Vladimir İlyiç Lenin'in 1991'de yayımlanan Emperyalist Ekonomizm adlı eseri, Eleştiri-Kuram türünün önemli örneklerindendir. Yurdakul Fincancı çevirisiyle Sol Yayinlari tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Kitaptan derlenen bu sözler, okur beğenisine göre sıralanmıştır.
Emperyalist Ekonomizm'den En Beğenilen Alıntılar
"Emperyalizm, cumhuriyeti gülümsemeyle karşılamaz."
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
[…] emperyalist şu ya da bu burjuvazi zaferi üzerine hesaplar yapmak (speculate), o emperyalist burjuvazinin uşağı olmakla birdir.
📖 Sayfa 60 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Kapitalist sistemde ne kadar demokrasi olursa olsun, kadın "evcil bir köle" olarak yatak odasına, bebek odasına, mutfağa kapatılmış bir köle olarak kalmaya devam etmektedir.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Emperyalizm , yüksek düzeyde gelişmiş kapitalizmdir; emperyalizm demokrasinin inkârıdır.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
...anlamını kavramaksızın, üzerinde düşünmeksizin bir sloganı papağan gibi yineleyen kişiler için, anlamını tahlil etmeksizin ezberleyen kişiler için her slogan "haince"dir..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Emperyalist savaşın cumhuriyetle monarşi arasındaki farkı yok ettiği bir gerçektir.
📖 Sayfa 20 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Eğer bir savaşın "özü", örneğin yabancı zulmüne son vermekse (ki özellikle 1789-1871 Avrupa'sının tipik özelliğiydi) o zaman, ezilen devlet ya da ulus açısından böyle bir savaş ilericidir.
📖 Sayfa 30 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Darkafalı için önemli olan şey orduların nerede olduğu, o sırada kimin kazandığıdır. Marksist içinse önemli olan, o savaşta sözkonusu şeylerin ne olduğudur […]
📖 Sayfa 31 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Denebilir ki, emperyalist savaş, demokrasinin üçlü bir yadsınmasıdır. (a. her savaş "haklar"ın yerine şiddeti koyar; b. emperyalizm, bu haliyle demokrasinin yadsınmasıdır; c. emperyalist savaş, cumhuriyeti monarşiye tümüyle eşitler), ne var ki emperyalizme karşı sosyalist başkaldırının uyanışı ve büyümesi, demokratik direnç ve huzursuzluğun artışıyla ayrılmaz biçimde bağlantılıdır.
📖 Sayfa 22 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Tutarlı tek devrimci sınıf olan
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
proletaryanın diktatörlüğü, burjuvaziyi devirmek
ve karşı-devrim çabalarını defetmek için
gereklidir.
Biz, burjuvaziye karşı kendi iç savaşımızda, ulusları, ruble zoruyla değil, sopa zoruyla değil, şiddetle değil, ama sömürücülere karşı emekçi halkın gönüllü anlaşması ve dayanışması yoluyla birleştirecek ve kaynaştıracağız.
📖 Sayfa 24 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
"Kapitalizmde genel olarak demokrasi ne ölçüde olanaksızsa, kendi kaderini tayin hakkı da o kadar olanaksız; sosyalizmde genel olarak demokrasi ne kadar gereksizse, kendi kaderini tayin hakkı da ancak o kadar gereksizdir."
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
siyaset emperyalist bir siyasete, yani mali-sermayenin çıkarlarını güven altına almak, sömürgelerle yabancı ülkeleri soymak, ezmek amacını güdüyorsa, o zaman bu siyasetten doğan savaş emperyalisttir. Eğer güdülen siyaset ulusal kurtuluş siyasetiyse, yani ulusa zulmedilmesine karşı olan yığın hareketinin ifadesiyse, o zaman bu siyasetten doğan savaş, ulusal kurtuluş savaşıdır.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
"kişi kendi kafasından bir
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
şeyler icadetmemeli, fakat mevcut maddi
koşullarda kafasını" insanlığı toplumsal
kötülüklerden kurtaracak araçları "keşfetmek üzere kullanmalı"
Genel olarak kapitalizm ve özel olarak emperyalizm, demokrasiyi bir hayal haline getirir — ama aynı zamanda kapitalizm, yığınlarda demokratik esinler uyandırır, demokratik kurumlar yaratır, emperyalizmin demokrasiyi yadsıyışıyla demokrasi için yığınsal savaşım arasındaki çatışmayı şiddetlendirir.
📖 Sayfa 21 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
"Emperyalizm, kendi kaderini tayin hakkının yadsınmasıdır, hiç bir sihirbaz bu ikisini uzlaştıramaz."
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Marksizm bize, verili, kapitalist bir
📖 Sayfa 23 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
ülkenin burjuvazisi tarafından yaratılan ve çarpıtılan demokratik kurumlardan yararlanmayı yadsıyarak "oportünizmle savaşma"nın, oportünizme tümden teslim olmak demek olduğunu öğretiyor.
Sosyalizm, bütün ülkelerin değil, ama ülkeler azınlığının, yani gelişmenin ileri kapitalist aşamasına ulaşmış ülkelerin proletaryalarının birleşik eylemiyle gerçekleştirilecektir..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Emperyalist savaşın "karşısına konabilecek" "tek" şey sosyalizmdir; yalnızca sosyalizm "çıkış yolu"dur; "bundan ötürü" bizim asgari programımızda, yani kapitalizm altında demokratik sloganlar öne sürmemiz bir aldanıştır ya da hayaldir, sosyalist devrim sloganının saptırılması ya da ertelenmesidir, vb.'dir.
📖 Sayfa 21 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Kautskiciliğin hatası, doğru demokratik istekleri, geleceğe, toplumsal devrime göre değil, geçmişe, barışçıl kapitalizme göre tasarlamasındadır […]
📖 Sayfa 13 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
"Sosyalist devrim, ancak, ileri ülkelerde proletaryanın burjuvaziye karşı iç savaşıyla, gelişmemiş, geri ve ezilen uluslarda ulusal kurtuluş hareketi dahil, bir dizi demokratik ve devrimci hareketi içinde birleştiren bir çağ biçiminde sökün edebilir."
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
En demokratik cumhuriyetlerle en gerici monarşiler arasında kesinlikle hiçbir fark kalmadığı, her farklılık belirtisini savaşın silip süpürdüğü bir sırada, cumhuriyeti düşünmenin ve konuşmamn ne anlamı vardır?
📖 Sayfa 19 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Ezen ulusların işçilerine okulda ve yaşamda,
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
ezilen uluslar işçilerine tepeden bakmaları, onları
küçük görmeleri öğretilir.
Ekonomik görüngüleri, hiçbir siyasal yasa yasaklayamaz.
📖 Sayfa 49 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Demokratik cumhuriyet, kapitalizmle "mantıksal olarak" çelişir, çünkü demokratik cumhuriyet, zenginle yoksulu "resmi olarak" eşitler. Bu, ekonomik sistemle siyasal üstyapı arasında bir çelişkidir. Emperyalizmle cumhuriyet arasında da aynı çelişki vardır. Serbest rekabetten tekelciliğe dönüşümün, siyasal özgürlüklerin gerçekleştirilmesini daha da "güçleştirmiş olması" gerçeği bu çelişkiyi derinleştirir ve ağırlaştırır.
📖 Sayfa 47 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Savaş siyasetin
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
devamıdır.
: "Bu savaşlar, ilk saldıran kim olursa olsun,
📖 Sayfa 12 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
haklı, savunma savaşlarıdır; herhangi bir
sosyalist, ezen, köleci ve yağmacı "Büyük"
Devletler karşısında ezilen, eşit görülmeyen ve
bağımlı devletlere zafer diler."
"Eğer güdülen siyaset ulusal kurtuluş siyasetiyse, yani ulusa zulmedilmesine karşı olan yığın hareketinin ifadesiyse, o zaman bu siyasetten doğan savaş, ulusal kurtuluş savaşıdır. Darkafalı, savaşın, "siyasetin devamı" olduğunu kavramaz; savaşta nelerin tehlikede olduğunu, savaşı hangi sınıfın verdiğini, hangi siyasal amaçlarla verdiğini düşünmek üzere durmaksızın, "düşman bize saldırdı", "düşman ülkemi istila etti" gibi kalıplarla yetinir."
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Engels:
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
"Eğer bir kundura fırçasını memeli hayvanlar birliğine katsam, bundan ötürü onun memeleri çıkmaz"
Uluslara yapılan her baskı, geniş halk yığınlarının direncini çağırır; ulus olarak baskı altında kalan halkın direnci, her zaman, ulusal ayaklanma eğilimi gösterir.
📖 Sayfa 64 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Birinci tür : Batı Avrupa'nın (ve
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Amerika'nın) ileri ülkeleri. Buralarda ulusal
hareket geçmişin malıdır. İkinci tür: Doğu
Avrupa. Buralarda ulusal hareket bugünün
olayıdır. Üçüncü tür: Yarı-sömürgeler ve
sömürgeler. Buralarda ulusal hareket, daha çok
geleceğin olayıdır.
biz "genel olarak" "anayurdun savunulmasına" karşı değiliz; bu aldatıcı sloganın bugünkü emperyalist savaşı allayıp pullamak için kullanılmasına karşıyız.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Ulusların kendi kaderini tayin hakkı, siyasal bağımsızlık
📖 Sayfa 30 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
demektir. Emperyalizm böyle bir bağımsızlığı yıkmak ister.
Kendi kaderini tayin hakkına karşı olanların derdi, gerçek
📖 Sayfa 52 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
yaşama ait tek bir olayı bile sonuna kadar tahlil etmekten
korkarak, cansız soyutlamalarla yetinmeleridir.
Belki de Kievski, bir tartışmada kişinin, herhangi bir destekleyici tanıt göstermeksizin kendi savlarını ve istemlerini ortaya koymasının yeteceğini sanıyordur.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Şimdiki savaşın gerçek özü, ulusal değil, emperyalisttir. Başka deyişle, savaş, taraflardan birinin, ötekinin sürdürmeye çalıştığı zulmü ortadan kaldırmak amacıyla verilen bir savaş değildir. Savaş, zulmeden iki grup arasında çapulun nasıl bölüşüleceği, Türkiye'yi ve öteki sömürgeleri kimin soyacağı konusunda, iki haydut arasında verilen bir savaştır..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Diktatörlük, toplumun bir kesiminin, toplumun geri kalan kesimi üzerinde, doğrudan doğruya zora dayalı egemenliğidir.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Darkafalı için önemli olan şey orduların nerede olduğu, o sırada kimin kazandığıdır..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
...gerçekten ulusal olan bir savaşı, aldatıcı ulusal sloganlarla sarılıp sarmalanmış emperyalist bir savaştan nasıl ayırmamız gerektiğini...
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Her "ayaklanmış ulus" kendini, dilini, ülkesini, ata topraklarını, ezen ulusa karşı "savunur". Uluslara yapılan her baskı, geniş halk yığınlarının direncini davet eder; ulus olarak baskı altında kalan halkın direnci, her zaman, ulusal ayaklanma eğilimi gösterir..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Sosyalist devrim, ancak, ileri ülkelerde proletaryanın burjuvaziye karşı iç savaşıyla, gelişmemiş, geri ye ezilen uluslarda ulusal kurtuluş hareketi dahil, bir dizi demokratik ve devrimci hareketi içinde birleştiren bir çağ biçiminde sökün edebilir..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Ata topraklarının savunulması sloganı çoğu zaman, ne yaptığını kavramaksızın, savaşın darkafalıca haklı gösterilmesinden başka bir şey değildir; belli bir savaşın anlamını ve ne ifade ettiğini tahlil etme ve onu tarihsel perspektif içinde görme yeteneğine sahip olunmadığını ortaya koyar.
📖 Sayfa 30 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
İngiltere, Fransa ve Rusya, ele geçirmiş oldukları sömürgeleri bırakmamak, Türkiye'yi soyabilmek, vb. için savaşıyorlar. Almanya o sömürgeleri devralmak, Türkiye'yi kendisi soyabilmek, vb.
📖 Sayfa 11 · Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
için savaşıyor.
Dar kafalı savaşın “siyasetin devamı” olduğunu kavramaz; savaşta nelerin tehlikede olduğunu, savaşı hangi sınıfın verdiğini, hangi siyasal amaçlarla verildiğini düşünmeksizin “düşman bize saldırdı” düşman ülkemi istila etti gibi kalıplarla yetinir.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Kendi kaderini tayin etme hakkı ve ulusların "bağımsızlığı" mı dediniz ? Haklar her yerde militaristlerin çıkarları dogrultusunda ayaklar altına alınırken "haklardan" söz etmek, "haklar" uzerine kafa yormak neye yarar?
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Diktatörlük, toplumun bir kesiminin, toplumun geri kalan kesimi üzerinde, doğrudan doğruya zora dayalı egemenliğidir. Tutarlı tek devrimci sınıf olan proletaryanın diktatörlüğü, burjuvaziyi devirmek ve karşı-devrim çabalarını defetmek için gereklidir. Proletarya diktatörlüğü öylesine büyük bir önem taşımaktadır ki, böyle bir diktatörlük gereğini yadsıyan ya da yalnızca sözde kabul eden kişi, Sosyal-Demokrat Partinin üyesi olamaz..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Emperyalizm, bizim kapitalizm kadar "amansız" düşmanımızdır..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
İnsanların hayatta ya da ulusların tarihte karşı karşıya kaldıkları her kriz gibi savaş da bazılarını ezer ve yok eder, bazılarını da çelikleştirir ve aydınlatır.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Kapitalist sistemde ne kadar demokrasi olursa olsun, kadın "evcil bir köle" olarak yatak odasına, bebek odasına, mutfaka kapatılmış bir köle olarak kalmaya devam etmektedir..
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Ekonomide devrim olmadan ulusal baskı kaldırılamaz.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Dünya egemenliği emperyalist siyasetin özüdür; emperyalist savaş, o siyasetin devamıdır.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Bizim yiğit yazarımız, her ne kadar, kendi kaderini tayin hakkının "elde edilebilirliği"ni yadsıyorsa da, şimdi ileri ülkelerin sınıf bilinci taşıyan proletaryasının, bu "elde edilemez" amacı elde etmeye yardımcı olmasını savunuyor!
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Öyle ya, dünyayı bir avuç ( son rakamlara göre %5 lik bir dilim ) kapitalist yönetirken,geri kalanın hepsi ezilen ulus değil midir?
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Haklar her yerde militaristlerin çıkarları doğrultusunda ayaklar altına alınırken "haklardan" söz etmek, "haklar" üzerine kafa yormak neye yarar? En demokratik cumhuriyetler ile en gerici monarşiler arasında hiçbir fark yokken, savaş her türlü farklılığı ortadan kaldırmışken cumhuriyetten söz etmenin, cumhuriyeti düşünmenin manası nedir?!
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Emperyalizm de kapitalizm kadar bizim can düşmanımızdır. Bu doğru. Ancak hiçbir Marksist, feodalizmle karşılaştırıldığında kapitalizmin, tekel öncesi kapitalizmle karşılaştırıldığında da emperyalizmin daha ileri olduğunu unutmayacaktır. O nedenle, emperyalizme karşı her mücadeleyi desteklemek zorunda değiliz. Gerici sınıfların emperyalizme karşı mücadelesini desteklemeyeceğiz; gerici sınıfların emperyalizme ve kapitalizme karşı ayaklanmasını desteklemeyeceğiz.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Sosyalizme ancak proleterya diktatörlüğü aracılığıyla geçilebilir.
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
"Bir işçi, proletaryanın, samostiinost'u [Ukrayna'nın siyasal bağımsızlığı] hangi gözle görmesi gerektiğini bir propagandacıya sorduğu ve sosyalistler ayrılma hakkı için çalışıyorlar, ama propagandaları ayrılmaya karşıdır, yanıtını aldığı zaman ne düşünecektir?"
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin
Bu soruya, sanırım, oldukça doğru bir karşılık verebilirim:
Diyebilirim ki, aklıbaşında her işçi, Kievski'nin düşünme gücünde olmadığını düşünecektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Emperyalist Ekonomizm kimin eseridir?
Emperyalist Ekonomizm, Vladimir İlyiç Lenin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1991'de yayımlanmıştır. Türkçeye Yurdakul Fincancı çevirmiştir.
Emperyalist Ekonomizm kaç sayfadır?
Emperyalist Ekonomizm, 88 sayfadır (Sol Yayinlari baskısı).
Emperyalist Ekonomizm'in en ünlü sözü nedir?
“"Emperyalizm, cumhuriyeti gülümsemeyle karşılamaz."”