Serpil Sancar Üşür'ün 2011'de yayımlanan Erkeklik: İmkansız İktidar adlı eseri, İnsan ve Toplum türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Metis tarafından yayımlanmıştır. Aşağıdaki alıntılar, Erkeklik: İmkansız İktidar'ı okuyan binlerce kişinin favorilerinden oluşuyor.
Erkeklik: İmkansız İktidar'dan En Beğenilen Alıntılar
Erkekler bu dünya içinde mümkün mertebe başarısızlıklarını saklamak eğiliminde oluyor. “Neredeyse başarı olmadan erkeklik de olmaz” gibi bir durum söz konusu.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
"Erkek olma" ile özdeşleşen işler, sorumluluklar, tarzlar ve davranış biçimleri ne kadar şiddet kullanmayı içeriyorsa, o ölçüde bu şiddet ilişkisini normalleştiren iktidar teknikleri ve söylemsel stratejiler ile sarmalanmış haldedir.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
“Yapmak, eylemek, olmak dışında bir varoluş yoktur.”
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
"Güçlü olmak, başarmak, sorunları şiddet kullanarak çözmek, duygularıyla değil aklıyla davranmak, rekabete ve hiyerarşiye dayalı ilişkileri ön plana çıkarmak, bağımsız davranmayı önemsemek, başkalarını yönetmeyi bilmek, vb. davranış özelliklerinin "erkeksi" olduğuna genel kabul gördüğüne göre, erkek olmanın "doğal" bir potansiyel olarak böyle davranmaya yol açtığını mı kabul etmek gerekir?"
📖 Sayfa 28 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Sermayenin eril aklı olmak için sadece biyolojik olarak erkek olmak gerekmiyor. Az sayıdaki kadın da erkek yöneticilere benzer davranışlar göstererek iktidar basamaklarını tırmanabiliyor. Fakat kadınlar açısından bu dünyanın hiç de kolay olmadığı ortada.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Erkek çocuklar kendi erkek kimliklerini geliştirebilmek için spor yapmaya aileleri ve eğitim kurumları tarafından teşvik ediliyorlar.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Türkiye toplumsal cinsiyet değerlerinin çok hızlı değiştiği bir ülke olmasına rağmen şiddeti normalleştiren ve toplumsal-siyasal sorunları şiddet dışında başka bir yoldan çözülemeyeceğini vurgulayan Militarist zihniyetin gücünü yitirmemesi çok çarpıcı.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Doğu'nun ilkel ve kadın haklarına saygı duymayan erkekleri olmazsa Batı’nın üstün uygarlığı olamaz. Batı’nın kadını metalaştıran cinsellik anlayışı olmazsa Doğu’nun namuslu kadınları olamaz.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
..erkeklerin egemen erkek değerlerine rağmen, korkularını söyleyebildikleri ortamlarda eril şiddetin azaldığı saptanmış.
📖 Sayfa 287 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
araştırmaların da gösterdiği şey, bir erkek için işsizliğin "kadınsılaşmak"la eş bir aşağılama ve suçlamayı da beraberinde getiren bir tehlike oluşudur. Bir erkeğin yetişkinliğinin ve "gerçek bir erkek" olarak görülmesinin en önemli ölçütü düzenli bir iş sahibi olmasıdır. Bir başka deyişle, erkeğin sosyal değeri ekonomik gücüyle ölçülür.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Türkiye’nin “anneden öğrenmeyen bir toplum” olduğunu söylemek bence çok gerekli.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Her bir erkeğin kadınların boyun eğdirilmiş olmasından kaynaklanan bir çıkarı ve hissesine düşen bir yararı mı söz konusudur? Yoksa bütün bu sistemin maddi bir karşılığı olmamakla birlikte , sadece egemen erkeklik değerlerini "kültürel olarak içselleştirme" , "egemen erkeklik imgelerin arzulama" gibi bir durum mu söz konusudr? Örneğin egemen sınıf ya da etnik gruplara mensup olmayan erkeklerin hayallerini süsleyen Sylvester Stallone benzeri imgelerin çekiciliğine kapılıp gitmeleri, bir tür "yanlış bilinç" meselesi midir?
📖 Sayfa 35 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
… aşırı alkol tüketimi, sarhoşluk, fanatik futbol taraftarlığı olarak abartılı kutlamalar, milli içerikli bayramlarda şiddet gösterisi yapmak alt sınıf erkeklere tanınan bir ayrıcalık haline gelmiş sanki. Bu tür "sokak erkekliği"nin bazı hallerine karşı polisin ikircikli hoşgörü cezalandırma davranışı erkekliğın inşası ile devlet kurumları arasındaki ilişkinin ilginç örneklerinden birini bize sunuyor (Connell 1995; 102).
📖 Sayfa 105 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Anne otoritesi erkekliğin sakatlanması anlamına geliyor. Kadınlar tarafından bağımlı hale getirilmek ile onlar tarafından sevilmek erkeklik inşasının zor, hatta imkansız durumlarından biri. Bu çelişkiyi aşarak erkek çocuğun annesi ile empatik ilişki geliştirmesi ise pro-feminist erkeklik yolunu açıyor.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
“Baba"nın kendi değerlerini oğlunun yaşamına geçirmeye çalışması ve oğulun da kendi yolunu keşfetmeye çalışması arasındaki gerilim modern baba-oğul ilişkisinin temeli. Bu çatışmalı konum egemen erkeklik değerlerinin her bağlamda genç kuşak erkeklere aktarılmasını güvensiz ve garantisiz bir hale getiriyor.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
“Modernliğin olumsuz etkisine maruz kalan ve yeni kapitalizmin marjinalleştirdiği alt sınıflarda erkekliğin yeniden inşasında sporun rolünün yeniden önemli hale geldiği bir sürecin yaşanmakta olduğunu söyleyebiliriz.”
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Erkeklik kaybı riskine birtakım çareler bulma çabası :)
"Babası ölmüş olan erkeklerin babalarına bir son mektup yazmalarında -edebiyatta da görüyorsunuz ya- çok acıklı bir pişmanlık, bir ulaşamamak duygusu vardır; en önemlisi de babayı affetmek vardır.Babalarından ne kadar işkence görmüş olsalar da erkekler babalarını yaşlandıklarında anlarlar ve affederler. Galiba erkeklik imkanların bu topraklarda biraz daha kısıtlı olmasının göstergesi bu."
📖 Sayfa 120 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
... çalışma yaşamına tutunabilmiş erkekler kendilerini yaptıkları iş ile tanımlıyor ve var ediyor
📖 Sayfa 59 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
işçi sınıfı erkeği bedensel işgörme kapasitesi olarak temsil edilirken "sermaye"i yönetecek erkek "akla dayalı yetenekler" sahibi olarak temsil edildi.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Kadın bedeninin tıbbi inceleme ve keşfe nesne olmasına ilaveten 20. yüzyılda metalaştırıldığını, eril tahakkümün pornografi endüstrisi ve kadın/seks ticareti ile farklı boyutlar kazanarak çeşitlendiğini ve içeriklendiğini görüyoruz.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
...erkeklik, sürekli başka konumların
📖 Sayfa 14 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
"ne olduğu" hakkında konuşma hakkını kendi elinde tutan ve bu sayede kendi bulunduğu konum sorgulama dışı kalan bir "iktidar konumu"dur. ...
Korkular, mesafeler, ayrımcılıklar..
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Ortaçağda erkeklik onurunun ve cesaretinin kanıtlanmasıa dayalı erkeklik pratikleri sadece sınıfsal olarak aristokratlara ve onların şövalyelerine askerlik yapma ayrıcalığı sunarken, modernlikle birlikte, bütün erkeklere övünme olanağı sunan vatandaş-ordularının gelişimi sıradan erkekleri de devlete bağlantılı bir erkeklik kimliğine "kavuştudu."
📖 Sayfa 49 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Endüstriyel bölgelerin gerileyişi ve post-Fordist esnek istihdam biçimlerine geçişe dayalı yeni küresel kapitalist üretim biçimlerinin giderek yayılmasının yol açtığı işgücü göçü aslında "mavi yakalı" işçi erkek imgesinin sönümlenmekte olduğunun işaretidir.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Endüstriyel kapitalizmin sınıflı toplumlarının erkek egemen cinsiyet rejimlerine baktığımızda eril şiddetin çok sayıda sıradan ve olağan toplumsal ilişki içine gömülmüş olarak "normalleştiği"ni görürüz. Her tür erkek deneyiminin cinsiyet farklarına, hiyerarşilerine göre ayrılmış, anlamlandırılmış olduğunu; yani "cinsiyetlen (diril)miş" olduğunu görüyoruz.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Oğullar kendi özgür erkeklik kimliklerini babadan gelen patriarkal geleneği kırarak, başka bir yönde yürümeyi becerdiklerinde inşa edebiliyorlar.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Toplumsal cinsiyet anlamları biyolojinin dayatması sonucu değil, toplumsal süreçlerin işleyişi ile kurulurlar.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
İşsiz gezen, çalışmaktan hoşlanmayan, ekmeğini taştan çıkarmaya razı olmayan "isyankar işçi" nin davranışı sınıfsal bir "ret" olarak değil, cinsiyet rejimi temelli bir adlandırma ile "beceriksiz erkek" olarak adlandırılır.
📖 Sayfa 53 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Yani dedem mesela, “kadın her zaman bir tabaka aşağı olur” derdi.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Aslında kadınların ezilmişliği nasıl yaşadığını anlamak kadar, erkeklerin eril iktidar konumlarını nasıl sürdürdüklerini ve tahakkümü nasıl inşa ettiklerini anlamak da önemli olmalıdır.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Türkiye’de cinsiyet rejimi doğuştan gelen (ilahi yaratılış gereği olarak da ifade edilebilir) biyolojik farklara dayalı biyolojist bir anlayışla şekilleniyor. Bu anlayış hem İslami hem de laik kaynaklardan beslendiği için yaygın bir kabul görüyor.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Türkiye'nin "muhalif" erkekleri için eşitlik ve demokrasi sorunları kapsamında "erkek egemen düzen”i eleştirmek diye bir şey yok. Çoğu zaman eşitlik isteyerek devlet politikalarına başkaldıran erkekler, hatta bu uğurda "ölümü göze almak'tan bile bahsederken otoriter-despot devlet politikalarını var eden egemen erkeklik değerlerini eleştirmekten uzak duruyorlar; kadın-erkek eşitsizliğini toplumsal eşitsizlikleri yaratan ve besleyen bir iktidar ilişkisi olarak düşünmüyorlar.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Eril şiddetin olanaklı kıldığı şey, kadınların sindirilerek, ikincilleştirilerek, dışlanarak, ayrımcılığa tabi tutularak topyekûn “itaat”inin mümkün kılınmasıdır.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
“Vicdani retçi” olmak zor..
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
İşçi sınıfı erkeği bedensel işgörme kapasitesi olarak temsil edilirken "sermaye"yi yönetecek erkek "akla dayalı yetenekler" sahibi olarak temsil edildi.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Modern "eril akıl", çoğu zaman, orta sınıf erkeklerin eğitim ve meslek edinme ile kazandığı, teknolojik bilgi ile bütünleşmiş bir “teknik akıl" olarak ortaya çıktı.
Cahil insanlar bunlar. Yani benim gibi köylerden gelip de şehirli olan kişiler. Hanım çalışıp da ben yiyemem diye konuşan insan, topluma girmemiş, insan yüzü görmemiştir. Sadece kendi getirdiği üç kuruşu yiyen insanların bu memlekete ne faydası olur! Varsa iş hanım da çalışacak. Çok afedersin yani benim hanım da çalışıyor. Ben rahatsızım yani disk kayması var, benim hanım çalışıyor. Orospuluk mu yapıyor burada? İşte o geri toplumlar, köyden gelen toplumlar böyle görüyor. Efendim benim hanım iş yapacak, kötü yola düşecek. Zaten hanımında öyle bir şey varsa düşer.
📖 Sayfa 72 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Kadın çalışırsa para kazanmanın anlamını öğrenir.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Modern cinsiyet düzeninin oluşumu yaklaşık dört yüz yıl sürdü ve esas olarak küresel bir imparatorluk olarak kapitalizmin ve kuzey ekonomilerinin sömürgeci düzenleri ile birlikte oluştu.
📖 Sayfa 48 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Erkekliğin kendisinin de, tıpkı kadınlık gibi, cinsiyet rejimi ilişkileri içinde şekillenen, yani "cinsiyetlendirilmiş" toplumsal ilişkilerin bir ürünü olduğu ve bizzat ve her an yeniden yeniden oluşmakta olduğu yavaş yavaş kabul gören bir önerme haline gelmiştir.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Aile reisi, erkekliğin sürdürülebilirliği bu konumu destekleyici işlevleri üstlenecek kadınların varlığına ve bu konumu onaylamasına bağlıdır.
📖 Sayfa 67 · Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Kız çocuklarının yapamayacakları sporlar ile erkek çocukların gelişimleri için yapmaları gereken sporlar birbirinden ayrıştırılıyor ve kızlar “beceremeyecekleri” bedensel aktiviteler ileri sürülerek bedensel pasifliğe yöneltiliyorlar.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Doğuştan gelen bir nedenle biyolojik/ genetik/hormonal olarak şiddete yatkın bir erkek davranışı olduğu iddiasının yerine sonradan öğrenilen, kültürel ve toplumsal ödüllendirmeler-cezalandırmalar sistemi ile teşvik edilen “eril şiddet” açıklamaları daha gerçeklere uygun görünüyor.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Şiddetin “erkek doğası” nın tezahürü olarak kabullenişi ve bunun zıddı olarak, kadınların da “doğaları” gereği barışçıl olduğunun düşünülmesi açıktır ki “özcü” ve “indirgemeci” bir görüştür.
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Artık erkeklik biyoloji ve genetiğe indirgenerek sorgulama dışı tutulacak bir konu olmaktan çıkıp, bizzat kendisi de toplumsal iktidar ilişkileri içinde oluşan çelişkili ve çatışmalı toplumsal inşalar olarak araştırma konusu haline dönüştü (Wiegman 2002).
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür
Sıkça Sorulan Sorular
Erkeklik: İmkansız İktidar kimin eseridir?
Erkeklik: İmkansız İktidar, Serpil Sancar Üşür tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2011'de yayımlanmıştır.
Erkeklik: İmkansız İktidar kaç sayfadır?
Erkeklik: İmkansız İktidar, 342 sayfadır (Metis baskısı).
Erkeklik: İmkansız İktidar'ın en ünlü sözü nedir?
“Erkekler bu dünya içinde mümkün mertebe başarısızlıklarını saklamak eğiliminde oluyor. “Neredeyse başarı olmadan erkeklik de olmaz” gibi bir durum söz konusu.”