Wilhelm Barthold'un imzasını taşıyan İslam Medeniyeti Tarihi, Araştırma-İnceleme alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Akçağ Yayınları etiketiyle yayımlanmıştır. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
İslam Medeniyeti Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
İstanbul’daki Türk mimarî mektebi, Bizans'ın sâdece bir devamından ibâret değildir. X V. asırda Bizans te’siri asla görünmez. XVI. asırda görünen bu te’sirden Türk mimarları sür’atle kurtuluyor; yeni şekiller ve yeni telakkkiler meydana çıkıyor. Muhtelif köklerden gelen muhtelif unsurlardan teşekkül etmekle beraber, İslâm san’atı tarihinde husûsî bir Türk san’a ti vücut buluyor. Bu devir âbideleri, bilhassa, umûmî hey’etleri ve muhteşem te’sirleriyle temayüz ediyor.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Araplar ve Farslar tarafından başlanmış olan medenî faaliyeti, Türkler’in, tâze kuvvetleriyle devam ettirdiklerini ve Müslüman medeniyetine yeni bir hayat verdiklerini düşünmek elbette mümkündür.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
......İran Tuş şehirli Nizâm-ül--Mülk dur ki uzun zaman bütün Selçukî imparatorluğu nün en nüfuslu adamı olmuştur.
📖 Sayfa 75 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Müslümanlar ateşli silâhları Avrupalılar’dan hiç tereddüt etmeden almışlardı. Lâkin, kâfirlerin diğer bir icadı olan matbaacılığı kabûl etmek için, din âlimlerinin fetvâsini almak lâzım geldi. Çünki basma kitaplardan istifâde etmek, din ile alâkalı olan medrese âleminde büyük değişiklik doğurabilirdi.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Müslümanlar’ın Yunan medeniyetiyle İskenderiye’de ve Suriye şehirlerinde tanışmış olmalarına rağmen, başlıca medenî eserler, hattâ ilim sahasında da, Fırat ve Dicle sahillerinde, Küfe ve Basra'da meydana gelmiştir.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Çünki Yakın Asya ’nın hemen bin yıl kadar süren medenî üstünlüğü, bu devirde sona ermiş ve bu üstünlük artık Garbi Avrupalılar’a geçmiştir. Yukarda zikredilen vak’alar göstermektedir ki, bunu, bin yıllık medeniyetin ihtiyarlamasıyla izah etmek aslâ mümkün değildir. Araplar ile İranlılar ellerinden geleni tamamiyle yaptılar. Türkler’in hiçbir şey yaratmadıklarını düşünmek ise, aslâ doğru değildir.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
İlk hakikî Farsça şiir parçalarına,eski Arab kaynaklarında tesadüf olunuyor.
📖 Sayfa 175 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Bu âlim, Hârezm, yâni şimdiki Hıyve Cümhuriyeti’nden olup, hesap ve cebir’de pek mühim eserler bırakmıştır. Rönesans devrine kadar Avrupa’da bir otorite olarak tanılıyordu (Lûgaritme ismi, bu ismin bozulmuş bir şeklidir). O zamanlar Müslüman dünyasının şark sınırında bulunan F erg a n a ’dan meşhur hey’etşinas Ahmed-el-Fergânî (ölümü M. 861), Türkistan’dan filozof Ebû-Nâsr-Fârâbî zuhur etti. Bunların sonuncusu Türk olup, Bağdad’da tahsil görmüş ve 950’de Şam’da vefat etmiştir
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Bu hâdiseden sonra, artık Abbâsî Halîfeliği’nde, Araplar’ın idarî ve siyasî ehemmiyetleri tamamıyle sarsılmış, eski Sâsânî kültürünün vârisi olan İranlı unsur, gerek fikir ve san’at sahasında, gerek idarede, birinci mevkii almış, askerî ve siyasî kudret ise büyük Türk kumandanlarının eline geçmiştir.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Türk dili, daha XIII. asırda, İslâm dünyasının üçüncü kültür dili sayılıyordu.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Lâkin, toplamış olduğu coğrafya malûmatının genişlik ve sağlamlığı bakımından İslâm coğrafyası, Yunan’ınkine göre, kat kat üstündür.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Hilâfet, devlet işlerinde İran an’anelerine tâbi olduysa da, maddî medeniyet sahasında, bilhassa Bizans’tan çok şey aldı.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Aristo‘ya göre Yunanlılardan başka bütün dünyadaki halklar: Şimali (kuzey) Avrupa’da yaşayan bahadır, lâkin medeniyette ve devlet idaresinde kabiliyetsiz ‘Barbarlar’la, medeniyetli lakin kahramanlıktan mahrum 'Asyalılar'a ayrılmaktaydı. Helenler bunların arasında olup, yaşadıkları yerin iklimi de medeniyetin ilerlemesine ve kahramanlığın muhafazasına müsaittir ve bundan dolayı bu halk dünyaya hâkimiyet için gönderilmiştir.
📖 Sayfa 25 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Türkler’in tarihini bilmeden İslam tarihini anlamak mümkün olamayacağı nasıl tabii ise, İslam tarihi çerçevesi içine sokmadan Ortazaman Türk Tarihi’ni anlamak mümkün olamayacağı da o kadar tabiidir
📖 Sayfa 1 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Türkistan’da, Türk halkları arasında İslâm dini X. asırdan itibaren yayılmaya başladı. XI. asırda Kâşgâr Hanı için, Türk dilindeki ilk müslüman eseri Kutadgu Bilig yazıldı. Bu kitapta, me’murlar ve pâdişâhların vazifeleri hakkında ahlâkî hikâyeler anlatılmaktadır.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
XV .— XVI. asırlar, İslâm dünyasının Türk hâkimiyeti altında, bilhassa siyâsî bakımdan, yüksek ve kuvvetli bir devridir. Husûsiyle, Türk milletinin tarihte yarattığı en büyük ve en devamlı eser olan Osmanlı İmparatorluğu, Şark’ta Safevîler’le uğraştığı hâlde, Garp’ta büyük zaferler kazanmakta ve bütün Avrupa devletlerini titretmekte idi.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Farabi "eğer hakim olmak için lazım gelen vasıflar, bir adam da varsa, hakimiyet ona teslim edilmelidir. Eğer böyle bir kişi bulunmazsa bir kaç kişilik bir heyet teşkil edilmelidir. Çünkü ayrı ayrı hiçbirinde bulunmayan o vasıflar o heyette tecelli eder".
📖 Sayfa 34 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Müslümanların Ispanya’da uğradıkları zülüm ve cebri, Müslümanların elinde bulunan Hıristiyanlar hiçbir zaman görmemişlerdir.
📖 Sayfa 16 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Yunan felsefesi Araplara ikinci el kaynaklardan ulaştığı için, Yunan felsefesine dair bilgiler çok sarih değildi. Misalen; Platon ve Plotin birbirine karıştırılabiliyordu. Doğu’nun tarım mahsulleri de Batı’ya İslam’ın intişarı ile vasıl oldu: pirinç, şeker kamışı, çivit, safran gibi ürünler İslam futühatından önce Avrupa’da bilinmiyordu.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
A L P (T.). I. Eski ve yeni birçok Türk lehçelerinde kahraman,
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
cesur, yiğit, zorlu mânalarında bir kelimedir ki, şahıs ismi olarak
kullanıldığı gibi, bir sıfat, bir ünvan ve kabile teşkilâtı içinde askerî
bir asalet zümresinin adı olarak da kullanılır (A. Caferoğlu,
Uygur Sözlüğü, İstanbul 1934).
Farabi’nin siyaset görüşüne göre; ‘’Eğer hakim olmak için aranan şartlar bir kişide bulunabildiyse, hakimiyet ona teslim edilmelidir. Bu şartların tek kişide bulunamadığı durumlarda ise, yönetim için bir heyet vücuda getirilmelidir.’’
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Yunanlılar’a medeniyette birinci mevki veriliyordu. Yunanca’dan Arapça’ya tercüme, Hıristiyanlar'ın te’siriyle, pek erken başladı.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Avrupa'da 15 nci asırda, okuma yazma bilenlerin sayıca nisbeten az olmasına rağmen, yalnız edebi mahiyette eserler değil, pek çok ilmi eserler de basılmıştır. Müslüman dünyasında ise matbaacılık ancak 18 nci asırda, Türkiye'den başlayarak yayıldı. Müslümanlar ateşli silahları Avrupalılardan hiç tereddüt etmeden almışlardı. Lakin, kafirlerin diğer bir icadı olan matbaacılığı kabul etmek için din alimlerinin fetvasını almak lazım geldi. Çünki basma kitaplardan istifade etmek din ile alakalı olan medrese aleminde büyük değişiklik doğurabilirdi.
📖 Sayfa 90 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Osmanlı imparatorluğunda mimari sanat alanında XV. asırda Bizans tesiri asla görülmez. XVI. Lerde görünen bu tesirden Türk mimarları süratle kurtuuluyor; Yeni şekiller ve talakkiler meydana çıkıyor muhtelif kökenlerden gelen muhtelif unsurlardan teşekkül etmekle beraber, İslâm sanatı tarihine hususi bir Türk sanatı vücut buluyor.........
📖 Sayfa 222 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
İslam memleketlerinde yaşayan, Arap olmayan ve Müslüman olmayan unsurlar Araplara ve Müslümanlara nazaran daha münevverdiler (aydındılar). Bunların Araplara nazaran medeni üstünlüklerini anlamaları İslam âleminde bazı kavmî hareketler doğurdu; ki bunlar Şu'ûbiyye (şa'b sözünden alınmıştır) umumi ismiyle şöhret buldular.
📖 Sayfa 42 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
İslâm medeniyetinin fikir ve ilim mahsulleri, ekseriyetle, Arap olmayan Müslümanlar, hattâ İslâm olmamış Hıristiyanlar, Mûsevîler, Mecûsîler tarafından yazılmıştır. Bu vaziyet, Abbâsîler zamanında, İslâm medeniyetinin genişleyip yayılmasından sonra, aynı suretle devam etmiş, hattâ daha da artmıştır. Irak, Iran, Mâveraünnehr, Suriye, Mısır, Endülüs sâhalarındaki büyük medenî merkezler yanında, çöl sâhalarındaki eski küçük merkezlerin hemen hiçbir ehemmiyeti kalmamıştı.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Türk şiiri taklidi mahiyetten kurtulamamıştı. Fakat, Türk şâirleri kendi eserlerini, Farsça örneklerinden aşağı görmüyorlardı. Yeni yeni doğan Türk edebiyatı ise, her iki bakımdan Arap ve Fars edebiyatlarına tâbi olup, bilhassa kendinin sâdeliği ve samimîliği ile gönülleri çekmekte idi.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Edes (şimdiki Urfa şehri), Hristiyanlık ve Suriye medeniyeti tarihinde müstesna bir ehemmiyeti haizdir.
📖 Sayfa 10 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
17 nci, 18 nci asırlarda Eçmiyazin Ermenileri İran Şahına birkaç kere müracaat ederek, kendilerini Katolik propagandasından korumasını rica ettiler. Zamanımızda Avrupalıların yapmakta olduğu iktisadi tazyik, Hristiyanlar üzerinde de Müslümanlarda olduğu gibi aynı şekilde hissedilmektedir. 1912 yılında bir Müslüman muharririnin Müslüman birliğini ileri sürerek yazmış olduğu bir makaleye karşı bir Hristiyan gazeteci Arap matbuatında: '' Avrupalılara karşı yalnız Müslümanlar değil, belki hiçbir din ayrılığına bakmaksızın, bütün Şark kavimleri birleşmelidir...'' diye yazdı.
📖 Sayfa 45 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
İslam dünyasının mukadderatı üzerine büyük ve devamlı bir tesir yapmış olan Türklerin tarihini bilmeden İslam tarihini anlamanın mümkün olamayacağı nasıl tabiiyse, İslam tarihi çerçevesi içine sokmadan Ortaçağ Türk tarihini anlamanın mümkün olamayacağı da o kadar tabiidir.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
XVI. asırda Osmanlılar, harb tekniki'nde Avrupalılar’dan hiç geri kalmıyorlardı.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Lâkin halîfeler, Arap bayrağını daha genişleterek, Arap dilinin hâkim olduğu bütün ülkeleri bir araya toplamaya çalışmadılar. Yalnız, İslâm namına kendi yüksek hukuklarının sultanlar tarafından kabûl edilmesini istediler. “ Büyük bir Arap devleti te’sisi,, fikri, halîfelerin payitahtı 1258’de putperest Moğollar tarafından yıkılmazdan daha çok önce, kuvvetini kaybetmişti.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Her devrin tarihçisi, o devirde dimağları ilk planda işgal eden, meselelere kıymet vermek ve onların mazideki tezahürlerini tespit ve izah etmek mecburiyetinde kalır.
📖 Sayfa 15 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Muhtelif yerlerdeki mimâri tiplerinin birbirine yaklaşması — eğer böyle yaklaşmalar olduysa— ve umûmiyetle medeniyetin muhtelif kavimler arasında yayılması, Orta Asya’dan çıkan Selçuk Türk hânedanının muvaffakiyeti sâyesinde olmuştur.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
İbn-i - Sînâ ’nın mantık, hikmet, tabiiyat, riyaziyat, astronomi ve teoloji’ye dair yazmış olduğu ikinci bir eserine de, Kitâb-üş-Şifâ ismi verilmiştir. îbn-i-Sînâ, ilmin hiçbir şûbesinde yeni ve müstakil bir fikir sahibi olmadığı hâlde, kendi asrındaki her ilmi mükemmel sûrette öğrenmeye ve onu güzel ve anlaşılır bir sûrette te’life muvaffak olmuştur. Bundan dolayı, Müslüman dünyasında ve sonradan Avrupa’da büyük şöhret kazandı.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
"İbn-i-Sinâ, Fârâbî'nin eserlerindeki bütün unsurları terkib ve ikmal ile muazzam bir felsefe sistemi ortaya koyduğu gibi, Gazzâlî'nin himmeti ile de, felsefe, Islâmiyet'te mühim bir yer kazanarak, yukarıda anlattığımız gibi, hatta Ehl-i-sünnet Kelâmı'na bile kuvvetle girdi. Gazzâlî'den sonra gelen Kelâm sahasında çalışanlar, Yunan ilim ve felsefesini İslâmî şekil altında lâyıkıyla kavramış filozoflardı."
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Amelî felsefe,ahlâk,iktisat ve siyaset kısımlarına ayrılıyordu.
📖 Sayfa 28 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
İbn Haldûn’un Mukaddimesi, bir nevi tarih felsefesi mâhiyetinde olup, vak’aları yukarıdan ve bütünü ile görmek kabiliyetine mâlik olan bu büyük İslâm mütefekkiri, kendi zamanına göre çok mühim, bir nevi sosyoloji tecrübesi vücuda getirmiştir.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Hulefâ-yi Râşidîn dediğimiz ilk dört Halîfe zamanında artık iyiden iyiye kurulmuş olan İslâm devleti, 66ı’de Şam ’da Emeviler Hânedânı'nın zuhuru ile bir sülâlenin hâkimiyeti altına geçmiş oluyor ve dört Halîfe devrinde Medine ’de gösterdiği sâde ve basit hüviyyeti kaybederek yeni bir şekil, yeni bir rûh alıyordu.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Fransızca “katil,mânasında olan assasin sözü,Arapça “haşhaş kullananlar,mânasında olan haşişiyyûn sözünden bozmadır.
📖 Sayfa 57 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Büyük Türk mimarı Sinan’ın (aslen Rum’dur) yaptığı eserler, san’at bakımından, Avrupa’daki Rönesans devri mîmârî eserlerinden hiç de aşağı değildir.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Felsefe iki büyük kısma taksim olunuyor:Nazarî ve amelî felsefe.Bazıları mantığı nazarî ilimler zümresine sokmaktadır.Diğer birtakımları ise bunun için hususî bir kısım ayırıyorlar.Üçüncü bir sınıf da mantığa felsefenin âleti ismini veriyorlar.Nazarî felsefenin başlıca üç kısmı vardır:İlahiyat,tabiiyat ve bu ikisinin arasında bulunan Riyaziyat.Riyaziyat şu kısımlara bölünmüştür:Hesap(aritmetik),hendese(geometri),hey’et(astronomi) ve musıkî.İşte Ortazaman Avrupası’nda quadrivium’u teşkil eden bilgiler bunlardır.
📖 Sayfa 28 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Sâkıt olan bu mezheplerin tâlimâtı, sünnî İslâm icmâ'ında mûteber tutulmaz ve yukarıda adı geçen dört mezhebin, dördü de hak sayılır; bunlar ehl-i sünnet esaslarının hiçbirinde biribirinden aynlmayıp yalnız, furû‘, yâni teferruâtta ayrılırlar.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Hıristiyanlar Yunan eserleriyle Müslümanlara nazaran daha önce ve daha iyi tanışmışlardı. Lakin bu ilmin ilerletilmesi ve istikbaldeki ilmî çalışmaların numunelerini meydana getirme vazifesi Müslümanlara kaldı. Hatta Doğu'daki Hıristiyan kavimlerin en müterakkisi (ilerlemişi) olan Süryaniler bile Fârâbî, İbn Sina, Birûnî ve İbn Rüşd ile mukayese edilebilecek bir tek âlim yetiştiremediler.
📖 Sayfa 43 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Müslümanların İspanya'da uğradıkları zulmü, Müslümanların elinde bulunan Hristiyanlar hiçbir zaman görmemişlerdir.
📖 Sayfa 16 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Sökmen kelimesi; düşmanın harb saflarını söken, yaran demektir (Kaşgarlı Mahmut- (Divanı Lügatit Türk). Anadolu'da kullanılan Seymen kelimesi de sökmeden gelir.
📖 Sayfa 341 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Aşıkpaşa'ya göre,Alp olmak için 9 şey lazımdır:
📖 Sayfa 350 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Sağlam yürek yani cesaret,
Pazu kuvveti,
Gayret,
İyi bir at,
Özel elbise,
Yay,
İyi bir kılıç,
Süngü,
Uygun bir arkadaş.
Biz de buna ilâve olarak, ehl-i sünnet akiydelerine mugayyir akiydeler besliyen bazı Türk tarikatlarında Mani tesirlerinin bulunduğunu küçük bir misalle teyid edelim: Maniheizm’in üç büyük ahlâkî esası olan “dilin, elin, belin mahfûz olması,, prensipleri, aynen Bektaşîlerde de mevcuttur.
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
"İbn-i Sina'ya en güç gelen Aristo'nun Metafizik'i olmuştur. Pek çok müşkillerini ancak tevafuk eseri pazarda üç dirheme satın aldığı Farabi'nin eserinin yardımıyla halledebilmiştir. Tıbbi malumatı ona Samani padişahının sarayına ve sarayın zengin kütüphanesine yol açtı ki, bu kütüphaneden İbn-i Sina'dan başka hiç kimse istifade etmemiş olsa gerektir."
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
"Muhtelif kavimlerin ileri yahut gerilikleri, ırki hususiyetleriyle, dinî itikatlarıyla, yahut, etraflarında tabiatle değil, tarihlerinin türlü çağlarında muhtelif halklarla olan münasebetlerde tuttukları mevki ile izah olunabilir."
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Timur’un torunu Uluğ Bey’in Semerkand’de kırk yıllık idaresi(1409-1449) pek çok yâdigârlar bırakmıştır.Duvarına “ilim tahsil etmek,erkek ve kadın her müslümana farzdır,hadisi yazılı olan Buharâ’daki medrese ile,Semerkand’daki medrese,bu cümledendir.
📖 Sayfa 69 · İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
"Hristiyanlar Yunan eserleriyle Müslümanlar'a nazaran daha önce ve daha iyi tanışmıştılar. Lâkin, bu ilmin ilerletilmesi ve istikbaldeki ilmî çalışmaların nümunelerini meydana getirme vazifesi, Müslümanlar'a kaldı."
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold
Sıkça Sorulan Sorular
İslam Medeniyeti Tarihi kimin eseridir?
İslam Medeniyeti Tarihi, Wilhelm Barthold tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1984'te yayımlanmıştır. Türkçeye Fuad Köprülü çevirmiştir.
İslam Medeniyeti Tarihi kaç sayfadır?
İslam Medeniyeti Tarihi, 328 sayfadır (Akçağ Yayınları baskısı).
İslam Medeniyeti Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“İstanbul’daki Türk mimarî mektebi, Bizans'ın sâdece bir devamından ibâret değildir. X V. asırda Bizans te’siri asla görünmez. XVI. asırda görünen bu te’sirden Türk mimarları sür’atle kurtuluyor; yeni şekiller ve yeni telakkkiler meydana çıkıyor. Muhtelif köklerden gelen muhtelif unsurlardan teşekkül etmekle beraber, İslâm san’atı tarihinde husûsî bir Türk san’a ti vücut buluyor. Bu devir âbideleri, bilhassa, umûmî hey’etleri ve muhteşem te’sirleriyle temayüz ediyor.”