Hititler, tarih okurlarının yakından tanıdığı, Birgit Brandau, Hartmut Schickert'in kaleme aldığı eserlerden biridir. Arkadaş Yayınları baskısıyla 344 sayfadır. Okurların yıllar içinde biriktirdiği en sevilen sözler burada bir arada.
Hititler'den En Beğenilen Alıntılar
Bir zamanlar bu kent küçük vadinin ardındaki yamaç ve tepelerin eteklerine kadar uzanıyordu ve en az 800 yıl ayakta kalmıştı; Bu kentin en büyük hükümdarları en güçlü dönemlerinde, Küçük Asya'nın batı kıyılarından Kafkaslar'a, Karadeniz'in kuzeyindeki dağlardan Suriye içlerine ve Mısır'la ortak bir sınırın bulunduğu Lübnan'a dek uzanan bir imparatorluğu yönetiyorlardı.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Yeni bulgulara göre Troia'nın, Yunanistan'ın değil Anadolu'nun kültürel bölgesine dahil olduğuna, gerek kamu gerekse bilim dünyası henüz alışamadı."
📖 Sayfa 303 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hattuşa Ülkesi'nde çok sayıda Hurri yaşıyordu. Bugün olduğu gibi, o zamanlar da kişi adları vatandaşlık konusunda yeterli ipucu sayılmıyordu; örneğin Cem Özdemir adında bir Alman, Reinhold Messmer adında bir İtalyan ya da Christine Trautmann adında bir Fransız görmek olasıdır.
📖 Sayfa 128 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hititler karada ne kadar güçlüyse, Akhalar da denizde o kadar iddialıydı.
📖 Sayfa 120 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Bir konudan çok eminiz: Her ne kadar kökenleri aydınlatılmamış olsa da, Moğol bozkırlarından, doğunun çöllerinden ya da Pers dağlarından gelmedikleri kesin. Onlar -dilbilimsel açıdan- daha çok bizim yakın akrabalarımız.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Örneğin, Ankara'nın yaklaşık 165 km doğusundaki Alacahöyük'ün yetenekli demirci ustaları, bugün bile göz kamaştıran güzellikte, kültsel ya da kült dışı objeler yaratmıştı. Buraya Geç Kalkolitik Dönem'den beri küçük ama muhtemelen dikkate değer bir krallığın merkezi kurulmuştu. Bu kentin sakinleri, o zaman için pek de ender bir uygulama sayılmayan, soylu ölülerin mezarlarına değerli hazineler koyma geleneğini benimsemişlerdi.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Romalıların kullandığı Asya adının kökeni Luvice Assuva'ya dayanmaktadır.
📖 Sayfa 122 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit kuşatmalarının her zaman "altı ay" sürmüş olması, altı sayısının herhangi bir gizemli niteliğinden kaynaklanmıyor. "Altı ay", aslında "yaz mevsimi boyunca" diye çevrilebilir; "başka bir şeyin yapılamayacağı bir dönem" anlamında.
📖 Sayfa 45 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Anadolu'nun batı kıyıları, Hitit-Luvi ve Erken Yunan kültürlerinin kesiştiği yerdi.
📖 Sayfa 197 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Taze sebze yelpazesi, modern Anadolulularınki kadar zengin değildi. Doğal olarak, daha sonraları Amerika'dan bize gelen sebze türleri (domates, patates, biber) henüz bilinmiyordu.
📖 Sayfa 85 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Aslında Hititler güneye doğru çıktıkları seferleri daha uzun bir süreye yayabilirlerdi; ancak uygulamada, bir an önce yurdun yolunu tutmaları gerekiyordu: Dağlardan geçen yollar --ki İç Anadolu'nun dört bir yanı dağlarla çevrilidir --ilk yağışlarda çamura bulanır ya da kar altında kalarak geçit vermezdi.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Bergama, Efes, Milet, Ayvalık, Çeşme, Kuşadası, Altınkum, Bodrum, belki de Midilli, Sakız ve Sisam adaları: Güneşe tapan, kültür bilincine sahip gezginler için tatil kataloğunu andıran bir liste, aslında Hititlerin Arzava Ülkeleri olarak nitelediği bölgenin kentleriydi. Bugün charter uçakla İzmir'e uçanlar, kendilerini doğruca Arzava Ülkeleri'nin eski merkezi Mira Ülkesi'nde bulurlar.
📖 Sayfa 196 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hititlerin ne tür bir salgınla karşı karşıya kaldıkları bilinmiyor; kayıtlarda hastalığın belirtilerine değinilmiyor. Gelişmiş bir hijyen anlayışına, planlı temiz ve atık su sistemine sahip Hititlerin, kolera ya da tifo gibi kirli su yoluyla bulaşan bir hastalığın pençesine düşmüş olmaları zayıf bir olasılık.
📖 Sayfa 202 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Siyasi propaganda amacıyla tarihin olumlu yanlarını yazmak ya da daha da ileriye giderek tarihi saptırmak, tanrının her şeyi bildiğine inanan Hititlerde pek anlam taşımıyordu.
📖 Sayfa 75 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
İki taraf kendi derdine düştüğünde, üçüncüye gün doğar.
📖 Sayfa 123 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Ölüler kaba taşlarla örülü mezar odalarında, dizleri karınlarına çekilmiş biçimde armağanlarla birlikte gömülürdü. Mezar odalarının üstü düz tahtalarla kapatılır ve sıkıca toprakla örtülürdü. Mezar odasının dışına ise, sahibini ölümünden sonra da koruması için, ölenin köpeği gömülürdü.
📖 Sayfa 17 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Evlilik dışı ya da evlilik öncesi cinsel ilişki de yüz kızartıcı bir durum sayılmıyordu ve fahişeler, özellikle de tapınak fahişeleri, belli bir saygınlığa sahipti. (sadece Hititlerde değil).
📖 Sayfa 148 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Kısacası Hitit mahkemeleri halka açıktı, herkes eşitti ve yargıç tarafsız ve dürüst olmak zorundaydı; ekmek ve bira gibi en masum armağanları bile kabul etmek yasaktı. Tüm tanık ifadeleri günümüzde de olduğu gibi kayda geçirilirdi.
📖 Sayfa 150 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Ülkenin hukuk sorunlarıyla karar verecek olan sen, kararını iyi ver. Ekmek ve bira uğruna,(kararlarını) onun (suçlunun) hanesi, biraderi, karısı, bir aile bireyi, sülalesi, hısım ya da dostları lehine çevirme. Haklı bir davayı haksıza, haksız bir davayı haklıya çevirme.
📖 Sayfa 149 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Karının kız kardeşi, kız kardeşinin akrabaları ya da kuzeni yanına gelirse onlara yiyecek ve içecek ver. Yiyin, için eğlenin! Ama onları arzulamayasın... Bu konu senin için yemine bağlansın." -Şuppiluliuma
📖 Sayfa 155 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Ekmek yiyecek, su içeceksin" diye bir deyiş vardır Hititlerde. Bu sözle, karşılarındaki kişiye hiçbir şeyden yoksun kalmaması dileğinde bulunurlar. (Buna karşılık, mahkeme tutanaklarında gerçek asgari gıda gereksinimi "ekmek ve bira" olarak ifade edilir.) Belli ki su sıkıntısı çekilmiyordu Hattuşa'da; ekmek için de yeterince önlem alınmıştı: Hititler öyle biyük miktarda tahıl depoluyorlardı ki, kentlilerin günlük gıda maddelerini sağlayan çevre köylüler tek başlarına bunu sağlayamazlardı.
📖 Sayfa 190 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Büyük kralın yasal eşinden doğma oğullar "birinci dereceden" prenslerdi. Bu birliktelikten hiç oğul doğmamışsa, taht için "ikinci dereceden" yani büyük kralın bir harem kadınından doğma oğlu gündeme geliyordu. Bunların dışında kalan, kralın daha düşük sınıftan bir kadınla ilişkisinden olma oğullar, daha baştan tahta aday olamıyordu. "Üçüncü dereceden" adaylar, birinci dereceden prenseslerin kocaları yani büyük kral ve kraliçenin damatlarıydı.
📖 Sayfa 97 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit inancına göre, savaşlarda en yüksek tanrılar (ya da hükümdarın koruyucu tanrısı) orduya ya da kumandan olarak büyük krala önderlik eder ve kazanmasını sağlardı.
📖 Sayfa 66 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Onlar da yürüttükleri milyarlık seçim kampanyaları sonunda başa geçtiklerinde, pil değiştirir gibi siyasi programın birini alıp yerine benzerini koyuyorlardı.
📖 Sayfa 106 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
İnsancıl bir inanç sistemi: İsrailoğulları ile Ururur halkının ...... yani şu Hititlerin torunlarının barış içinde bir arada yaşadıklarını düşünürsek, sonuçta başka tanrılara yer vermeyen Mısır kökenli tektanrı inancının daha baskın çıkması, hatta üç dünya dini şeklinde kendini kabul ettirmesi şaşırtıcıdır.
📖 Sayfa 205 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit hukukunda, davayı üst mahkemeye sevketme anlayışı da vardı. İki dünyevi mahkemenin yanında bir de göksel mahkeme söz konusuydu: Yasalar tanrılar tarafından getirilmişti ve insan olsun hayvan olsun, herkes buna uymak zorundaydı.
📖 Sayfa 151 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Surların dışında su deposu gerekse kente girilmesini engelleyici hendek görevi gören yapay göletler vardı. Kent sakinlerinin içme suyu, kilden yapılmış borularla kente getiriliyordu. Bu su ayrıca, arkeologların açığa çıkardığı oturaklı banyo küvetlerini doldurmak için de kullanılıyordu. Bunun dışında, kent gelişkin bir atık su sistemine sahipti. Hititler, en azından yüksek tabakadakiler, temizliğe düşkündü.
📖 Sayfa 59 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Dünyevi adaletin pençesinden kurtulanlar, tanrıların gazabından kurtulamıyordu çünkü onları yanıltmak mümkün değildi; her şeyi bilirlerdi ve onlardan kimse kaçamazdı. Üstelik insan yargıçlar kadar merhametli de değillerdi: Ne yapacakları hiç belli olmazdı, tüm soyu sorumlu tutabilirlerdi. Yeminini ya da yaptığı antlaşmayı bozanlar, çocuklarının çocuklarını bile etkileyen bir ceza bekleyebilirdi.
📖 Sayfa 151 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
" Ekmek yiyecek, su içeceksin" diye bir deyiş vardır Hititlerde. Bu sözle, karşılarındaki kişiye hiçbir şeyden yoksun kalmaması dileğinde bulunurlar.
📖 Sayfa 190 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Tam anlamıyla gökten inmişti bu demir: Bazı meteorlar neredeyse tümüyle demir-nikel alaşımından oluşur. Bu nedenle Mısırlıların demire "göğün armağanı", Sümerlerinse "göğün madeni" demelerine şaşmamak gerek.
📖 Sayfa 214 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Her kim kirlenmişse (soyut anlamda da), hem yıkanmak hem de mistik maddelerle arınmak zorundaydı. Bedenden atılan her türlü madde kirli sayılıyordu; örneğin cinsel ilişkide bulunan bir kişi, gerekli arınma işlemleri yapılmadan asla tanrıların önüne çıkamazdı.
📖 Sayfa 72 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hititler aynı zamanda çok da pragmatik düşünüyorlardı: Acil durumlarda, tüm tanrıları kapsayacak biçimde "Tüm fırtına tanrılarına!" seslenilebiliyordu; böylelikle hiçbirinin unutulmadığından emin olunuyordu.
📖 Sayfa 67 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Bir ailenin geçimini sağlayan kişiyi öldüren katil, artık o ailenin -en iyi şekilde- bakımını üstlenmek zorundaydı.
📖 Sayfa 145 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Madem ki Ramses parlak bir şekilde galip gelmişti, o zaman Amurru ve Kadeş, vasal devlet olarak vergilerini niçin Hattuşa'ya ödüyordu? İşte bu soruyu sormak kimsenin aklına gelmemiştir.
📖 Sayfa 235 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Sığır, at, koyun ya da daha küçük hayvanlarla cinsel ilişki (sodomi) konulu birkaç madde de vardır. Bu suç, eğer kral merhamet göstermezse, ölümle cezalandırılırdı. Öldürülmeyenler de artık kralın önüne çıkamazdı. ( Yakalanan kişi krala yaklaşamaz ve rahip olamazdı.)
📖 Sayfa 149 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
İlyada'da geçen Olympos tanrılarından hiç söz etmeyelim: Bencillikleri yüzünden insanoğlullarını acımasız anlamsız savaşlara sürükler bu tanrılar.
📖 Sayfa 326 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Tanrı adil olanın acılarına doğrudan çözüm getirmez; sadece Eyub'a, tanrının planlarını anlamaya kadir olmadığını anımsatır. Tanrının dünyayı sevk ve idaresinde güttüğü amaç insanın bilgisine açık değildir. O zaman Eyub aciz bir şekilde tanrı iradesine boyun eğer."
📖 Sayfa 204 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hititler kendi imparatorluklarına istihdam etmek üzere fethettikleri yerlerdeki nüfusun bir kısmını da zorla yanlarında götürmüşlerdir.
📖 Sayfa 91 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Şimdiye kadar Hititlerde makarna türü gıdalara rastlanmamıştır. Ekmek ve tahıl, Hitit mutfağının doyurucu ve bol karbonhidratlı temelini oluşturuyordu.
📖 Sayfa 83 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit saldırılarındaki çeviklik, yetkinlik ve şaşırtma taktiği, bu saldırılardan duyulan korkuyu haklı çıkarıyordu. Sürekli devinim içinde olmaya dayalı taktikleriyle, düşmanlarından daha üstün konumdaydılar.
📖 Sayfa 49 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hattuşili ve Hattuşa'nın diğer erken dönem hükümdarları, İngilizlerin hit and run (vur kaç) olarak adlandırdıkları bu saldırı benzeri eylemlerle, pek de hoş olmayan ve etkisi binlerce yıldır süren kötü bir şöhretin temellerini atmışlardı.
📖 Sayfa 48 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Asurlular buralarda ticaret kolonileri kurmuşlardı çünkü Anadolu'da bol bulunan bakır, gümüş, altın ve değerli taşlarla yakından ilgileniyorlardı. Onlar da karşılığında kalay, değerli kumaş ve benzeri değerli mallar sunuyorlardı.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Öğrenmeye çok yatkındılar; hem zaten yeni değerleri öz değerleriyle kaynaştırıp bir senteze ulaşmışlarsa, bu bir kusur değil, erdemdem sayılmalıdır. İşte bu insanlar bunu başarmıştı.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Bu yerin içrek (ezoterik) duygulara yabancı olan bizleri bile etkileyen gizemli bir havası var.
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
İmparatorluğun ekonomik temeli doğal olarak tarıma dayanıyordu. Çok iyi işleyen bir dış ticaret sistemine ve lüks tüketim ürünleri üreten üst düzeyde gelişmiş el sanatlarına karşın, dönemin tüm kültürlerinde başlıca geçim kaynağı tarımdı.
📖 Sayfa 92 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit inancının temelini oluşturan karşılıklı ilişki anlayışı sergilenmektedir: İnsanlar tanrılara hizmet eder, tanrılar da insanlara.
📖 Sayfa 204 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit inancı "temelde bir doğa dininden başka bir şey değildir."
📖 Sayfa 62 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
MÖ 8. ya da 7. yüzyıla gelindiğinde, Anadolu'nun o zamanki efendileri olan Lidlerin ve Friglerin ana tanrıçası Kybele olarak nam salmıştır. Daha sonraki tarihlerde ana tanrıça kültü Roma'ya bile ulaşmıştır.
📖 Sayfa 66 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Tahıl ve suyun yanında en önemli gıda maddesi süttü: Taze süt, ballı süt, koyu süzme yoğurt, inek, koyun, keçi sütünden üretilen peynir en sevilen süt ürünleriydi. -- Hititlerin süt ürünleri tüketimi, Alp ülkeleri tarım bakanlarının sevinçten gözlerini yaşartacak düzeydeydi.
📖 Sayfa 86 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hitit ceza hukuku aslında çok basit ve bugünkü ölçülerimizle sağduyulu bir ilkeye dayanıyordu: Verilen zararı karşılamak ve işlenen suça göre tazminat vermek.
📖 Sayfa 146 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hiksoslar, Nil deltasının doğusunda kalan başkentleri Avaris'ten, sadece Mısır'a değil, Filistin ve Suriye'nin de büyük bir kısmına hükmediyorlardı. Tunç Çağı'nın en belirgin silahı olan atlı savaş arabasını Nil vadisine getirenler de onlardı.
📖 Sayfa 112 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Uzunluğu 1000 kilometre, eni ise 10-20 kilometre arasındaydı: Tunç Çağı'nın en ünlü ülkesi Mısır, en ilginç coğrafi yapıya da sahipti. Mısır'ın doğal özellikleri --çölün ortasından geçen ince-uzun ve bereketli Nil vadisi--ülkenin hem talihi, hem de kaderiydi.
📖 Sayfa 112 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Nil ve aşağı Fırat-Dicle boylarında, MÖ 3000'lerden başlayarak ilk düzenli devlet yapıları oluşmaya başlamıştı. Yazının bulunmasıyla da, kâh hiyeroglif kâh çiviyazısı yardımıyla, insan topluluklarını giderek karmaşıklaşan bir düzene sokmak için belirleyici adımlar atılmıştı.
📖 Sayfa 109 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Herhalde hiçbirimiz Hitit ziyafet sofrasında yabancılık çekmeyiz; vejetaryenler bile, et yemekleri grubunu atlayarak böyle bir şölenin tadını çıkarabilir.
📖 Sayfa 87 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Eğer bir adam boğa çalarsa (annesini emen yavru, boğa sayılmaz; bir yaşındaki sığır da boğa sayılmaz ama iki yaşındaki sığır bir boğadır artık) eskiden 30 sığır verirdi, artık 15 sığır verecek: iki yaşında 5 sığır, bir yaşında 5 sığır ve 5 dana."
📖 Sayfa 144 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Aynı şekilde, modern beslenme biliminin bize salık verdiği yeşil yapraklı sebzeler (yeşil lahana, ıspanak, pazı) ve lahana ile kıvırcık, marul gibi her türlü salata bitkileri de tanınmıyordu. Geriye soğan, pırasa, salatalık ve çeşitli baklagiller (bezelye, kuru fasulye, mercimek) ile nohut kalıyordu.
📖 Sayfa 85 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Ülkenin hukuk sorunlarıyla ilgili karar verecek olan sen, kararını iyi ver.
📖 Sayfa 149 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Ekmek ve bira uğruna, kararlarını suçlunun hanesi, biraderi, karısı, bir aile bireyi, sülalesi, hısım ya da dostları lehine çevirme. Haklı bir davayı haksıza, haksız bir davayı haklıya çevirme.
Karar veremediğin bir davayı efendinin, kralın önüne getir ki kararı kral versin." - II. Tuthaliya
Tecavüz olaylarında olayın yaşandığı mekan belirleyiciydi: "Dağda" gerçekleşmişse erkek suçluydu, evde gerçekleşmişse kadın. Ev ortamında bu olayın kadının istemi dışında gerçekleşemeyeceği düşünülüyordu herhalde.
📖 Sayfa 148 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
"Hititler şahinden kaçan çil yavruları değildir." (Şuppiluliuma burada, firavun için kullanılan geleneksel 'horus' yani şahin sıfatına dokundurmaktadır inceden.)
📖 Sayfa 171 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Hititler, Orta Çağ Avrupa'sının herhangi bir kentinden çok daha üstün bir düzeydeydi. Yaşamsal önem taşıyan su konusunda çok şanslı olmayan ülkelerden gelen ziyaretçilere Hattuşa herhalde cennet gibi geliyordu.
📖 Sayfa 190 · Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert
Sıkça Sorulan Sorular
Hititler kimin eseridir?
Hititler, Birgit Brandau, Hartmut Schickert tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2011'de yayımlanmıştır. Türkçeye Nazife Mertoğlu çevirmiştir.
Hititler kaç sayfadır?
Hititler, 344 sayfadır (Arkadaş Yayınları baskısı).
Hititler'in en ünlü sözü nedir?
“Bir zamanlar bu kent küçük vadinin ardındaki yamaç ve tepelerin eteklerine kadar uzanıyordu ve en az 800 yıl ayakta kalmıştı; Bu kentin en büyük hükümdarları en güçlü dönemlerinde, Küçük Asya'nın batı kıyılarından Kafkaslar'a, Karadeniz'in kuzeyindeki dağlardan Suriye içlerine ve Mısır'la ortak bir sınırın bulunduğu Lübnan'a dek uzanan bir imparatorluğu yönetiyorlardı.”