Uğur Mumcu'nun 1995'te yayımlanan Bir Uzun Yürüyüş adlı eseri, Siyaset-Politika türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı um:ag Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
Bir Uzun Yürüyüş'ten En Beğenilen Alıntılar
Türkiye İşçi Partisi ilk kurulduğu günlerde, "Aranızda ajan var mı?" sorusuna bir deneyli sosyalist şaka ile karışık şu yanıtı vermişti:
📖 Sayfa 108 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
-Ajan olabilir. Vardır. Önemli olan ajanların çoğunluk oluşturmamalarıdır.
Kapitalizmden sosyalizme geçiş reformist anlamda bir düzen değişikliği değildir. Feodalizmden kapitalizme geçiş gibi de değildir; çünkü o bir tür sınıfsal toplumdan başka tür bir sınıfsal topluma geçiştir. Kapitalizmden sosyalizme geçiş ise, binlerce yıldır sürüp gelen çeşitli sınıflı, yani sömürüye dayanan toplumlar çağını kapatıp, sınıfsız ve sömürüsüz toplumlar çağını aşan dev bir tarihsel sıçramadır evrimde.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ne var ki cumhuriyetin ilanından sonraki gelişmeler devrimin demokratikliğinin bunlarla sınırlı kaldığını gösterdi. İşçi, emekçi halk kitleleri, aydınlar, düşün ve sanat yaşamı, tam ve sert bir baskı altında tutuldu. Demokratik hak ve özgürlüklerin hiçbiri tanınmadı, uygulanmadı. Kısacası, Batılılaşma, "muasır medeniyet”e ulaşma, yani Batılı kapitalist ülkelerin düzeyine ulaşma sözde amaç olduğu halde, Türkiye Batı demokrasileri türünde bir demokratik rejime bilinçli olarak sokulmadı.
📖 Sayfa 40 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Üretim araçlarının özel mülkiyeti üzerinde temellenen kapitalizmin dürtüsü ve özel amacı, özel sermayenin karını büyütmektir, günümüzde özellikle tekelci uluslararası sermayenin... Üretim araçlarının sosyal mülkiyeti üzerinde temellenen sosyalizmin dürtüsü ve amacı, halk kitlelerinin ihtiyaçlarını sürekli artan, iyileşen, çeşitlenen bir üretimle karşılamaktır. Birincisi sömürüye dayanır, ikincisi sömürünün ortadan kaldırılmasına.
📖 Sayfa 79 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Fikirler ancak pratiğe, eyleme yansırsa önemlidir. Eğer insanın yaşayışında hiçbir etki göstermiyorsa, o fikre sahip olmuşsun ne, olmamışsın ne? Marksizm’i öğrenmeye devam edince anladım ki, bireylerin inandıkları fikirleri yaşamlarına geçirmelerine evet, ama toplumu değiştirmek ve geliştirmek tek başına bireyin yapacağı bir iş değil, örgüt işidir, yani parti işidir.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Her şeyi dusunmustum bu islere girerken. Hapis yatmayi, baskıları, şunu bunu ... Ama yetmiş alti yaşında, bir yabanci ulkede surgun yasamak hic aklıma gelmemisti.
📖 Sayfa 3 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Bireylerin beyinleri, organizmalar, toplumdan gelen etkilere seçici, selektif biçimde tepki gosteriyor.
📖 Sayfa 15 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ne vakte dek bu acıklı sefalet,
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Bu viranlık, bu inilti, bu kaygu?
Ne vakte dek bu uğursuz cehalet,
Bu taassup, bu görenek, bu uyku?
Yazık, sana ağlamayan şiire;
Yazık, sana titremeyen vicdana;
Yazık, sana uzanmayan ellere;
Yazık, seni kurtarmayan insana.!
Anadolu - Mehmet Emin Yurdakul
Müteahhit ve işadamları ile aynı partide çalışan sosyal demokratların bu "ittifak" nedeniyle "kompleks" sahibi olmalarına hiç gerek yoktur. Çünkü sosyal demokrasinin doğasında "uzlaşmacılık" vardır ve sosyal demokrat partiler "sınıf" değil "kitle" partileridir.
📖 Sayfa 105 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
İşadamları ve müteahhitlerle aynı partide bulunmaktan tedirginlik duyanların yerleri sosyalist partilerdir.
Sosyalizmin kökünü kazımak ve büsbütün yok etmek olası değildir. Buna kimsenin gücü yetmez. Üzerinden devlet buldozerleri de geçirseniz, sosyalizm yarın kır çiçekleri gibi fabrika bahçelerinde ve tarlalarda açacaktır!
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
İdeolojik bağımsızlık anlamsız bir söz.
📖 Sayfa 81 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
işadamları ve muteahhitlerle ayni partide bulunmaktan
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
tedirginlik duyanlarin yerleri sosyalist partilerdir.
"Her şeyi düşünmüştüm bu işlere girerken. Hapis yatmayı, baskıları, şunu bunu... Ama yetmiş altı yaşında, bir yabancı ülkede sürgün yaşamak hiç aklıma gelmemişti."
📖 Sayfa 3 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Fikirler ancak pratige, eyleme yansirsa önemlidir. Eger insanin yasayisinda hiçbir etki gostermiyorsa, o fikre sahip olmuşsun ne, olmamişsin ne? Marksizm'i öğrenmeye devam edince anladim ki, bireylerin inandiklari fikirleri yaşamlarina geçirmelerine evet, ama toplumu degistirmek ve
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
gelistirmek tek basina bireyin yapacagi bir iş degil, örgut isidir,
yani parti işidir.
Nazim'in deyişi ile
📖 Sayfa 115 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ve elbette ki, sevgilim elbet
Dolaşacaktir elini kolunu sallaya sallaya dolasacaktir
en şanlı elbisesi ile ilerici tulumu ile
Bu güzelim memlekette hurriyet...
"Bu zihniyet ve buna dayanan olaylar bugün de bütünüyle ortadan kalkmış değildir.
📖 Sayfa 26 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
İleriye doğru toplumsal mücadeleler uzun soluk, direnç ve ısrar gerektiren mücadelelerdir. Tarihte örnekleri çoktur.
📖 Sayfa 72 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"Ve elbetteki, sevgilim, elbet
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Dolaşacaktır elini kolunu sallaya sallaya
Dolaşacaktır en şanslı elbisesi ile
İşçi tulumu ile
Bu güzelim memlekette hürriyet..."
- Nazım Hikmet
Bağımsızlık bir kişilik sorunudur. Kişi kendi akli ile düşünemezse, kişi akiI yerine dogmalarla düşünmeye alişmişsa, dünyada olup bitenleri nasil anlar, nasil kavrar?
📖 Sayfa 113 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"Yobazlik" ve "bagnazlik" bir cesit degil ki ... Bin çeşit! ...
Her şeye karşın sosyal demokrasi toplumda önemli bir olgudur.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Laiklik geriliyor. tarikatlar ilerliyor. sandiktan hep ayni gericiler koalisyonu çikiyordu, vesaire.
📖 Sayfa 69 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Bütün kapitalist ülkelerde işçi sınıfının sermaye sınıfı karşısında konumu ve temel çıkarları da aynıdır: Sömürüden ve sömürü düzeninin ürünü olan sosyal eşitsizlikten ve adaletsizlikten ve diğer olumsuzluklardan kurtulmak. İşçi sınıfının bu çıkarlarına cevap veren, kurtuluş yolunu gösteren ideoloji ise, sosyalist ideolojidir.
📖 Sayfa 76 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Turkiye'yi NATO ya sokan, yurt topraklarini Amerikan üslerine açan, ikili anlaşmalarla Amerika'ya akil almaz ayricaliklar taniyan, silahli kuvvetlerin herşeyini NATO emrine veren, orduya ilişkin her seyi Amerikan usullerine ve NATO stratejisine gore düzenleyen DP iktidari ulusal bagimsizlik diye bir kavrama sahip degildi. Böyle olunca da yabanci sermaye ve petrol şirketlerine kapilari açması da doğaldı.
📖 Sayfa 41 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Bağımsızlık bir kişilik sorunudur. Kişi kendi aklı ile düşünemezse, kişi akıl yerine dogmalarla düşünmeye alışmışsa, dünyada olup bitenleri nasıl anlar, nasıl kavrar?
📖 Sayfa 125 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"Yobazlık" ve "bağnazlık" bir çeşit değil ki
Ölümsüz olan Nazım’ın deyişi ile “Ve elbette ki, sevgilim, elbet / Dolaşacaktır elini kolunu sallaya sallaya / Dolaşacaktır en şanlı elbisesi ile / İşçi tulumu ile / Bu güzelim memlekette hürriyet...”
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Leninist göruş oportunizmi, "emekçi siniflari burjuvazinin buyruğuna sokmak" biciminde yorumlar.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
...kabul edilen parti programı ile TİP "Marksist bir kimlik" kazandi. TİP, o zamanin Türkiye koşullarinda Marksizm'in yasal bir parti olarak somutlanişi idi. Parti bu kimligini geliştirme surecine girdi, bir başka deyişle, bilimsel sosyalistleşme sürecine.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
20. yüzyıl akıl çağıdır. Bu yüzyılda, her sorun akıl yoluyla ve çağdaş yöntemler ile çözülmelidir. Akıl çağına yaraşanı da budur.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ne var ki, İnönü'nün ve CHP'nin ve egemen sınıfların baş korkusu komünizmdi. Savaşın kazanılmasında Sovyetler Birliği'nin belirleyici etmen olması, bundan ötürü itibarının çok yükselmesi ve gücünün artması bu korkuyu arttırıyordu. Türkiye şöyle veya böyle çok partili, genel seçimli, parlamentolu bir rejime geçerse, batılı devletler, hele ABD daha ötesini kurcalamazdı. Nitekim de öyle oldu, komünist partisi hatta 1960'lara kadar herhangi bir sol partisi olmayan birçok partili parlamenter rejime geçildi. Batılı demokrat ülkelerden hiçbir ses çıkmadı.
📖 Sayfa 42 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Barış demek, düpedüz komunistlik demek Sovyet ajanliği demek, casusluk demek, gizli örgüt kurup, sosyal bir sinifin öteki sosyal siniflar üzerinde egemenlik kurmasi demek ...
📖 Sayfa 109 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Damgalandı diyorum. Çünkü o zamanki egemen zihniyete göre bir fikri, yayını kişiyi sol ve solcu olarak nitelemek onu kesin ve mutlak olarak mahkum etmek, toplumdan dışlamak, yaşam hakkı tanımamak anlamına geliyordu.
📖 Sayfa 34 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"Devrim ihraç edilemez" bu çok doğru, çok önemli bir sözdür.
📖 Sayfa 57 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Demokrasinin "olmazsa olmaz" koşulları vardır. Bu koşulları yaratmayanlara öyle kolay kolay "liberal" ve "demokrat" denemez. Ne ANAP'a, ne başkasına.
📖 Sayfa 139 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
IMF kontrolünde olmak üzere, borçlarını ödeyecek kadar kalkınmalarına olanak verecek önlemler öneriliyor.
📖 Sayfa 85 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Kimi ölüler bize ne kɑdɑr yɑkın Yɑşɑyɑnlɑrın birçoğu ne kɑdɑr dɑ ölü.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Marksizm'i öğrenmeye devam edince anladım ki, bireylerin inandıkları fikirleri yaşamlarına geçirmelerine evet, ama toplumu değiştirmek ve geliştirmek tek başına bireyin yapacağı bir iş değil, örgüt işidir, yani parti işidir.
📖 Sayfa 26 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Boran'ın «TİP olayı» üzerine konuşma isteğimizi kabul ettikten sonra, soruları yazılı olarak istedi. Saptadığımız soruları gönderdik. Daha sonra Federal Almanya'nın Düsseldorf kentinde buluştuk.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
... sosyalizmi yok etmek, kökünü kazımak ve büsbütün yok etmek olası değildir. Buna kimsenin gücü yetmez. Üzerinden devlet buldozeri de geçirseniz, sosyalizm yarın kır çiçekleri gibi fabrika bahçelerinde ve tarlalarda açacaktır!
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"Çünkü demokrasi toplum içinde mücadele vere vere genişletilebilirdi..."
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Barıştan söz ettiniz mi, başınız hemen belaya girer. Ne ajanlığınız kalır, ne komünistliğiniz, ne şuyunuz, ne buyunuz.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Her şeyi dusunmustum bu islere girerken. Hapis yatmayi, baskıları, şunu bunu ... Ama yetmiş alti yaşında, bir yabanci ulkede surgun yasamak hic aklıma gelmemisti. Behice boran
📖 Sayfa 3 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ne var ki cumhuriyetin ilanından sonraki gelişmeler devrimin demokratikliğinin bunlarla sınırlı kaldığını işçi, emekçi halk kitleleri, aydınlar, düşün ve sanat yaşamı, tam ve sert bir baskı altında tutuldu. Demokratik hak ve özgürlüklerin hiçbiri tanınmadı, uygulanmadı. Kısacası, Batılılaşma,"muasır medeniyet"e ulaşma yani batılı kapitalist ülkelerin düzeyine ulaşma sözü amaç olduğu halde, Türkiye Batı demokrasileri türünde bir demokratik rejime bilinçli olarak sokulmadı.
📖 Sayfa 46 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
DP taşıdığı adın partisi değildi.
📖 Sayfa 50 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Benim görüşüm ise Demokrat Parti hareketinin gerçek bir halk hareketi olmayışıydı. CHP’nin önde gelenlerinden olup da ondan ayrılmış kimselerin hemen ayrıldıktan sonra kurdukları bir burjuva partisiydi, özellikle de büyük toprak sahiplerinin. Halk kendisi, halkçı olmayan Halk Partisi’ne karşı olduğu için Demokrat Parti’yi tuttu. Onu ummadığı bir kitleselliğe kavuşturdu, halkın çıkarlarını gerçekten savunan ve gözeten bir parti olduğundan değil.
📖 Sayfa 22 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Evet, bağımsızlık... İlle de bağımsızlık... Önce kafada, ideolojide bağımsızlık..
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Altı Ok’a alınan devrimcilik, devletçilik ve halkçılık ilkeleri birbiriyle bağlantılı bir bütün halinde, tutarlı ve ciddi bir biçimde derinlenmesine ele alınıp geliştirilse ve ciddi bir biçimde uygulamaya geçirilse idi, CHP “demokratik devrimci” özellikle kazanabilirdi. Böyle yapılmadı.
📖 Sayfa 37 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"İnsan önce kendi memleketindeki öğrenim olanaklarını kullanmalı, ondan sonra öğrenimini ilerletmek için dışarı gitmeli derdim."
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
İşçi sınıfının politik hareketlerinin birliği sol kanadı toparlamakta, etkin olmaya adaydır.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Belçika hükümetince siyasal sığınma hakkı alanlara sağlanan asgari ücret düzeyinden de düşük bir aylık ile yaşamaya çalışıyor.
📖 Sayfa 9 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Türkiye'de solun tarihi konusunda - Mete Tunçay'ınki dışında - pek araştırma yoktur.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
«TİP olayı»nı bu partinin ilk Genel Başkanı M. Ali Aybar ile konuştuk. Aybar'ın «Bitmeyen Koşu» başlığı ile sunduğumuz anıları ile Türkiye'nin parlamentoya giren ilk yasal sosyalist partisini tanıdık. Uyuşmazlıkların nedenlerini Aybar'dan dinledik.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Olayları gerektiği gibi değerlendirmek için TİP'in Aybar'dan sonraki Genel Başkanı Behice Boran ile konuşmamız bizler için kaçınılmaz bir görev olmuştu.
Daha ilkokula başlamadan ilk öğrendiğim şiir veya manzume, Anadolu köylüsünün perişanlığını ve yakınmalarını anlatan, Mehmet Emin’in manzumesiydi. Bazı dizeler hala aklımda kalmış. “Yürüyorum ekilmişti tarlalar/ Yürüyordum sararmıştı tarlalar/ Bir ses duydum, bir kadın/ Ne o bacı?/ Ne olacak ot yiyoruz/ Neden bize karşı İstanbul acımasız ve insafsız” ve sonundaki “yazık sana uzanmayan ellere/ Yazık seni kurtarmayan ellere…/
📖 Sayfa 13 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Emperyalizm, sosyalizme geçit vermemek için dünya savaşını göze alıyor.
📖 Sayfa 101 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
CHP ile DP arasında temel bir fark görmediğimizden 1946 seçimlerinde Nevzat'la boş oy kullandık.
📖 Sayfa 30 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Yıl 1939'un Mayıs ayı ortaları Hasan Ali (Yücel) bakan. Çok tereddüt ettim, beni tanıtacak, tavsiye edecek bir kimsem, yani arkam yok. Çaresiz gittim. Hiçbir şey demeden dinledi, sonra zile bastı. Gelen Müsteşar Rüştü Uzel'e uygun bir yere tayin etmelerini söyledi.
📖 Sayfa 31 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ne var ki, İnönü'nün ve Chp'nin ve egemen sınıfların baş korkusu komünizmdi.
📖 Sayfa 49 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
"Oportünizm" günlük dilde "koşullara ve çıkarlara göre ilkelerden sapma eğilimi" diye tanımlanır.
📖 Sayfa 113 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Fikirler ancak pratiğe,eyleme yansırsa önemlidir.Eğer insanın yaşayışında hiçbir etki göstermiyorsa,o fikre sahip olmuşsun ne olmamışsın ne?
📖 Sayfa 26 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Ne "proleterya", Marks'ın, Engels'in zamanındaki proleterya'dır, ne "burjuvazi" 1848'lerin burjuvazisidir.
📖 Sayfa 121 · Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Dünyada tek bir "sosyalizm" olmadığı, yaşanan bunca olayla kanıtlanmıştır. Sovyetler Birliği'ndeki "Leninizm" de 1917'den bu yana çok değişmiştir. Lenin dönemindeki Leninizm ile Stalin dönemindeki Leninizm birbirine benzemez. Kruçev'in Leninizm'i Brejnev'inkine benzemez, Brejnev'inki de Gorbaçov'unkine.
Türkiye'de, Amerika'nın atom bombasına sahip olmasından adeta sevinç duyulan bir hava estiriliyor, bu bombaların Sovyetler Birliği üzerine de yağdırılması propagandası yürütülüyordu.
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu
Sıkça Sorulan Sorular
Bir Uzun Yürüyüş kimin eseridir?
Bir Uzun Yürüyüş, Uğur Mumcu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1995'te yayımlanmıştır.
Bir Uzun Yürüyüş kaç sayfadır?
Bir Uzun Yürüyüş, 146 sayfadır (um:ag Yayınları baskısı).
Bir Uzun Yürüyüş'ün en ünlü sözü nedir?
“Türkiye İşçi Partisi ilk kurulduğu günlerde, "Aranızda ajan var mı?" sorusuna bir deneyli sosyalist şaka ile karışık şu yanıtı vermişti: -Ajan olabilir. Vardır. Önemli olan ajanların çoğunluk oluşturmamalarıdır.”