Celâl Şengör'ün 1999'da yayımlanan Zümrütname adlı eseri, Siyaset-Politika türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Ka Kitap tarafından yayımlanmıştır. Zümrütname sevenlerin en çok alıntıladığı sözler bu sayfada toplandı.
Zümrütname'den En Beğenilen Alıntılar
Bilgili insan her şeyi bilen insan değildir. Bilgili insan çok şey bilen insan bile değildir. Bilgili insan neyi bilmediğini, neyi nasıl öğrenebileceğini bilen insandır..
Zümrütname, Celâl Şengör
Bir insana verilebilecek en büyük zenginlik düşünce becerisi ve bilgi zenginliğidir.
Zümrütname, Celâl Şengör
“ Bozkırları biz donattık, Tanrı’nın noksanını tamamladık”
📖 Sayfa 83 · Zümrütname, Celâl Şengör
Köy Enstitülerinde yazan bir söz.
Her dağa tırman, alçakta ve yüksekte aran yolu, bildiğin her patikayı izle.
Zümrütname, Celâl Şengör
Her dağa tırman, her dereyi geç,
Her gökkuşağının peşinden git;
Ta ki rüyanı bulana dek.
O rüya ki, verebileceğin tüm sevgiyi gerektirecek,
Yaşadığın sürece, yaşamının her gün
Gerçeğin ancak gözlem ve akılcı eleştiri yoluyla elde edilebileceğini, hiç kimsenin yanlıştan kaçamayacağını fark eder. Ayıp olanın yanlış yapmak değil, bunu saklamak olduğunu gorür. Bunun için yanlış yapana karşı hoşgörülüdür. Hatta "yanlış yapmamış kişi, hiçbir şey yapmamıştır"sözü bu toplumlarda pek yaygınca söylenir. Kişiler yanlış yapmamış olmakla değil, bulabildikleri veya kendilerine gösterilen yanlışlarını düzeltmeye çalışmış olmakla övunürler.
Zümrütname, Celâl Şengör
Sürekli sınanmayan, yenilenmeyen, yenisi yaratılmayan bilgi olduğu gibi kalmaz. Kişiden kişiye geçerken iletişimdeki kaçınılmaz eksiklikler nedeniyle aşınmaya uğrar ve pek kısa
Zümrütname, Celâl Şengör
zamanda yozlaşır. İlk- ve ortaöğretimde yapılamayan bilgi üretimi üniversite dengeler, buralarda yozlaşmayı önler. Bu nedenle üniversitede "nakl-i ilim" olamaz.
Geçen akşam eşim televizyon reklamlarını seyrederken gazete promosyonu olarak dağıtılmakta olan kap kaçağa takıldı.
Zümrütname, Celâl Şengör
"Hani bu yasaklandıydı?" diye sordu. "Maksat" dedim, "gazeteyi okutmak değil de aldırmak olunca, değil kap kacak, afrodizyak dahi dağıtılabilir. Gazete ülkemizde ne yazık ki okunacak bir metin ve eleştirilecek bir fikirler demeti değil, kullanılacak bir ambalaj kâğıdı olarak görülmektedir.
Bilimsel düşünme, yani akıl ve bilgi yönünde eleştirebilme yeteneği olmayan veya pek az gelişmiş bulunan toplumlarda ne yazsan gider ölçütü geçerli olduğundan, gazetecilerin doğruyu yansıtma çabaları az gelişmiştir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Aydınlanma Çağı'nın büyük filozof ressamı Francisco de Goya y Lucientes'in "Aklın uykusu canavarlar yaratır" sözü, bu kitabın ana temasını çok güzel vurguladığından kitaba vecize olarak seçilmiştir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Tartışmayı bilememenin kanımca çok önemli bir öğesi eleştiri ile suçlamayı birbirinden ayıramamaktır.
📖 Sayfa 204 · Zümrütname, Celâl Şengör
Okunmadan hiçbir yere gelinemeyeceğini söylerken, bilgisiz ve görgüsüz bir toplumun Atatürk'ün hayallerini nasıl kısacık bir sürede iki paralık ettiğine hayıflanıyor. Çocukken babasının onu Atatürk'ün bir hocasını ziyarete götürdüğünü hatırlıyor: "Atatürk bu cehalet yüzünden ümitsizliğe düştüğü bir anda hocasına 'ben kurtuluşu sağlayamadım, yalnızca çöküşü 50-60 yıl geciktirdim' demiş ne yazık ki gene haklı çıktı" diyor.
Zümrütname, Celâl Şengör
Bir yanlış ifade ile bir doğru ifadenin birliğinden doğru bir ifade üretilemez.
Zümrütname, Celâl Şengör
Herakleitos'un o en büyük iki düşmanı, aptallık ve cahillik, ondan 2500 yıl sonra Anadolu'da gene hortladı ve Köy Enstitüleri'ni yok etti.
Zümrütname, Celâl Şengör
Yıllardır Türklerin tartışmayı bilmediğini düşünür hayıflanırım. Çünkü tartışmayı bilmeyen bir toplumun bilimsel düşünemeyeceği, bilimsel düşünemeyen bir toplumun da uygar olamayacağı kanısındayım.
Zümrütname, Celâl Şengör
Tabiî, okumak demek, her okunulana inanmak, her okunulanı beğenmek demek değildir. Bazen okuduğunu beğenmemesi insanı yeni düşüncelere sevk eder, yeni buluşlara yöneltir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Demek depremden korunmanın ilk şartı cehaletin ortadan kaldırılmasıdır!
Zümrütname, Celâl Şengör
Biz milletçe niçin verimli bir şekilde tartışamıyoruz? Mesela, milletvekillerimiz niye verimli bir şekilde tartışmak yerine ikide bir hem de milletin gözü önünde sille tokat birbirlerine giriyorlar?
Zümrütname, Celâl Şengör
Gazeteyi okumak için değil, eşya örtmek için alan bir toplum, üzerine kısa bir süre sonra gazete kâğıdı örtülmesini hak etmiş bir toplum demektir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Einstein de adının önüne Prof. Dr. yazıyordu, sen de. Sanmayasın ki ikisi aynı şeydir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Tarihi bir sinema filmi olarak düşünmek lâzımdır. Bunun içinden rastgele seçilen birkaç kareyle belki bir diyapozitif gösterisi yapılabilir, ama film oynatılamaz.
Zümrütname, Celâl Şengör
Ben, manevî miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma, hiçbir donmuş ve kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevi mirasım ilim ve akıldır.
Zümrütname, Celâl Şengör
-MUSTAFA KEMAL ATATÜRK
Bilim adamı neye ihtiyaç duyarsa onun peşimde gider.
📖 Sayfa 13 · Zümrütname, Celâl Şengör
Bilgisayarların hata yapmalarına izin verilmediği için bunlar yenilik üretemez, yani kendilerini programlayamazlar. Ancak hata yapan ve bu hatasını çalışma sistemine dahil edebilen sistemler gelişmeye, yücelmeye açıktır. Hatasız sistemler fosilleşmeye, donmaya mahkûmdurlar. Hatasız olmak marifet değil, züldür. Marifet, hatayı değerlendirebilmektir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Bilgili insan herseyi bilen insan değildir. Bilgili insan çok şeyi bilen insan bile değildir. Bilgili insan neyi bilmediğini neyi nasıl öğrenebileceğini bilen insandır. Bilgili insan Sokrates'in pek böbürlendiği gibi hiçbir şey bilmediğini bilen insan da değildir. Zira bu ifade kendisi ile çeliştiği gibi bu çelişki dışında bile doğru olamaz.
Zümrütname, Celâl Şengör
ITÜ'nün efsanevî hocasından Prof. Dr. Mustafa İnan, bir gün âlimlik taslayan, ancak
📖 Sayfa 71 · Zümrütname, Celâl Şengör
bilim adamlığı ile uzaktan yakından ilgisi olmayan bir meslektaşına sinirlenerek kendine has Adana şivesi ile, "Bah gardaşım demiş, "Einstein de adının önüne Prof. Dr. yazıyordu, sen
de. Sanmayasın ki ikisi aynı şeydir."
Tarihi bir sinema filmi olarak düşünmek lâzımdır. Bunun içinden rastgele seçilen birkaç kareyle belki bir diyapozitif gösterisi yapılabilir, ama film oynatılamaz.
Zümrütname, Celâl Şengör
Aklın uykusu canavarlar yaratır.
Zümrütname, Celâl Şengör
Eğitim, bu inancın doğru olm adığını, yani nihaî gerçeklerin —olduklarına inansak bile— kesin bilinen elerinin hiçbir şekilde mümkün olmadığını, bunlara ancak tartışarak yaklaşabileceğimizi anlatabilecek şekilde düzenlenirse, yani bilimsel olursa, tartışamama hastalığından ve onunla beraber şu anda belimizi büken pek çok sosyal hastalıktan kurtulabileceğimiz büyük bir ihtimaldir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Bilim yalnız bilmediğini değil, bilemeyeceğini de bilmektir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Akıl ve duyularla ulaşılmaya çalışılan gerçek dışında hiçbir otorite tanımayan bilim, bu nedenle işe yalanla başladığı halde, bunu açıkça itiraf ettiğinden yalana karşı en sağlam koruyucumuzdur. Yalana hiç bulaşmadığını iddia eden tüm otoriter sistemler ise yalan düzeltme mekanizmaları olmadığından tarihte her zaman yalanın baş koruyucusu olmuşlardır.
Zümrütname, Celâl Şengör
Deprem cahillerle birlikte aptalları da vurur, çünkü aptal, her şeyden önce cehaletten nasıl kurtulunması gerektiğini bile düşünmez.
Zümrütname, Celâl Şengör
Allah insanın önce aklını alır, sonra da her şeyini…
Zümrütname, Celâl Şengör
Ayrıca Kâzım Ağabey bize belirli aralıklarla Yapı ve Kredi'nin, Doğan Kardeş'in, Hayat'ın vs. yayınlarını yollardı.
📖 Sayfa 23 · Zümrütname, Celâl Şengör
Bizim toplumumuz neden gelişmedi biliyormusunuz. Çünkü bizde büyük herşeyi bilir kafası var.Yanlis kardeşim büyük herşeyi bilmez.Gelismek eskiyi yikmaktir..Ee sen eskiyi yikmazsan ne olur. Hala dua ile deprem karsilarsin.
Zümrütname, Celâl Şengör
Zümrütten akis, doğal olarak hiçbir zaman doğrudan gözlem kadar güvenilir bilgi veremez; en azından renkler yeşil temel tarafından değiştirilir, zümrüt üzerindeki çatlaklar görüntüyü kırar. Ben zümrüt ayna mecazını, bilimin göz kamaştırıcı parlaklığı ile benim tüm bilim tayfına bakışımda eksiklik ve bozuklukların kaçınılmaz olacağım bir arada vurgulayabilmek için seçtim.
Zümrütname, Celâl Şengör
Bilgili insan çok şey bilen değil. Beyi bilmediğini ve nasıl öğrenebileceğini bilen insandır.
Zümrütname, Celâl Şengör
Suça verilen ceza mesela suçun tekrar etmemesi için alınan bir tedbirdir. Bu tedbirin en aşırı şekli idamdır. Suçu işleyeni ortadan kaldırarak suçun ortadan kalkacağı düşünülmüştür. Zamanla uygar toplumlar bunun böyle olmadığını görmüşler, suç türlerinin kişiye bağlı olmadığını keşfetmişlerdir. O zaman, mümkün olabildiğince suça sebep olabilecek nedenlerin ortadan kaldırılması üzerinde çalışılmaya başlanılmıştır..!!!
📖 Sayfa 29 · Zümrütname, Celâl Şengör
Büyük coğrafî keşiflerin günümüzde sona erdiği, dünya da keşfedilecek yer kalmadığı bugün yaygın bir kanıdır. Ancak büyük coğrafî keşiflerin günümüzdeki en önemli hedefi Güneş Sistemi içindeki gezegenlerdir.
📖 Sayfa 40 · Zümrütname, Celâl Şengör
Demek depremden korunmanın ilk şartı cehaletin ortadan kaldırılmasıdır!
Zümrütname, Celâl Şengör
Bakan öğrenmez. Sorgulayan öğrenir.
Zümrütname, Celâl Şengör
Gülünç maaşlar ve akılsızca kurulan yerleşmelerde bilim yapılsın diye bekliyoruz.
Zümrütname, Celâl Şengör
Sana rahat uyuyabilirsin demek istiyorum, ama, bilmem ki, seni inandırabilir miyim?
📖 Sayfa 37 · Zümrütname, Celâl Şengör
Türkiye’de yetişen insanların tartışma becerisinin düşük olmasının başlıca sebebi, bize pek küçük iken aşılanan nihai bir gerçeğin olduğu ve onun insanlar tarafından bilinebileceği inancıdır.
📖 Sayfa 68 · Zümrütname, Celâl Şengör
Marifet, insanları değil, yanlışlığı belgelenmiş düşünceleri gömmektir.
📖 Sayfa 97 · Zümrütname, Celâl Şengör
Bugün, 1946'dan günümüze yaşanan eğitim fiyaskosunu düzeltmek için yola çıkanların bilmesi gereken en önemli şey, eğitimin iki amacı olduğudur: 1) öğrenmeyi öğretmek, 2) öğrenmeyi öğrenen insanların birbirleriyle iletişim sağlayabilecekleri ortak bir kültürü geliştirmek.
📖 Sayfa 87 · Zümrütname, Celâl Şengör
"Aklın uykusu canavarlar yaratır."
📖 Sayfa 15 · Zümrütname, Celâl Şengör
-Francisco de Goya y Lucientes
Bilim adamı, neye ihtiyaç duyarsa onun peşinden gider.
📖 Sayfa 13 · Zümrütname, Celâl Şengör
Okumak demek, her okunulana inanmak, her okunulanı beğenmek demek değildir. Bazen okuduğunu beğenmemesi insanı yeni düşüncelere sevk eder, yeni buluşlara yöneltir.
📖 Sayfa 131 · Zümrütname, Celâl Şengör
"Tek lüksüm ve tek servetim kitaplarımdır."
📖 Sayfa 157 · Zümrütname, Celâl Şengör
-Prof.Dr. Manfred Korfmann
Evrim düşmanları tarihsel bilimlerin nasıl yapılabileceğini düşünmediklerinden, veri eksikliğini veri yokluğu sanmaktadırlar. Bu yüzden de her yeni veri bulunduğunda başlarını kelimenin tam anlamıyla taşa vurup iddialarından geri çekilme durumunda kalmaktadırlar.
📖 Sayfa 188 · Zümrütname, Celâl Şengör
Bir okur kütlesinin bilgi ve fikir kalitesi doğal olarak okumak için ele geçirebildiği malzemenin düzeyinin bir fonksiyonudur.
📖 Sayfa 81 · Zümrütname, Celâl Şengör
Hatasız sistemler fosilleşmeye, donmaya mahkûmdurlar. Hatasız olmak marifet değil, züldür. Marifet, hatayı değerlendirebilmektir.
📖 Sayfa 153 · Zümrütname, Celâl Şengör
"Şairler hep insanın kafasında canlandırdığından başkadırlar."
Zümrütname, Celâl Şengör
-B. Brecht
İTÜ'nün efsanevî hocalarından Prof. Dr. Mustafa İnan, bir gün âlimlik taslayan, ancak bilim adamlığı ile uzaktan yakından ilgisi olmayan bir meslektaşına sinirlenerek kendine has Adana şivesi ile, "Bah gardaşım" demiş, "Einstein de adının önüne Prof. Dr. yazıyordu, sen de. Sanmayasın ki ikisi aynı şeydir." Rahmetli Mustafa Hocanın çok çarpıcı bir şekilde dile getirdiği, bazen aynı unvan altına gizlenen iki kavram arasındaki fark aslında çok önemlidir ve gerçek üniversiteler ile üniversite müsveddelerini birbirinden ayırmaya yarar.
📖 Sayfa 71 · Zümrütname, Celâl Şengör
İnancın zayıfının güçlüsünün olmadığını söylemek isterim, inanç, yeterli neden olmadan bir şeyin olduğunu kabul etmektir. Yeterli neden olarak yapılan kabuller bilgiyi oluşturur. Yeterli neden olmadan bir şeyin olduğunu kabul etmenin güçlüsü zayıfı olmaz. (bu az veya çok hamile olmak gibi bir şeydir! İnsan ya hamiledir ya değildir, bunun azı çoğu olmaz).
📖 Sayfa 79 · Zümrütname, Celâl Şengör
Yalana hiç bulaşmadığını iddia eden tüm otoriter sistemler yalan düzeltme mekanizmaları olmadığından tarihte her zaman yalanın baş koruyucusu olmuşlardır.
📖 Sayfa 163 · Zümrütname, Celâl Şengör
Biz milletçe niçin verimli bir şekilde tartışamıyoruz?
📖 Sayfa 67 · Zümrütname, Celâl Şengör
Gerçeği aramak yerine ona sahip olduğu imanında olan kişiler, doğal olarak "gerçeğin" her tutum ve davranışı haklı çıkaracağı kanısında olurlar. Halbuki evrensel gerçeğin veya gerçeklerin keşfedilmiş olduğu iddiası gayri bilimseldir.
📖 Sayfa 57 · Zümrütname, Celâl Şengör
Uygarlığa direnirim sananlar tarihin sayfalarından bir bir döküldüler.
📖 Sayfa 33 · Zümrütname, Celâl Şengör
Kendi aklını, kendi duyularını kullanarak, deneyerek, düşünerek, eleştirerek öğrenme arzusunun, öğrendiğinden, bulduğundan asla tatmin olmayarak ne pahasına olursa olsun daha doğruyu, daha iyiyi arama hırsının bir toplumun ortak hasleti olma haline biz uygarlık diyoruz. Bu şekliyle uygarlık, bir toplumun geleneksel olarak akıl ve his âleminin ürünlerinin tamamını oluşturan kültürün bir parçasıdır.
📖 Sayfa 138 · Zümrütname, Celâl Şengör
Sıkça Sorulan Sorular
Zümrütname kimin eseridir?
Zümrütname, Celâl Şengör tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1999'da yayımlanmıştır.
Zümrütname kaç sayfadır?
Zümrütname, 220 sayfadır (Ka Kitap baskısı).
Zümrütname'nin en ünlü sözü nedir?
“Bilgili insan her şeyi bilen insan değildir. Bilgili insan çok şey bilen insan bile değildir. Bilgili insan neyi bilmediğini, neyi nasıl öğrenebileceğini bilen insandır..”