Tarih alanında yazılmış önemli eserlerden biri olan Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa'nın kaleminden çıkmıştır. Kitap 148 sayfadır. Bu sayfada, eserden akılda kalan bölümler okur beğenisine göre sıralı.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları'dan En Beğenilen Alıntılar
Anarşist dervişe göre dinsel kurtuluş, toplumsal yaşam insanlığı kaçınılmaz olarak Tann'dan uzaklaştırdığı için, toplum kurallan içinde güdülen bir yaşamla uyuşamaz idi. Kurtuluş, ancak insan kültürünün etkin, açık ve toptan reddiyle bulunabilirdi ve sapkın derviş, bir yalnızlık yaşamı gütmek için vahşi doğaya çekilmiyor, tersine amansız toplum karşıtı etkinliğiyle toplumun Tanrıya ulaşma başarısızlığını ayıltıcı bir biçimde eleştirmek amacında olduğu için kendisine toplumun kalbinde "toplumsal bir vahşilik" yaratıyordu..
📖 Sayfa 23 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Üyeleri arasında şair, bilgin ve belli bir yetenekte yazarların varlığına bakarak karar vermek gerekirse anarşist dervişler, her zaman, kendilerini küçük görenlerin söylediği gibi okuma yazmasız bir kalabalık değildi. Tersine, toplumsal bakımdan sapkın zâhidliğin, pek çok Müslüman entelektüelinin gönlü ve beyni için güçlü bir çekiciliği vardı.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Gündüzün Tarın adına dilenirken eşeğe binerler, geceleyin de bu [aynı eşeklerle) kadınmışlarcasına çiftleşirler.
📖 Sayfa 83 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Dış görünümün şaşmaz bir toplumsal kimlik imi olarak işlev gördüğü bir ortamda yasal olarak kabul edilen giyim biçimlerini benimsemeyi reddetmek ve bunların bile çirkin giyimlerle değiştirilmesi, açıkça törenin protesto ve reddi anlamına geliyordu.
📖 Sayfa 28 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Rum Abdalları, vucutlarına kazıyarak ad yazmak ve resimler çizmekte aşırı bir gayret sergilerdi;
📖 Sayfa 30 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kutbeddin Haydar ve Otman Baba, hepsi, geçimleri için doğaya yönelmiş ve başkalarının mallarıyla fiziki temastan bile özenle kaçınmış, her tür sadakayı kesin olarak reddetmişlerdir. Malı özellikle parayı, çogu kez, "boka benzeten ve bütün sadaka önerilerine şiddetle tepki gösteren Otman Baba'da bu sadaka kabul etme isteksizligi, nerdeyse psikolojik bir iticilik olmaya kadar gidiyordu.
📖 Sayfa 24 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Sufizmin toplumsal görevi kabaca toplumsal yaşamın bütün düzeylerine Sufî düşünce ve adetleri aşılamaktı; bu görev de tarikat’ın ortaya çıkışı ve Tanrı dostları, evliya, tarafında yaygın kültlerin gelişmesi gibi birbiri ile yakından ilişkili iki sürecin hiç durmaksızın açılıp serpilmesiyle başarılmıştır.
📖 Sayfa 105 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Bütün mal-mülkün özgür istençle reddi derviş dindarlığının belki de en göze çarpan özelligiydi. (Arapça karşılığı fakir olan) derviş sözünün Farsçada "yoksul ya da "çıgan olduğu herkesçe bilinir.
📖 Sayfa 24 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Üyeleri arasında şair, bilgin ve belli bir yetenekte yazariann varlığına bakarak karar vermek gerekirse anarşist dervişler, her zaman, kendilerini küçük görenlerin söylediği gibi okuma-yazmasız bir kalabalık değildi. Tersine, toplumsal bakımdan sapkın zahidliğin, pek çok Müslüman entelektüelinin gönlü ve beyni için güçlü bir çekiciliği vardı.
📖 Sayfa 19 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kıvrık saç lüleleri hayvansı nefse karşı direnci temsil ediyordu. Gene bunun gibi halkalar da genel olarak hayvansı nefse baskıyı gösteriyordu. Özel olarak, küpeler değersiz söze kulak asmamayı; gerdanlıklar, Hz. Ali'ye tam boyun eğmeyi; kuşaklar, iffetsizlikten azadeliği; bilezikler harama el sürmekten çekinmeyi; halhallar, günah yollarından kaçınmayı temsil ediyordu. Demir çanlar, topluluğu bir arada tutmaya, ayrıca da alabilenlere gizli iletiler göndermeye yarıyordu..
📖 Sayfa 85 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kalenderler, Konya dışında, büyük olasılıkla Anadolu'nun birçok yerlerinde varlardı. Örneğin ünlü Hacı Bektaş (olası ö. 669/ 1270-71) Horasanlı bir Kalender grubunu Kırşehir, Sulucahöyük'teki konutunda ağırlamışa benzer. Muhammed İbn Muhammed el-Hatîb'in dini sapkınlıkları dökümleyen, Kalenderlerin ortaya çıkışının da bilinen ilk öyküsünü içeren Fustâtu'l adâle fî kavâ'îdi's-saltana adlı kitabı Kastamonu'da yerel bir okuyucu kitlesi için 683/ 1284-85 yılında yazılmıştır, bu da bu yörede Kalenderlerle genel bir tanışıklıgın olduğunu gösteriyor.
📖 Sayfa 77 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
"Allahu Ekber" (tekbif) kalıbının söylenmesinin açıkça bir ibadet işlevi günlük namazların yerine geçmiş olabilecegi Kalender ve Rum Abdallarında durum böyleydi.
📖 Sayfa 28 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Rum Abdalları ise Cennetten atıldığında nerdeyse çınlçıplak olan ve hiçbir şeyi olmayan Hz. Adem 'in izinden gittiklerini söylüyorlardı.
📖 Sayfa 24 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kalender, Tanrıya sürekli yakınlık elde etmek maksadıyla kendi istenciyle ölerek (mevt-i irâdî) kendini iki dünyadan kurtaran kişidir..
📖 Sayfa 53 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Yeni zahidler, toplumu ve onun yeniden üretilmesine katılmayı reddetme şevklerinden ötürü, çıplaklık ya da uygunsuz giyinme, gövde ve yüzlerindeki bütün kılları traş etmek ve tek gerçek zühd yöntemi olarak sann ve esriklik veren maddeler kullanmak gibi anarşist ve kural-dışı davranışlara sarılıyorlardı.
📖 Sayfa 12 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Yeni zühdü toplumun reddi üzerine kurulu bir hareket olarak betimlemek doğru olacaktır. Dervişler kendilerini toplumsal düzene planlı bir direniş yoluyla tanımlıyorlardı. Var olan toplumsal düzenin yerine onun rakibi olan bir başkasını koymayı amaçlamıyor, toplumu düzeltmek istemiyor, yalnızca bütün kültürel kural ve yapıları inkar ediyorlardı.
📖 Sayfa 23 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Vâhidî'nin betimlediği Abdâlların fiziksel görünümü gerçekten çarpıcı. Yün bir kuşakla bağlanmış keçeden bir giyit (tennûre) dışında bütünüyle çıplaktılar. Baş ve yüzleri kazınmış, ayakları ise yalındı. Bir omuzda "Ebû Müslimî" balta, ötekinde de "Şücâî" değnek taşırlardı. Her Abdâlın, biri esrar öteki çakmaktaşı dolu, herhalde kuşağa takılı iki deri torbası (cur'adân) vardı. Büyük sarı kaşıklar, aşık kemikleri ve derviş çanakları taşırlardı. Gövde ve şakaklarında yanık yerler vardı. Bağırlarına Hz. Ali'nin kılıcının (zülfikâr) bir resmi çizili ya da adı yazılı idi..
📖 Sayfa 88 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Son olarak Avrupa'da dilenci tarîkatlerinin, özellikle Fransiskenlerle Dominikenlerin, ortaya çıkışı ile İslâm dünyasında derviş gruplarının, özellikle Kalenderlerle Haydarîlerin ortaya çıkışı arasındaki zaman uygunluğu, bu iki koşut gelişme arasında bir bağlantı olup olmadığını merak ettiriyor..
📖 Sayfa 118 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Bu dervişterin uzun sakal ve saçları vardı. Çuval, kaba keçe ve koyun postlanyla örtünüyorlardı. Kulak. boyun, bilek ve cinsel organlarında demir halkalar olurdu,
📖 Sayfa 84 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kalender Suriye'nin Harran kentinde Moğol hanı Hülâgu'nun huzuruna çıktı. Hükümdar bu kişilerin kim olduğunu öğrenmek istediğinde Nasîreddin'in "[Bunlar] bu dünyanın fazlalıklarıdır" açıklaması, Hülâgu'ya bütün Kalenderlerin hemen idam edilmeleri buyruğu verdirtmişti.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Şeriatça farz dinî ameller Haydarîler için, Tanrı'nın inayeti ile kutsanmış oldukları ve Cennet'e girme güvenceleri sağlandığı için gereksizdi. Bu yüzden yalnız dinî görevleri değil (çünkü namaz kılmaz, oruç da tutmazlardı) toplumsal davranış kurallarını da bir yana atıyorlardı: yaşamlarını kendileri kazanmıyor, sürekli geziniyor, açıkça da genç oğlanların dostluğu ardında koşuyorlardı.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Vâhidî'nin Bektâşîler üstüne yazısı bu grubun ilk belgelenişidir. Vâhidî'nin betimlemesine göre Bektâşîlerin kafa ve yüzleri tıraşlı idi. İki el eninde ve iki el boyunda beyaz keçeden on iki dilimli sivri kavuk giyiyorlardı. Bu kavuklar önden ve arkadan yarılmış tepede "Seyyid Gâzî taşı"ndan (lületaşı?) yapılma omuzlarına kadar inen uzun yün püskülleri olan bir düğme ile süslenmişti. Kavuk kıvrımının dört yanında (1) "Lâ ilâhe illâllâh", (2) "Muhammed Resulullâh", (3) "Alî Mürteza" ve "Hasan ve Hüseyin" yazılı idi..
📖 Sayfa 101 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Demir gerdanlık, bilezik, kuşak, halhallar. kulak ve üreme organlarına takılı halkalara özellikle düşkün Haydarî dervişi yedinci/onüçüncü yüzyıldan başlayarak İslam dünyasının birçok bölgesinde tanıdık bir görünüm olmuştur.
📖 Sayfa 57 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Gerçek ruhsal aydınlanma olmak yerine Tasavvuf, şimdi, gerçek bir ruhsal hokkabazlığa dönüşmüş..
📖 Sayfa 18 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Derviş dindarlığı kaba ve çirkin bir toplumsal sapkınlıkla toplumun reddi" olarak betimlenebilir.
📖 Sayfa 23 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Ayrıca, derviş dindarlığı doğal olarak, tarihsel olarak belli bir toplumsal ve kültürel bağlamda gelişmiş ayrı bir dini olguydu.
📖 Sayfa 20 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Sapkın dervişler, görünüş ve davranış bakımından baştan sona kural-karşıtı idi.
📖 Sayfa 27 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Barak Baba, beline sarılı kırmızı bir bez parçası dışında çıplak olarak, yüz kadar bir derviş grubunun başında H.706/1307 yılında Suriye'ye geldi. Başına iki yanına birer manda boynuzu takıştırılmış kırmızımsı bir sarık sarıyordu. Saçı, bıyıkları uzun, sakalı ise kökten kazılıydı. Yanında uzun bir nefir, bir de derviş kâsesi taşıyordu. Hiç servet biriktirmezdi. Uzun değnekler, tef, davullar taşıyan, boyunlarına asılı iplerde azı dişleri dizili müritleri de aynı görünümdeydi..
📖 Sayfa 11 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Çiçek kendini doğuran tohumda çoktandır vardı..
📖 Sayfa 39 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Mistik bir dindarlık biçemi olarak Sûfizm kendi içinde düşünceye dalarak dünyadan kaçmaya doğru güçlü eğilimler de içeriyordu. Sonuç olarak Sûfizm, sürekli anarşist bireycilik patlamalarının kaynağı idi..
📖 Sayfa 49 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kurtuluş, ancak insan kültürünün etkin, açık ve toptan reddiyle bulunabilirdi ve sapkın derviş, bir yalnızlık yaşamı gütmek için vahşi doğaya çekilmiyor, tersine amansız toplum karşıtı etkinliğiyle toplumun Tanrıya ulaşma başarısızlığını ayıltıcı bir biçimde eleştirmek amacında olduğu için kendisine toplumun kalbinde ‘’toplumsal bir vahşilik" yaratıyordu.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Zühdün itici gücü başlangıçta Tanrı korkusu ya da kişinin öbür dünyadaki yazgısı için duyduğu derin kaygı idi. Başat özelliği, Tanrı-korkusu ve ebedi kurtuluş önünde bir engel olarak görülen dünyaya karşı güçlü bir tiksintiydi. Böyle olumsuz bir dünya değerlendirmesi, eşsiz yaşama, yalnızlık, aşırı oruç, sebze yeme, kamu oyuna karşı ilgisizlik ve zahidce eylemler için hatta mezarlıklara sığınmak gibi tipik zahidlik ilkelerinin benimsenmesine yol açıyordu. "Yün [ suf] giyen" zahidler her yerde sofu Müslüman bireylerin kaygılı dini vicdanını temsil eder oldu.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kalender Tanrısal Gerçekle perde ve örtüye
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
gerek kalmadan yüz yüze gelebilirdi, temiz tıraşta temsil edilen bir gerçek.
Kalender, Tanrı ile sık sık karşılaşması nedeniyle, kendini çoğu kez vecd içinde
raks etmeye esintenmiş bulurdu. Gene bunun gibi, tek bir yerde yerleşmek istemeyişi
de, Tanrısalla teması sonucu kendisine verilen, bu geçici dünyaya bağlanmak
gerekmediği anlayışının belirtisi idi. Tersine insan, kökenlerini aramak için
sürekli hareket halinde olmalıydı: bu bütün yaratılmış varlıkların ortak isteğiydi.
Tanrıya tam bağlılık, dünyadaki varlığa, hem fiziksel hem de entelektüel olarak tam bir ilgisizlik gerektiriyordu. Fiziksel ölüme eylemli olarak çağrı çıkarmak derviş dindarlığının ortak bir öğesiydi.
📖 Sayfa 26 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kalender denen o gezici benim
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Evim malım mutfağım yok.
Gün doğunca dolanırım dünyayı
Geceleyin korum başımı taşa.
El-Cevberî Haydarîler hakkında da bilgi veriyor. Bu dervişler sakallarını kazıyor ve demir halkalar takmak için cinsel organlarını deliyorlardı. Kızgın demir tutmaya alışıklardı. El-Cevberî'ye göre sadece sahtekar idiler ve hiçbiri esrar içmeden tek bir gün yaşayamazdı.
📖 Sayfa 68 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Suriye'nin en önemli kenti Şâm, yeni zâhidliğin İslâm dünyasındaki ilk merkezi idi..
📖 Sayfa 66 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Kalender toplumu toptan reddeder, kendini toplumsal yaşamın haklarından da görevlerinden de koparır, kendinin tam bir yalnızlıkla kendini tanrıya verir.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Sahtekâr veliler, tümden aptal değillerse, basit halkın dini duyarlılıklarını sömürüp onlardan maddi yararlar çıkarıyorlar..
📖 Sayfa 16 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Arap ülkelerindeki ünlerinin apaçık bir imi olarak Kalenderler başları kazılı, üç tek gözlü derviş biçiminde Binbir Gece Masaları'nda da boy gösteriyor..
📖 Sayfa 68 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Bütün mal-mülkün özgür istençle reddi, derviş dindarlığının belki de en göze çarpan özelliğiydi..
📖 Sayfa 24 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Vâhidî'ye göre Haydarîler insan yüzünün Peygamberlik Ruhunu yansıtan bir ayna olduğuna inanırdı..
📖 Sayfa 85 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Şeriatça farz dinî ameller Haydarîler için, Tanrı'nın inayeti ile kutsanmış oldukları ve Cennet'e girme güvenceleri sağlandığı için gereksizdi. Bu yüzden yalnız dini görevleri değil (çünkü namaz kılmaz, oruç da tutmazlardı) toplumsal davranış kurallarını da bir yana atıyorlardı: 0yaşamlarını kendileri kazanmıyor, sürekli geziniyor, açıkça da genç oğlanların dostluğu ardında koşuyorlardı.
📖 Sayfa 85 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Dervişlerin bütün saç düzeni, kıyafet ve takımları tiksindirici bir biçimde tuhaftı..
📖 Sayfa 28 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Barak Baba'nın kendisine ise aşırı bir Hz. Ali sevgisi yakıştırıyordu, dediklerince Hz. Ali sevgisini tek dini farz sayarlarmış..
📖 Sayfa 12 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Yeni zâhidler, İslâm tarihindeki önceki benzerlerinden en çok bilinçli ve açık toplumsal sapkınlıklarıyla ayrılıyorlardı..
📖 Sayfa 13 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Sonuç olarak Sufizm, sürekli anarşist bireycilik patlamalarının kaynağı idi. Bu tür bireycilik belirtilerinin en önemlisi en çok İran kültür çevresinde gelişmiş olan Kalenderî eğilimdi.
📖 Sayfa 49 · Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa
Sıkça Sorulan Sorular
Tanrının Kuraltanımaz Kulları kimin eseridir?
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, Ahmet T. Karamustafa tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
Tanrının Kuraltanımaz Kulları kaç sayfadır?
Tanrının Kuraltanımaz Kulları, 148 sayfadır (Yapı Kredi Yayınları baskısı).
Tanrının Kuraltanımaz Kulları'nın en ünlü sözü nedir?
“Anarşist dervişe göre dinsel kurtuluş, toplumsal yaşam insanlığı kaçınılmaz olarak Tann'dan uzaklaştırdığı için, toplum kurallan içinde güdülen bir yaşamla uyuşamaz idi. Kurtuluş, ancak insan kültürünün etkin, açık ve toptan reddiyle bulunabilirdi ve sapkın derviş, bir yalnızlık yaşamı gütmek için vahşi doğaya çekilmiyor, tersine amansız toplum karşıtı etkinliğiyle toplumun Tanrıya ulaşma başarısızlığını ayıltıcı bir biçimde eleştirmek amacında olduğu için kendisine toplumun kalbinde "toplumsal bir vahşilik" yaratıyordu..”