Georgiy V. Plehanov'un imzasını taşıyan Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Deneme-İnceleme alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Yazılama etiketiyle yayımlanmıştır. Tarih okurları için Tarihte Bireyin Rolü Üzerine'den derlenen en akılda kalan sözler burada.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine'den En Beğenilen Alıntılar
Rusya, Marksizm'in vatanı oldu.
📖 Sayfa 9 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tarihteki rolümüzün sınırlarını tanımak,sınırsızlığını hissetmek belki,ya da o sınırlar karşısında küçülmek.Ben bunların hiçbirinden korkmam,diyen var mı?İnsandan korkmayan insan olur mu?İnsan insandan korkarken kendisinden de korkmaz mı?
📖 Sayfa 7 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Olayların gidişindeki bu tür tüm değişiklikler bir yere kadar Avrupa'nın siyasal, dolayısıyla ekonomik yaşamını etkilemiş olabilirdi. Ama hiçbir durumda, devrim hareketinin sonucu, gerçekte olmuş olanın "tersi" olamazdı.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Etkili bireyler, özgün akıl ve karakter özellikleri sayesinde olayların tekil özelliklerini ve bunların bazı tikel sonuçlarını değiştirebilirler ama onların başka güçlerce belirlenen genel eğilimini değiştiremezler.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Yazının bütününde devrimci bir arayış vardır. Plehanov, bu müthiş polemiği boyunca ihtilalci bireyi arar...
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Bir felsefi sistemin anlamını düzgün olarak kavrayan herkes, bu sistemin gerçek yandaşlarıyla sahte yandaşlarını kolayca ayırabilir. Öznelci dostlarımız eğer tarihin materyalist açıklanışı üzerinde kafa yormuş olsalardı, kimlerin gerçek "çırak", kimlerin de bu büyük adı haksız yere kullanan düzmeceler olduğunu bileceklerdi. Fakat onlar bu zahmete katlanmadıkları ve hiçbir zaman da katlanmayacakları için, kafa karışıklığı içinde kalmaya mahkûmdurlar. Geleceğe yürüyen ilerleme ordusunun gerisinde kalanların ve bu ordudan ayrılanların tümünün ortak kaderidir bu.
📖 Sayfa 95 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Günümüzde insanoğlunun tarihsel ilerlemesinin nihai ve en genel nedeninin üretici güçlerin gelişimi olduğunu kabul etmemiz gerekir;insanın toplumsal ilişkilerinde peş peşe gerçekleşen değişimleri belirleyen bu üretici güçlerdir.
📖 Sayfa 57 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Cazibe ve korku hepimizi öğrenmeye itiyor..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Özel türden yeteneğe sahip bir insanın, bu yeteneği sayesinde olayların akışını önemli ölçüde etkileyebilmesi için iki koşul gereklidir: Birincisi, yeteneği onu, dönemin toplumsal gereksinimlerine herkesten daha çok uyum sağlar hale getirmelidir. Eğer Napoleon, askeri dehası yerine Beethoven'in üstün müzik ye- teneklerine sahip olsaydı, kuşkusuz imparator olamazdı. İkincisi, var olan toplum düzeni, bu belirli zaman için gereksinim duyulan ve yararlı yeteneğe sahip kişinin yolunu kesinlikle kapatmamalıdır.
📖 Sayfa 43 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
"Özgürlük, benliğin kendini onaylamasından başka bir şey değildir."
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tarihin kutsallığına dokunulmuştur artık ve dokunulmuş olanın kutsallığı hep biraz tartışmalıdır.
📖 Sayfa 8 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tezi, anti tez için feda etmek ne denli saçmaysa, anti tezin de tez uğruna unutulması aynı derecede saçmadır. Doğru bakış açısını ancak, bunlardaki gerçeklik paylarını bir sentezde birleştirmeyi başardığımız zaman bulabiliriz.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Önümüze geniş bir etkinlik alanı uzanmaktadır ve bu alan yalnızca "çaylaklara",yalnızca "büyük "adamlara açık değildir.Bu alan,gören gözleri,duyan kulakları ve komşularını sevmek için kalbi olan herkese açıktır.Büyük kavramı göreli bir kavramdır.İncil'den bir ifade kullanacak olursak,"arkadaşı için hayatını ortaya koyan"her insan ahlaki anlamda büyüktür.
📖 Sayfa 60 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Napoleon'un öne çıkarmış ve desteklenmiş olan toplumsal gücü Napoleon'un kendisine atfettiğimiz için onun kişisel gücü bize olduğundan çok daha fazla büyük görünüyor.
📖 Sayfa 51 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Geniş ölçüde ideolojilerin tarihi, toplumsal güçlerin belirli birleşimlerinin doğuşu, değişimi ve dağılmasının etkisiyle oluşan, değişen ve dağılan düşünce çakışmalarıdır.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
" Bireyi keşfeden ve onu tarihin bir parçası haline getiren Aydınlanmacılardı. Ondan önce Tanrı kendi katında sonsuz bir yalnızlığa mahkumdu. "
📖 Sayfa 8 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Demek ki bireyler,kişiliklerinin belirli özellikleri sayesinde toplumun kaderini etkileyebilmektedir.Bazen bu etki son derece önemlidir;ama bu etkinin ortaya çıkma olasılığı ve boyutu toplumun örgütlenme biçimi,toplumdaki güçlerin birbirleriyle olan ilişkileri tarafından belirlenmektedir.
📖 Sayfa 43 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Hiçbir tarihsel gerçek yoktur ki, kökeninde toplumsal ekonomi bulunmasın.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Herhangi bir verili dönemde yetenekli ya da yeteneksiz bireylerin payına düşebilecek toplumsal rolü ve dolayısıyla önemi belirleyen şey toplumsal örgütlenme biçimidir.
📖 Sayfa 43 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
İnsan, akıllı kişilerin kendisiyle düşünce birliği içinde olmasından bayağı keyif duyuyor.
📖 Sayfa 94 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Yenilgiyi düşünür ve tartışırken, hep bunlar yaşanmamış gibi yapmayalım diyoruz, peki neden devrim için aynısını yapmıyor, devrim hiç yaşanmamış gibi davranıyoruz?
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Hiçbir tarihsel gerçek yoktur ki, kökeninde top-
📖 Sayfa 70 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
lumsal ekonomi bulunmasın.
İnsanoğlunun kendini keşfetmesiyle, kendini öldürmesi arasındaki zamanın bu denli kısa olması ne hazindir.
📖 Sayfa 9 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Bugün artık, insanlığın tarihsel ilerleyişinin son ve en genel nedeninin üretici güçlerin gelişimi olduğunu ve insanların toplumsal ilişkilerindeki sonraki değişimleri bu üretici güçlerin belirlediğini kabul etmemiz gerekir. Bu genel nedenin yanısıra özel nedenler, yani, içinde belirli bir ulusun üretici güçlerinin gelişimini sürdürdüğü ve son çözümlemede kendisi de, bu güçlerin öteki uluslar arasındaki gelişiminin, yani aynı genel nedenin ürünü olan tarihsel ortam bulunur.
📖 Sayfa 49 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
İnsan kavrayamadığı ve dolayısıyla denet-
📖 Sayfa 84 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
leyemediği doğal oluşum çeşitli boş inançların ortaya
çıkmasına yol açar.
Irksal bakımdan katıksız olan hiçbir tarihsel ulus bilmiyoruz; bu tarihsel ulusların her biri, değişik etnik öğelerin çok geniş ve derin bir harmanlanması ve karışımının ürünüdür.
📖 Sayfa 75 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Haydi bundan sonra gelin de “ırk”ın şu ya da bu ulusun ideolojisinin tarih üzerindeki etkisini belirleyin!
Aydınlanmayla ortaya çıkan birey, aydınlanmanın kavrayisindan ibaret kalırsa yok olmaya mahkumdur.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tanrıyı yok etmek için yola çıkanların kendilerini yok ettiği yer burasıdır.
Aydınlanmanın bakiyesi burjuva modernizminin idam fermanı böyle imzalanmıştır
Insanoğlunun kendini keşfetmesiyle kendini öldürmesi arasındaki zamanın bu denli kısa olması ne hazindir ...
Toplumsal ilişkiler değişmediği sürece, toplum psikolojisi de değişmez. İnsanlar, var olan inançlara, kavramlara, düşünce biçimlerine, estetik gereksinimlerin giderilme araçlarına alışırlar. Fakat üretici güçlerin gelişmesi, toplumun ekonomik yapısında, dolayısıyla toplumsal sınıfların karşılıklı ilişkilerinde herhangi bir maddi değişikliğe neden oldu mu, çağın ruhu" ve "ulusal kişilik"le birlikte bu sınıfların psikolojisi de değişikliğe uğrar. Bu değişiklik kendisini, yeni dinsel inançlar ve felsefi kavramlar, yeni sanat akımları ya da yeni estetik gereksinimler olarak ortaya koyar.
📖 Sayfa 71 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
''arkadaşı için hayatını ortaya koyan''her insan ahlaki anlamda büyüktür.
📖 Sayfa 60 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Toplumsal ilişkiler değişmediği sürece, toplum psikolojisi de değişmez. İnsanlar, var olan inançlara, kavramlara, düşünce biçimlerine, estetik gereksinimIerin giderilme araçlarına alışırlar. Fakat üretici güçlerin gelişmesi, toplumun ekonomik yapısında, dolayısıyla toplumsal sınıfların karşılıklı ilişkilerinde herhangi bir maddi değişikliğe neden oldu mu, "çağın ruhu" ve ''ulusal kişilik"le birlikte bu sınıfların psikolojisi de değişikliğe uğrar. Bu değişiklik kendisini, yeni dinsel inançlar ve felsefi kavramlar, yeni sanat akımları ya da yeni estetik gereksinimler olarak ortaya koyar.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
(..) hemen hemen her tarihsel olay, hem önceki gelişmenin olgunlaştırdığı meyvelerin birileri tarafından "elde edilmesi" eylemi, hem de aynı anda geleceğin meyvelerini hazırlayacak olaylar zincirinin bir halkasıdır.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Artık biliyoruz ki, bireyler toplumun kaderi üzerinde genellikle önemli etkilerde bulunmakta ama bu etkiler söz konusu toplumun iç yapısı ve onun diğer toplumlarla olan ilişkisi tarafından belirlenmektedir. Bununla birlikte, tarihte bireyin rolü üzerine söylenmesi gerekenler bundan ibaret değildir. Soruna başka bir yönden de yaklaşmamız gerekiyor.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
“İnsanlar tarihi yapar; ama onu kendi seçtikleri koşullarda yapmazlar.”
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
İnsanlar yeni ortak ilişkilere girdikleri zaman eski gelenekler ortadan kalkmaya, eski dinsel törenler çiğnenmeye başlar. Toplumsal çıkarların çatışması, yeni gelenek ve törenlerle eskileri arasındaki çatışmada ifadesini bulur.
📖 Sayfa 91 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Bugün artık iyice bildiğimiz gibi, kapitalizmin, eşitlik ve özgürlük düzeni olduğunu söylemek oldukça güçtür.
📖 Sayfa 81 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Fichte'nin pek haklı olarak söylediği gibi: "İnsan nasılsa, felsefesi de öyledir."
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
“İnsanlar kendi tarihlerini kendileri yaparlar; fakat onu kendi keyiflerine göre, kendi seçtikleri koşullar içinde değil, doğrudan karşılaştıkları, geçmişten devralınan koşullar içinde yaparlar.”
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tarihin ilahi karakterine dokunanlar, elbette, tarihe yön vermek için adım atacaklardı.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Büyük bir adam, kişisel özellikleri büyük tarihsel olaylara tikel görünümler kazandırdığı için değil, fakat, genel ve özel koşulların sonucu ortaya çıkan zamanın toplumsal gereksinimlerini en iyi karşılayacak niteliklere sahip olduğu için büyüktür.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Felsefe, dinin hukuk üzerindeki et-
📖 Sayfa 89 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
kisini ortadan kaldırıp yerine kendi etkisini ge-
çirmek için büyük bir mücadele vermek zorun-
da kaldı. Bu mücadele, Üçüncü Erkân ile Ruhban sınıfı arasındaki toplumsal mücadelenin düşünce alanına
yansımış biçiminden başka bir şey değildi.
Zimmel, özgürlüğün her zaman bir şeyden özgürleşme olduğunu ve baskının karşıtı olarak anlaşılmadıkça anlamsız olduğunu söyler.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tez için antitezi unutmak da o kadar yanlıştır..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
‘‘özgürlük, nefsin
📖 Sayfa 16 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
kendi kendisini onaylamasından başka bir şey değildir"
..belirli bir olgunun mutlak kaçınılmazlığının bilincinde olmak, bu olguya yakın ilgi gösteren ve kendisini onun oluşması için gerekli güçlerden biri sayan insanın enerjisini artırır ancak..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Fiilen
📖 Sayfa 45 · Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
kendini gösteren her yetenekli kişi, yani bir toplumsal güç olan her yetenekli kişi, toplumsal ilişkiler’in bir ürünüdür.
Aydınlanmanın en güzel çocukları onu aşanlar, o mirasın kendi haline bırakıldığında çürüyeceğini, tüm tarihin en büyük keşfi olan "insan"ı da kendisiyle birlikte çürüteceğini görenlerdir.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Aydınlanmanın güzel çocukları, büyük hayallerin peşindedir.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Büyük hayallerle insanları eşitlemenin hiçbir zararı yok.
Tarihte bireyin rolü üzerine düşünmek kadar cazip bir eylem olabilir mi? İlk bakışta bu soruyu olumsuz yanıtlamak zor görünüyor.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tarihte bireyin rolü üzerine bir tartışma, kaçınılmaz olarak insanoğlunun kendisine dair bir tartışma çünkü. Böyle olduğu için de, doğal olarak bilimin ve felsefenin en temel sorularını gündeme taşıyor.
Bireyler olarak tarihteki rolümüzü bilmeden, varoluşumuzu anlamlandırmamız mümkün mü? Ya bu rolü bilmeden eylemlerimizin sonuçları üzerine akıl yürütmek. ..
Kesinlikle çok cazip.
Yani, tikel nedenler sayesinde, ya da bir başka deyişle toplumsal etkinlikle uğraşan insanların kişisel özellikleri ve öteki "rastlantılar" sayesinde olaylar sonuçta tikel özelliklerini kazanırlar. Tikel nedenler, genel ve özel nedenlerin işleyişinde temel değişiklikler yaratamazlar ; ama buna karşın genel ve özel nedenler, tikel nedenlerin etkisinin yönünü ve sınırlarını belirlerler. Yine de her şeye karşın, tarihi etkileyen tikel nedenlerin yerinde aynı türden başka nedenler olsaydı kuşkusuz tarih başka bir görünüm kazanırdı.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Özgün akıl ve karakter özellikleri sayesinde olayların tekil özelliklerini ve bunların bazı tikel sonuçlarını değiştirebilirler ama onların başka güçlerce belirlenen genel eğilimini değiştiremezler..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Rastlantısal öğeler vardır..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Büyük hayallerle insanları eşitlediğimiz gibi, büyük yenilgilerle de insanları eşitleyebiliriz..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Etkili bireyler, akıl ve yeteneklerinin özgün nitelikleri sayesinde, olayların tikel özelliklerini ve belirli kısmi sonuçlarını değiştirebilirler ama
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
başka kuvvetler tarafından belirlenen genel yönelimini değiştiremezler.
"..en enerjik edimsel eylemde bulunmakla zorunluluğun bilincinde olmak son derece
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
uyuşum içindedir. Şimdiye kadar tarihteki tüm olaylarda gördüğümüz de budur. Özgür iradeyi reddedenler çoğu kez, irade gücü bakımından tüm çağdaşlarını geçmiş ve iradelerini son kerteye dek güçlendirmislerdir. "
İnsandan korkmayan insan olur mu? İnsan insandan korkarken kendisinden de korkmaz mı?
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Peki ya yenilgi kimlerin omuzlarında yükseldi? 20. yüzyıla devrolan bu bayrağı, yüzyılın sonunda yere düşürenler neyi arıyorlardı?
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Aydınlanmanın güzel çocuklarının bulduğu "insan" 20. yüzyıl biterken neredeydi?
En temel soruların hepsinde ol mduğu gibi yanıtları bilmek kadar bilmemek de insanı ürkütebiliyor.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Tarihteki rolümüzün sınırlarını tanımak, sınırsızlığını hissetmek belki, ya da o sınırlar karşısında küçülmek. .. Ben bunların hiçbirinden korkmam, diyen var mı? İnsandan korkmayan insan olur mu? İnsan insandan korkarken kendisinden de korkmaz mı?
XVIII. yüzyılda tarih felsefesiyle uğraşanlar, her şeyi bireylerin bilinçli eylemlerine indirgiyorlardı. Gerçi, o zaman bile bu kuralın dışına taşan istisnalar vardı: Örneğin, Vico'nun, Montesquieu'nun ve Herder'in felsefi- tarihsel ufku çok daha genişti.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Ne ilginçtir, tarihin bu ileriye doğru giden mantığını kavramak konusunda ilk adımı atanlar da yine tarihle insanı yan yana getiren Aydınlanmacılardır. Son noktayı ise Marksistler koyacaktır.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Kendimizi anlamaya çalışırken, kendi yarattığımız bir kavramın içinde kendi yerimizi arıyoruz..
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov
Sıkça Sorulan Sorular
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine kimin eseridir?
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, Georgiy V. Plehanov tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1982'de yayımlanmıştır. Türkçeye Nahide Özkan çevirmiştir.
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine kaç sayfadır?
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine, 63 sayfadır (Yazılama baskısı).
Tarihte Bireyin Rolü Üzerine'nin en ünlü sözü nedir?
“Rusya, Marksizm'in vatanı oldu.”