İnsan Nasıl İnsan Oldu?, din dünyasına İmam Gazali'nin kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Ketebe Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Aşağıdaki alıntılar, İnsan Nasıl İnsan Oldu?'u okuyan binlerce kişinin favorilerinden oluşuyor.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?'dan En Beğenilen Alıntılar
Ruhumuz, Allah ile benzerliği ve onunla aramızda kurduğu muvazene sayesinde, Allah’ı tanımamız için merdiven görevi görmektedir.
📖 Sayfa 42 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Gazzâlî'nin, Kur'ân'ın tümünü anlamak söz konusu olduğunda sadece dinî ilimlerin kifayet etmeyeceği, felsefi disiplinlerin de tefsir disiplini içinde bir yardımcı disiplin olarak kullanılacağı yönündeki anlayışını göstermektedir.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İlim; irade ve kudretten özü gereği ayrıdır.
📖 Sayfa 34 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Zaten bu soruların kesin cevabı insanın yeryüzü macerasının sonu demek olur. Çünkü insanın bu esrarlı evrende bir sır olarak kalması, varoluşunun en temel dinamiğini oluşturur. Hayatın imtihan olması biraz da bu Sırrın sır olarak kalmasına bağlı değil midir? Aksi halde her şeyin bilgisinin bütün çıplaklığıyla aşikar olacağı ebedi alemden haber veren onlarca ayeti kerimeyi nasıl anlayacağız?
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Bunun sebebi, 𝘪𝘯𝘴𝘢𝘯𝘭𝘢𝘳ı𝘯 𝘢𝘯𝘭𝘢𝘮𝘢 𝘬𝘢𝘱𝘢𝘴𝘪𝘵𝘦𝘭𝘦𝘳𝘪𝘯𝘪𝘯 𝘣𝘶𝘯𝘶 𝘬𝘢𝘭𝘥ı𝘳𝘢𝘮𝘢𝘺𝘢𝘤𝘢𝘬 𝘰𝘭𝘮𝘢𝘴ı𝘥ı𝘳. İnsanlar ikiye ayrılır: sıradan insanlar (avâm) ve seçkin insanlar (havâs). Anlayışı sığ olan (âmmî) kimseler bu sırrı Allah'ı tanımlarken bile kabul edip onaylamazken insan ruhu hakkında nasıl onaylasın?!²⁰
📖 Sayfa 32 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Sözgelimi "Allah onlara kızdı" (Mücadele, 58:14), "Allah onlardan intikam aldı" (A'raf, 7:136) gibi ayetlerde de durum böyledir. Kızgınlık (gazap), kızan kimsede eziyet gördüğü için baş gösteren bir çeşit değişimdir. Kızgınlığın sonucu, kendisine kızılan şeyi kızgınlık sebebiyle ortadan kaldırmaktır (ihlâk). Ayette geçen kızgınlık kelimesi, onun sonucu olan ortadan kaldırma eylemi anlamındadır. İntikam kelimesi için de aynı durum söz konusudur: Bu kelimeyle intikamın kendisi değil, sonucu kastedilmiştir.
📖 Sayfa 26 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
"İki siyahlık tek bir mahalde bulunmaz"
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
"Birbirine denk iki şey birbirinin zıddıdır."
İnsanların bedenleri dünyanın kütlesine oranla çok küçüktür. Dünyanın kütlesi de güneşin kütlesine oranla çok küçüktür. Güneşin kütlesinin, ait olduğu feleğin kütlesinin yanında, güneşin ait olduğu feleğin kütlesinin de üstündeki göklerin kütlesinin yanında sözü olmaz. Kürsü bunların hepsini içine alacak kadar geniştir. Çünkü “Allah’ın kürsüsü, gökleri ve yeri içine alır.” (Bakara, 255) Kürsü de arşa oranla küçüktür.
📖 Sayfa 43 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
"İnsanlar ikiye ayrılır: sıradan insanlar (avam) ve seçkin insanlar (havas)"
📖 Sayfa 32 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Zira soyutluk/aşkınlık Allah’ın en hususi vasfıdır.
📖 Sayfa 35 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruhların sıfatlarına gelince, ruh; hayat, ilim, kudret ve irade sahibi, işiten, gören ve konuşabilen bir varlık olarak yaratılmıştır.
📖 Sayfa 40 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
"𝘕ü𝘣ü𝘷𝘷𝘦𝘵, 𝘵𝘦𝘬 𝘣𝘪𝘳 𝘵𝘶ğ𝘭𝘢𝘭ı𝘬 𝘣𝘰ş𝘭𝘶ğ𝘶 𝘣𝘶𝘭𝘶𝘯𝘢𝘯 𝘮𝘢𝘮𝘶𝘳 𝘣𝘪𝘳 𝘦𝘷𝘦 𝘣𝘦𝘯𝘻𝘦𝘳. İş𝘵𝘦, 𝘣𝘦𝘯 𝘰 𝘵𝘦𝘬 𝘵𝘶ğ𝘭𝘢𝘺ı𝘮" 𝐇𝐳.𝐌𝐮𝐡𝐚𝐦𝐦𝐞𝐝 [𝐬𝐚𝐯]
📖 Sayfa 45 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
••kemalin üzerine ekleme eksiklik ve bozukluğa yol açar. Tutma organı olan elin kemali (yetkinliği) kavramaktadır. Bunun için beş parmak takdir edilmiştir. Dört parmak nasıl bir eksiklikse, yeterinden fazla olduğundan, altı parmak da bir eksikliktir. Altıncı parmak şeklen fazla olsa da gerçekte eksikliktir. Hz.Peygamberimizin [sav] hadisi buna işaret eder.
Ruhun sıfatlarına gelince ,ruh;hayat ilim ve kudret sahibi ,işiten ,gören ve konuşabilen bir varlık olarak yaratılmıştır. Allah da böyledir .
📖 Sayfa 40 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruhun fiilerine gelince, insanın fiilerinin ilkesi ,etkisi ilk olarak kalpte beliren iradedir .
Kayyumiyet vasfı sadece Allah’a mahsustur.
📖 Sayfa 35 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Hayatın imtihan olması biraz da bu sırrın sır olarak kalmasına bağlı değil midir?
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Allah'ın zatından ayrılmaksızın varlığı kâbil olan her özde (𝘮𝘢𝘩𝘪𝘺𝘦𝘵), varlığın nurlarının ortaya çıkmasının sebebini oluşturmaktadır ve buna da 𝙛𝙚𝙮𝙯/𝙛𝙚𝙮𝙚𝙯𝙖𝙣 denmektedir.¹⁰
📖 Sayfa 28 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Allah'ın kalem ve levhinin, onun parmağına ve eline layık olacak biçimde olması akılalmaz bir şey değildir. Tüm bunlar Allah'ın zat ve ulûhiyetine yaraşacak biçimdedir ve 𝘈𝘭𝘭𝘢𝘩 𝘤𝘪𝘴𝘪𝘮 𝘰𝘭𝘮𝘢𝘬𝘵𝘢𝘯 𝘮ü𝘯𝘦𝘻𝘻𝘦𝘩𝘵𝘪𝘳. Bunların hepsi yüce ruhanî tözlerdir.⁴⁰
📖 Sayfa 47 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Elinizde bulunan kitap, Gazzali’nin insan ruhuna dair sorulara verdiği cevaplardan oluşmaktadır.
📖 Sayfa 18 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Varoluşun bu iki türü uyarınca Hz. Peygamberimizin [sav] Âdem'den önce nebi olması takdiri (zihnî) varoluş itibarıyladır, duyusal ve nesnel (haricî) varoluş itibarıyla değildir.
📖 Sayfa 47 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
𝘏𝘢𝘮𝘥, 𝘦𝘷𝘳𝘦𝘯𝘪𝘯 𝘳𝘢𝘣𝘣𝘪 𝘈𝘭𝘭𝘢𝘩'𝘢; 𝘴𝘢𝘭𝘢𝘵 𝘷𝘦 𝘴𝘦𝘭𝘢𝘮 𝘗𝘦𝘺𝘨𝘢𝘮𝘣𝘦𝘳𝘭𝘦𝘳𝘪𝘯 𝘌𝘧𝘦𝘯𝘥𝘪𝘴𝘪𝘯𝘦 [𝘴𝘢𝘷], 𝘰𝘯𝘶𝘯 𝘦𝘩𝘭𝘪𝘯𝘦, 𝘢𝘴𝘩𝘢𝘣ı𝘯𝘢 𝘷𝘦 𝘵ü𝘮 𝘪𝘯𝘢𝘯𝘢𝘯𝘭𝘢𝘳𝘢 𝘰𝘭𝘴𝘶𝘯.
Cevap: Ruh bedene ne dâhildir ne de onun haricindedir; o bedene ne bitişiktir ne de ondan ayrıktır. Çünkü bitişik ya da ayrık olmak ancak cisim ve uzamlı olmakla mümkündür. Ruh ne bir cisimdir ne bir uzama sahiptir. Bu itibarla birbirine zıt olan bitişiklik ve ayrıklık ikisi de ruh için geçerli değildir. Bu durum, cansız cisimlerin ne âlim ne cahil diye nitelenemeyişine benzer. Çünkü âlim ya da cahil olmak için önce hayat sahibi olmak gerekir. Hayat sahibi olma özelliğinden mahrum olan (cansız) cisimlerin ne âlim ne cahil olması düşünülebilir.!9
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Böylece insanoğlunun en temel özelliği ortaya çıkar: soru sormak.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
O’nun dışındaki tüm varlıklar kendi kendine kaim değil, bilakis O’nunla kaimdir; var olmaları ne kendileriyle ne başkasıyla açıklanabilir; sadece O’nunla açıklanabilir.
📖 Sayfa 35 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İnsanlar ikiye ayrılır: sıradan insanlar (avâm) ve seçkin insanlar (havâs).
📖 Sayfa 32 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruh bir cisim de değildir. Çünkü cisim bölünebilir, ama ruh bölünemez.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
“De ki, ruh Rabbimin emrindendir.”
📖 Sayfa 36 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
(İsra, 85)
O, insanı yarattı.
📖 Sayfa 7 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Rahmân 3. Âyet
Ruh, suyun bardağı doldurduğu gibi bedeni dolduran bir cisim değildir.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruh ne cisimdir ne de cismin bir ilineğidir. O bütün bu nitelikleri aşkındır.
📖 Sayfa 32 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Bazıları bilgiyi aktarır, 𝗸𝗮𝗹𝗲𝗺 gibi; bazıları bilgiyi kabul eder, 𝗹𝗲𝘃𝗵 gibi. Nitekim Allah kalemle öğreten/bilgiyi aktarandır.
📖 Sayfa 47 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Hz. Muhammed'in [sav] peygamberlerin sonuncusu (Hâtemü'n-Nebiyyin) olmasının sırrı budur. Çünkü kemalin üzerine ekleme eksiklik ve bozukluğa yol açar.
📖 Sayfa 45 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
"Tarih, bir çocuğun çocukça sorularına verilen cevaplardan meydana gelir."
📖 Sayfa 10 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İnsanın ve kozmosun sırrı ruh, nefs ve akıl gibi adlarla anılan manevi özdür. Bu öz, insanın ve kozmosun maddi özünden bağımsız soyut bir töz olarak Tanrı’nın insandaki yansısıdır.
📖 Sayfa 21 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
âlim ya da cahil olmak için önce hayat sahibi olmak gerekir.
📖 Sayfa 31 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Gazali bu kitapta takipçisi olduğu felsefi geleneğe göre insanın ve kozmosun sırrı ruh, nefs ve akıl gibi adlarla anılan manevi özdür. Bu öz ,insanın kozmosun maddi özünden bağımsız,soyut bir töz olarak Tanrı’nın insandaki yansısıdır.
📖 Sayfa 21 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruhların sırrı sana ayan olacak olsaydı, meleklerin ruhları karşısında insanların ruhlarının, evreni kaplayacak kadar büyük bir ateşten alınmış meşale mesabesinde olduğunu görürdün.
📖 Sayfa 44 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İnsanın insan olduğunda sorduğu ilk sorunun hayatın şafak vaktinde sorduğu soruyla aynı olması manidardır.
📖 Sayfa 10 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İnsanın fiillerinin ilkesi, etkisi ilk olarak kalpte beliren iradedir.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
“Birbirine denk iki şey birbirinin zıddıdır.”
📖 Sayfa 34 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Allah Resûlü [sav] bu sırrın ifşasına neden mâni olmuş, ruhun hakikatinin aşikar olmasına neden izin vermemiştir? Bunun sebebi, insanların anlama kapasitelerinin bunu kaldıramayacak olmasıdır. İnsanlar ikiye ayrılır: sıradan insanlar (avâm) ve seçkin insanlar (havâs).
📖 Sayfa 32 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Bazıları bilgiyi aktarır, kalem gibi; bazıları bilgiyi kabul eder, levh gibi.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Zihni (öznel) varoluş, ayni (nesnel) varoluşun sebebidir ve zorunlu olarak öncedir. Bunun gibi, Allah da önce takdir eder (plan), sonra takdirine uygun biçimde var eder (icad). İlahi takdir levh-i mahfuzda kayıtlıdır.
📖 Sayfa 46 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İkinci soru: Kur’an’da geçen “nefh” (insana ruhun üfürülmesi) nedir?
📖 Sayfa 25 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Cevap: “Nefh”, ruhun ışığının sperm fitilinde parlamasını sağlayan şeydir.
Ruh bölünmez, yer kaplamaz. Ama sonradan ortaya çıkmış olma (hâdis) anlamında mahluktur ve ezeli değildir.
📖 Sayfa 37 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruh ne bedene dahildir ne de onun haricindedir; o bedene ne bitişiktir ne de ondan ayrıktır.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruh, suyun bardağı doldurduğu gibi bedeni dolduran bir cisim değildir. Ruh kalbe veya beyne ait bir ilinek (özellik) de değildir.
📖 Sayfa 29 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Mesala insan ve aynadaki görüntüsünü düşünelim.İnsanın görüntüsü insanın kendisinden ayrılıp aynaya yansımış değildir. Bilakis karşısında bulunan aynada kendisine denk bir görüntünün ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Ortada bir ayrılma ve birleşme durumu değil, yalın bir sebeplilik durumu söz konusudur. İlahi bahşediş de( cûd-i ilahi ) böyledir; o,** Allah‘ın zatından ayrılmaksızın varlığı kabil olan her özde ( mahiyet ), varlığın nurlarının ortaya çıkmasının sebebini oluşturmaktadır ve buna da feyz / fezeyan denmektedir.
📖 Sayfa 28 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Anlayışı sığ olanlar Allah'ı bir cisim olarak tahayyül ederler. Çünkü "var olan" (mevcut) dendiğinde akıllarına cisim ve (elle) işaret edilebilir olan dışında bir şey gelmemektedir. Dolayısıyla onlara göre var olmak, cisim ve (elle) işaret edilebilir olmaya eş değerdir.
📖 Sayfa 32 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Ruhun fiillerine gelince, insanın fiillerinin ilkesi, etkisi ilk olarak kalpte beliren iradedir. İradenin etkisi, kalbin oyuğundaki latif buhardan ibaret olan hayvani ruh vasıtasıyla kalpten beyne, beyinden sinirler vasıtasıyla tendonlara ve kas tellerine ulaşır.
📖 Sayfa 40 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
“…bir kimsenin bilgili olduğu bir konuda diğer bir kimse cahil olabilir.”
📖 Sayfa 38 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Bütün dinler, felsefi disiplinler, düşünce gelenekleri bu iki ezeli sorudan hareketle doğmuştur: "Ben kimim?" ve "Burası neresi?"
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
“Fikrin başı, eylemin sonudur”
📖 Sayfa 44 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
İnsan, nasıl insan oldu? İnsan, insan olduğundan beri bu soruyu sorar: "Ben kimim ve nasıl bu hâli aldım?
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Bunun gibi farkına varman gereken bir diğer şey de şudur: Beşer bedenlerinin evrendeki kozmik varlıkların kütlelerine oranla yeri neyse, beşer ruhlarının meleklerin ruhlarına nispetle yeri de odur. Ruhların sırrı sana ayan olacak olsaydı, meleklerin ruhları karşısında insanların ruhlarının, evreni kaplayacak kadar büyük bir ateşten alınmış bir meşale mesabesine olduğunu görürdün.
📖 Sayfa 44 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Nitekim Allah kalemle öğreten/bilgiyi aktarandır.
📖 Sayfa 47 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
O, insanı yarattı.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Rahmân, 55:3
“Ruhumuz, Allah ile benzerliği ve onunla aramızda kurduğu muvazene* sayesinde, Allah'ı tanımamız için merdiven görevi görmektedir.”
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
*muvazene : denge
… insanların yaratılışındaki gaye ulûhiyet dairesine yaklaşma saadetini yaşamalarıdır.
📖 Sayfa 45 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
" Ruh bedene ne dahildir ne de onun haricindedir; o bedene ne bitişiktir ne de ondan ayrıktır."
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Zıtlar nasıl birleşmezse, denklerde birleşmez. Çünkü birleşmeleri halinde birbirinden ayırt edilemez ve baştaki iki renk varsayımı, sonunda tek denk haline alır; çelişki baş gösterir.
📖 Sayfa 34 · İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Gazzâlî ismi üzerinde oluşan güçlü sevgi ve takdir hissi kadar (selefi, neo-selefi ve rasyonalist kesimler başta olmak üzere) belli çevrelerde bu isme yönelik ortaya çıkan sert eleştiriler ve nefret hissi de Gazzâlî'nin İslam düşüncesi tarihindeki tesirinin göstergesi olarak okunabilir.
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
İnsan Nasıl İnsan Oldu? kimin eseridir?
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, İmam Gazali tarafından yazılmıştır. Türkçeye Muhammed Yazıcı çevirmiştir.
İnsan Nasıl İnsan Oldu? kaç sayfadır?
İnsan Nasıl İnsan Oldu?, 56 sayfadır (Ketebe Yayınları baskısı).
İnsan Nasıl İnsan Oldu?'un en ünlü sözü nedir?
“Ruhumuz, Allah ile benzerliği ve onunla aramızda kurduğu muvazene sayesinde, Allah’ı tanımamız için merdiven görevi görmektedir.”