Fuat Sezgin'in 2007'de yayımlanan İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım) adlı eseri, Din (İslam) türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Bu derlemede İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım)'dan en çok paylaşılan satırlar sizi bekliyor.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım)'dan En Beğenilen Alıntılar
"Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir."
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
İbn Heysem (ö. 432/1041)
Makāle fī Keyfiyet er-Raşād.
Ebū Zeyd Aḥmed b. Sehl el-Belḫī’nin123 (ö.934) Meṣāliḥ el-Ebdān ve'l-Enfüs isimli eseri de bu yüzyılın en önemli çalışmalarından birisi olarak sayılabilir. Bu bilgin, psikosomatikin [hastalıklarda ruhsal durumun rolü konusunun] erken dönem temsilcisi olarak görünmektedir.
📖 Sayfa 22 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
3./9. yüzyılın ikinci yarısında Sābit b. Ḳurra sadece astronomide değil aynı zamanda matematikte de mükemmel işler başardı. Pythagoras teoremini her tür üçgen için genelleştirdi. Ancak, Sābit b. Ḳurra’nın bu teoremi, Avrupa’da mucit olarak John Wallis (1616-1703)’in adını taşımaktadır.
📖 Sayfa 16 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
10. yüzyılda matematiğe ilişkin çok büyük başarılardan söz edilmelidir. Örneğin yukarıda adı geçen Ebū Caʿfer el-Ḫāzin, üçüncü dereceden bir denklemi, konik kesit yardımıyla çözebilen ilk kişidir.
📖 Sayfa 20 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Uluğ Bey bugün bile yazdıklarına başvurulan bir astronomdu. Arapça, Farsça, Latince ve Yunanca bilen Fatih Sultan Mehmed, döneminin önemli şairlerindendi ve çok zengin bir kütüphaneye sahipti. Fatih Sultan Mehmed zamanında Osmanlı Sarayı’nda büyük bir fikir özgürlüğünün olduğunu, çok ilginç felsefi tartışmaların yapıldığını biliyoruz.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
«Ay ile denizin ilişkisi mıknatıs ile demirin ilişkisi gibidir. Ay hareket ettikçe ve döndükçe suyu kendisine doğru çeker»
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Bilim vermez sana kendisinden bir şey,
📖 Sayfa 1 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Eğer sen kendini bütünüyle ona vermezsen.
Versen de sen ona bütünüyle kendini,
Bilinmez onun sana bir şey verip vermeyeceği.
en-Naẓẓām (ö. 225/849 civarı)
Aynı şekilde matematiksel coğrafyada ve kartografyada da. Avrupalılar’ın Arap-İslam öncülere 18. yüzyılın sonuna, hatta daha ileri tarihlere kadar çok güçlü bir şekilde bağımlı oldukları ispatlanabilir.
📖 Sayfa 166 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Arapça kaynaklar incelendiğinde, 7. yüzyıl İslam bölgelerinde yaşayan insanların okuryazarlık oranının Batı ortaçağındaki çağdaşları ile karşılaştırılamayacak derecede yüksek bir seviyeye ulaştığı izlenimi oluşur.
📖 Sayfa 6 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Ebū Bekr er-Rāzī (doğumu yaklaşık 251/865 – ölümü 313/925) kendi döneminin en önemli tabibidir. Çok hacimli Kitāb el-Ḥāvī (Latincesi: Liber continens) isimli eseriyle ve diğer birçok eseriyle er-Rāzī tıp ve farmakoloji alanında sadece kendi kültür çevresinde etkilerde bulunmakla kalmayıp, birçok eserinin Latince ve İbranice çevirisiyle de Avrupa’da 17 yüzyıla kadar tartışmasız tıp otoritesi olarak kabul edilmiştir.
📖 Sayfa 17 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Aynı zamanda Fars dilinin büyük şairlerinden birisi olan ve astronomi, fizik gibi çok farklı bilimsel disiplinlerde, yüksek bir otorite olarak kabul edilen el-Ḫayyām paraleller öğretisi için kendine mahsus bir çözüm bulmuştur. O, İbn el-Heysem’in taraftarı olduğu “hareketin geometride ispatlama aracı olarak kullanılması"nı reddetmektedir. Onun bu çözümü, 18 yüzyılda İtalyan matematikçi Girolamo Saccheri ile yeniden ortaya çıkmıştır.
📖 Sayfa 23 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Ebū ʿAlī İbn Sīnā’nın (ö. 428/1037) iki baş yapıtı, «Tıp Kanonu» (el-Ḳānūn fī eṭ-Ṭıbb) ile, felsefe ve pozitif bilimler konusunda yazdığı «Şifā» başlıklı ansiklopedik eseri (Kitāb eş-Şifāʾ), Arap-İslam kültür çevresinin en önemli bilimsel başarıları arasında hiç şüphe yok ki yer almaktadır.
📖 Sayfa 32 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
...İslam’dan önce Araplar bilimsel bir astronomiye sahip değillerdi, ancak yıldızlara ilişkin zengin bir bilgi birikimleri vardı. Ayrıca, Arapların 1./7. yüzyılda burçları bildiği de kesin gibi görünmekte...
📖 Sayfa 252 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Bu tarihi süreci biraz daha somutlaştıracak önemli ve öğretici bir örneği kağıdın tarihinde görmekteyim: Müslümanlar, kağıdı diğer kültür çevrelerinden almışlar ve devamlı surette geliştirmişler, Avrupalılara aktarmışlar ve daha sonra onlardan İthal etmek durumuna düşmüşlerdir.
📖 Sayfa 175 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Arap astronomların bilgilerini uydurma yazarlı kitaplar biçiminde piyasaya sürme alışkanlığına 14. yüzyılda da rastlanmaktadır.
📖 Sayfa 13 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Arapça ʿilm el-heyʾe veya ʿilm el-felek diye anılan astronomi, matematiksel bilimler (el-ʿulūm er-riyāḍiyye) arasında yer alır.
📖 Sayfa 252 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Ebū el Vefā (940-998), geometrik problem çalışmalarında sistematik olarak pergel kullanmayı prensip edinen ilk matematikçidir.
📖 Sayfa 22 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Eğer Muhammed’in dini ta başlangıçtan itibaren bilimin ( .ilm) rolünü dinin ve böylece bütün bir insan hayatının asıl itici gücü olarak öne sürmemiş olsaydı...
📖 Sayfa 5 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
es-Siczī’nin çağdaşı olan Caʿfer b. Muḥammed b. Cerīr de dünyanın döndüğü görüşünü savunmuştur. Her iki bilgin de temsil ettikleri bu görüşü temel alan usturlaplar imal etmişlerdir. (10. Yüzyıl)
📖 Sayfa 20 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Trigonometrinin müstakil bir bilim dalı olarak sözde Johannes Regiomantus (1436-1476) tarafından kurulması meselesine gelince: Johannes Regiomantus da Nasreddin et-Tûsi’yi öncü olarak almıştır.
📖 Sayfa 165 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Coğrafyayla ilgili Arap-İslam çalışmaları, tercümeleri ve metin edisyonlarının çoğunu Frankfurt Üniversitesi’nde bulunan Arap-İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü, Islamic Geography yayın serisinde bir araya getirmiş ve 278 cilt olarak yayınlamıştır.
📖 Sayfa 14 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Kartografi tarihi araştırmalarında hem sözde portolan haritalarının oluşumu hem de takip eden zaman zarfında dünya haritası ve parça haritalar üzerinde görülen Asya ve Afrika tasvirleri, kapsamlı bir ilişkiler çerçevesinde ele alınmak yerine, her zaman sadece bütünden ayrılmış, tek tek problemler halinde ve Arap-İslam kültür çevresine ait matematiksel coğrafya ve kartografi bilgisinden hemen hemen tamamen habersiz olarak değerlendirilmiştir.
📖 Sayfa 14 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
"Ben her kişinin kendi çalışmasında yapması gerekeni yaptım. Öncekilerin başarılarını minnettarlıkla karşılamak, onların yanlışlarını ürkmeden doğrultmak, kendisine gerçek olarak görüneni gelecek kuşağa ve sonrakilereemanet etmek."
📖 Sayfa 22 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
El-bîrûnî (ö.440/1048)
Arap-İslam dünyası, geç antik dönem ile Avrupa yakın çağı arasındaki devirde, gelişime en müsait ve etkisi en güçlü kültür sahasıdır ve de eski dünya ile oluşmaya namzet Avrupa arasındaki yegâne gerçek bağdır.
📖 Sayfa 15 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Trigonometrik elementlerin sistematik olarak ilk ele alınışına Ebū el-Vefāʾ Muḥammed b. Muḥammed el- Būzecānī’de (940-998) rastlamaktayız.
📖 Sayfa 21 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Kopernik (1473-1543) Arap astronomlara bağlılık gösteren bir gelenekte bulunmaktadır ve onların gezegen modellerini almıştır.
📖 Sayfa 166 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
el-Ḫayyām’ın (11. yüzyıl) dikkat çektiği hususlardan birisi de, ikinci dereceden denklemlere indirgenemeyen kübik denklemlerin genel olarak dairenin özellikleri yardımıyla yani pergel ve cetvel yardımıyla çözülemeyeceğidir. Bu düşünce sonraları René Descartes (1637) tarafından dile getirilmiş fakat doğruluğu ilk olarak Pierre Laurent Wantzel (1837) tarafından ispat edilmiştir.
📖 Sayfa 28 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Arapça kaynaklar matematik, astronomi, fizik, kimya, zooloji, botanik ve coğrafya alanlarında olduğu gibi tıp alanında da bize, Arap-İslam kültür dünyasında daha 3./9. yüzyılda ele alınan sorunların görselleştirilmesinde şekil kullanımına aşina olunduğuna yönelik örnekler sunmaktadır.
📖 Sayfa 3 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
ez-Zehrāvī’nin et-Taṣrīf isimli eserinin cerrahlık konusunu işleyen 30. bölümü 12 yüzyılda Cremonalı Gerhard tarafından Latince‘ye çevrildi. Bu eserin ilaçlar konusunu işleyen 28 ve cerrahlık konusunu işleyen 30. bölümleri Arap tıbbının
📖 Sayfa 22 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Avrupa’daki en yaygın kitaplarındandır.
«Rastlantı, tekniklerin ve sanatların ilerlemesinde
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
çok büyük bir rol oynamaz. İnsanlık bütün keşiflerinde istikrarlı bir şekilde ileriye doğru, birdenbire bir sıçrayışla değil, adım adım hareket eder. Her zaman aynı hızla ilerlemez, fakat hareket süreğendir. İnsan icat etmez, sonuçlar çıkarır.
Bilinen En Eski Küresel İzdüşümlü Dünya Haritası
📖 Sayfa 11 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
İdrisi haritasının Avrupa’da doğmuş olan haritalarda bıraktığı derin izleri, 7./13. yüzyıldan 8./14. yüzyıla geçiş aralığından itibaren izleyebiliriz.
📖 Sayfa 6 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
"Bilim vermez sana kendisinden bir şey,
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Eğer sen kendini bütünüyle ona vermezsen.
Versen de sen ona bütünüyle kendini,
Bilinmez onun sana bir şey verip vermeyeceği."
en-Nazzâm (ö. 225/849 civarı)
Roger Bacon'ın matematiği doğa bilimlerine uygulayan ilk kişi olarak nitelendirilmesiyle, aslında onun Arap öncülerinin, bu arada ibn el-Heysem'in hakkı yenmektedir.
📖 Sayfa 165 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Görüldüğü kadarıyla el-Meʾmūn astronomi tarihinde gerçek anlamda gözlemevi kuran ilk kişidir.
📖 Sayfa 11 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Cābir b. Eflaḥ’ın Almagest’e yaptığı kritik bir yana, daha 13. yüzyılın başlarında diğer çevirilerden, batı İslam dünyası filozoflarının Ptoleme sistemine karşı yürüttükleri mücadele Batılılar tarafından bilinmekteydi.
📖 Sayfa 12 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Tivoli’li Plato tarafından Latince’ye çevrilmişti.
📖 Sayfa 11 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Dürer’in 1515 tarihli gök haritası ağaç gravüründeki diğer adlar, Azophi Arabus’un yanında, Aratus Cilix, (Mısırlı) Ptoleme ve M. Manilius Romanus’tur.
📖 Sayfa 8 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
«Ṣūfī’nin Avrupa’da henüz başlamakta olan Yeni Çağ’da nasıl bir üne sahip olduğu, Albrecht Dürer’in onu Azophi adıyla astronominin dört büyük temsilcisinden biri olarak sunmasından anlaşılmaktadır»
📖 Sayfa 8 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Bu kitapta, Diokletian dönemine (Kıpti takvimine) göre oluşturulmuş veriler yer alıyor.
📖 Sayfa 4 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Hommel’in, bu yıldız adlarından bazılarının Akadca ve Sümerce’ye dayandığı görüşü doğru görünmektedir.
📖 Sayfa 3 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Özellikle bilim ve teknoloji
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
alanında başarılanlar, belli bir coğrafya ya da kültüre mal edilemez; aksine insanlığın bugün
vardığı nokta farklı tarihsel dönemlerin, farklı uygarlıkların ufuk açan yenilikler kattığı,
akla ve bilgiye verilen öneme paralel olarak gelişen bir düşünce yapısının birikimidir. Bilim
ve teknoloji alanındaki gelişmeler ancak böyle bir anlayışla evrensel birer kazanım olarak
görülebilirler.
Bu eserde bulunan özellikle trigonometrik işlemler Wallingford’lu Richard’ı (yaklaşık 1292-1336), Simon Bredon’u (yaklaşık 1300-1372), Regiomontanus’u (1436-1476) ve Kopernik’i (1473-1543) etkilemiştir.
📖 Sayfa 12 · İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Ben her kişinin kendi çalışmasında yapması gerekeni yaptım:
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Öncellerinin başarılarını minnettarlıkla karşılamak,
Onların yanlışlarını ürkmeden doğrultmak,
Kendisine gerçek olarak görüneni gelecek kuşağa
ve sonrakilere emanet etmek. el-Bīrūnī (ö. 440 / 1048)
Mesela insan bilgisinin bir alanını ele alalım: Bu alanın
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
tarihi, yani ilerleme tarihi, aralıksız bir zincir oluşturur. Olgular tarihi bize bu
zincirin parçalarını verir ve bizim görevimiz, kaybolan halkaları her bir parçayı
bir diğerine eklemek için yeniden bulmaktır.»
Birbirinin çağdaşı olan iki Türk hükümdarı, Uluğ Bey ve Fatih Sultan Mehmed,
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
çevrelerinde bilim adamlarını ve filozofları himaye etmişlerdir. Osmanlı topraklarından
Türkistan’a giden Kadızade Rumi, Semerkant’taki rasathanede görev almış;
Semerkant’tan İstanbul’a gelen Ali Kuşçu da medreselerde ders vermiştir.
İslam dünyası astronomları, sürekli olarak gökyüzü gözlemlemelerinin sonucu olarak başka önemli sonuçlara da ulaşmışlardır. İbrāhīm b. Sinān b. Sābit (296-335/909-946 yılları arasında yaşamıştır) bilindiği kadarıyla, ekliptik eğimin sabit olmadığı görüşüne ulaşan ilk kişidir.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Endülüslü astronom İbrāhīm b. Yaḥyā ez Zerḳālī 5./11. yüzyılın sonlarına doğru, evcin ileriye doğru hareket değerinin 279 yılda 1° olduğunu bulmuştu. Bu da bir yılda 12,09'' ye karşılık gelir ki günümüzün 11,46'' değerine çok yakındır. 3./9. yüzyılın sonuna doğru Ebū el-ʿAbbās el-Īrānşehrī, Ptoleme’nin aksine Güneş tutulmasının dairesel olabileceğini savundu ve tam Güneş tutulmasının, Güneş’in dünyadan en uzakta değil orta uzaklıkta bulunduğu sırada olabileceği görüşünü ileri sürdü.60 Dairesel bir güneş tutulması Avrupa’da Chr. Clavius tarafından 1567 yılında gözlemlenmiştir.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Muhammed b. Cabir El- Battani'nin astronomi elkitabı hemen hemen aynı zamanda, ilk kez Tivolli Plato'nun çevrisi olarak Avrupa'ya ulaşmıştır.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Bizim şimdiye kadar çok kesinleşmeyen bilgimize göre, el Meʾmūn kurduğu «Bilgelik Evi» (Beyt el-Ḥikme) adındaki bir kurum aracılığıyla bilim adamlarının çalışmalarını kolaylaştırdı ve organize etti. Görüldüğü kadarıyla el-Meʾmūn astronomi tarihinde gerçek anlamda gözlemevi kuran ilk kişidir.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Matematiksel coğrafyanın basit yöntemleri ve Avrupa’nın el Ferġānī’nin astronomi elkitabının defalarca çevirisi yoluyla öğrendiği sayısal değerleri Albertus Magnus (yaklaşık 1200 1280)’da açıkça görülmektedir.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
El-Bīrūnī, geçen yüzyılın yetmişli yıllarından itibaren ancak bilinen ve 1985 yılından beri edisyonu yapılmış ve Fransızca’ya çevrilmiş olan «Astronominin Anahtarları» (Maḳālīd ʿİlm el-Heyʾe) adlı kitabında küresel astronominin dört veri öğretisine ilişkin daha önceleri yapılan çabaların belirli bir tarihi sunumunu vermekte ve bu yönde İslam dünyasının doğusunda ulaşılan bilgi seviyesi hakkında berrak bir tasavvur aktarmaktadır. «Tanjant teoremi» anlamındaki eş-şekl eẓ-ẓıllī nitelemesi el-Bīrūnī’den gelmektedir.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Osmanlılar İslam dünyasının büyük bir bölümünde önderliği ele geçirdiler. Bütün genişleme girişimlerinde Osmanlılar, devletleri içerisinde eğitim ve bilime özen göstermeyi ihmal etmediler ve burada 16. yüzyılın bitimine kadar bilimsel yaratıcılık eksik olmadı.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Benim konuyla yoğun uğraşım sonucu kazandığım fikire göre, özellikle İslam dünyasında bulunmuş veya geliştirilmiş olan silahlar, olabildiğince hızlı bir şekilde Haçlılar tarafından alınmış, benimsenmiş, kullanılmış ve aynı bağlantı yolu üzerinden kayda değer bir gecikme yaşanmadan Avrupa’ya ulaşmıştır.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Constantinus düzelinelerce Arapça tıp kitabını beraberinde getirmiştir veya arkasından gelmesini temin etmiştir. Şaşılacak bir çalışkanlıkla ve din kardeşlerinin desteğiyle, 25'ten fazla kitabı Latince olarak yayma imkanına sahip olmuştur. Bunların çoğunu Constantinus kendi telifiyiymiş gibi, çok azını ise Yunan otoritelerin eserleriymiş gibi ortaya koymuştur.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Otto Werner’in Leonardo da Vinci’nin fiziği hakkındaki 1910 tarihli bilimsel bir incelemesinde, Kemāleddīn’in eserinin Avrupa’da tanınmış ve Leonardo tarafından kullanılmış olması gerektiği tahminine ulaşması oldukça anlamlıdır.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Hatta Johannes Gravius tarafından 1652 yılında ilk edisyonları ve Latince çevirileriyle birlikte ünleri Avrupa’da yayılan Naṣīreddīn eṭ-Ṭūsī ve Ulūġ Bey’in çizelgelerini de gözden kaçırmamıştır.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Cābir’in daha önceki büyük külliyatı olmaksızın, bence er-Rāzī’nin eserlerinde tanıdığımız kimya bilimi düşünülemezdi. Er-Rāzī’nin eserleri de, Cābir’inkiler gibi, kimya ile uğraşı sürecine ve 17. yüzyılda Avrupa’daki yeni bir gelişim basamağına doğru hareket sürecine kesin bir etkide bulunmuştur.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Paris’e gelen ve Delisle tarafından örnek alınan Karadeniz haritasının bir Osmanlı-Türk kopyası, bir talih eseri olarak günümüze ulaşmıştır. Bu haritanın boylam ve enlem skalaları, Osmanlılar zamanında Karadeniz’in çiziminde büyük bir doğruluğa ulaşıldığını ispatlamaktadır. İkinci örnek, meşhur Fransız coğrafyacı Jean-Baptiste Bourguignon d’Anville (1697- 1782)’in tahminen 945-948/1538-1541 yılları arasında çizilen bir Osmanlı-Türk ürünü Kızıldeniz haritasını kullanmasıdır. Bu harita d’Anville’in sunumuna göre Kızıl Deniz’i kuzeyden Jeddah (Cidde)’a kadar tasvir etmektedir.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Franz Rosenthal’in bir başka bağlamda vurguladığı gibi, İslam, «eğer ta başlangıçtan itibaren bilimin rolünü dinle bağlantılı ve bütün bir insan hayatının itici gücü olarak ön plana çıkartmamış olsaydı» elbette bu tür bir yükseliş düşünülemezdi. Yabancı bilim mirasının hızlı bir şekilde alınıp benimsenmesi ve süreğen olarak şekillendirilmesi büyük ölçüde, eski kültür mensuplarının kendilerini başlangıçtan itibaren Müslümanlar tarafından kabul edilmiş ve değer verilmiş olarak hissedebilmeleriyle bağlantılıdır.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin
Sıkça Sorulan Sorular
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım) kimin eseridir?
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), Fuat Sezgin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2007'de yayımlanmıştır.
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım) kaç sayfadır?
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım), 1121 sayfadır (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları baskısı).
İslam'da Bilim ve Teknik (5 Ciltl Takım)'ın en ünlü sözü nedir?
“"Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir." İbn Heysem (ö. 432/1041) Makāle fī Keyfiyet er-Raşād.”