
Tasavvuf alanında yazılmış önemli eserlerden biri olan Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali'nin kaleminden çıkmıştır. Kitap 118 sayfadır. Bu derlemede yer alan sözler, kitabı okuyanların ortak beğenisini yansıtıyor.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine'den En Beğenilen Alıntılar
" Söz ancak ses aracilığı ile ortaya çıkar. Ses, cisimlerin (havayla) sürtünmesinden meydana gelen bir çarpmadır. Hava sıkıştığı vakit sesleri meydana getirir, ses kesildiği vakit harfleri oluşturur; harfler birleştiği vakit konuşmayı oluşturur; nutki, nefsi ve rühânî anlam, harflere bitiştiği vakit düşünme olur; diller onları dışarı çikardiğı vakit söz olur..."
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
"Konuşmayı doğuran şey düsünmedir. Çünkü "Konuşmamız düşünmemizin eseridir."
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Düşünen insan, Allah'ın kitabını kendine örnek alan ve Allah'ın kelimelerinin içeriklerini tasavvur eden kişidir.
📖 Sayfa 16 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Zira anlamı olmayan her sözcük, ruhu olmayan ceset gibidir…
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Sırları deneyimsiz kimselerden uzak tutmak gerekir…
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Anlamlar ruha benzer; sözcükler de bedene…
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Akıllı zeki kimse pek az bilgiden iyiliğe ulaşır; buna karşılık aptal cahil bütün bilgilerden onun ulaştığı iyiliğin yüzde birine bile ulaşamaz. Bu Allah'ın bir lütfudur ve onu dilediğine verir.
📖 Sayfa 98 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Şeriat dışardan gelen bir akıldır. Akıl da içerden gelen bir şeriattır. Şeriat ve akıl iç içe, omuz omuza olup bu ikisine bir demek mümkündür.
📖 Sayfa 29 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İylik varlıkta , kötülük yokluktadir
📖 Sayfa 54 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Bir başta olduğu gibi, on sondadır; son ise başa geri dönüştür.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
De ki: "Rabbimin sözleri için denizler mürekkep olsa ve bir o kadar mürekkep ilâve etseydik dahi rabbimin sözleri bitmeden önce mutlaka deniz tükenirdi."
📖 Sayfa 65 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Kehf,109
İman rütbesine ulaşmayan kimse düşünme şerefiyle özelleşmez. Düşünme şerefiyle özelleşmeyen kimse Yüce Allah'ın saygınlığını elde etmez.
📖 Sayfa 56 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Yüce Allah geçmiş ve gelecek zamanla meşgul olmadan, ara vermeden, ezelî ve ebedî olarak konuşandır.
📖 Sayfa 72 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Yüce Allah'ın sıfatı, ne O'nun özünü tanımlar ne de O'nu tasvir eder. Öyleyse O'nun sıfatı, yüce Allah'ın hüviyetinin hakikati olan ilme ilave bir şey değildir. Kim Allah'ın sıfatlarını saymak isterse hata eder. Zira sayan sayılana dahil olmaz. O'nun sıfatlarının insanların sıfatlarına benzediğini zanneden kimse, şirk koşmuş olur. Çünkü yaratan yaratılana benzemez.
📖 Sayfa 64 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
''Gerçek anlamda konuşan, her tür eksiklikten uzak Allah'tır;
📖 Sayfa 16 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
konuşma ise Kur'an'dır.''

De ki, Rabbimin kelimelerini yazmak için mürekkep olsa, destek olarak bir o kadarı daha getirseydik, Rabbimin kelimeleri bitmeden önce deniz biterdi.
📖 Sayfa 65 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Kim Allah'a ve elçisine itaat ederse, muhakkak, büyük bir başarı kazanır.
📖 Sayfa 55 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Allah'ın indirdikleri ile hükmetmeyen kimseler, kâfirlerin ta kendileridir.
📖 Sayfa 68 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İçinde Allah anılmayan her konuşma/kelâm boştur. Düşünceyle olmayan her sessizlik gaflettir.
📖 Sayfa 67 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Arzu ve heves derisinden yılanın soyunduğu gibi soyunan ve şerîat zırhı ile donanan kimsenin kalbi, ilâhî nurla açılır; imanı birlik nuru ile yanar; hissî bakışı kısalır ve aklı bakışı artar.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İyilik varlıkta, kötülük yokluktadır.
📖 Sayfa 54 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
'Yüce Allah, düşünmez ama bilir; O, düşünmez ama konuşur; hatta O, bilmesi, ilimlerin kuralı olmak üzere bilir; konuşması, sözlerin ve hallerin temeli olmak üzere konuşur.'
📖 Sayfa 65 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
'' De ki, deniz Rabbimin kelimelerini yazmak için mürekkep olsa, destek olarak bir o kadarı daha getirseydik, Rabbimin kelimeleri bitmeden önce deniz biterdi''
Kehf, 109
Mümin, Rabbini yazısıyla bilir; ârif ise kelimeleriyle O'nu bilir. Kafir ise bir harfe takılıp kalmıştır ve harfin hiçbir anlamı yoktur. Yüce Allah şöyle buyurdu: "İnsanlardan kimisi Allah'a bir harfe takılıp kalarak kulluk eder." (Hacc, 22/11)
📖 Sayfa 85 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Öyleyse güzel söz; bilgide uzman, oturaklı kişilerin göğüslerinde korunan, müminlerin gönüllerinde bilinen ve müttekîler için sağlam bir kılavuz olan, her türlü eksiklikten münezzeh ve kadîm olan Allah'ın konuşmasıdır.
📖 Sayfa 68 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Yüce Allah "De ki, deniz Rabbimin kelimelerini yazmak için mürekkep olsa, destek olarak bir o kadarı daha getirseydik, Rabbimin kelimeleri bitmeden önce deniz biterdi." buyurmuştur.
📖 Sayfa 65 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Kehf Suresi, 18 / 109
Oku. Kalemi belleten cömert Rabbin, insana bilmediğini öğretti.
📖 Sayfa 58 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Dillerin yerini tutmak üzere kalemler edindiler; bedenler ruhlara, sedefler incilere ait oldukları gibi yazılanın da söylenilene ait olduğunu ifade ettiler; rûhânî bilgileri, şekil kaleleri içinde korudular ve onları defterler ve sayfalar içinde kaydettiler ki bu rûhânî bilgiler öncekilerden sonrakilere bir hazîne olsun...
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Mümin, Rabbini yazısıyla bilir; ârif ise kelimeleriyle O'nu bilir. Kâfir ise bir harfe takılıp kalmıştır ve harfin hiçbir anlamı yoktur. Yüce Allah şöyle buyurdu: "İnsanlardan kimisi Allah'a bir harfe takılıp kalarak kulluk eder." *
📖 Sayfa 85 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
*Hacc Suresi, 22 /11
Bilesin ki; Allah'ın yazması; doğrudan yaratması, müminlere vahiy ve ilhamı bırakması, Hz. Muhammed'i göndermesi, ödül ve ceza gününe kadar şeriatını koruması demektir; Onun şeriatını kimse değiştiremez, hükmünü kimse bozamaz. Onun sözünde sebep aranmaz, yazısı için bir alet olmaz.
📖 Sayfa 85 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
- " (…) Anlamlar ruha benzer, kelimelerse beden gibidir..."
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali

Peygamberimiz (a.s.) buyurmuştur ki: "Düşünen alim ve dikkatli dinleyiciden başkasına hayatta rahatlık yoktur."
📖 Sayfa 53 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Belirttiğimiz şeylerden anlaşıldı ki, gerçek anlamda konuşan, her tür eksiklikten uzak Allah'tır; konusma ise Kur'ân' dır.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Nitekim Hz. Peygamber "Kur'ân, Allah'ın konuşmasıdır, yaratılmamıstır." demistir. Kim onun yaratılmıs oldugunu söylerse zındıktır, kâfirdir.
"O'nun yüzünden/zâtindan baska her sey yok olucudur; yargı O'nundur ve siz O'na döndürüleceksiniz. "
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Tanrı âlemin nedenidir. Âlemdeki çokluğun nedeni Tanrı değildir. Ondan meydana gelen yalın ve ruhânî cevher çokluğun başlangıcını oluşturur. Çünkü onun Tanrı’ya dönerek alıcı olan bir yönü, Tanrı’dan uzaklaşarak verici olan bir yönü vardır. Böylece ikilik bu varlık aşamasında başlar ve devam eder.
📖 Sayfa 28 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Düşünme/nutk ile bazen, dilde değil de kalpte dönüp dolaşan şey kastedilir.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Düşünen nefsler farklıdır ve basiretler ayrı ayrıdır,yetiler nefslere göredir,tasavvur basiretlere göredir.Kim kendi payına cehâlete razı olursa insanlık basamağından mahrum kalır ve ileride bilfiil şeytan olur.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Bir bilgeye sorulan şu soru bu esasa göre olmuştur: “Suskun olan konuşan/nâtık nedir?”
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
O da cevaben “ Haber veren deliller ve öğüt veren ibretlerdir.” demiştir.
"Düşünme; bir ibarenin biçimi, bir işaretin kendisi, harflerin şekli ve seslerin hecelenmesi değildir. Aksine, düşünme; insan nefsinin bilgisine yerleşmiş, aklına girmiş, şekilsiz ve cisimsiz soyut biçimi ifade edebilmesidir."
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Gazâliye göre insan şeytanlık ile meleklik arasında bulunan bir köprü gibidir.
📖 Sayfa 28 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İnsan şahsı ve kalıbıyla aşağı âlemin bir örneği, ruh ve kalbinin nitelikleriyle de yüce âlemin örneğidir.
📖 Sayfa 55 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
"Nedeni bilmek sonucu bilmekten daha değerlidir. Çünkü biz bilinecek bir şeyi nedeninin bilgisiyle kavradığımız vakit tam olarak biliriz"
📖 Sayfa 24 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Şânı Yüce Allah'ın sözünü beyan eden her kelimenin altında ayrıntılarını bu kitabın almayacağı pek çok sır vardır. Senin görevin şeriât eğitimiyle tabîat kirlerinden nefsini temizlemek ve gaflet uykusundan onu uyandırmaktır. Ondan sonra sen sessiz sözü duyar, ölümsüz hayata ve kaybolmayacak lezzete erersin.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Demek ki söz, havanın o kelimeleri taşıyan bu sesi taşıması suretiyle dinleyicilerin kulaklarına aktarılan, faydalı ve dışarıda olan tam konuşmadır.
📖 Sayfa 71 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
"O'nun yüzünden/zâtından başka her şey yok olucudur; yargı O'nundur ve siz O'na döndürüleceksiniz.
📖 Sayfa 66 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Kasas Suresi, 28 / 88
Yüce Allah düşünen olmaktan, akıllılıktan, cisimlilikten, cevherlilikten münezzehtir. Onun zâtı pek yüce demekten daha yücedir ve en büyük demekten daha büyüktür.
📖 Sayfa 60 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
.jpeg)
Arzu ve heves derisinden yılanın soyunduğu gibi soyunan ve şerîat zırhı ile donanan kimsenin kalbi, ilâhî nurla açılır; imanı birlik nuru ile yanar; hissî bakışı kısalır ve aklî bakışı artar.
📖 Sayfa 53 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İçinde Allah anılmayan her konuşma/kelam boştur.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Ey bilgi arayıcısı ! Bilesin ki; Allah'tan başka şeyler boştur (bâtrl); Onun konuşması dışındaki konuşma, boş laftır; Allah'ın sıfatları Allah’tandır; Peygamberinin verdigi haberler, Kur' ân'in sırlarındandır. Bu Kur'ân'a inanmayan, Allah'ın yardımından yoksun ve rahmetinden mahrum kalmayı hak eder. Çünkü o, bozgunculuk ve nankörlükle nitelenir. Nitekim yüce Allah söyle buyurur: "Allah'ın indirdikleri ile hükmetmeyen kimseler, kâfirlerin ta kendileridir. "
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İnsanın şerefi düşünme iledir;onun elde edeceği ve ulaşacağı şeyler de düşünme iledir.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Onun şeriatını kimse değiştiremez,hükmünü kimse bozamaz.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Tutkulu öğrenci! Bu kitabı, çekemeyen, kibirli ve dik başlı birinin incelediği gibi değil, düşünen bir öğrencinin incelediği gibi incele ki eşsiz şeyleri göresin ve kuşkulardan kurtulasın.
📖 Sayfa 98 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Anlamı olmayan her konuşma onu dinleyen ve söyleyen açısından faydasızdır.
📖 Sayfa 37 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Bilesin ki; ben, bunu vermek ve bağışlamak için yazmadım; tersine yararlanmak için ve isteyerek yazdım. Bunu yazma amacım basiret ve sır sahiplerine bu durumu arzetmektir. Sırları deneyimsız kimselerden uzak tutmak gerekir." Seni koruması için Allah'a dua ediyor, seni Allah'a ısmarlıyor ve ey öğrenci, sana Allah'a sığınmayı buyuruyorum. Bil, yapış, nimetlendir, cömert ol, iyi ol! Çünkü Allah iyileri sever; Allah takvaya sarılan, sığınan ve iyi olanların yanındadır. Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketi se ninle olsun. Risalemizi bu öğütlerle tamamlayalım.
📖 Sayfa 98 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
- " (…) Tefekkür; bir ibarenin biçimi, bir işaretin kendisi, harflerin şekli ve seslerin hecelenmesi değildir.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Aksine, tefekkür; insan nefsinin bilgisine yerleşmiş, aklına girmiş, şekilsiz ve cisimsiz mücerret biçimi ifade edebilmesidir..."
Konuşmayı doğuran şey düşünmedir. Çünkü “Konuşmamız düşünmemizin eseridir.”
📖 Sayfa 20 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İşte kim düşünmenin hakikatini bilmezse onun insanlığı sadece isimden, doğru yoldan nasibi de resimden ibârettir.
📖 Sayfa 44 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
İlmî sanatlara gelince; onlar, nesneleri oldukları gibi bilmek, onların hakikatlerini tasavvur etmek ve biçimlerini algılamaktır. Bu tasavvur sadece öğrenmeyle olur. Öğrenme, nefsin yetkinliğini istemek, aklî biçimlerle onu bezemek ve bedensel kötülük ve düşkünlüklerden onu uzak tutmaktır.
📖 Sayfa 80 · Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
“Elif”, insan hafızasındaki biçimiyle incedir, latiftir… harflerin kaynağıdır.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
… o ince ruhânî biçimin anlatımıdır (hikayesidir).
Öyleyse gerçek anlamda konuşan yalnız yaratıcıdır (Bâri). O'ndan başkasına konuşan denildiği vakit bu adlandırma ancak mecâz yoluyladir. Ne var ki, yüce yaratıcının konuşmasına uyan, onun tefsir ve teviline inanan, tenzilinin emirlerini yerine getiren ve hakkını vererek okuyan kimse, ancak o zaman ve şartlar dahilinde konuşan olur.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Yüce Allah'ın konuşması, ikram etmek istediği kuluna ilminin gizli olanlarını aktarmasıdır."
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine kimin eseridir?
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2002'de yayımlanmıştır. Türkçeye A. Kamil Cihan çevirmiştir.
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine kaç sayfadır?
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine, 118 sayfadır (İnsan Yayınları baskısı).
Düşünme Konuşma ve Söz Üzerine'nin en ünlü sözü nedir?
“" Söz ancak ses aracilığı ile ortaya çıkar. Ses, cisimlerin (havayla) sürtünmesinden meydana gelen bir çarpmadır. Hava sıkıştığı vakit sesleri meydana getirir, ses kesildiği vakit harfleri oluşturur; harfler birleştiği vakit konuşmayı oluşturur; nutki, nefsi ve rühânî anlam, harflere bitiştiği vakit düşünme olur; diller onları dışarı çikardiğı vakit söz olur..."”