Cevâhirnâme, din dünyasına Ferîdüddin Attâr'ın kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Fulya Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Kitabın en çok işaretlenen cümleleri, sayfa bilgileriyle birlikte aşağıda.
Cevâhirnâme'den En Beğenilen Alıntılar
Mevlam senin aşıkların devrân iderler hû ile
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Yolundaki sadıkları cevlân iderler
hû ile
Hüdâyi gayra meyli kes,Mevlâ yeter bâki heves
Zikrini Hakk'ın her nefes ilan iderler hû ile..
Aziz Mahmud Hüdâyi (k.s.)
Gönül incitme işinde olan bir adamın cezası, sonunda ağlamaktır..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Gelsin mârifet alan
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Yoktur sözümde yalan
Emmâreye kul olan
Hayrı şerri seçer mi?
Üftâde (k.s.)
Bu nefsi bir devekuşu gibi farz et, ne yük taşır ne de havada uçabilir. Uç dediğin zaman deveyim der, yük vursan kuş olduğunu söyler...
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Kardeş, misafiri hoş tut. Konuk Allah vergilerinden bir nimettir. Konuk, rızkını beraberinde getirir. Sonra ev sahibinin günahını götürür...
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Oğlum, sende yiğitlik, akıl ve idrak varsa misafirin değerini bil. Misafire karşı ikramlı ol.
Kafir bile olsa, git hemen kapıyı aç.. (...)
Ve la uksimü bin-nefs-il-levvâme..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Meâli şerifi şöyledir:
...Kendisini levm eden (kınayan) nefse yemin ederim ki...
Kıyamet suresi-2
"Altı yerde dünya sözü ile meşgul olmak otuz senelik makbul ibadeti bâtıl eder;
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Mescidde, Ilim meclisinde, Cenaze merasiminde, Mezarlıkta, Ezan vaktinde, Kur'ân okunurken"
Mevlânâ Câlaleddini Rumi. (k.s.)
Ömür bahçesinin gülü solmadan
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Uyan hey gözlerim gafletten uyan
Ecel bir gün bize devran dönmeden
Uyan hey gözlerim gafletten uyan..
Yunus Emre (k.s.)
Allah yolunda ne verdinse, öz malın odur. Geri kalan ancak canının belasıdır..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
"Aşıklar, kendi vehimlerine dalıp, maşuktan uzak düşmüşlerdir. Ne aşıkın kim olduğunu bilirler, ne de gönül kaptırdıklarını..."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
.....
Bütün alemin meyli
sanadır sonsuza kadar ey şâh;
İster bilsinler bu hali, isterse olmasınlar agâh..(...)
Oğlum: Mal ve altında sevinç arama. Hele birisine bağışladığın şeyden bir daha bahsetme. Dünya sevinci baştan başa kederdir. Onun neşesi arkasında matem vardır. Kur'an'dan ferahlama emrini dinle..(...)
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Ey oğul, nefis ve dünya kaydından kurtul ki beladan da tehlikeden de uzak kalasın. Nice kimseler var ki, zavallı nefisleri yüzünden belaya uğramış, arıklaşmıştır. O nefis belasından değil midir ki, zavallı muradsız kuş gelip avcının tuzağına düşer..(...)
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Dünyada ömür beş günden fazla değildir. Sonunu düşünmeyen kimse gafildir. Dünya zevklerinden uzaklaşmak, gönül sahiplerinin eteğine yapışmak demektir. Nefsinin zevk ve arzuları peşinde koşma, geçici aleme sevgi bağlama! Akıbetin ölüm olduktan sonra, ölüm acılarını çekmenin sana ne faydası var?
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Dünya sevinç yeri değildir, aklını başına al!!
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Birine yüz kese altın ihsan eder, beriki ekmek hasretiyle can verir. Biri sincap ve samur kürkler giyinir, öteki tandurda çıplak yatar. O biri atlas ve seccadeler üzerinde oturur. Beriki buz gibi düşkünlük toprağında yatar. Bir tanesi bin naz ve izzatle taht üzerine kurulmuştur, öteki yoksulluktan ağzı açık bir halde. Göz açıp yumuluncaya kadar cihanı birbirine çarpar, burada söz söylemeye hiç kimse güç yetiremez.. (...)
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
KALBİNDE Allah muhabbeti olmayanın amelinden dolayı kazancı rüzgardan başka bir şey olmaz. Ey kul, Allah'a sevgi besle ki azabından uzak kalasın. (...)
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Gaflet uykusunda yatar uyanmaz Kalp gözü kapalı câhilan çoktur. Hak sözü dinlemez, asla inanmaz, İçi kafir dışı müslüman çoktur.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Genç Abdal (k.s.)
Ferhat bu gün ben oldum
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Varlık dağını deldim
Şirinime varmaya
Her canibim yol oldu..
Niyazi Mısrî (k.s.)
"O kemal sahibi cemalin nuru, bu mazharların ve güzel suretlerin yüz örtüsüne geçmiştir. Bunun için, aşk belasına ve muhabbet mihnetine giriftar olmuşlardır. Bazısı manevi aşka düşmuş, bazısı da suri aşka..."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
.....
𝘚𝘦𝘯𝘴𝘪𝘯 𝘮𝘢𝘯𝘢𝘯ı𝘯 𝘴ı𝘳𝘳ı, 𝘬𝘢𝘭𝘢𝘯ı 𝘪𝘴𝘪𝘮,
𝘎𝘪𝘻𝘭𝘪 𝘩𝘢𝘻𝘪𝘯𝘦𝘴𝘪𝘯, 𝘢𝘭𝘦𝘮 𝘰𝘯𝘢 𝘵ı𝘭𝘴ı𝘮..
"Yâ eyye-tüh-en-nefs-ül mutma'inne..."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Meâl'i şerifi
(Ey emin ve mutmain olan nefs...)
El-Fecr suresi-27
Akıllı olan bir kişi Allah nimetlerine her daim şükreder. Sonra da nefsine hâkim olur. Ey
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
delikanlı; kendi öfkesini yenebilen insan, cihanda kendini kurtarmışlardan olur.. (...)
Elif okuduk ötürü
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Pazar eyledik götürü
Yaradılmışı severiz
Yaradandan ötürü..
Yunus Emre (k.s.)
Aşk için can ü başı fedâ iden gelsin beri
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Kezzab ile müraiye yoktur izin dönsün geri
Şeş cihetten içeri altı târik yol vardır
Aşki bunu alıptır erbâbından haberi..
Hz. Aşkiyyül Cerrahi
Dünyayı her ne kadar dıştan, renkli ve nakışlı görürsen de içinde yılan gibi zehir taşır.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Görünüşte güzel ve gönül çekicidir. Fakat zehirleriyle canı tehlikeye sokar. Bu nakışlı yılanın
zehiri öldürücüdür. Akıllı insan ondan uzak durandır..(...)
Ey bütün gece sabaha kadar uyuyan zavallı, yarın yatacağın
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
toprağa da bir kandil yak..
Ey oğul, elinden gelirse nefsinin dileklerini yerine getirme ki, nefis tuzağına
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
düşmeyesin. Nefsinin heveslerini ayakların altına al. Ona hoşlandığı şeyleri az ver. Nefis ile
şeytan seni yoldan çevirir, kuyuya düşürür. Nefsin başına vur, onu daima hor tut. Elinden gelirse pisliklerden uzaklaştır..
"Irci'i ilâ rabbiki râdıyyeten"
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Meâli şerifi şöyledir;
_Ondan razı olarak Rabbine dön_
El-Fecr Suresi-28
Eğer âşık isen yâre,
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
sakın aldanma ağyâre.
Düş İbrahim gibi nâre,
o gülşende yanar olmaz..
Seyyid Seyfullah (k.s.)
Her güzel görünen surete talip olma..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Atlas ve diba sevdasında koşma. Kuru sevdalardan
geç de Allah'a kul ol..
Aldanma azizim dünyanın nakşına nakkaşına
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Hazreti Adem gibi girsen hazerân yaşına
Akibat bir gün gelirsin sol musalla taşına
O karanlık gecede kendine bir dost ara bul..
Aşkiyyül Cerrâhi (k.s.)
Eğer sır ehliysen, abdestini gayb suyuyla al: Aksi halde, toprak veya taş teyemmümüyle kal....
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
...
Bu namaz ariflerin Rabblarıyla namazıdır; Şayet sen de onlardansan, karayı denize al...(...)
Şeyhül Ekber Muhiddin-i Arabi
Daima eli vergili ol, çünkü cömert cehennemlik olmaz. Cömert adamın yüzünde nur ve safa vardır. Çünkü cennette yoldaşı Hz. Mustafa'dır.. Yüce Allah cennetin kapısına, burası cömertler yeridir diye yazdı. Cömertlerin cehennemle işi yoktur..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
"Kanaat sahibi olmak, rahatlık doğurur."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
İmam-ı Şafi (r.a.)
Allah'ın kahrından güven bulmak istersen gizli sadaka ver. Hiç şüphesiz, hayır işlemeyi adet edinenlerin ömürleri artar. Halka iyilik yapanları, insanların en şereflisi bil. Halk arasında, insanlara zararlı olanlardan daha kötüsü yoktur..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
"Bir kimse nefsini feda ederek Allahu Teâlâ'ya yakınlık kazanırsa, Allah onu nefsin saldırısından korur."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Zünnûn-ı Mırrî (k.s.)
Gel ey Merkez, gelip geçti o canlar
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Sür tevhidi ele girmez bu demler.
Ab-ı Kevser ırmağından dolular
İçer canı dilden tevhid edenler.
Merkez Efendi (k.s.)
Gönlünü bu bayağı dünyaya ne bağlıyorsun! Burada ebedi kalacak değilsin ki.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Ey zavallı, dışını süslemeğe bakma. Bir ay parçası gibi, için nur olsun.. (...)
"Belâların nerden geldiğini bilmemek, belâların en büyüğüdür."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Cüneyd-i Bağdadi (k.s.)
İrfan, akıl ve idrak sahibi, Hak yolundan başka hiçbir yerde cömertlik göstermez. Riya ile bulaşmış
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
olan bir sadaka, nasıl Allah katında makbul olabilir? Amelin altın gibi saf olmazsa bil ki sarraf
kalp akçaya değer vermez..
Dünyada servet ve iktidâr sahibi olursan nefsini arzularından uzak tut..
Dört kitabın manası bellidir bir elifte
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Sen elifi bilmezsin bu nice okumaktır
Yunus Emre der hoca gerekse var bin
hacca..Hepisinden iyice bir gönüle girmektir..(...)
Yunus Emre (k.s.)
1- U'CÛB: İbadetine güvenerek kendisini herkesten yüce görmek..
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
2- FISIK: Günahları aşikâr işlemek
3- CEHL: Bir çok gerçekleri bilmemek
4- NEVM: Çok uyumak
5- MEKÜLAT VE MEŞRUBAT-I KESİRE Çok yemek ve içmek..
6- HIRS: Ihtiras sahibi olmak.
7- KAHR-I NEDÂMET: Halka ve İbadullâha eza ve cefâ etmek.
8- LAGVİYYAT: Isrâf sayılacak derecede giyinip kuşanmayı sevmek.
9- MUHABBET-I LEBS:Boş ve faydasız sözler ve lüzumsuz beyanlarla ne dunya nede
ahirete faydası olmayan konuşmalarla vaktini öldürmek.
"Bir kimse ahirete imansız gitmekten korkmazsa o kimse ahirete imansız göçer"
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Hadîs-i Şerif
Efendimiz (s.a.v.) şeytana şöyle sordu;
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
- Halk içinde en çok kimi sevmezsin?
Şeytan da Efendimize (s.a.v.);
- Seni sevmem. Sonra ibadet eden genci, şüpheli şeylerden sakınan alimi, azalarını üç kere temizleyeni, ihtiyacını kimseye söylemeyen fakiri sevmem. Dedi.
Ferhat bugün ben oldum
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Varlık dağını deldim
Şirinime varmaya
Her canibim yol oldu.
Niyazi Mısrî (k.s.)
İnsanın ömrü dört şeyle uzar.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Ey aziz can, bu öğüdü dinle;
Birincisi güzel ses dinlemek,
ikincisi ay gibi güzel yüzler seyretmek,
üçüncüsü malından canından kaygısız yaşamak. Bunlar insanın ömrünü arttırır.
Hele işi gönlünün isteğine uygun olanın, ömrüne bereket çöker.
Dünyanın kazancı nedir?
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Dokuz arşın bez ile bir parça toprak.
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Oruçlu değilsen eğer gündüzleri çok yeme.
Hayvan değilsen o kadar tıkınma.
"Altı yerde dünya sözü ile meşgul olmak otuz senelik makbul ibadeti bâtıl eder;
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Mescidde,
İlim meclisinde,
Cenaze merasiminde,
Mezarlıkta,
Ezan vaktinde,
Kur'ân okunurken"
Mevlânâ Câlaleddini Rumi. (k.s.)
Ey Allah'ım, hepimize rahmet kıl.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Biz aciziz, çok günahlar işledik. Fakat senden başka kimsemiz yok.
"Belâların nerden geldiğini bilmemek, belâların en büyüğüdür."
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Cüneyd-i Bâğdadi (k.s.)
Günah ve heves yolunda at koşturup da kendini şeytanın maskarası etme.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Önünde bir yolculuk var, azık hazırla.
Oğlum:
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Öğüt dinle, kurtuluş istiyorsan dilini tut.
Çok konuşanların, göğüslerinin içindeki kalpleri hastadır.
Ey zavallı, dışını süslemeğe bakma.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Bir ay parçası gibi, için nur olsun.
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Yaşamak için dünyaya tapmış kimseleri de ölülerle birlikte say.
***
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Yavrum; daima Allah'tan mağfiret dile, kötülerden ve fesatçılardan şikayetçi ol.
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Allah'tan korkmayanı, Allah her şeyden korkutur.
***
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Sekiz cennet yarattın, Habibine vâad ettin.
Ana kâfirler girmez, müminlere ne dersin Yüzüm kara elim boş, bağrım yanık gözüm yaş İnâyet eyle Mevlâm Yunus cemalini görsün.
Yunus Emre (k.s.)
Ey oğul bunu dinlerken hatırında tut.
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Dört şey, dört şeyle tamam olur.
Kişinin ilmi aklıyla olgunlaşır.
Niyet de fiil ve amel ile güzelleşir.
Dinin, kötülüklerden sakınmakla kemal bulur.
Nimetin de şükür ile bollaşır.
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Dünya fani bir ev gibidir,
Yiğitsen ondan geç. (Vazgeç)
***
***
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr
Münafıkla yoldaşlık edenin yeri kuyunun dibinde olur.
***
Sıkça Sorulan Sorular
Cevâhirnâme kimin eseridir?
Cevâhirnâme, Ferîdüddin Attâr tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2000'de yayımlanmıştır. Türkçeye Ali Toker çevirmiştir.
Cevâhirnâme kaç sayfadır?
Cevâhirnâme, 50 sayfadır (Fulya Yayınları baskısı).
Cevâhirnâme'nin en ünlü sözü nedir?
“Mevlam senin aşıkların devrân iderler hû ile Yolundaki sadıkları cevlân iderler hû ile Hüdâyi gayra meyli kes,Mevlâ yeter bâki heves Zikrini Hakk'ın her nefes ilan iderler hû ile.. Aziz Mahmud Hüdâyi (k.s.)”