
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman'ın 2016 tarihli Din (İslam) alanında öne çıkan eseridir. Eserden akılda kalan bölümleri, beğeni sırasına göre aşağıya derledik.
İslam Hukuk Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
Prof. Köprülü, kanun yapma ve uygulamada bir kaynak olarak fıkhın hayatiyetini koruyup korumayacağı konusunda şimdilik bir şey söylememekle beraber bunun, içtihat kapısını açarak, yeni içtimai ve iktisadi icaplara cevap vermesine bağlı bulunduğunu ima etmektedir.
📖 Sayfa 333 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
“İlimsiz ibadette, hazm ve hikmetten yoksun bilgide, tefekkürden uzak okumada; hayır yoktur.”
📖 Sayfa 127 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
| Hz Ali
"Tefekkürden uzak okumada hayır yoktur."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Hz. Ali(k.v)
Ebû-Zerr el-Gifarî, vasiyeti gereği, “yöneticilik yapmamış ve amme sorumluluğu yüklenmemiş birinin” elbisesi ile kefenlendi ve İbn Mesûd ile arkadaşları tarafından defnedildi.
📖 Sayfa 140 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Padişah kanunlarının meşrûiyet ve muteberliği devrin hâkimiyet telakkisi ile dinin idarecilere verdiği salahiyetten doğmaktadır. Bilindiği üzere Kur’an-ı Kerim ülü’l-emre itaati gerekli kılmış (nisa:59) ancak bu itaatin Allah ve Resûlüne itaatle çatışmasına izin vermemiş ve “Hâlika isyan ederek mahluka itaat edilmez” (Buhari, el-Ahkam) prensibini getirmiştir.
📖 Sayfa 261 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Ganimetten Resulullah’ın akrabasına ayrılan hisse (beşte birin beşte biri) mahrum edildikleri zekatın bedeliydi. Zira bilindiği üzere O’nun yakınlarının -muhtaç olsalar dahi- zekat almaları caiz değildi.
📖 Sayfa 80 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Okuyucu Notu: Hz peygamberin peygamberliğinin en büyük alametlerinden biri bu realitedir. Zira peygamberlik iddiasında bulunan bir sahtekar, dünya malı mevzubahis olduğunda ilk kendisini ve ailesini düşünür. Oysa Hz Peygamber ilk ehl-i beytini men etti. Bu men ediş, onun peygamberliğine delil kabul edilebilir...
“Hz Peygambere kıyamet gününde en yakın olanlar, ona iyi amelde yakın olanlar olacaklardır. Bizim onunla aynı milletten olmamızın bir önemi yok, eğer iyi amelimiz yoksa iyi ameli olan diğer milletler, Hz Resule, bizden daha yakın olurlar.”
📖 Sayfa 120 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Hz Ömer
Şafiî, Ebû Hanîfe gibi imamlara isnad edilen “müsned”ler, onlar tarafından bizzat tertip edilmemiş, fıkıh kitapları ve fetvaları taranarak veya şifahi rivayetlere dayanılarak kendilerinden sonra tertip edilmişlerdir.
📖 Sayfa 162 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Vefatına kadar İmam Mâlik’in yanında kalan Şâfi’î, bundan sonra amcası ile birlikte Yemen’e gitti ve burada Zeydî İmam Yahyâ b. Abdullah’a bey’at etti.
📖 Sayfa 175 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
İlk dört halife zamanında fıkıh yönetime değil, yönetim fıkha uyuyor, devlet fıkha göre yürütülüyordu.
📖 Sayfa 146 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Esasen İslam'ın genel amacı "bütün dünyada, insanların tamamı için huzur, güven ve barışı korumak, hak ve hürriyetleri teminat altına almak, insanların iyilik ve mutluluğu için yardımlaşmak, yüzünden haksızlığı, korkuyu, açlığı ve cehaleti kaldırmaktır."
📖 Sayfa 361 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
İmam Şafii:" Bütün insanlar fıkıhta, Ebu Hanife'nin aile fertleri sayılır."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Halbuki insanlara KİTAP; sevap kazanmak üzere dirilerine ve ölülerine okusunlar diye değil onu hayatlarında rehber edinsinler, onunla yepyeni bir kimlik ve kişilik kazansınlar diye gönderilmişti.
📖 Sayfa 58 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Haber var iken kıyası kulanmak helal değildir.
📖 Sayfa 188 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
| İmam Şafi
Okuyucu Notu (Eleştiri) :
Ortak illet bağıyla hatasız bir kıyastan doğduğu halde hüküm, haber ile çelişiyorsa; haberi incelemek dolayısıyla kıyası öncelemek bize göre daha makuldür. Zira kıyas, haberde olduğu gibi bozulma ve uydurulma riski taşımaz. Üstelik bütün usulcülerce tatbik edilebilir bir nesnelliği de sahiptir. Oysa haberin böyle bir uzlaşma merkezi yoktur. Ve dahi Hz Peygamber ve dolayısıyla ilahi murat, kaidelerinde ölçülüdür. Bu da kıyas ile tatbik olunur.
“Zengin olanın bakmak vazifesidir, muhtaç olanın ise bakılmak hakkıdır.”
📖 Sayfa 190 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
| İmam Şafi

Gazzâli’nin açıklamasına göre: yapılan münazaraların gayesi; nüfuz kazanmak, bilgili görünmek, mezhebin propagandasını yapmak, idarecilerin arzularını tatmin etmek idi.
📖 Sayfa 239 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
'İyi davranışlar gönülden gelmelidir, Allah rızasına dayanmalıdır.'
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Selmân(r.a) geçmişini ve soyunu hiç dile getirmez, adeta İslâm ile dünyaya geldiğini ifade edercesine kendisine " İslâm oğlu Selmân" derdi.
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
"Vallahi hiçbir ayet nazil olmamıştır ki onun hangi konuda, nerede, kimin hakkında indiğini bilmeyeyim. Allah Teâlâ bana sağlam bir mantık (muhakeme kabiliyeti), doğru ve güzel söyleyen bir dil bağışlamıştır."
📖 Sayfa 127 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Hz. Ali (k.v)
1857 tarihli ceza kanunu, 1810 tarihli Fransız ceza kanunundan nakil ve terceme edilmiş, bazı ta’diller ile kabul olunmuştur. Bu kanun, 1 Temmuz 1926’da yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunu ile lağvedilmiştir.
📖 Sayfa 302 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Mukaddes kitaplara göre yahudi hukukunda iki temel ilke hakimdir. Bunlar:
📖 Sayfa 37 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
- Şahsi intikam yoktur. Ceza, cemiyet namına kanunen verilebilir.
- Ceza şahsidir.
(Bu iki ilke, bugün yürütlükte bulunan -neredeyse- bütün mevzu hukuklarda aynen korunmaktadır.)
İmam Ebû Hanîfe’nin Abbasi Halifesi Mansur’un kadılık teklifini kabul etmemesinin sebebi, devlet yönetimini gaspeden ve hilafeti saltanata çeviren yöneticilere karşı bir pasif direnişte bulunmak ve böylece halka mesaj vermekti.
📖 Sayfa 172 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Yıldırım Beyazıt zamanında Bursa Kadısı olan Molla Fenari, “sen cemaate devam etmiyorsun” diyerek Beyazıt’ın şahitliğini kabul etmemiştir. Daha sonra Sultan, sarayının yanına Camii inşa ettirerek cemaate devam eder olmuştur.
📖 Sayfa 273 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
İlmî kudreti olan her müslümanın önünde ictihadın kapıları ardına kadar açıktır. İlmî kudreti içtihad için kafî gelmeyenler için de istediği müçtehidden faydalanma, sorme ve ona tabi olma hürriyeti vardır.
📖 Sayfa 159 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
"Hâlıka(Yaradana) isyan ederek mahlûka(yaradılana) itaat edilemez."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
“Allah’ın haram kıldığı haram, helâl kıldığı helâl, bunların dışında kalanlar ise istishâben mübâhtır.”
📖 Sayfa 193 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
| (Zahirî ve Hanbelî hukukçular)
İmam Mâlik:" Ebu Hanife öyle bir kişidir ki, sana şu direğin altın olduğunu iddia etse ispat edebilir."
📖 Sayfa 173 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
"Benden sonra, birbirinizin boynunu vuran kâfirler olmayın."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Hadisi şerif
“İslam hukuku, temelde değiştirilmesi mümkün olmayan bir sistemdir. Ancak bu hukuk, örf ve adete, tarafların rızalarına, hatta iradeye, mümkün olduğunca serbest bir alan bırakarak, kendine zarar gelmeksizin, toplumun modernleşmesine imkan sağlayacak çözümlere cevap verebilmiştir.”
📖 Sayfa 334 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
| Rene David
"İlim gelmez, ilme gidilir."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Abdullah b. Abbas (r.a)
.jpeg)
"Asıl olan, İslâm hukukunun diğer hukuklar ve özellikle kendisi gibi dini olan kanonik hukuk nazarında arzettiği fevkalâde orijinal yapısıdır... Böyle bir kaynağı bulunmayan bütün sistemlere nazaran İslâm Hukukunun vahiy niteliği onun, en belli başlı karakterini oluşturur."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
René David
Hz. Ömer Kufe'ye, Ammar'ı valî, İbn Mes'ud'u da mürşid ve müfti olarak göndermiş ve Kufelilere şunu ifade etmiştir:
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
"Delilsiz ve hüccetsiz olarak bilgi toplayan kimse gece karanlığında odun toplayana benzer; topladığı bir arkalık odunu yüklenirken bunun içinde kendisini sokacak bir yılanın bulunduğunu bilmez."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
İmam Şafii
Bizansa karşı savaşılan bir yerde, Kureyş'e mensup bir komutan şarap içmişti, askerler onu cezalandırmaya teşebbüs edince Huzeyfe müdahale etti ve şöyle dedi: Burada dînin maksadını ve amme menfaatini ön plâna alan bir anlayış ve ictihad örneği görülmektedir.
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Ebu-Yusuf, Harac, s. 178.
Abdurrahman bin Avf, Rasulullah hayatta iken fetva veren ashabdan biri idi.
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Fevkalade güzel olan sesi ve okuyuşu sebebiyle Rasul-i Ekrem (s.a.) buyurdular. Hz. Ömer de onu gördükçe der, Kur'ân-ı Kerîm okumasını isterdi.
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Her sabah namazından sonra güneş yükselinceye kadar Allah'ı zikir ve tefekkür ile meşgul olur " bu benim kahvaltımdır; o olmazsa kuvvetten düşerim" derdi.
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
", Allah'ın rahmetinden halkın ümidini kestirmeyen, halka Allah'ın yasaklarını çiğneme fırsatı (ruhsatı) vermeyen, onları Allah'ın azâbına karşı umursamaz kılmayan, Kur'ân-ı Kerîm'i bırakıp onun yerine başka bir kaynağa dayanmayan kişidir. Zirâ ilimsiz ibâdette, hazm ve anlayıştan soyulmuş bilgide, tefekkürden uzak okumada hayır yoktur."
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
- İbn. Said, Tabakât, C. III, s. 21, 23; Buhârî, Menâkıb, 9.
Dininizin yarısının bilgisini Âişe'den alın
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Kendi kabilesinden bir gurup gelerek "Sen halifesin, kendini ve kabileni, hazineden hak almada Hz. Peygamber'den hemen sonraki sıraya yazdırman gerekir" dediler.
📖 Sayfa 119 · İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Hz Ömer onlara şu cevabı verdi: "Beni manen iflas ettirmek için sırtımdan geçinmek mi istiyorsunuz?"
Divanı kurup askerleri ve hak sahiplerini yazdırmaya başlayınca kendi kabilesinden bir grup gelerek dediler. Hz. Ömer onlara şu cevabı verdi:(iş, ibadet, davranış)
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman
Sıkça Sorulan Sorular
İslam Hukuk Tarihi kimin eseridir?
İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
İslam Hukuk Tarihi kaç sayfadır?
İslam Hukuk Tarihi, 384 sayfadır (İz Yayıncılık baskısı).
İslam Hukuk Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“Prof. Köprülü, kanun yapma ve uygulamada bir kaynak olarak fıkhın hayatiyetini koruyup korumayacağı konusunda şimdilik bir şey söylememekle beraber bunun, içtihat kapısını açarak, yeni içtimai ve iktisadi icaplara cevap vermesine bağlı bulunduğunu ima etmektedir.”