
Sâmiha Ayverdi'nin imzasını taşıyan Hatıralarla Başbaşa, Anı-Mektup-Günlük alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Kubbealtı Neşriyatı etiketiyle yayımlanmıştır. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Hatıralarla Başbaşa'dan En Beğenilen Alıntılar
İhtiyarın gence bakarak “dünkü ben” demesi mühim değildi; fakat gencin ihtiyara, nazar edip, onda gelecek günlerini görmesi ve “yarınki ben” diyerek düşünce ve duygularına çeki-düzen vermesi çok mühimdi.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Başını kitaplardan kaldırmıyor, az konuşuyor, gezip tozmaktan hoşlanmıyorsa, bütün bu eksiklikler, sahip olduğu fazlalıkların yanında ağıza almaya değer mi?
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Ne çâre ki şu gökkubbe altında Müslüman - Türk, her zaman yalnız her zaman garip! Hattâ, değil âlem halkı, kendi bile değerinden, dünyâlara sığmayan şânından şerefinden gafil ve habersiz!
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Bazı ziyaretçileri: “Zehra Anne, kırmamak bir dereceye kadar kolay ama kırılmamak güç…kötü söze nasıl gücenilmez?” dedikleri zaman gülümser “Kızım, Allah bir!” derdi.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Mazi, akıl danışılacak en doğru sözlü ve tecrübeli bir dosttur.
📖 Sayfa 11 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Beşikle mezar arasındaki kısacık zamanı, bu insan olma ve insanlığa layık bir hayat sürme fırsatını: <<Ben, ben!>> diyerek ziyân edene acınmaz mıydı? İnsanın insan olup, kendisinin de dünyanın da yüzünü güldürecek imkanın eşiğine gelmişken, benlik çengelinde tepe aşağı asılı kalması ne hazindi.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Dünyanın yüzünü güldürenlerin, bu birlik durağına ulaşanlar, Hakk'ı halkta; halkı Hak'da arama ve görme saadetine erenler olduğunu bir bilsek, ah bir bilsek...
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Çâresizlikler, belki ilk hamlede şuûru ayaklandırmaz. Zira hayat ve bekāyı tehdit eden tehlikeleri, daha evvel insiyaklar haber alıp müdâfaa reaksiyonlarını, bir tabiat icâbı sâdeliği ile tezgahladıktan sonra vazîfeyi şuûra devreder."
📖 Sayfa 9 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Mâzi, akıl danışılacak en doğru sözlü ve tecrübeli bir dosttur."
📖 Sayfa 11 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Aynada kendini görmek ne de kolay. Bir de insanoğluna içini, o bir türlü görmek istemediği ve göremediği içini de gösterecek bir ayna olsa.. Galiba ona da gönül aynası, basîret aynası diyorlar.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Söz, yani kâl, ilim veyâ san'ata da süslenip bezenmiş olsa gene de cansız bir heykel gibidir. Hâl ise şekilden de cisimden de mahrum dahî bulunsa insanoğluna sessiz sedâsız çarpan ve ruhları avucu içine alan gözle görülmez mânevî dalgalardır.
📖 Sayfa 180 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Türk milleti nereden nereye geldiğinin şuûruna bir varabilse, uyanması hem güç değil hem de mukadderdir. Ama bunu bir bilsek...
📖 Sayfa 135 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Kronik ve yıllıklara dayanan tarihî bilgilerde, daima gerçeklerle efsâneler yan yana yürümüştür. Ama şu var ki bu efsâneler hangi devre âitse o devrin görüş ve anlayışını aksettirmesi bakımımdan mühimdir."
📖 Sayfa 127 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Kabahat şark rûhunun ve şark medeniyetinin kendisinde miydi, yoksa şarkı sarmış olan cehâlette miydi? Güneşin ve gölgenin sağı solu olmadığı gibi, bilginin ve cehlin de ciheti, doğusu batısı olmazdı."
📖 Sayfa 11 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Ne ki; Türk'ün büyük felâketi, toprak kaybı değil, hars ve iman kaybı idi.
📖 Sayfa 70 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Mâzi, akıl danışılacak en doğru sözlü ve tecrübeli bir dosttur. Şu halde bugün de, kuvvet, şevk ve hayat kaynağımızın kendi öz değerlerimiz olduğunu unutmamak, bizim için bir ölüm-kalım mâcerâsı olsa gerek."
📖 Sayfa 11 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Unutmak, beşerin hem derdi, hem devâsı değil mi?"
📖 Sayfa 50 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
İç kontrolünü kaybeden insanoğlu, kendi zekasının gururu olan icatları ile öyle sarhoş olmuş ve bunlara o mertebe yüz vermiştir ki nihayet yonttuğu puta tapmaktan başka çaresi kalmamıştır.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Zavallı Türk gençliği, kendisine kıyan günahkârları alkışlamakta devâm ettirilip, sahte mâbutlara tapmak vatan borcu sayıldıkça, uyanış ve diriliş saatinin çalmakta olduğu nasıl düşünülebilir?...
📖 Sayfa 54 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi

Dil ne kadar güzel sözler söylerse söylesin, fiil ve hareketlerin tesîri ile asla yarışamaz.
📖 Sayfa 87 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Başka milletler kendilerine düzmece tarih hazırlarken Türk, aslan yapılı geçmişini diri diri kefenleyip gömmeğe uğraşıyor.
📖 Sayfa 70 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Türk coğrafyası Bağdat'ı kaybetti, fakat Fuzûlî, bu milletin irfan ve sanat haritası içinde ilelebet yaşayacaktır. Şu halde kılıcın zaferinden de mühim ve devamlı olan, kalemin muzafferiyetidir."
📖 Sayfa 204 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Maddeciliğin hâkimiyet kurduğu yerde hikmet ve irfâna hayat hakkı kalmamış demektir"
📖 Sayfa 59 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Dış tabiat planında başka milletler örnek alınabilir. Fakat kültür ve medeniyet müesseselerinde tırpan atarak, yabancı kaynaklardan alınan ilhamla yapılacak hareketler ise milli bir felaket olur.
📖 Sayfa 15 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Unutmak, beşerin hem derdi, hem devası değil mi?..
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
İnanmak lazım ki devletin öğretmen sınıfına yapacağı fedakarlık, asla ziyan değildir. Aksine bu, tarlaya atılan tek buğday tanesinin başak olup bire kırk, elli vermesi gibidir.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Yüzyıllar boyu, askeri ve siyasi güçlerine rağmen bizi cihan haritasından silemeyen uzak yakın dünya devletleri, dilimize ve dolayısıyla edebiyat, tarih ve iftiharlarımıza karşı, içten ve dıştan açtıkları sistemli savaşla, elhak, zafere ermiş, Türklüğün haline ve geleceğine en büyük darbeyi vurmuş sayılabilirler.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Türkler, İslam dininin tesiri ile gerilemedi. İslam imanının zayıflaması ve ona bağlı olan müesseselerin birlik ve beraberliğinin yıkılması, müşterek prensiplerin ve elele hareket gücünün kaybolmuş bulunması ile tuz-buz oldu.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
İnsan, ancak iman ve muhabbet potası içinde bir bütün olarak ele alınıp manevi şeklini, nizam ve düzenini bulabilirdi.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Neslimizin, okumuşunda okumamışında eksik olan bir şey vardı. Milli heyecan ve milli gurur.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Acaba bizim garblılaşmağa mı, yoksa oluş ve yükseliş devirlerimizin zihnî ve ruhî dinamizmini dış tabîat bilgileriyle takviye edip millî bir kalıp içinde ihyâ etmeye mi ihtiyâcımız vardı?
📖 Sayfa 15 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Belki türklük için büyük olduğu kadar hazin de olan tehlike, adı adımıza benzeyen, dili dilimizi konuşan, birlikte yaşadığımız bu aldatılmış gençliktir.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Evet, çekilenler unutuldu. Ama kanımızla yazdığımız bu ölüm-kalım mâcerâlarını onlara biz unutturduk. Bu yüzden de düşmanlarını tanımıyorlar, bilmiyorlar. Onun için de, dilini, dinini, tarihini bir kalemde alt üst edip, bir başka milletin ideolojisini benimsemenin, topyekûn intihar veyâ cinâyetten başka birşey olmadığından haberleri yok...
İnsan yetiştirmek bir endüstri değildi ki vidasının çivisini dişlisini tezgâhlarda işleyip bir yerine taksındı?
📖 Sayfa 160 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
İnsan, ancak îman ve muhabbet potası içinde bir bütün olarak ele alınıp mânevî şeklini, nizam ve düzenini bulabilirdi.
Çocukluk şiirdir, çocuk da şair..
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Bugün bizde ve bütün dünyâda gençlik, kılıf, libâs, nizâm, ölçü ve sınır tanımayan bir başıboşluk içindedir.
📖 Sayfa 89 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Yetişmeleri ile vazifeli olduğumuz kimseler yalnız kendi zürriyetimiz değildir. Suya atılan taşın yaptığı halkalar gibi, uzayabildiğimiz yerlere kadar hayırlar, iyilikler, doğruluklar ve güzellikleri dalga dalga uzatmakla mükellefiz.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Öfke gelir göz kararır,öfke gider yüz kızarır.
📖 Sayfa 94 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Ama her yaşayana canlı dense de, her canlıya hayat sâhibi demek câiz olur mu?
📖 Sayfa 39 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi

İnsanları kusurları, hataları, yanlışları işe beraber sevelim. Elimizden gelirse bu hataların üstünde sevgimizle rötuş yapalım. Bir bahçıvan ne kadar mahir olursa olsun, bir incir ağacını kayısı yapamaz, fakat aşı ile ihtimam ile cinsini ıslah edebilir.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Çocukluk ne kadar güzelse büyüklükte çocuk kalmak o kadar çirkin,sevimsiz ve beddir.
📖 Sayfa 88 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Çocukluktan kurtulmak kemâlin,olgunluğun tahtına oturmak için dünyâya gelmiş olmanın şuûruna varabilmek ise ne sonsuz bahtiyarlıktır,ah bir bilebilsek!...
başka milletler kendilerine düzmece tarih hazırlarken Türk, aslan yapılı geçmişini diri diri kefenleyip gömmeye uğraşıyor.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Yusuf Peygamber,nice mihnet ve meşakkkatlere katlandı;nihâyet sabır ipine yapışarak benliği kuyusundan kurtuldu.Zîra o,gerçek hayâtın aydınlığına çıkma yollarını arayan,bilen ve bulanlardandı.
📖 Sayfa 39 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
*Nasip eyle Rabbim*
İyi günü kötü günü, zaferi hezimeti, gelmişi geçmişi ve geleceği ile kafası da yüreği de bu toprağın malı bu toprağın çocuğu kalmış ve kalacak olanlardır ki Türk’ü, Türk’ün sesiyle dünyanın kulağına söylemek, tanıtmak, anlatmak yolunda gayret kemerini kuşanmalı ve dünyanın bakar kör çevrelerinin gözlerini açmalıdır.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Şuna inanalım ki, hayrın şerre zaferi, bir memleket fethetmekten daha zevkli, fakat belki daha müşküldür.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Ucu çatallı iplik nasıl iğneden geçmezse iğne gözü gibi olan dünyâyı çatallaştıran da ikilik anlayışı idi.Birliğe varanlar için ise ne kırmwk vardı ne de kırılmak .
📖 Sayfa 186 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Şüphe yok ki beşer gide gide manevi varlığı ile kendi arasına maddeden bir duvar örerek hakikatini göremez hale geliyor. Jeolojik devirleri içinde yavaş yavaş katılaşıp soğuyan dünya gibi his alemimiz de maddeleşip kabuk tutalı beri, dış ihtiyaçlarımız kadar iç zevklerimiz ile de araya bir vasıta koymaksızın temas itiyadını hemen hemen kaybetmiş bulunuyoruz.
📖 Sayfa 225 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
“Neslimizin, okumuşunda okumamışında eksik olan bir şey vardı. Millî heyecan ve millî gurur.”
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
"Maddeciliğin hakimiyet kurduğu yerde hikmet ve irfana hayat hakkı kalmamış demektir."
📖 Sayfa 59 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Çocuklarınıza... kendi çektiğiniz ıztırap ve acıları başkalarına çektirmemenin insan oğlunun varabileceği en ulvî duraklardan biri olduğunu da gene siz gösterin.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Halbuki bugün Türk gencinin sırtı giyimli, içi ise çıplaktır.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Nasıl ki bir vakitler Şark hikmetli ve irfanlı bir kültürün nurları içinde yüzerken Garb, vahşetin ve cehâletin gayyâsında bulunuyordu. Avrupa, derebeylik müessesesini yorup zayıflatan Haçlı seferleriyle , siyasi vahdete ve Amerika'nın keşfi ile de , iktisadi refaha doğru yol alıp bütünlenir ve uyanırken , ne çâre ki yerinde saymak sırası Şark'a gelmiş bulunuyordu.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Kılıcın zaferinden de mühim ve devamlı olan kalemin muzafferiyetidir.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Ama, insanlar da, tabiat kadar duygu ve düşüncenin üstünü nisyan örtüsü ile karartmış. Haklılar da. Unutmak, beşerin hem derdi, hem devâsı değil mi?..
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Ne tuhaf ki, bunca zamandır dirsek çürütüp emek verdiği kitapları, can vermeden can bulunamayacağını ona hiç söylememiş, aşkla öl gene aşkla diril! dememişti.
📖 Sayfa 157 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Senin suçun, onlara görmeyen gözlerle bakmandır. Evvelâ sen kendini ara, bul ve tanı... Sonra da yabancılardan hayranlık beklemek güç olmaz.
📖 Sayfa 17 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Tarihle yekvücut olmuş sanatın dudağı, harap da olsa, perişan da olsa, güvenini kaybetmemişlerin rahatlığı ile, yarı ikaz, yarı sitem, yarı ızdırap ile seslenir, söyler ama gene de duyacak olan duyar, nasip size ise ne söz kâr eder, ne ses kulağına erişir. Bakar görmez, dinler duymaz, gider gelir, gelip geçer.
📖 Sayfa 240 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Zîra âlemin içinde tam iyi ve tam kötü yoktur.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Meselâ; yağmur, çömleklerini kurutmak için güneş bekleyen çömlekçiye zarar olabilir, fakat bostanı susuz kalmış bahçıvan için, ne büyük nîmettir.

İnsanın insan olup kendisinin de dünyânın da yüzünü güldürecek imkânın eşiğine gelmişken benlik çengelinde tepe aşağı asılı kalması ne hazindi.
📖 Sayfa 169 · Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Tarihi ve içtimai müesseselerini tahrip etmiş bir millet en az düşmanı kadar kendi kendini baltalamış demektir.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Şu gök kubbe altında şahsî kalmış bu Türk rûhu, bir zamanlar sevgi, saygı, şefkat, bakar ve iffetin külçeleşip yekvücut olduğu örnek cemiyeti göstermekle dünyaya parmak ısırtmış bulunuyordu.
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi
Sıkça Sorulan Sorular
Hatıralarla Başbaşa kimin eseridir?
Hatıralarla Başbaşa, Sâmiha Ayverdi tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2008'de yayımlanmıştır.
Hatıralarla Başbaşa kaç sayfadır?
Hatıralarla Başbaşa, 274 sayfadır (Kubbealtı Neşriyatı baskısı).
Hatıralarla Başbaşa'nın en ünlü sözü nedir?
“İhtiyarın gence bakarak “dünkü ben” demesi mühim değildi; fakat gencin ihtiyara, nazar edip, onda gelecek günlerini görmesi ve “yarınki ben” diyerek düşünce ve duygularına çeki-düzen vermesi çok mühimdi.”