Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lugati't Türk adlı kitabı 2007'de yayımlanmış, 208 sayfalık bir Araştırma-İnceleme eseridir. Bu sayfada Divanü Lugati't Türk'ten seçilmiş alıntılar sayfa numaralarıyla yer alıyor.
Divanü Lugati't Türk'ten En Beğenilen Alıntılar
Kitaptan en etkileyici sözleri sizin için derledik; ama yine de en etkili söz, sizin beğendiğinizdir.
48)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Amber kabından amber gitse de koşusu kalır
III. 282)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz..
iyi adamın kemikleri erir, adı kalır
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
33)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Kara belâ gelmedikçe Kara Yalga geçidini geçme...
Tolum anutsa kulun bulur
📖 Sayfa 40 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Tolum unutsa bulun bolur.
(Silah hazırlayan tay da bulur. Silahı unutan tutsak olur.)
287)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
İki buğra, erkek deve itişir, ortada bükelek sineği incinir.
Eski Türkler hayvanın kürek kemiğine bakarak fal açarlarmış. Kürek kemiğinde gördükleri şeylerden bir takim hükümler çıkarırlarmış...
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Seni sevdim çünkü Tanrı böyle istedi.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Anası teblük yufka yapar, oglı tetik koşa kapar (III. 33)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Annesi (yalancı yufka) yapar, oğlu tetik koşup kapar.
Soyunu bilmeyen nesilden, güçlü bir gelecek inşa etmesini beklemek hüsran olur.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Tembele bulut dahi yük olur.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Söz leke bırakmaz, yaş söğütten yapılan düğüm ırgalanmaz..
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
I. 384)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Bıçak ne kadar keskin olursa olsun, kendi sapını yontama
Gözden ırak olan gönülden de ırak olur.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Faziletin başı dildir.
Danışılmış bilgi güzelleşir, danışılmamış bilgi yıpranır.
Sınamayan aldanır, sakınmayan yutulur.
Cehennemin kapısını açan maldır.
İyilik yap suya at, pınarında dinle bulursun.
Yurt gider, töre kalır.
Karganın kocamışını kim bilir, kişinin gönlündekini kim anlar.
Çok sevinen, pek pişman olur.
Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz.
aşlık : mutfak
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Oğuzlarda buğday da aşlık olarak adlandırılır
92)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Eşek der ki; başım aklım olsa denizden su içerim..
“Ol Teŋri seni maŋa sewtürdi”
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Seni sevdim çünkü Tanrı böyle istedi.
447)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Kırdaki sülünü ararken, evdeki tavuğu kaçırma.
II. 17)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Zorbalık yurda girse, töre bacadan kaçar
Zaten sevginin var olmadığı yerde güzel
📖 Sayfa 39 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
şeylerin yeşermesi mümkün değildir.
Ant içerek söylüyorum ben, Buhara’nın sözüne güvenilir imamlarının birinden ve başkaca Nişaburlu bir imamdan işittim, ikisi de senetleriyle bildiriyorlar ki yalvacımız (peygamberimiz) kıyamet belgelerini, ahir zaman karışıklıklarını ve Oğuz Türklerinin ortaya çıkacaklarını söylediği sırada “Türk dilini öğreniniz çünkü onlar için uzun sürecek egemenlik vardır.” Buyurmuştur.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Bu söz (hadis) doğru ise -sorgusu kendilerinin üzerine olsun- Türk dili öğrenmek vacip (çok gerekli) bir iş olur; yok, bu söz doğru değilse akıl da bunu emreder.
(I. 63) (I. 332)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Avcı ne kadar hîle bilse, ayı o kadar yol bilir..
Katılık kayın ağacına mahsûstur.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Sevginin var olmadıgı yerde güzel şeylerin yeşermesi mümkün degildir.
📖 Sayfa 39 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Türkler, sabahleyin bulutun kızarmasıni uğur saymazlar.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
(I. 178)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
İt ısırmaz at tepmez deme..
(II. 280)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Farslı’ya dikkat et, dikeni kökünden sök.
Tencere der dibim altın, kepçe der ki ben neredeyim?
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
377)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Şaman tapınsa da Tanrı memnun olmaz.
(III. 123)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Buzdan su damlar..
(I. 439)
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Kuşun kötüsü saksağan, ağacın kötüsü kuşburnu (yaban gülü), Yerin kötüsü bataklıklı olan yer, halkın kötüsü Barsgan’lılardır
Kuş kanadıyla, er atıyla
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
At, Türk’ün kanadı
"Otug odguç birle öçürmés"
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Günümüz Türkçesi:
"Ateş, alevle söndürülmez."
Tanrı’nın devlet güneşini Türk burçlarında doğurduğunu ve onların üzerine göklerin bütün ışıklarını döndürmüş olduğunu gördüm. Tanrı onlara Türk adını verdi ve onları yeryüzüne ilbay kıldı.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Büyük savaşlarında Türkçenin
📖 Sayfa 7 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Sen dil eri
İşte yapıtın gözalan göklere ulaşır
Ta bugüne dek
Ta oralara,ileri
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Tanrı; Türk’ü, insanlık, şerirlerden, şakilerden kurtulsun diye yarattı.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
ermegüke bulıt yük bolūr:
📖 Sayfa 191 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Miskin kişiye bulut bile yük olur.
sözke süçinse bulun barīr:
📖 Sayfa 480 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Sözün tatlılığına kapılıp giden kimse sonunda lafın tutsağı olur.
tegirmende tugmış sıçgān kök kökregine qorgmās:
📖 Sayfa 260 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Değirmende doğan sıçan, gök gürlediğinde korkmaz.
edgūlükni sūw adāqında kemiş başında tile:
📖 Sayfa 241 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
(Insanlar için yaptığın ) iyiliği suyun dibine at, o yine suyun üzerinde görünür olup yüzer.
"Tanrı yeryüzündeki erki Türklere vermiştir; bunların dilini öğrenmekte yarar vardır.
📖 Sayfa 11 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Awçı neçe āl bilse adıg ança yõl bilīr:
📖 Sayfa 45 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Avcı ne kadar hile bilirse, ayı da o kadar yol(kaçış yolu) bilir.
kelse kişi aa añar örter kül-e
📖 Sayfa 174 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
baqqıl añār edgülükün agzın küle :
Bir kişi sana gülerek yaklaşırsa onun yüzüne sıcak küller atma ( onu utandırma)
Onu saygıyla ve güleç bir yüzle karşıla.
tugup taqı qalmadı meñgü eren
📖 Sayfa 289 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
ajun küni yulduzı tutçı tugār:
Doğan hiç kimse sonsuza dek yaşamadı
Ancak dünyanın güneşi ve yıldızı her zaman doğar
Bir adam bir konuda ısrar eder, fakat ispat edemezse op op denir.
📖 Sayfa 20 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
esen mü sen : iyi misin ?
📖 Sayfa 193 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Kırgız, Yabaku, Kıpçak ve diğerleri bir insana yemin ettirdikleri veya ondan bir söz aldıkları zaman yalın kılıcı yanlamasına onun önüne koyarlar ve ‘bu kök kirsü.n, kızıl çıksu.n’ derler; “eğer sözünü tutmazsan bu demir mavi girsin kızıl çıksın, yani kanlı olarak çıksın” demektir.
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Başsız börk bolmas, tatsız Türk bolmas
📖 Sayfa 17 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Bu evrede Türk bozkırlarında, ürünlerini yüz yıl sonra verecek, ulusal bilinç kıvılcımı yayılır. Karahanlı'dan iki kişi Balasagunlu Yusuf ile Kaşgarlı Mahmut , Türklük bilincinin gönüllü savunmasını üstlenir.
📖 Sayfa 11 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
āy tolūn bolsa elgin imlēmēs:
📖 Sayfa 225 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Ay dolunay olduğunda parmakla gösterilmesine gerek yoktur.
Yüzke körme erdem tile.
📖 Sayfa 406 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Anlamı: Yüzün güzelliğine çirkinliğine bakılmaz. Adamda edep ara!
Ceyhun ve Fırat gibi olan her ırmağa verilen isimdir. Bu kelime, yalnız olarak söylendiği zaman Oğuzlarca “Benegit Irmağı” anlaşılır; çünkü şehirleri onun kenarındadır. Göçebeleri dahi bu ırmağın kenarına inerler. Türk ülkesinde bulunan birçok sular, dereler “öküz” adıyla anılır. Sınır üzerinde bulunan bir şehre dahi bu ad verilerek “iki öküz” denilmiştir. Bu şehir “İla” ile “Yafınç” dereleri arasında bulunur.
📖 Sayfa 59 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Ol mana külümsindi: O, bana gülüyormuş gibi göründü denir.
📖 Sayfa 31 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Haritanın merkezi Türk hanlarının oturduğu Balasagun kentidir. Dünyanın merkezi olarak da orası gösterilir. Öbür Türk ülkeleri ona göre yerleştirilir.
📖 Sayfa 16 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
menig īşım edgülükün etilgēn ol:
📖 Sayfa 199 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Benim işim hep iyilikle başarıya ulaşır.
Yaradılışından gönlü fakir olan kişiyi kimse zengin yapamaz.
📖 Sayfa 450 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
yūzke körme erdem tile:
📖 Sayfa 266 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Yüze bakma, insanın içindeki erdeme ve terbiyeye bak.
Alp er tunga öldi mü
📖 Sayfa 54 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
êşīz ajūn qaldı mu
ödleg öçin aldı mu
amdı yürek yırtılūr
ālīn arslān tutār, kūçün oyuq tutmās:
📖 Sayfa 52 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Hileyle aslan tutulur, güçle bostan korkuluğu tutulmaz.
kên ton oprāmas, kenēşlig bilig artāmās:
📖 Sayfa 243 · Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud
Bol gelen giysi yıpranmaz, nasihatla perçinlenen zeka kötüye ulaşmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Divanü Lugati't Türk kimin eseridir?
Divanü Lugati't Türk, Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2007'de yayımlanmıştır. Türkçeye Suat Batur çevirmiştir.
Divanü Lugati't Türk kaç sayfadır?
Divanü Lugati't Türk, 208 sayfadır (İnkılap Yayınları baskısı).
Divanü Lugati't Türk'ün en ünlü sözü nedir?
“48) Amber kabından amber gitse de koşusu kalır”