Jean Baudrillard'ın 2010'da yayımlanan Sanat Komplosu adlı eseri, Felsefe-Düşünce türünün önemli örneklerindendir. Işık Ergüden, Elçin Gen çevirisiyle İletişim Yayınevi tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Sanat Komplosu'nu okuyan herkesin işaretlediği sözler, aşağıda bir arada.
Sanat Komplosu'dan En Beğenilen Alıntılar
Sanat hiçbir surette dünyanın olumlu veya olumsuz koşullarının mekanik yansısı değildir; dünyanın doruğa varmış yanılsaması, hiperbolik aynasıdır. Kendini kayıtsızlığa adamış bir dünyada, sanat olsa olsa bu kayıtsızlığa kayıtsızlık ekler; nesne olmayan nesnenin, imgenin boşlugu etrafında döner.
📖 Sayfa 32 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanki bizden önceki her şeyin sonsuz retrospektifi düşmüş bahtımıza. Bu durum, siyaset, tarih ve ahlak için olduğu kadar, sanat için de geçerli - onun da bu açıdan hiçbir ayrıcalığı yok.
📖 Sayfa 27 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Siyasî zümreye ithamlar yöneltenlerin o zümreyi takviye edenlerle aynı kişiler olduklarını görüyoruz. Zümre, kendisine yöneltilen suçlamalarla besleniyor.
📖 Sayfa 75 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
İnsan, çağdaş sanatın bir kısmının caydırıcı bir çalışmaya, imgenin ve hayal gücünün ardından yas tutma çalışmasına, estetiğin ardından yas tutma çalışmasına katkıda bulunduğu izlenimini ediniyor; ama bu çalışma çoğunlukla ıskalandığından, kendi tarihini ve kalıntılarını geri dönüştürerek hayatta kalıyor gibi görünen sanat alanında genel bir melankoliye sebep oluyor (oysa, imkanlarının üzerinde değil de, amaçlarının ötesinde yaşamak gibi melankolik bir yazgıya mahkum olan yegane alan sanat ya da estetik değildir).
📖 Sayfa 27 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
[...] nesne olmayan bir nesne kesinlikle bir hiç değildir; içkinliğiyle, boş ve gayri maddi mevcudiyetiyle insana durmadan musallat olan bir nesnedir. Bütün mesele, bu hiçliği
📖 Sayfa 32 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
hiçliğin sınırlarında maddileştirmek, boşluğun sınırlarında boşluğun filigranını takip etmek, kayıtsızlığın sınırlarında kayıtsızlığın gizemli kurallarına göre oynamaktır.
Demokratik rejim gittikçe kötüleşiyor.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanatla alakası olmayan her şey sanata dönüşmekte.
📖 Sayfa 12 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanatın sanat olarak bir önemi kalmadığına göre, herkesin sanat yapmasını kim engelleyebilirdi?
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Bir şeyin fotoğrafını çektiğinizde bunu sırf kendi zevkiniz için yaptığınızı sanıyorsunuz, oysa aslında fotoğrafı çekilsin isteyen odur, siz onun sahnelenmesindeki bir figüransınız sadece - çevresindeki dünyanın kendi reklamını yapma sapkınlığıyla gizlice dürtüldüğünden habersiz bir figüran.
📖 Sayfa 39 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Günümüzde her şey varlığından haberdar olunmasını istiyor.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Modernitenin unuttuğumuz dersi budur: Eksiltmek gücü getirir, güç yokluktan doğar. Bizse yığmaktan, arttırmaktan vazgeçmiyoruz. Artık yokluğa simgesel olarak sahip olma ustalığıyla yüzleşmekten aciz olduğumuz için, bunun tersi olan yanılsamaya saplanıp kalmış durumdayız.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Teknoloji geliştikçe sinematografik anlatım giderek kusursuzlaştıkça illüzyon gücü de giderek zayıflamıştır
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sinema hakkında, sessiz sinemadan sesli sinemaya, renkli filmlere ve ileri teknoloji ürünü özel efektlere varan teknik evrim süreci boyunca, gelişimi boyunca, kelimenin kökensel anlamıyla yanılsamasını kaybetmiş olduğundan başka ne söylenebilir ki?
📖 Sayfa 29 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Henri Michaux’nun sözleriyle, sanatçı “hiçbir iz bırakmama yönündeki temel itkiye var gücüyle direnen” kişidir.
📖 Sayfa 35 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanat ikonkırıcı hale gelmiştir. Modern ikonkırıcılık artık imgeleri yok etmekten değil, imge imal etmekten, görülecek hiçbir şeyin olmadığı bir imge bolluğu imal etmekten oluşuyor.
📖 Sayfa 35 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Pişmanlık ve minnettarlık duyguları sanat tarihinin en son aşamasını temsil etmektedir
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanatın da bir yazgısı olmuştur
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Bugün resimden söz etmek çok zor, çünkü resmi görmek çok zor. Çünkü resim, çoğu zaman, artık görülmeyi değil görsel olarak soğurulmayı ve ardında iz bırakmadan dolaşıma girmeyi istiyor.
📖 Sayfa 31 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Formlar icat ederek gerçeklikten kopma, onun karşısına başka bir sahne çıkarma, aynanın arkasına geçme kabiliyetinden, başka bir oyun ve oyun için başka kurallar icat etme yetisinden doğan yanılsama artık imkansızdır, çünkü imgeler şeylerin içine girmiştir.
📖 Sayfa 36 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Öyle bir toplumda yaşıyoruz ki gerçekliğin tamamı kendi ikizini baş döndürecek, sersemletecek noktaya varana dek yutmuş ve onun her formunu başından atmaya çalışmakta.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Özgünlüğün ortadan kayboluşu ancak özgün bir şekilde açıklanabilir. Oysa mevcut kültürel sistem tersine her şeyin çarçabuk olup bittiği, bir geçiş dönemini andıran, gösterecek bir şeyi olmayan bir sistemdir.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanatın iddiasının giderek arttığını düşünüyorum.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanat hayat olmak istiyor.
Sanat, artık sanat namına bir şey kalmadığı için ölmez, çok fazla sanat olduğu için ölür.
📖 Sayfa 71 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
İroni de sanat dünyasının kurduğu komplonun bir parçasıdır
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanat doğal bir dürtünün değil, hesaplı hilelerin ürünüdür. Sanat önce hükümsüzleştirilmelidir ki gerçekte olduğu gibi görülsün. Duchamp ve Andy Warhol’un kendi tarzlarında yaptıkları da tam buydu.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Ama insan, kaybolmanın, üstelik tam da imgelerin ardında kaybolmanın, bizatihi Tanrı'nın stratejisi olduğunu düşünebilir. Tanrı kaybolmak için imgeleri kullanır, böylece iz bırakmama itkisine riayet eder. Kehanet böylelikle gerçekleşir: Bizler bir simülasyon dünyasında yaşıyoruz, göstergenin en büyük işlevinin gerçekliği kayboluşa itmek ve bu yolla onun kayboluşunun üzerini örtmek olduğu bir dünyada. Sanat başka bir şey yapmıyor. Günümüz medyası başka bir şey yapmıyor. Bu yüzden ikisi de aynı kadere mahkum.
📖 Sayfa 36 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Günümüzde sanat galerilerinde sergilenen şeylerin sanatsal atıklar olduğu söylenebilir.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanat dünyasındaki insanların şu anda neler olup bittiği hakkında en küçük bir fikirleri, en ufak bir düşünceleri olmadığına her geçen gün daha fazla kani oluyorum, bu durumda bir hakikati nasıl savunabilirim?
📖 Sayfa 62 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Duyarsızlığa mahkum edilmiş bir evrende sanat bu duyarsızlığa duyarsızlık katmaktan başka bir şey yapamaz. Anlamsız imgelere, nesne olmayan nesnelere benzemekten başka yapabileceği bir şey yoktur.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanal gerçeklik evreninde şeyler bir bakıma kendilerini yansıtacak aynadan yoksun bırakılmış, kendi kendilerini yansıtan şeylere benziyor gibidirler.
📖 Sayfa 38 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
... biz öyle bir toplumda yaşıyoruz ki, kendi gerçekliğimizi, kendi kimliğimizi başımızı döndürecek, sersemletecek noktaya varana dek yutmuşuz ve onu aynı kuvvetle reddetme derdindeyiz...
📖 Sayfa 41 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
“İster sanat, ister ticaret, ister reklam düzeyinde olsun her alanda işe yarayan bir makineyim…”, “Ben makinenin ta kendisiyim!”
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Belki de pişmanlık ve hınç sanat tarihinin son aşamasını oluşturuyordur.
📖 Sayfa 28 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Çünkü bir sistemi eleştirmeye kalkıştığınız anda doğrudan onun bir parçası haline gelirsiniz .
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Aynı zamanda bütün sınai ürünlere estetik görünüm kazandıran kişi .
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Öyle bir ehlilleştirildik ki sanatı kısmen dini bir saygıyla kabul edebiliyoruz, ona tutkusuz bir gözle bakmamıza artık imkan yok, berde kaldı meşruiyetini sorgulamak...
📖 Sayfa 20 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
İllüzyonu tarihi yoktur, oysa estetiğin bir tarihi vardır .
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Çağdaş sanatın bütün riyakârlığı da burada: Hükümsüzlüğe, anlamsızlığa, saçmalığa talip olmak, zaten hükümsüzken hükümsüz olmak için çırpınmak. Zaten anlamsızken saçma olmak için çırpınmak. Yüzeysel terimlerle yüzeysellik iddiasında olmak.
📖 Sayfa 52 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Demek saf numarası yapıyorsunuz?
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
- Evet çünkü sistemi ifşa etmek için ona dahil olduğumuz anda otomatik olarak onun bir parçası haline getiriliyorsunuz. Bu gün saf ve kesin yargılarda bulunmamızı sağlayacak ideal bir omega noktası yok. Siyasi zümreye ithamlar yöneltenlerin, o zümreyi takviye edenlerle aynı kişiler olduklarını görüyoruz. Zümre, kendisine yöneltilen suçlamalarla besleniyor. En cüretkar eleştirmen bile bu döngüye yakalanıyor.
Açıktı ki dünya çapındaki Yeni Sanat Düzeni, aslında star sistemiyle ve şöhretle besleniyordu, düşünceyle değil.
📖 Sayfa 11 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sanat denilen şeye neredeyse dinsel bir saygı duyma konusunda öyle iyi terbiye edilmişiz ki, aklımıza ona karşı ne bir saygısızlık etmek geliyor ne de doğal olarak varlığını bir tartışma konusu haline getirmek. Baudrillard’ın da üstünde durduğu konu bu olup, bunun farkına varabilmiş olan insan sayısı oldukça azdır. Sanatın ne durumda olduğunu anlamak istiyorsanız önce mevcut sanat kavramına bir son vermeniz gerekiyor.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Warhol, zaten hiçbir öneme sahip olmayan ve geride hiçbir iz bırakmayan ünlü bir makineye benzemekten başka bir şey istememiştir. Onun fotoğraf çektirmeyi seven bir ünlü gibi görünmesinin nedeni, günümüzde her şeyin ve herkesin görülmek ve varlığını bakışlar aracılığıyla onaylatmaya çalışmak gibi bir gereksinim duymasından kaynaklanmaktadır.
📖 Sayfa 46 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Çağdaş sanat, estetik yargıları temellendirmenin imkansızlığından yararlanır ve onu anlamayanların ya da ortada anlaşılacak bir şey olmadığını idrak edemeyenlerin suçluluk duyguları üzerinden spekülasyon yapar.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
- " (...) Hayâller artık hakikatin aynası değildir, hakikatin bağrını kuşatmış ve onu hiperhakikate dönüştürmüşlerdir…
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Hayâl artık gerçeği tahayyül edemez, çünkü kendisi gerçektir..."
Bugün herşey kendisini göstermek istiyor.Teknik , endüstriyel ,medyatik nesneler,her türden yapıntı, ifade etmek, görülmek,okunmak,kaydedilmek, fotoğraflanmak istiyor.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Bizim modern sanatçılarımız-Rönesans’tan beri dinsek resim yaptıklarını sanırken aslında sanat eseri üreten sanatçılar gibi-aslında bambaşka bir şey yaparken sanat eseri ürettiklerini mi düşünüyorlar?
📖 Sayfa 43 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Estetik ilkenin sonu , sanatın yok oluşunun değil , toplumsal bünyenin her yerine nüfus edişinin işaretiydi .
📖 Sayfa 12 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
biri makineyi kullanarak (steve miller) sanatı yeniden yapar, diğeri (warhol) bizathi bir makinedir. warhol, makineleşmiş hakiki metaformozdur.
📖 Sayfa 42 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Demokratik rejim her geçen gün daha da işlemez hâle geliyor. İstatistiksel bir yolla işliyor, insanlar oy veriyor vs. Ama siyaset alanı şizofrenik. Üzerine onca söz söylenen kitleler, bu söylem demokrasisinin tamamen dışındalar. İnsanların bu demokrasiyle hiçbir ilgisi yok.
📖 Sayfa 76 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Vasatlık katmerleniyor. Sanat hükümsüz olma iddiasında —‘bir hükmüm yok!’ diye tepiniyor —ama hakikaten hükümsüz, hakikaten hiç.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
“Bir şeyin fotoğrafını çektiğinizde bunu sırf kendi zevkiniz için yaptığınızı sanıyorsunuz, oysa aslında fotoğrafı çekilsin isteyen odur, siz onun sahnelenmesindeki bir figüransınız sadece - çevresindeki dünyanın kendi reklamını yapma sapkınlığıyla gizlice yürütüldüğünden habersiz bir figüran. “
📖 Sayfa 39 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Önünüze çıkan bir şeyin zevk için fotoğrafını çektiğinizi sanırken aslında onun fotoğrafını çekilmesini isteyen bir şey, sizin de kendi reklamını yapan ahlaksız bir dünya tarafından gizlice bu isteği yerine getirmekle görevlendirilmiş bir figürandan başka bir şey olmadığınız görülüyor. İçine düştüğümüz durum ancak patafizik bir ironiyle açıklanabilir.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Bütün ikilem şu: Ya simülasyon tersinmezdir, simülasyonun ötesine geçiş yoktur, simülasyon artık bir olay bile değil, bizim mutlak bayağılığımız, gündelik bir müstehcenliktir, kati bir nihilizm hali içindeyizdir ve nereden geleceği bilinmeyen, öngörülemez başka bir olayı bekleyerek kültürümüzün bütün formlarını şuursuzca tekrarlamaya hazırlanmaktayızdır.
📖 Sayfa 35 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Son derece etkileyici ve büyüleyici bir görünüme sahip yani kendi gerçekliğini, kimliğini insanın tüylerini diken diken edecek bir şekilde tüketmiş bir toplum olduğumuz yetmiyormuş gibi şimdi de bu gerçeklikten tamamıyla kurtulmaya çalışıyoruz.
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Warhol, estetik ve sanat kavramlarına son veren yani bizi bu kavramlardan kurtaran biridir
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Warhol, toplumsal değerleri kesinlikle hiçe sayan tamamiyle agnostik biridir
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Dünyamızın soyutlanması artık -nicedir- bir vakıadır; kayıtsız bir dünyanın bütün sanat formları da aynı kayıtsızlık damgasını taşır. Bu ne bir yadsıma ne de kınama, sadece bir tespit: Dünya -gerçekten önemli olan kozlar, hedefler yok olduktan sonra ne kadar kayıtsızlaştıysa, sahih bir güncel resim de kendine karşı öyle bir kayıtsızlık içinde olmalıdır. Sanat, artık bütün olarak bayağılığın üst-dilinden ibaret. Dramdan yoksun bu simülasyon sonsuza kadar devam edebilir mi?
📖 Sayfa 33 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
... Warhol böyle biridir: cool, hatta cool'dan da öte, tamamen umursamaz, saygısız. Onunkisi mekanik züppeliktir, ben de estetik ahlaka yönelik böylesi tahrikleri seviyorum.) Warhol bizi estetikten ve sanattan kurtarmıştır...
📖 Sayfa 58 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
sanat bir zihinsel iktidar meselesine dönüştü.
📖 Sayfa 70 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
artık sanatın ahlak yasası ortadan kaybolmuştur.
📖 Sayfa 60 · Sanat Komplosu, Jean Baudrillard
Sıkça Sorulan Sorular
Sanat Komplosu kimin eseridir?
Sanat Komplosu, Jean Baudrillard tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2010'da yayımlanmıştır. Türkçeye Işık Ergüden, Elçin Gen çevirmiştir.
Sanat Komplosu kaç sayfadır?
Sanat Komplosu, 98 sayfadır (İletişim Yayınevi baskısı).
Sanat Komplosu'nun en ünlü sözü nedir?
“Sanat hiçbir surette dünyanın olumlu veya olumsuz koşullarının mekanik yansısı değildir; dünyanın doruğa varmış yanılsaması, hiperbolik aynasıdır. Kendini kayıtsızlığa adamış bir dünyada, sanat olsa olsa bu kayıtsızlığa kayıtsızlık ekler; nesne olmayan nesnenin, imgenin boşlugu etrafında döner.”