valisini 486'da yendi ve Merovenj hanedanını kurdu.
📖 Sayfa 24 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
30 Ocak 1934'te, Hitler'in şansölye olarak atanmasından bir yıl sonra, Reichsrat (yasama meclisi) kaldırıldı ve federal sistem sona erdirildi.
📖 Sayfa 176 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Hitler, 23 Mart akşamı komünistlerin ve yirmi bir sosyal demokratın Reichstag'a girmesini engelleyerek, İzin Yasası'nın geçmesini sağladı.
📖 Sayfa 174 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Almanya için görünen tek çözüm kağıt para basmaktı, bu da zaten mevcut enflasyonun denetimden iyice çıkmasına yol açtı. Ağustos 1923'te, banknotların üstleri, değerlerini binle çarparak artırmak için basitçe mühürleniyor ve ödemeler yük arabalarıyla yapılıyordu, para kesinlikle değersizleşmişti.
📖 Sayfa 163 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Revizyonist ve yayılmacı dış politikası için ordunun desteğine ihtiyaç duyduğunun farkında olan Hitler, 30 Haziran 1934'te ''uzun bıçaklar gecesi'' denen şeyi başlattı ve bu gecede SA liderlerinin yanı sıra Hitler'in gözden çıkardığı (aralarında Schleicher ve Gregor Strasser'in de olduğu) bir çok kişi öldürüldü. Bu toplu cinayet, geriye dönük olarak 3 Temmuz 1934'te kabul edilen bir yasayla ''yasallaştırıldı''.
📖 Sayfa 176 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook

1 Ocak 1834'teyse toplam 23 milyonluk bir nüfusu barındıran 18 devletin dahil olduğu Alman Gümrük Birliği (Deutcher Zollverein) kuruldu.
📖 Sayfa 117 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
'' Almanya '' tarihi tam olarak ne zaman başlar? Bu soruya değişik tarihçiler farklı yanıtlar vermektedir. Bir kısmı, Avrupa tarihi kadar geniş bir Alman tarihi algısıyla hareket edip kökenler konusunda esnek davranırken; diğerleri Almanya'nın tarihinin Charlemagne'ın batıda bir '' Roma '' imparatorluğunu tekrar kurmasıyla başlatır.
📖 Sayfa 24 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
7 Nisan 1933 tarihli ''profesyonel kamu hizmetlerinin yenilenmesi yasası''yla kamu hizmetleri hem Nazizmin siyasal muhaliflerinden hem de Yahudilerden arındırıldı.
📖 Sayfa 176 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
İmparatorluğun coğrafi sınırları, hala tartışmalı olsa da belirginleşmeye başlamıştı: İsviçre Birliği'yle yapılan ve imparatorluk savaşına son veren 1499 Basel Barışı'yla birlikte İsviçre, imparatorluk vergilerini ödemekten muaf tutuldu ve bu da XIII. yüzyılda başlamış olan İsviçre'nin imparatorluktan ayrılma sürecini iyice hızlandırdı.
📖 Sayfa 46 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Özellikle kötü etkilenen bölgeler, nüfuslarının üçte ikisinden fazlasını kaybetmiş olabilir. Örneğin Württemberg 1622 yılında 445.000 civarında nüfusa sahipken 1634'te 415.000'e inmişti, ama sonraki beş yıl içinde halkının dörtte üçünden fazlasını kaybetmiş ve nüfusu 1639 yılında sadece 97.000'e gerilemişti.
📖 Sayfa 74 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Marx'a göre, '' Asya toplumları'' büyük ölçüde durağanken, Batı Avrupa tarihi dinamikti. Kabile toplumunun ilkel komünizimden antik topluma ve feodalizme, oradan da modern kapitalizme doğru bir dizi aşama uzanıyordu. İnsanlık tarihinin bu en uç aşamasında, sınıf mücadeleleri en yalın haliyle, zenginleşmiş bir kapitalist burjuvazi ile giderek genişlemiş ve fazlasıyla ( henüz yoksullaşmamış da olsa görece olarak) eziyet görmüş sınıf bilincine sahip proletarya arasındaki mücadele haline gelmişti.
📖 Sayfa 114 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
İlk Yahudi okulu Berlin'de 1778'de kurulurken Yahudi süreli yayınları da Almanya'da gazete ve süreli yayın üretiminin genişlemesiyle birlikte yerleşti.
📖 Sayfa 96 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Yine de tüm genellemeler tehlikelidir. Almanya Otuz Yıl Savaşı'nın sonundan Fransız Devrimi'ni izleyen Napoleon Savaşları dönemine dek, hiçbir şekilde durgun bir arka sahanlık olmadı; ne siyasal, ne de toplumsal ve kültürel gelişmeler açısından.
📖 Sayfa 81 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Germen kadınlarının iffetlerini övmesinin dışında, Tacitus'un Germania ve Germenlere dair betimlemeleri pek övgü dolu değildir.
📖 Sayfa 23 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Almanya bir tarım toplumundan gelişmekte olan bir sanayi kapitalizmi merkezine dönüşürken; Avrupa'daki devletler arasında yaşanan rekabet de dünya üzerindeki ssömürgeler için imparatorluk güçlerinin rekabeti halini alacaktı.
📖 Sayfa 109 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Luther 1483 yılında Eisleben'de doğmuştu. Dedesi bir köylü, babası ise görece zengin bir madencinin -bir köylünün oğlu olan madencinin-oğluydu. Babasının Martin için büyük beklentileri vardı ve avukat olmasını istiyordu. Ama Martin Luther 1505 yılında düşen bir yıldırımdan kurtulunca keşiş olmaya karar verdi.
📖 Sayfa 48 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
771'de tahta çıkan Charlemange; Lombardiya, Bavyera ve Saksonya'nın ilhakı ve Avusturya'nın kurulmasıyla birlikte güneydoğuda sınır '' marklıları '' nın yaratılması sayesinde Frank hükümranlığını güçlendirmişti.
📖 Sayfa 25 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Reformasyon'un Köylü Savaşı'na belli ölçüde esin kaynağı olduğu açıktır; ama Köylü Savaşı da Reformasyon'un yönünün değişmesinde rol oynamıştır.
📖 Sayfa 54 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Bazı tarihçilere göre, Frankenya dükü I. Konrad'ın ilk Alman kralı olarak seçilişi, Alman tarihinin gerçek başlangıcına işaret eder.
📖 Sayfa 26 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
1794 sonlarında Ren'in batısındaki tüm Alman toprakları Fransız yönetimine geçmişti ve bu durum 1814'e dek sürecekti.
📖 Sayfa 102 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Genelde Alman entelektüellerinin Fransız Devrimi'ne başlangıçta yakınlık duyduğu ve devrim teröre dönüştükçe ondan dehşetle uzaklaştıkları varsayılır. Öyleyse, en azından bir sonraki yüzyıl boyunca, uzun süren ve derin bir devrim korkusunun Alman siyasal kültürünün peşini bırakmamış olduğu da varsayılmalı.
📖 Sayfa 108 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Avrupa'nın uçsuz bucaksız topraklarını ayaklarının altına alan Napoleon 1804 sonbaharında kendine imparator tacını takıyordu. II.Franz ise aynı dönemde Avusturya İmparatoru unvanını aldı.
📖 Sayfa 103 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
"Almanya'nın modern Avrupa devletleri arasında, ismini bir kavim veya bölgeden değil, konuşulan dilden alan tek devlet olduğu unutulmamalı"
📖 Sayfa 27 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Kant ayrıca evrensel ahlak, barış ve dünya yurttaşlığıyla ilgili önemli düşünceler geliştirdi. Tarih, hukuk ve başka birçok alanda geniş kapsamlı idealist yorumlar geliştiren Hegel ile birlikte Kant, modern Alman felsefe geleneğinin kurucularından biri sayılır.
📖 Sayfa 99 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook

Prusyalların Protestan çileciliği, militarizmi ve muhafazarkarlığı, genellikle Hamburg liberalizmiyle veya daha yaygın olarak bira içip ne dediği anlaşılmaz Katolik Bavyeralılarla karşıtlık oluşturmaktadır.
📖 Sayfa 18 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Romalıların '' barbarlar '' ( yani yabancılar) diye isimlendirdiği halklar yaşıyordu. Romalı tarihçi Tacitus ( yaklaşık MS 55-116) Germania adlı kitabında bize, Germen kavimleri hakkında tümüyle güvenilir olmasa da, ilginç bir bakış sunuyor.
📖 Sayfa 23 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Marx, genç Hegelciler olarak bilinen ve Hegel'in biraz asi sayılabilecek eski öğrencilerinin düşünceleriyle bir süre oyalandıktan sonra, Feuerbach gibi Hegel eleştirmenlerinin düşüncelerinin etkisiyle yolunu kesin bir şekilde ayrıldı ve Hegel'in idealist felsefesini tam anlamıyla altüst etti.
📖 Sayfa 114 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
1648 Vestfalya Barışı'nın yerini alan 1818-15 Viyana Kongresi tarafından ortaya konan yeni Avrupa düzeni, Almanya tarihinde çok farklı bir dönemi başlatacaktı.
📖 Sayfa 102 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Otuz Yıl Savaşı Avusturya'nın Bohemya üzerindeki kontrolünü sağlamlaştırırken -ve güçlenmiş bir Avusturya buradaki zenginlik ve kaynaklardan faydalanırken -genişlemiş ve siyaseten bir araya gelmiş diğer devletlerin var olduğu bu yapı altında Alman imparatorları Habsburg hanedanın otoritesi daha da kırgınlaşmıştı.
📖 Sayfa 73 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
1648'deki Vestfalya Barışı, XVII. yüzyılda Alman topraklarında yaşanan savaş dönemini sona erdirememişti. Şu veya bu türden savaşlar yüzyılın geri kalanında ve XVIII. yüzyıl boyunca da yaşanacaktı.
📖 Sayfa 81 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Haydn, Mozart ve Beethowen daha çok Katolik Viyana'da üslenirken, Johann Sebastian Bach da kuzey Alman Protestan müzik ifadesinin doruklarını temsil eder.
📖 Sayfa 100 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Farklı giyim ve görünüm tarzları, farklı dinsel inanç ve uygulamalarının yanı sıra benzersiz ve kolayca tepki çeken ekonomik rolleriyle, Yahudiler uzun süredir hırçın bir anti-semitizmin hedefiydiler.
📖 Sayfa 95 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
İngilizce konuşan hakların büyük bir ismi için '' Almanya '' 1989'a dek başkenti Bonn olan Almanya Federal Cumhuriyeti veya Batı Almanya anlamına gelirdi.
📖 Sayfa 16 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Bazı tarihçiler, Almanya'nın siyasal ve coğrafi açıdan güvensiz ve sıkışmış orta Avrupa'daki- mitten in Europa- konumunu '' Alman '' tarihi ve kimliğini yorumlamak için merkeze yerleşmiş bir etken saymışlardır.
📖 Sayfa 16 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
6 Ağustos 1806'da artık temelde anlamsızlaşan Kutsal Roma İmparatorluğu resmen ortadan kaldırılmıştı.
📖 Sayfa 103 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Prusya özellikle Ren ve Vestfalya eyaletlerini istemeden de olsa elde ederek kazançlı çıkmıştı. Bu durum, Prusya'yı Fransa ve Rusya arasında önemli bir güç haline getirmek üzere tasarlanmıştı.
📖 Sayfa 106 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
'' Doksan beş tez ''in ortaya çıkmasına yol açan asıl istismar '' endljans '' ların, yani para karşılığı afnamelerin satılmasıydı. Kilise, kurtuluşun, kiliseye bağışları da kapsayan iyi işler yaparak elde edilebileceğini savunuyor, hatta Kilisenin daha önce ölmüş ve günahları nedeniyle acı çeken akrabalar için de aracılık yapabileceği öne sürüyordu.
📖 Sayfa 48 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Martin Luther'in düşüncelerinin kabul edilişinde bir dizi etken rol oynamıştır. Öncelikle, İmparator V. Karl, imparatorluk içindeki dinsel muhalefetin birçok sorundan sadece biri olduğunu gördü. İspanyol ve İtalyan içişlerine yönelik ilgisinin dışında '' Türk tehdidi '' de V. Karl'ın canını fazlasıyla sıkıyordu.
📖 Sayfa 50 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
1518'de Almanya'da sadece 158 kitap basılmışken 1524'te bu sayı bine yaklaşmıştı. Luther'in kendisi müthiş bir polemikçi ve karmaşık meseleleri halkın seviyesine uygun bir şekilde basitleştiren bir kişiydi; neredeyse iki haftada bir broşür çıkartıyordu.
📖 Sayfa 50 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Büyüyen nüfusun ve kaynaklar üzerinde artan baskının yol açtığı toplumsal ve ekonomik memnuniyetsizlik, şövalyeler, prensler, şehirler ve imparator arasındaki siyasal gerilimlerle birleşince, Reformasyon'un algılanmasıyla ilgili olarak beliren farklı motiflerde rol oynadı.
📖 Sayfa 51 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Saksonya İmparator arasında imzalanan 1635 Prag Barışı II. Ferdinand'ın talihinin bir süreliğine de olsa tekrar dönmesine yol açtı. çok sayıda Alman prensi imparatorla anlaşmayı kabul ederken Alman savaşı tam anlamıyla sona eriyordu.
📖 Sayfa 69 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
1619 yılında beklediği üzere imparator seçilen Ferdinand, içinde Bavyera dükü Maxmilian ile İspanya ve Polonya'nın da yer aldığı güçlü bir Katolik koalisyonu kurdu.
📖 Sayfa 67 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Feodal Avrupa, kadim Çin ve Hint uygarlıklarından farklı olarak, sözgelimi benzersiz bir dinamikliğe sahipti ve bu da bütün dünya tarihini etkileyen modern kapitalist sanayi toplumuna yol açtı.
📖 Sayfa 29 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook

751'de Merovenj hanedanı tahttan indirildi ve Karolenj hanedanından Pepin kral seçildi; Pepin ayrıca Frank piskoposları tarafından, kraliyet soyunun yerine dinsel meşrutiyeti getirmek üzere de atanmıştı; böylece krallığın Tanrı'nın onayladığı bir makam olması geleneği başladı, ama yine de bu durum Pepin'in haleflerinin hükümranlığı boyunca, kafir işi '' kan hakkı '' kavramıyla ortaklaşa sürüp gidecekti.
📖 Sayfa 24 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Giderek merkezileşen Avrupa devletleri arasında gelişen etkileşimli sistem, feodalizme özgü dağılmış egemenlik ve bölgesel siyasetin yerini almaya başladı.
📖 Sayfa 45 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Dindar Töton Tarikatı Şövalyeleri, kafir Slavlara karşı bir haçlı seferi başlattılar ve 1226'dan itibaren uzaktaki kuzeydoğu topraklarında bir devlet kurmaya başladılar.
📖 Sayfa 38 · Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook
Sıkça Sorulan Sorular
Almanya'nın Kısa Tarihi kimin eseridir?
Almanya'nın Kısa Tarihi, Mary Fulbrook tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2011'de yayımlanmıştır. Türkçeye Sabri Gürses çevirmiştir.
Almanya'nın Kısa Tarihi kaç sayfadır?
Almanya'nın Kısa Tarihi, 263 sayfadır (Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi baskısı).
Almanya'nın Kısa Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“Ama XVIII. yüzyılda Yahudiler yeni roller edinmeye, Alman yaşamını bazı alanlarında yeni bir konuma ve biraz daha iyileşmiş koşullara sahip olmaya başladılar.”