Sadreddin Konevi'nin Esma-i Hüsna Şerhi adlı kitabı, din konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. İlk kez 2014'te yayımlanmıştır. Bu derleme, Esma-i Hüsna Şerhi adlı eserin en akılda kalan cümlelerinden oluşuyor.
Esma-i Hüsna Şerhi'den En Beğenilen Alıntılar
Dua ve icâbetin gerçekleşip gerçekleşmeyişi, kulun ilâhî kat ile ilişkisinin doğruluğunun veya yanlışlığının alâmetidir. Çünkü Hakkın kulunun duasına icâbeti, kulun Rabbinin emirlerine icâbet etmesinin karşılığında gerçekleşir. Dolayısıyla, kul bütün emirlerinde Rabbine icâbet ederse, hiç kuşkusuz ki Hak da kendisinden dilediği veya olmasını arzu ettiği her şeyde kuluna icâbet eder.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Bize acı, bizi bağışla, bizi cezalandırma, bize ağır yük yükleme.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Hakkı talep edenlerden bir gurup, Hakkı Hak ile arayanlardır, çünkü Hak bu insanların görmesi ve işitmesi olmuştur.”
📖 Sayfa 9 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
El-Mütekebbir, büyüklük anlamındaki kibriya kelimesinden gelmektedir. el-Mütekebbir, sırrını ifşaya kimsenin kâdir olamadığı ya da kimsenin mülküne karşı onu zorlayamadığı veya kimsenin kendisine ihsanda bulunamadığı kimse demektir.
📖 Sayfa 54 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Hiçbir şey duymayan sağır ile duyup anlamayan arasında bir fark yoktur. “Allah katında canlıların en kötüsü, düşünmeyen sağır ve dilsizlerdir.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
(Enfâl, 8/22)
Allah’ın bir hükmünün yerine getirilme vakti geldiğinde ise, insanlara acıma ortadan kalkar ve hükmü yerine getirir. Bunun nedeni, kâmilin ilâhî rahmetin genişliği ve kullarına acımak sıfatıyla tahakkuk etmiş olmasıdır, bununla beraber hadleri yerine getirir ve onlara yerine getirmeyi emreder.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Hak, müminlerin kalplerine mârifet nûrlarını, günahkarların üzerine ise, mağfiret kapılarını açar.
📖 Sayfa 101 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Hakkın inâyetiyle, bütün kapalı şeyler açılır; hidâyetiyle her müşkül iş çözümlenir.”
Hak (cc.) delil ile bilinir diye iddia eden kimse, sadece soğuk demir dövmektedir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Bilinmelidir ki:
📖 Sayfa 106 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
İlim, bilenin zâtıyla gerçekleşen özel bir taalluktur. İlim, bilenin zâtından bilinene dönük bir nispettir.
“eş-Şekûr, kullarının kendisine şükretmesiyle şükredilen demektir. Bu şükrün nedeni, onların Hakka itaat etmeyi bilmeleri, onun sınırlarında durmalarıdır. Böylelikle onlar, şükrettikleri şeyleri fazlasıyla yerine getirmiş olurlar.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Eş-Şekûr, kullarını rızıklandıran ve onlar talep ettiklerinde -adeta üzerine bir borçmuş gibi- dilediklerini veren demektir. Onlar kendisinden bir şey talep ettiklerinde, Hak bunun bir borç olduğunu belirtmiştir.”
el-Azîz, yenilemeyen ve aciz bırakılamayan galip demektir; ayrıca o; dengi bulunmayan, künhü bilinmeyen, daima ihtiyaç duyulan, kendisine ulaşmanın pek zor olduğu kimsedir. Hatta O’na sadece kendisiyle ulaşmak mümkündür.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“İdrâkin yetersizliğini idrâk de bir idrâktir.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“O halde â, işin sonunda Hakka döner.”
📖 Sayfa 167 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Muhabbet, kalbe ilk düşüş halinde “heva” diye isimlendirilir; bunun ardından, kalpte yerleşmesi gelir, bu ise “vüd”dür; bunun ardından, bu muhabbetin başkaların ilgilerinden arındırılması ve temizlenmesi gelir, bu da “hub” diye isimlendirilir; son olarak, seveni sevdiğinden başka her şeyden habersiz kılacak şekilde kalbi bütünüyle kuşatması gelir ki, bu da “aşk”tır..
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Seni bir şey nedeniyle seven kimse, gayesinin tamamlanmasıyla senden yüz çevirir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
.jpeg)
Sadece Allah var idi, O’nunla beraber başka bir şey yok idi.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Allah’ın güzel isimleri vardır, bunlar ile O’na dua ediniz.”
📖 Sayfa 13 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
(“Araf, 7/180.”)
… yaralanan kimse yaralayandan intikam alırsa, yaralayan kimse yaralanmış olur ama yaralananın yarası iyileşmiş olmaz. Şâyet insanlar affetmede neyin bulunduğunu bilmiş olsalardı, hiç kimse kendisine kötülük yapanı cezalandırmazdı. Fakat insanların gözlerindeki perdeler, bunu engeller ve kötülük yapanı cezalandırıp gayesini gerçekleştirmek ve hemen tatmin olmakla sakinleşirler.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Allah Teâlâ, kendisini bilen âriflerin yöneldiği ve alimlerin cemâline aşık olduğu gerçek sevilendir.”
📖 Sayfa 39 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Nice rızıklar vardır ki, bazı yaratıkların yaşamasına, bazılarının ölmesine neden olur. Buna örnek olarak deniz canlılarını verebiliriz; deniz hayvanları, su rızkıyla yaşarlar, buna karşın sudan ayrılarak hava nedeniyle hayatlarını kaybederler.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Aynı şey kara hayvanları için söz konusudur. Kara hayvanları, hava ile yaşarlar, suda ise hava bulunmadığı için hayatlarını kaybederler.
Bununla beraber, havada su bulunur, suda da hava bulunur, fakat hüküm baskın olana aittir.
Allah’a isyan eden kimse O’nu tekbir etmemiştir; O’na isyan etmeyen ise, O’nu tanımamıştır.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Sahih bir haberde şöyle rivâyet edilmiştir: “Allah var idi, O’nunla beraber başka bir şey yoktu.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Bilinmelidir ki:
📖 Sayfa 68 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Hak, kullarına dua etmelerini emretmiştir. Bir âyet-i kerimede şöyle buyurmuştur: “Bana dua ediniz ki, size icâbet edeyim.”(Mü'min Sûresi 40/60)
Hal lisanı, söz lisanından daha konuşkandır.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
El-Müheymin; gizliyi ve açığı bilen, şükrü ve şikâyeti işiten, zarar ve sıkıntıyı giderendir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Haktan olan şey, sadece hayırdır; lezzet ve elem ise, kâbiliyetlere göre, şahsa göre değişir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Binaenaleyh bu isimin eserleriyle tahakkuk eden kimse, ; bunun hükümleriyle bezenen kimse, sıkıntılarda sadece Hakka dua eder; tevekkül eden sadece Hakka tevekkül eder; muhtaç, ihtiyaçlarını sadece Hakka arz eder.”
📖 Sayfa 94 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Bazı kullar vardır ki, Allah onların vasıtasıyla kulları ferahlatır: Bunların en düşük derecelisi, mubah işlerle insanları güldüren ve soytarı denilen kimselerdir; kendisini bilmeyen, onunla alay eder ve ona güler, güldüğü kimsenin bir kıymetinin olduğunu bilmez.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
… perdeli insan bir sıkıntı gördüğünde, sıkıntı gam ve hüzün gibi bir bela kendisine geldiğinde kendindeki haline yorar; halbuki belanın nefsindeki hükmü, bu perdeli insanın vehmettiğinden farklıdır. Çünkü gelen şeyin sûreti, bela fakat mânâsı ise sadece ehlinin anlayabileceği bir afiyet ve nimettir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“, kudret, yoktan yaratma ve halk ve emrin sahibi olan kimse demektir. Bu isim, zât, sıfat ve fiilleri kendinde toplar.”
📖 Sayfa 27 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Bilinmelidir ki:
📖 Sayfa 20 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Hüviyet, ilâhlığın sırrıdır. O, celâl ve kemâl özelliğiyle, yegane ezelî mevcuttur.”
“el-Azîz, ; ayrıca o, dengi bulunmayan künhü bilinmeyen, , kendisine ulaşmanın pek zor olduğu kimsedir. Hatta O’na sadece .”
📖 Sayfa 67 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Hidâyete ulaştıran sadece ’tır.”
📖 Sayfa 45 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
en mutlu insan, bütün mertebe ve tecellîgâhlarda Hakkı sürekli murakabe ederek edebe riâyet eden kimsedir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“el-Kuddûs, nitelendiği her şeyden temiz ve nezih olan demektir. O, Ebrâr’ın nefislerini günah kirlerinden temizlemiştir, kötüleri ise, alınlarından ve ayaklarından yakalamıştır. Her ikisi de, meseleyi gereği gibi düşünen ve anlayan kimse için, Hakkın kutsiyet ve nezihliğinin neticeleridir.”
📖 Sayfa 54 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Ehl-i Hakkın selâmeti, kuşku kirlerinden ve gizli ya da açık şirk karanlığından temizlenmeleridir.
📖 Sayfa 57 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Bu ismin hakîkatleriyle vasıflanan kimsenin alâmeti, vakûr, ağırbaşlı, mütevazı, inatçıların sıkıntılarına karşı sabırlı olmaktır. Onlar, gafil insanlarla tartışmazlar, cahillerle mücadele etmezler; onlar, Hakkın bu özelliğe sahip insanları nitelediği gibi olurlar.”
“Allah’ın sınırlarını aşan, hiç kuşkusuz ki, kendisine zulmetmiş demektir.”
📖 Sayfa 111 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Allah imân edenlerin velisidir, onları karanlıklardan nûra çıkartır. İnkâr edenler ise, tağutun dostlarıdır. Tağut onları nûrdan karanlıklara çıkartır.” (Bakara, 2/257)
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Tuzakların en tehlikelisi, nimetlerin azaba maruz kalana gönderilmesidir. Allah Teâlâ, şöyle buyurmuştur: “İnkâr edenler zannetmesinler ki, kendilerine mühlet vermemiz onların hayrınadır. Biz onlara günahlarının artması için mühlet vermekteyiz. Onlar için pek şiddetli azap vardır.”[55]
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Bilinmelidir ki:
📖 Sayfa 94 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
İkrâmlar, iki türlüdür: Birincisi, nimetlendirme tarzındaki ikrâmlardır. Bu nimetlendirmenin karşılığında nimeti veren zikredilmek veya şükür vb. gibi herhangi bir karşılık beklemez. Bu anlamda veren, el-Vâhib’tir.
İkinci tür ise, kendisine şükür ve karşılık talebinin de bitiştiği ikrâmdır. Bu, talep edilen şeyin gerçekleşip gerçekleşmeyişine göre, artabilen ve eksilebilen ticaret ikrâmıdır.”
Kabul edilen şey görülen şeydir ve Hak kullarından sadece kendi katında güzel, kabul edilir, sevimli olan şeyleri görür. Bu nedenle kabul edilen iyi ameller, Hakkın divanında; buna karşın günahlar ise, meleklerin divanında bulunurlar.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“es-Semi’, işitilen şeyleri gizli ve açık olarak idrâk eden demektir.
📖 Sayfa 134 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
O’nun bir şeyi işitmesi, başka şeyleri işitmesine engel değildir; ’.
O, açık konuşmayı ve fısıltıyı, hatta bundan daha gizli ve kapalı şeyleri de işitir. ”
Her şey, O’nun kabzasındadır; varlıkları Allah’tadır, kaim oluşları Allah sayesindedir, ortaya çıkışları O’ndandır ve dönüşleri de O’nadır. Çünkü Mele-i a’lâ Hakkı talep ettiği gibi, süflî âlemler de O’nu talep ederler. “Her nerede olurlarsa olsunlar Hak onlarla beraberdir.”[18]; “Biz, ona şah damarından daha yakınız.”[19]
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
. Er-Rahmân, hikmetin gerektirdiği tarzda a’yânın kâbiliyetlerine göre varlığı ve kemâli her şeye yayan demektir.
📖 Sayfa 47 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Er-Rahîm ise, kendisine vâcip kıldığı şekilde, özel mânevî kemâli kullarından itaat ve ibâdet edenlere verendir. Nitekim sahih bir duada şöyle denilmiştir: “Ey dünyanın Rahmânı, ey âhiretin Rahîm’i!”
Binaenaleyh er-Rahmân muhtaç olanlara, er-Rahîm ise, iftihar ehline özgüdür.”
“el-Latîf, mevcutların fiillerine sirâyet eden ve hikmetinin sırlarını varlıkların mazhârlarında gizleyen demektir.
📖 Sayfa 148 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
El-Latîf, , .”
.jpeg)
“ El-Afuvv, nefislerden zillet karanlıklarını rahmetiyle; kalplerden ise, gaflet paslarını kerametiyle izale eden demektir. ”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Hakka yakın olmuş insanların edebi, sıkıntı hallerinde sıkıntılarını başkasına değil sadece Allah’a arz eylemektir. Bu nedenle Eyyub (as.), peygamberlik makâmına sahip olduğu halde şöyle derdi: “Ya Rabbi! Sıkıntı bana temas etti, sen merhamet edenlerin en merhametlisisin.” [Enbiya, 21/83]
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Böyle davranmasına rağmen Hak kendisini “sabr” ile nitelemiş ve onu övgü bağlamında zikretmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Biz onu sabredici olarak bulduk. Ne güzel kuldur! O çok sabredendir.” [Sad, 38/44]
el-Muiz, kanaat, yakîn ve fâni diyarın metaına karşı züht ile dilediklerine izzet verendir. El-Muiz’i bilen kimse, O’na hizmet ile kendisini, mârifet ile kalbini ve müşâhede etmekle de gözünü azîz kılmıştır.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Bütün iş Allah’a aittir.”[İsrâ,17/72]
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Kafir ve hakîkatleri bu yaratılışta göremeyen perdeli kişi, âhiret diyarının kime ait olduğunu öğrenecektir. Çünkü, “Bu hayatta kör olan âhirette de kör kalacaktır.” [Kehf, 18/104]
el-Mümin, kullarının tasdik ettikleri şeye inanan ve ahdini yerine getirdiklerinde onlara emân veren demektir.
📖 Sayfa 60 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Bu kelime, emân kelimesinden türetilmiştir. Bunun Allah ile ilgili anlamı, O’nun kendi nefsine dair tasdikidir. Bu da, Hakkın kendisinin sadık olduğunu, bunun yanı sıra kullarının doğruluklarını da bilmesidir.”
Hz. Peygamber, şöyle buyurmuştur: “Allah’ın velîleri, görüldüklerinde Allah’ın hatırlandığı kimselerdir.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“el-Alîm, malûmlarının çokluğunu el-Alim, kendisinin birliğini bilen; el-Allâm ise, gaybı bilen demektir.”
📖 Sayfa 106 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Allah’ı bilen kimse, her şeyi bilmiştir. Eşyadan birisinin bilgisinden mahrum kalan kişi, gerçekte Allah’ı da bilmiyordur. Çünkü isimlerden birisinin hükmünün Allah’ı bilmede delâleti, hepsinin hükmü gibidir. Hidâyete ulaştıran sadece Allah’tır.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“Dikkat ediniz, yaratma ve emir O’na aittir. Âlemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
[Araf, 7/54]
es-Semi’, işitilen şeyleri gizli ve açık olarak idrâk eden demektir. O’nun bir şeyi işitmesi, başka şeyleri işitmesine engel değildir; işitilen hiçbir şey, O’na gizli kalmaz. O, açık konuşmayı ve fısıltıyı, hatta bundan daha gizli ve kapalı şeyleri de işitir.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Rabbimiz! Bize hidâyet ettikten ve katından bizlere rahmet verdikten sonra kalplerîmizi kaydırma.Amin
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Dünya yaratılışı çirkinin temiz ile karışmasını gerektirir, âhiret yaratılışı ise, sadece temiz olanı talep eder. Böylece temiz çirkine galip olur. Böylelikle hüküm galip olana ait hale gelir ki, bu da, rahmete dönüştür.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Hakkın bu isimle isimlendirilmesinin nedeni, yaratıklarından sevmediği bir takım şeyleri kendisine nispet etmelerinden sâlim olmasıdır.
📖 Sayfa 57 · Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Bunun bir anlamı da, Hakkın yaratıklarına selâmet vermesidir.
Binaenaleyh oluş mertebelerinin a’yânından her birisinin bu ismin eserlerinden bir payı vardır; bununla birlikte, onların bu paylardaki derece ve tabakaları birbirinden farklıdır.
Bütün yaratıklar arasında bu ismin kutsiyetine sadece nefsini şehvetlerden sâlim kılan, kalbini şüphelerden arındıran kimseler ulaşabilir. Şu halde selâmet, Haktan Hakkadır.”
Hakkın kullarına muhabbeti sâbittir, çünkü sanatkar, ürününü sever.
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
“es-Samed, ; ihtiyaç ve sıkıntı hallerinde kendisine baş vurulur ve yönelinir.”
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi
Sıkça Sorulan Sorular
Esma-i Hüsna Şerhi kimin eseridir?
Esma-i Hüsna Şerhi, Sadreddin Konevi tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te yayımlanmıştır. Türkçeye Ekrem Demirli çevirmiştir.
Esma-i Hüsna Şerhi kaç sayfadır?
Esma-i Hüsna Şerhi, 256 sayfadır (İz Yayıncılık baskısı).
Esma-i Hüsna Şerhi'nin en ünlü sözü nedir?
“Dua ve icâbetin gerçekleşip gerçekleşmeyişi, kulun ilâhî kat ile ilişkisinin doğruluğunun veya yanlışlığının alâmetidir. Çünkü Hakkın kulunun duasına icâbeti, kulun Rabbinin emirlerine icâbet etmesinin karşılığında gerçekleşir. Dolayısıyla, kul bütün emirlerinde Rabbine icâbet ederse, hiç kuşkusuz ki Hak da kendisinden dilediği veya olmasını arzu ettiği her şeyde kuluna icâbet eder.”