2020 tarihli Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina'nın en bilinen eserlerinden biridir. Litera Yayıncılık baskısıyla 264 sayfadır. Sayfa sayfa işaretlenen bu sözler, okurların favorilerini yansıtıyor.
Poetika / Kitabu'ş Şifa'dan En Beğenilen Alıntılar
İbn Nedim, İskender Afrodisias'ı anlattığı bölümde Yahya b. Adi'den şöyle bir rivayette bulunur: İshak (b. Huneyn) çevirisiyle (Aristoteles'in) Sofistik çürütmeler, Retorik ve Poetika metinlerini (faks) (içeren yazma nüshaları) 50 dinara (kendisi de mütercim olan) İbrahim b. Abdullah'tan satın almak istedim ama o satmadı ve ölmezden önce onları yaktı."
📖 Sayfa 14 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Sözün en anlaşılırı ve üstünü, açıklıkla (serahetle, netlikle) ifade edilenidir. Açıklık (serahet), normal hakiki lafızlarla (onları kullanmakla) olur; diğer lafız kullanımları ise anlatım (tefhim, manayı ifade) için değil, eğretilemeli (müstear) lafızlar gibi (insanların) hoşuna gitmesi için söylenenlere girer; ki böylece söz, latif ve edebi hale gelir.
Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Retorik'in (Hitabet in) genel olarak giriş (sadr), anlatı (iktisas), doğrulama (tasdik) ve sonuç (hâtime) gibi parçaları (bölümleri) vardır,
Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
İbn Sina'nın, Şifa-Şiir'iyle birlikte İslam dünyasında bir bütün olarak Aristoteles' in Poetika'sına telhis türünde ilk defa tam bir şerh yazılmış olmaktadır.
📖 Sayfa 17 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
İnsanların taklitten hoşlanmalarının bir delili de (dışarıda, canlı olarak) görseler kendilerinden rahatsızlık duyacakları, tiksinilen ve çirkin görülen hayvanların nakşedilmiş resimlerini/suretlerini temaşa etmekten haz almalarıdır. Demek ki burada insanların hoşuna giden ne resmin kendisi ne de nakşedilen şeydir; aksine bir şeyin iyi bir şekilde taklit edilmiş olmasıdır.
📖 Sayfa 90 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
[3] Hayal oluşturucu (muhayyil), nefsin düşünüp taşınmaksızın, bir fikir ve tercihte bulunmaksızın kendisine boyun eğerek (bazı) şeylere karşı olumlu (inbisåt), (bazı) şeylere karşı ise olumsuz (inkibâz) yönde duygulandığı sözdür (kelâmdır). Kısacası, söylenen ister tasdik edilsin/ doğrulansın ister tasdik edilmesin, nefsin kendisinden fikirsel/ düşünsel, kognitif olarak değil nefsani/ psikolojik bir etkilenim (infial) ile etkilendiği sözdür.
📖 Sayfa 46 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Murassa olarak adlandırılan nazım (aşağıdaki) söz gibidir :
📖 Sayfa 54 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Onu kaybettikten sonra kesmez oldu kılıcın ağzı,
Onun hicranından sonra yaralamaz oldu mızrağın ucu!
İbn Sina da Hikmet' ül - Aruzziye 'nin şiire hasredilmiş olan kısmının, özellikle Yunan şiir türleri ve tanıtımları bölümünü Farabi'nin bu eserinden faydalanarak yazmış ve sonrasında bu kısmı Şifa'nın bu Poetika - Şiir kitabının başına, birinci fasıl olarak, ufak müdahalelerle aynen koymuştur ve 22. paragraftan başlayan ikinci fasılla birlikte Aristotales'in Poetika metnini izlemeye başlamıştır...
📖 Sayfa 16 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
İşte bunlar, lafızların lafız olmaları açısından uyumlarının/ benzeşimlerinin (teşakül) örnekleridir.
📖 Sayfa 56 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Her insan, erdemin (faziletin) ahlak (hulk, ahlaki bir yapı) olduğunun şuurunda olmaz; aksine erdemin, eylemler (bir tür eylem) olduğunu zanneder.
Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
O'nu kaybettikten sonra kesmez oldu kılıcın ağzı,
📖 Sayfa 54 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
O'nun hicranından sonra yaralamaz oldu mızrağın ucu!
Bu yüzden insanların nakşedilmiş resimlerden duydukları sevinç, bunların, yaratılmışlardan neyin resimleri/misalleri olduklarını hissettikleri zaman çoğalır; öncesinde bunu (çizilen resmin neyin temsili/benzeri olduğunu) hissedemezlerse aldıkları haz tam olmaz; aksine bu durumda ancak sadece nakış/çizim, nakşın niteliği, kompozisyonu (vaz'ı) vb. hususlardan aldıkları hazza yakın bir haz alırlar.
📖 Sayfa 90 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Zira tragedya, insanların kendilerini taklit etmek değil, onların karakterlerini (âdât, alışkılarını), eylemlerini, yaşam tarzlarını (cihetu hayât) ve mutluluklarını taklit etmektir. Tragedyadaki konuşma (kelâm), ahlaktan ziyade (ahlaki erdemlerden daha çok) eylemler hakkındadır.
Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Tragedya, tek tek tikel bir erdeme hasredilmeksizin ama bu tikel erdemlerde tesirli ve belirleyici olan, mertebesi yüksek, erdemi tam- yetkin olan büyük bir eylemin, tam uygun bir dil kullanılarak, meleke veya ahlak yoluyla değil eylem yoluyla, insanların psikolojilerinin, acıma ve korku duyguları ile kendisinden etkileneceği bir şekilde taklit edilmesidir.
📖 Sayfa 25 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
retorik tasdiki kullanırken, şiir tahyili kullanır.
📖 Sayfa 50 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Zira bir sözün tasdik edilen (ettirici) olması ile hayal edilen (ettirici) olması farklı şeylerdir. Nitekim herhangi bir söz tasdik edilebilir fakat ondan etkilenilmeyebilir. Defalarca hatta farklı şekillerde söylense de durum değişmeyebilir.44
📖 Sayfa 46 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
44 Bedevi neşrine göre ise çeviri şöyle olabilir: Defalarca hatta farklı şekillerde söylenildiğinde nefs ondan etkileniyorsa tasdik nedeniyle değil tahyil nedeniyledir.
Zira eğitim öğrenim, aslında ruhun, zihnin sahifelerine bir şeylerin resmini çizmektir.
Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Tahyil bir boyun eğmedirl karar kılmadır (iz'ân), tasdik de boyun eğmedir fakat tahyil, sözün kendisini beğenerek ve ondan haz alarak karar kılmadır (iz'an). Tasdik ise bir şeyin söylenildiği gibi olduğunu kabul konusunda karar kılmadır. O halde, tahyîli gerçekleştiren, olduğu (dile getirildiği) hâli ile sözdür, tasdiki gerçekleştiren şey ise söylenen (sözle kastedilen) şey itibariyle sözdür, dolayısıyla tasdikte söylenen şeye (anlamsal içeriğe) bakılır.
📖 Sayfa 48 · Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina
Sıkça Sorulan Sorular
Poetika / Kitabu'ş Şifa kimin eseridir?
Poetika / Kitabu'ş Şifa, İbn-i Sina tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır. Türkçeye Ferruh Özpilavcı çevirmiştir.
Poetika / Kitabu'ş Şifa kaç sayfadır?
Poetika / Kitabu'ş Şifa, 264 sayfadır (Litera Yayıncılık baskısı).
Poetika / Kitabu'ş Şifa'nın en ünlü sözü nedir?
“İbn Nedim, İskender Afrodisias'ı anlattığı bölümde Yahya b. Adi'den şöyle bir rivayette bulunur: İshak (b. Huneyn) çevirisiyle (Aristoteles'in) Sofistik çürütmeler, Retorik ve Poetika metinlerini (faks) (içeren yazma nüshaları) 50 dinara (kendisi de mütercim olan) İbrahim b. Abdullah'tan satın almak istedim ama o satmadı ve ölmezden önce onları yaktı."”