Arminius Vambery'in kaleme aldığı 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. Eserden akılda kalan bölümleri, beğeni sırasına göre aşağıya derledik.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi'den En Beğenilen Alıntılar
Bilim adı altında verilen şey din bilgisinden ibaretti. Çocuklara Kur'an okuma ve Türkçe yazma eğitimi verilirdi. Ayrıca Orta Çağ skolastizmini çağrıştıran aritmetik, mantık ve diğer bilim dalları öğretilirdi.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Sultan Abdülhamid’in, Türkiye’nin hüküm süren en gayretli hükümdarlarından biri olduğu tartışmasız bir gerçektir. Batı’da bile basiret ve sabır bakımından onun eşini bulmak zordur. Ancak, eğer bir hükümdarın karakteri yönetim yeteneklerini felce uğratıyorsa, tüm bu avantajlar neye yarar?
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Kadının entelektüel gelişimi, toplumun mükemmellik derecesini belirleyecek kadar önemli bir husustur.
📖 Sayfa 38 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Her şeye rağmen dönüşüm kökten olacaktır.
📖 Sayfa 49 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Kadınlar, insanlığın annesidir.
📖 Sayfa 74 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Bilime ve medeniyete cesaret veren İslam, hem özgürlüğü hem de eşitliği teşvik eden, dünyanın en demokratik dinidir.
📖 Sayfa 54 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Yobazlık ancak alt tabakalarda heyecanla karşılanabilir ve karşılık bulabilir.
📖 Sayfa 31 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Beni en çok etkileyen şey, Türk halkının kendi tarihi ve İslâm tarihi hakkında çok az şey bildiğini fark etmekti.
📖 Sayfa 22 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Paris'ten dönen Şinasi Efendi sıradan halk tarafından anlaşılmayan şatafatlı üslubu ve süslemelerden arındırılmış sade Türkçe ikame etmeye çalışması sebebiyle alay konusu oldu. Islahat çalışmalarının ne kadar yavaş ve beceriksizce ilerlediği bunlardan anlaşılabilir .
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Boş vaatlerle kandırılma zamanı geçmiştir.
📖 Sayfa 43 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Burada özgürlük fikrine dehşetle bakılıyor.
📖 Sayfa 57 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Kültürlü Türk kadınlarıyla yaptığım görüşmelerde kadın sorununa değindiğimde ve onlardaki gelişmeleri bizimle kıyasladığımda, kadınlarımızın özgür şartlarını kendilerinkiyle kıyaslamadıklarını, kendi durumlarını bizim tahmin ettiğimiz kadar mutsuz, kötü ve insanlık dışı görmediklerini öğrenince epey şaşırdım.
📖 Sayfa 48 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Önceden dinle özdeşleştirilen vatan sevgisi, artık halkın ve milletin sahip olduğu ortak değer bilinciyle öne çıkıyor.
📖 Sayfa 30 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Bütün inananlar kardeştir.¹
📖 Sayfa 54 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
O dönemde Türk kızlarının kadar eğitim bakımından ihmal edildiği bir grup düşünülemez.
📖 Sayfa 34 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Bugünün Türkiye'sinde (1800'ler sonları) kafelerde, birahanelerde, şarkı söylenen mekânlarda ve diğer eğlence yerlerinde vakit geçirenlerin de kanıtladığı üzere sokaklarda özgürce dolaşılıyor.
📖 Sayfa 25 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Günümüze duyulan ilgi ve geleceğe dair kaygı, geçmişin bilinmesiyle artar.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
"Avrupa bize para, silah ve öğüt verir. Fakat en ziyade ihtiyaç duyduğumuz şey zamandır. Bize bu hazineyi verip vermeyeceğini hep beraber göreceğiz."
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
İslâm, genel kabule kıyasla sanıldığı kadar yenilik düşmanı değildir.
📖 Sayfa 55 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Her ne kadar Türklerde biraz ıslahatın meydana geldiğini ve gelişme yolunda bir miktar ileri gidildiğini beyan ettikse de biz bunlara tamamıyla medeni oldular demedik.
📖 Sayfa 85 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Türk kadını, erkeğine boyun eğmesinin karşılığında hayatın tüm kaygılarından uzak durarak ve "hiçbir şey yapmayıp" evde sakin bir hayat yaşayarak kendisini kârlı bir şekilde ödüllendirdiğini düşünüyor.
📖 Sayfa 48 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Daha sonraları, bazı Türk ailelerinin çocukları için modern doğa bilimleri dersleri verirken öğrencilerime şimşek, gök gürültüsü, yağmur gibi doğa olaylarının sebeplerini anlattığım için bunları Takdir-i İlahi'ye hakaret olarak algılayan, özellikle kadınlar ve belli bir yaşın üzerindeki kişiler tarafından düşman muamelesi gördüm.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Doğruyu söylemek gerekirse toplumun seçkinleri, yani Babıali'nin üst düzey görevlileri, ıslahat ruhuyla dolmuş ve Avrupa medeniyetine kayıtsız şartsız katılmanın gerekliliğine ikna olmuşlardı.
📖 Sayfa 19 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Türkiye'nin mutlak rejime bağlılığı çoktan bitmiştir.
📖 Sayfa 31 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Hariçteki karışıklıklardan kaynaklanarak Ermenilerin imtiyazlı bir yönetim almaya kıyam etmeleri de Anadolu'nun hâlini layıkıyla bilenler için en başından itibaren sadece bir hayalden ibaretti.
📖 Sayfa 91 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
[Hz.] Muhammed'in öğretilerini eski ve ilerleme düşmanı olarak görmemizin tek sebebi İslâm'ın getirdiği ön yargı ve cehalettir. Devrimci özellikler barındıran son sayılarından birinde Müslüman bir âlimin açıkça ispat ettiğine göre
📖 Sayfa 55 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
İslâm, genel kabule kıyasla sanıldığı kadar yenilik düşmanı değildir. Birçoğunun İslâm'da "sine qua non"² olduğunu iddia ettiği ıslahatları gerçekleştirmek, bunu Hristiyanlıkta uygulamaktan çok daha kolaydır.
Arminius Vambery, tartışmalı siyasi kimliği bir tarafa Türk dünyasına duyduğu ilgi ve Türkoloji bilimine yaptığı katkılarla öne çıkmış Avrupalı şarkiyatçılardan birisidir.
📖 Sayfa 9 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
" Toplum ailelerden oluşur. Bu ailelerde erkekler, ruhlarını istedikleri kadar ilmi fetihlerle süslesinler, eğer bu kadınlarda
📖 Sayfa 39 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
eksikse, böyle bir aile toplumu ileriye götüremez. Çünkü toplumu oluşturan tüm unsurların aynı anda ilerlemesi gerekmektedir.
Kadınlar insanoğlunun anasıdır ve onların entelektüel yönden gelişmeleri bir toplumun mutluluğunun garantisidir. Kadın eğitimini yaygınlaştırmak amacıyla onların çeşitli bilim dallarıyla uğraşacakları mektepler açılmıştır. Türk kadınının sahip olduğu ruhun nitelikleri düşünüldüğünde, hala ilerleme aşamasında olduğuna şüphe yoktur."
Yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yaşanan ve Avrupa tarafından bir koz olarak kullanılacak Ermeni olaylarını, Avrupa basınında tarafsızca anlatan kişi de Vambery'ydi. Hiç çekinmeden, Osmanlı Devleti'nin haklılığını Avrupa gazetelerinde dile getiriyordu.
📖 Sayfa 9 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
"Osmanlı Türklerinin ilerlemesine engel olan şey ne din ne de ırkla ilgilidir. Asıl sorun, toplumun despot bir rejim altında ezilmesidir."
📖 Sayfa 14 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
#araştırma #inceleme #siyaset #politika #kitap #alıntı #kitapşuuru
(...) bu modern eğitim görmüş kadınlar, bir takım edepsiz ve terbiyesiz İstanbul kadınlarının "orta oyun" namıyla yaptıkları maskaralıklarını ve yanlış fikirlerini terk ederek Fransızca ve Türkçe kitapları okumaya ve yağmur yağması, gök gürlemesi, ay tutulması ve güneş tutulması gibi doğa olaylarının ne gibi bilimsel koşullarda oluştuğunu anlayarak kocakarı masallarından vazgeçmeye başlamışlardı. Eski fikirli yahut hiçbir fikri olmayan cahiller tarafından aşağılanmak ve kâfirlikle suçlanmak için daha ne lazımdır!
📖 Sayfa 71 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
O dönemde hükümet, beni kaçınılmaz bir ölümden kurtarmak için Hacı Mehmed Râşid Efendi adına resmî pasaport vermekten çekinmedi. Bir Hristiyan hükümet, başka bir dine mensup birine karşı kesinlikle bu kadar hoşgörülü olmazdı.
📖 Sayfa 31 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Sultan Abdülhamid'in Türkiye'de hüküm süren en gayretli hükümdarlardan biri olduğu su götürmez bir gerçektir. Batı'da bile basiret ve sabır bakımından onun eş değerini bulmak zordur. Ancak insanın karakteri hükümdarlık özelliklerini felç ediyorsa tüm bu avantajlar neye yarar?
📖 Sayfa 56 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Saray yavaş yavaş tüm gücü elinde toplamıştır. Karaktersiz ve yeteneksiz mahluklar tarafından desteklenen padişah tek başına hüküm sürmektedir.
📖 Sayfa 57 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Bir Doğu medeniyetinin, kendisine taban tabana zıt bir Batı medeniyetine dönüşümü tarihî süreçte yavaş yavaş ilerleme yolunu izlememiş, tabiri caizse ufak sıçramalar ve alelacele yapılmış ameliyatlarla gerçekleştirmiştir.
📖 Sayfa 21 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Yemeklerin seçiminden servisin yapılmasına kadar her şeyde, en katı Türk görgü kuralları uygulanmaya devam etti. Çünkü modayı takip etmek için sofraya bıçak ve çatal konulan ender sayıdaki evlerde bile hamur işi yiyecekler elle yenilirdi.
📖 Sayfa 20 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Söylenen ve söylenmeye devam eden binlerce vaade inanıp hayallere kapılmanın zamanı çoktan geçmiştir.
📖 Sayfa 92 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Yalnızca halkın entelektüel ve ahlaki durumunun tartışıldığı bir yerde, siyasi düşünceler epey tehlikeli rehberlerdir.
📖 Sayfa 17 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Tüm bunlara bir de eksik bilgi sorunu eklenirse, haksızlık ve karışıklık daha büyük ve belirgin hale gelir.
Fakat ıslahatları felce uğratan ve Türkiye’nin toparlanmasını engelleyen islam değildir,genel olarak dinin ta kendisidir.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
(...) Sultan Mahmud zamanında, düzenli ordunun kurulması vesilesiyle millî kıyafet yerini yarı Avrupai erkek kılık kıyafetine bırakmak zorunda kalmıştı. Yarı Avrupai dememin sebebi, yeni alınan kıyafetin kesiminin ve şeklinin, kendilerini rahat hissetme arzularını ele vermesiydi.
📖 Sayfa 20 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Beni en çok etkileyen şey, Türk halkının kendi tarihi ve İslam tarihi hakkında çok az şey bildiğini fark etmekti.
📖 Sayfa 22 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
İslam, milliyet fikrinden her zaman nefret etmiştir. Ona göre bütün müminler kardeştir ve hiçbir şeyin bölemeyeceği bir nevi cumhuriyet oluştururlar. Şark'taki Hristiyanlar da bu görüşün taraftarları arasında. Ancak Türkiye'nin yeni yola girmesinin ardından milliyetçilik fikrinin eksikliğini hisseden Rumlar, Slavlar, Rumenler ve diğer Hristiyanlar, emellerinin Batı tarafından desteklendiğini hissettikçe, Türklerin yerine onları koydular.
📖 Sayfa 24 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
İster sarayda, ister maliye nezaretinde, ister adliye nezaretinde, isterse umuru ticaret ve ziraat nezaretinde olsun her şey şeklen yeniydi ama eski ruh hüküm sürmeye devam etti.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Sadakatli Reşid Paşa, kesinlikle Batı'yı aldatmak niyetinde değildi çünkü tüm benliğiyle ülkesinin iyiliğini istiyordu. Ayrıca onu, İstanbul'dan aşina olduğum Boğaz'daki yalısına düşüncelere dalmış ve bitkin bir hâlde dönerken gördüğüm zaman, gözlerindeki hüzün, Türkiye'nin şu andaki makûs kaderini ortaya koyuyor gibiydi. Şöyle derdi: "Avrupa bize para, silah ve öğüt verir. Fakat en ziyade ihtiyaç duyduğumuz şey zamandır. Bize bu hazineyi verip vermeyeceğini hep beraber göreceğiz."
📖 Sayfa 20 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Yalnızca bir halkın entelektüel ve ahlaki durumunun tartışıldığı bir ortamda, siyasi düşünceler tehlikeli birer rehber olabilir.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Yalnızca bir halkın entelektüel ve ahlâkî durumunun tartışıldığı bir yerde, siyasi düşünceler epey tehlikeli rehberlerdir.
📖 Sayfa 17 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
İslam dininin, Hristiyan öğretiler kadar ilerlemeye karşı oolmadığını kabul etmemiz gerekir.
📖 Sayfa 51 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Kadının medenileşmesini geciktirmek ve daha da zorlaştırmak gerektiği kanısına vardılar. Kadına verilen eğitimin erkeğe verilenden hiç de aşağı kalır yanı olmayan Avrupa ve Amerika'da da durumu aynıydı. Sonunda kadın yazarlara, sanatçılara ve şairlere "mavi çoraplar" adı verildi.
📖 Sayfa 40 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Tarafsız bir şekilde düşünüldüğünde de anlaşıldığı üzere Türk kadınlarının durumları ve fikirleri ciddi surette bir inkılap yolundadır.
📖 Sayfa 80 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Pek çok erkek tanıdığım ve arkadaşım olmasına rağmen Türk evlerinde geçirdiğim iki yıl boyunca, sadece harem ile selamlık arasında bir tür iletişim aracı olan "dolap" aracılığıyla karşı cinsle zar zor bir iki kelime konuşabildim.
📖 Sayfa 33 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Sultan II. Mahmud'dan itibaren Osmanlı tahtına, mükellef olduğu vazifelerin büyüklüğüne tamamen uygun bir âdem çıktığı yoktur.
📖 Sayfa 89 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Pek çok erkek tanıdığım ve arkadaşım olmasına rağmen Türk evlerinde geçirdiğim iki yıl boyunca, sadece harem ile selamlık arasında bir tür iletişim aracı olan "dolap" aracılığıyla karşı cinsle zar zor bir iki kelime konuşabildim. Her şeye rağmen yine de gâvur olarak görülüyordum, üstelik gâvur sıfatı, Türk kadınının gözünde bağnaz bir molanınkinden bile daha korkunç bir şeydir.
📖 Sayfa 33 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Türkiye’de kadınların şu anki hayatları kırk yıl öncesine göre tamamen değişmiş görünüyor. Bu dönüşümde, dış etkenler kadar içten gelen bir şeylerin de etkili olduğunu söylemek yanlış olmaz. Kazanılan başarılar da, yirmi yıl önce kurulan genç kız mekteplerinin katkıları büyüktür. Pek çok önemli yerleşim yerinde kurulan bu mekteplere İstanbul’un hemen hemen her mahallesi rastlanır. Türklerin kadına eğitime nasıl baktıklarını bildiğim için ellerinde kitaplar ve defterlerle okula giden bir grup genç kızla karşılaşmak her defasında beni şaşırtmaya devam ediyor.
📖 Sayfa 37 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
O dönemde hükümet, beni kaçınılmaz bir ölümden kurtarmak için Hacı Mehmed Raşid Efendi adına resmi pasaport vermekten çekinmedi. Bir Hristiyan hükümet, başka bir dine mensup birine karşı kesinlikle bu kadar hoş görülü olmazdı.
📖 Sayfa 32 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Yarı Avrupai dememin sebebi, yeni alınan kıyafetin kesiminin ve şeklinin, kendilerini rahat hissetme arzularını ele vermesiydi. Birden fazla paşa ya da efendi, yeni frakın altına entari adı verilen geleneksel pamuklu doğu kıyafetini giymişti. Böylelikle dışarıdan Avrupalı görünseler de içlerinde Asyalı kalmaya devam ettiler; tıpkı günlük hayattaki diğer yeniliklerde olduğu gibi.
📖 Sayfa 20 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
"Osmanlı imparatorluğu'nu oluşturan çeşitli etnografik unsurları yüzünden tek bir siyasi çatı altında birleşmiş bir toplum yaratılamayacaktır."
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
40 yıl önce Türkçe olan Türklük kelimesi, kaba ve vahşi ile eş anlamlı bir hakaret olarak kabul edilirdi.
📖 Sayfa 24 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Entellektüel kültürümüzle tanışmış birkaç efendi dışında, İstanbul'daki Türk çevrelerinde, Türk Dili veya milliyeti konularıyla ciddi manada ilgilenen kimseyi bulamadım.
📖 Sayfa 25 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Türkiye'nin şimdiki felaketli halinden kurtulması için akıllıca ve işin her yönünü göz önüne alarak biraz ıslahat yapmaktan başka çaresi yoktur.
📖 Sayfa 89 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Çünkü bu ülke, çeşitliliğini yanı sıra özellikle Asya'da daha yaygın olan dini fanatizmden de mustariptir. Fakat ıslahatları felce uğratan ve Türkiye'nin toparlanmasını engelleyen İslam değildir, genel olarak dinin ta kendisidir.
📖 Sayfa 54 · 19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery
Sıkça Sorulan Sorular
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi kimin eseridir?
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, Arminius Vambery tarafından yazılmıştır. Türkçeye Murat Çaylı, Emre Özsoy çevirmiştir.
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi kaç sayfadır?
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi, 130 sayfadır (SELENGE YAYINLARI baskısı).
19. Yüzyıl Türkiyesi ve Türk Modernleşmesi'nin en ünlü sözü nedir?
“Bilim adı altında verilen şey din bilgisinden ibaretti. Çocuklara Kur'an okuma ve Türkçe yazma eğitimi verilirdi. Ayrıca Orta Çağ skolastizmini çağrıştıran aritmetik, mantık ve diğer bilim dalları öğretilirdi.”