Jean Baudrillard'ın 2006'da yayımlanan Nesneler Sistemi adlı eseri, Antropoloji-Etnoloji türünün önemli örneklerindendir. Aslı Karamollaoğlu çevirisiyle Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Kitabın en beğenilen satırları, sayfa bilgileriyle birlikte burada.
Nesneler Sistemi'den En Beğenilen Alıntılar
“30 metre karelik bir alanı, içinde
📖 Sayfa 33 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
rahatça yaşayabileceğiniz ve güzelce döşenmiş üç oda haline getirebilirsiniz!” “Yaşadığınız dairenin dört kat büyük görünmesini istemez misiniz?” Daha genelinde reklamlar ev içi ve eşyaları “sorun” ve “çözüm” terimleriyle ifade etmektedirler.
Güncel dekor “zevk/ beğeni” anlayışından çok, artık böyle bir anlayış üstüne oturmaktadır.
... hemen herkesin bir duvar saati ya da sarkaçlı saatin çıkardığı tik-tak seslerinin bir evin mahremiyetine kutsallık kattığını hissetmesinin nedeni, bu mekânı bizim iç dünyamıza benzetmesidir. Saat sanki bizim kalp atışlarımızın sürekliliğini sağlayan mekanik bir kalptir.
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Bu toplumda artık sırlara, gizemlere yer yoktur; her şey belli bir düzene boyun
📖 Sayfa 38 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
eğmeli, yani açık ve seçik olmalıdır.
Doğal malzemeler üstüne oturan bir önceki uygarlık sözlü yapılara boyun eğerken; üretim, hesap ve işlevsellik üstüne oturan modern dünyanın rekabete dayalı, dönüştürücü, nesnel yapılara eğilimi olan fallik bir düzene boyun eğdiği görülmektedir.
📖 Sayfa 41 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
İnsana dünyanın dışında ya da ötesinde bir yerde olabilme gibi bir duygu yaşatan otomobil sevdasının hareketli bir kişilik yapısına sahip olmakla bir ilişkisi yoktur. İnsan oturduğu koltuktan hiç kalkmadan aracın dışında durmadan değişen manzaraya bakarak için için keyif almaktadır,
📖 Sayfa 85 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Bu "hız sevdası" ailenin ev içinde sunduğu durağan tatmin olma duygularının karşıtına ve toplumsal gerçeklik içinde kendine bir yer açmaya benzemektedir.
Bu terim Artaud’ya ait olup, psikanaliz bu terimi bir yandan çocukluğun anal döneminde konuşmadan zevk almayla özdeşleştirirken; diğer yandan babalık düzenine boyun eğmeye denk düşen ve bir tür kişinin bu düzene boyun eğmiş olan çevresinin/toplumun dilini ya da toplumun onun aracılığıyla kendi dilini konuş
📖 Sayfa 38 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
ması gibi bir anlama sahip olduğunu söylemeye çalışmaktadır.
İnsan yalnızca kendi kendisinin koleksiyonunu yapar.
📖 Sayfa 125 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
İşlevsellik artık gerçek bir çalışma sürecinin dayatılması olarak değil, belli bir biçimin diğerine uyumu (anahtarın ele oturması) ve bu uyum aracılığıyla gerçek çalışma süreçlerinin göz ardı edilip unutulması anlamına gelmektedir.
📖 Sayfa 67 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Elemanlar/oturaklar adlı ikili terim kusursuz bir sistem oluşturmamızı sağlamaktadır, başka bir deyişle modern insan gömülmüş olduğu koltukların içinde sahip olduğu eşyalar aracılığıyla evini nasıl dekore ettiğini anlatan bir söylev çekmiş olmaktadır. Keza "evini dekore eden insanın" aynı zamanda hep bir "ilişki ve ortama insanına" benzemesi gerektiği ve bunların birliktee "işlevsel" insanı oluşturdukları söylenebilir.
📖 Sayfa 57 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
“Ortam” genellikle boşluğun hesap kitap edilerek belli nesneleri “kişiselleştirdiği” biçimsel bir düzenlemeye benzemektedir. Buna karşın seri üretim düzeninde mekan darlığının nesneleri bu ferahlık lüksünden yoksun bırakarak ortamı saf dışı ettiği görülmektedir.
📖 Sayfa 85 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Bireyi topluma karşı ayaklanmaya itecek kadar özgür bir davranış biçimi tehlikelidir. Oysa bir şeylere sahip olma özgürlüğünün bir zararı yoktur, çünkü bu özgürlük hissi farkında olmadan oyunun bir parçasına dönüşmektedir.
📖 Sayfa 227 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Nesnelere bir statü kazandıran şey toplumsal düzendir.
📖 Sayfa 184 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Bir yerden bir yere gitme, bir zorunluluğa, hız ise bir keyif alma biçimine dönüşmüştür. Bir otomobil sahibi olmak bir tür vatandaşlık beratı almak gibi bir şeye benzerken, sürücü belgesi sahip olunan bir taşınmazın vergisinin ödendiğini gösteren bir tür soyluluk belgesi; mahalleler ise hem hızın yasaklandığı hem de bir hız yapma alanı gibi görülmektedir. Sürücü belgesi elinden alınan kişi günümüzde sanki toplum tarafından dışlanmış, toplumsal anlamda iğdiş edilmiş birine benzemektedir.
📖 Sayfa 84 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Değerin kısır döngüsel ve kusursuz bir zaman anlayışı üstüne oturduğu bir simgesel sistemde, mitolojik nesne insanın diğerlerine değil, kendi kendine çektiği bir söyleve benzemektedir.
📖 Sayfa 110 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Modern “ikiyüzlülük” artık müstehcen doğanın gizlenmesi gibi bir anlama değil göstergeleşmiş zararsız bir doğallıkla yetinmek ( ya da yetinmeye çalışmak) gibi bir anlama sahiptir.
📖 Sayfa 87 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Geleneksel anlamda renk denilen şeye belli psikolojik ve ahlaki anlamlar yüklenmektedir, örneğin, insan şu ya da bu rengi sevmektedir. Bazen bir olay, bir tören ya da toplumsal konum münasebetiyle belli bir renk insanlara dayatılmaktadır. Başka zamanlarda ahşap, deri, bez ya da kağıt malzemenin rengi belirleyici olabilmektedir. Biçimin renk üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğu yadsınamaz, çünkü bağımsız bir değere sahip olmayan rengin diğer renkleri çağrıştırmak gibi bir işlevi yoktur. Gelenek renge psikolojik bir anlam yüklemekte ve onu çizgiler arasına hapsetmektedir.
📖 Sayfa 39 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
İşlevsel bir çevrede insanın “kendini evindeki kadar rahat” hissetmediği, tıpkı kutsal bir mekana dönüştürülmek istenen kilisede tılsım işlevi görecek parlak boyalı tahta bir Hakiki Haça ihtiyaç duyulması gibi, gerçekliğin merkezinde yer alan, gerçekliğin varlığını gerçekliğin içine yerleştirilerek kanıtlayacak mutlak gerçekliğe ait bir ayrıntıya gerek duyulmaktadır.
📖 Sayfa 109 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Şunun yerine bunu seçmekle işin içine bir miktar kişisellik katmış olabilirsiniz, ancak burada asıl önemli olan nokta bizi ekonomik bir düzene boyun eğmeye mecbur eden seçme eylemidir!
📖 Sayfa 189 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Eski nesneler günlük yaşamdan kaçma olanağı sağlarken, en somut kaçış biçiminin zamansal kaçış ve en etkileyici kaçış örneğininse kişinin kendi çocukluğuna geri dönüş olduğu söylenebilir.
📖 Sayfa 110 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
..."ayna mekânı sınırlandıran bir nesnedir, çünkü gerisinde bir duvar olması gerektiğinden bakışları içinde yer aldığı mekânın merkezine doğru yönlendirmektedir. Bir odada ne kadar çok ayna varsa yalnızlık duygusu da o kadar yoğundur."
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Nesnelerin yaratılma ya da imalat sürecinde, insan denilen varlık, kültür adlı kendini dayatan bir biçim aracılığıyla tözsel açıdan doğayı değişime uğratmakta, yani yaratıcılık denilen özgün tablo ancak insanın çağdan çağa, biçimden biçime sürdürdüğü zincirleme bir süreç, başka bir deyişle beraberinde sürüklediği bütün bir şiirsel ve simgesel metaforik düzenin içinden çekilip alınarak ortaya çıkarılabilmektedir.
📖 Sayfa 39 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Bir odada ne kadar çok ayna varsa yalnızlık duygusu da o kadar yoğundur.
📖 Sayfa 33 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
özellikle renk konusunda geçerli olan herhangi bir ahlaki tavır yoktur.
📖 Sayfa 40 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Modern dünya aynı zamanda soyutlamaya dayalı bir dışkısallık düzeni olup giderek kusursuz biçimler oluşturulmasını sağlayacak tek bir içerik, bu içeriğe çekidüzen veren yüceltilmiş bir saldırgan anal oyun, söylev, düzen, sınıflandırma, herkese seslenme biçimidir.
📖 Sayfa 39 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Günümüzde değerin mülkiyet ya da mahremiyetle değil haber, buluş, denetim, nesnel mesajları sürekli izleyebilme kapasitesiyle bir ilişkisi vatdır. Değer, artık modern yurttaşın çektiği söylevin sözdizimsel yapısı içindedir.
📖 Sayfa 35 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Kişinin, sahip olduğu sistemli bir görünüm sunan nesneler aracılığıyla kendisine kişisel, özel bir dünya kurmaya çalıştığı söylenebilir.
📖 Sayfa 118 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Her insanı hem benzersiz kılıp hem de bir çatışma merkezine dönüştüren insanlar arası ilişki denilen şey asla, kesinlikle özgün olanla belirsiz sayıda varlıktan oluşan bir dizinin birbirlerine karışmasına izin vermediği için sürekli bir huzursuzluk kaynağına dönüşmektedir.
📖 Sayfa 122 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Mobilya ve nesnelerin birincil işlevi insan ilişkilerindeki kişisel boyutu ön plana çıkartmanın yanısıra paylaştıkları mekana can ve ruh katmaktır. Eşyaların içinde yer aldıkları mekanın boyutları dışavurmaları gereken ahlaki boyuta boyun eğmek durumundadır. Bu mekandaki eşyaların yeri her gün keyfi bir şekilde değiştirilememektedir; tıpkı aynı evde yaşayan aile üyelerinin toplum içinde istedikleri şekilde davranamamaları gibi.
📖 Sayfa 24 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Duvar saati insanların en çok sevdiği nesnelerden biridir, çünkü zamanı bir mobilya içine hapsederek, insanın kendini güvende hissetmesini sağlamaktadır. Toplumsal yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle ilgili bir görünüme sahip olduğunda tahammül edilmez bir şeye dönüşen zaman saat sayesinde nesnel bir görünüme sahip olduğunda ve onun tarafından dilimlere bölündüğünde insanın içini rahatlatan bir şeye benzemektedir.
📖 Sayfa 35 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
"Günümüzde tüm arzular, projeler, istekler, tutkular ve ilişkiler satılabilmek ve tüketilebilmek için soyutlanmak (ya da somutlaşmak), yani göstergeler ve nesnelere benzemek durumundadırlar."
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
XIV. Lui’nin yaşadığı yüzyılı, Versailles Sarayı’nda bulunan Aynalı Galeri ile özetleyebilmek mümkündür. Günümüze, yani III. Napolyon’dan Modern Stil dönemine doğru ilerlendiğinde apartman dairelerinde sayıları hızla artan aynaların burjuvazide görülen iki yüzlü bir vicdani gelişmeyle örtüştüğü görülmektedir. Ancak dünya değişmiştir. Günümüzde genelleşmiş bir işlevselcilik anlayışı doğrultusunda ayna artık yalnızca yansıtmakla yetinmemektedir.
📖 Sayfa 30 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Basit bir şekilde ifade etmek gerekirse, artık pencere diye bir şey yoktur ve ışık artık bütün nesnelerin varlık nedeni haline gelmiş gibidir. Nesneler de aynı şekilde sahip olduğu töz ve biçimi yitirdiği gibi, insanın kişiliğinin bir parçası olmayı da bırakmıştır. Çünkü mekân, günümüzde insan ve nesneleri istediği şekilde bir araya getirebilmekte; aralarındaki tüm ilişki ve “değerlerin” işlevlerini belirlemektedir.
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Bir nesneye ait mekânizmanın çeşitli bölümleri nasıl tasarlanıyorsa; değişik teknolojik nesnelerin de insandan bağımsız bir şekilde bir araya geldikleri, basit ve benzer kullanım biçimlerine sahip oldukları; kendi teknolojik gelişim çizgileri doğrultusunda bir düzen oluşturdukları ve bu düzen içinde de insanın, aslında makinenin kendi kendine gerçekleştirdiği mekanik bir denetime katılmaktan başka bir şey yapmadığı görülmektedir.
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Sanat sona ermekte ve görünüşe göre bütün toplumu ilgilendiren bir alana geçilmektedir (en azından sanal olarak).
📖 Sayfa 26 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Nasıl atalarımız arasından filozoflar, şairler ve ahlak hocaları insanın yaşamak için mi çalıştığı yoksa çalışmak için mi yaşadığı sorusu üzerine kafa patlatmışlarsa, bugünlerde üzerinde en sık kafa patlatıldığını duyduğumuz ikilem insanın yaşamak için mi tükettiği yoksa tüketebilmek için mi yaşadığı sorusudur. Yani, biz hala tüketmekten ayrı olarak yaşamaktan söz edebiliyor muyuz ve buna ihtiyaç duyuyor muyuz?
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Ayna mekanı sınırlandıran bir nesnedir, çünkü gerisinde bir duvar olması gerektiğinden bakışları içinde yer aldığı mekânın merkezine doğru yönlendirmektedir. Bir odada ne kadar çok ayna varsa yalnızlık duygusu da o kadar yoğundur. Oysa günümüzde odayı daha geniş göstermeye yönelik aynalar ve saydam perdeler modası bunun tam tersini yapmaya çalışmaktadır.
📖 Sayfa 30 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
... özgürleştirilen bir şey varsa o da nesnenin işlevidir yoksa kendisi değil.
📖 Sayfa 24 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Nesneler ve insanlar birbirlerine yakın bağlarla bağlanmış olup bu danışıklı dövüş çerçevesinde kendilerine atfedilen duygusal değer sayesinde evde yaşayan bir “kişilik” gibi algılanmaktadırlar. Çocukluk yıllarında yaşanılan evlerin insanların anılarında bu kadar derinlemesine yer etmesinin nedeni hiç kuşkusuz yaşanılan yer olarak adlandırılan mekânın sahip olduğu bu karmaşık yapı olup buraya belli bir şekilde yerleştirilen nesnelere atfedilen simgesel önemdir.
📖 Sayfa 22 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
İnsanın başına gelebilecek en kötü şey, hiç durmadan kendisini harekete geçirecek sevmeyi; satın almayı sağlayacak nedenler üretmektir.
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Reklam hem insanın içini daraltmaya hem de onu rahatlatmaya çalışır. İnsanın bütün arzularımı gerçekleştirirken, bir yandan da onu düş kırıklığına uğratır. Bir yandan insanı satın almaya iterken, diğer yandan onu durdurmaya çalışır. Ayrıca reklam adı altında insanı her şeyi arzulamaya iten bir düzen oluşturur. Oysa arzuyu bu yöntemle gerçekten özgürleştirmek asla mümkün değildir. Çünkü böyle bir şey toplumsal düzeni yok eder. İç daralması ve rahatlama gibi reflekslerin harekete geçmesiyle ortaya çıkan arzunun yalnızca imge düzeyinde belli ölçüde özgürleştirildiği söylenebilir.
📖 Sayfa 217 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Dekorasyon kavramı artık tamamıyla değişmiştir. Geleneksel zevk anlayışı bağımsız bir güzellik kavramının var olmasına izin vermemektedir. Eskiden evlerin içi şiirsel bir söyleve benzer, belli anlamlara sahip nesneler kendi aralarında konuşurlarken; günümüzdeki nesnelerin artık konuşmak yerine iletişim kurduklarına tanık olunmaktadır, zira bu nesnelerin hiçbiri özgün bir kişiliğe sahip değildir.
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Karşılıklı olarak yerleştirilen ve birbirlerine değen, dokunan eşyalar sanki mekânsal değil, ahlaki bir birliktelik sergilemektedirler. Eşyalar, davranışların düzenli bir şekilde ve sırasıyla yinelenmesini sağlayacak şekilde belli bir eksen etrafına yerleştirilmiş olup ailenin ev içindeki simgesel varlığını anımsatmaya çalışır gibidirler.
📖 Sayfa 21 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Kullandığımız nesnelerin her biri bir ya da birçok yapısal unsurla bağlantılı olmanın yanı sıra teknik yapısal özelliklerini terk ederek bir an önce ikinci bir anlamlandırma düzeni içinde yer almaya, yani teknolojik sistemden kültürel sisteme geçiş yapmaya çalışmaktadırlar. Yaşadığımız çevre büyük ölçüde “soyut” bir sisteme benzemektedir; zira insanlar genellikle belli bir işlevle sınırlandırılmış olan nesneleri gereksinimleri doğrultusunda toptan belli bir işlevsel bağlama oturtmaktadırlar.
📖 Sayfa 14 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Kesinliği tartışılamayacak bir şey varsa o da teknolojik açıdan nesne düzeyinde görülen gelişmelere çok “önem” verilmesine karşın; sosyolojik ya da psikolojik açıdan gereksinimler ve kullanım alanlarında nesne düzeyinde görülen gelişmelerin hiç “önemsenmemesidir”.
📖 Sayfa 11 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Reklamlar bizi bir şeylere reklamlar bizi bir şeylere “yabancılaştırıyor” ya da
📖 Sayfa 208 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
“kandırıyorsa” bunun nedeni kullandığı temalar, sözcükler,görüntüler değil; bizden söz etme, tanıtma biçimi ve bize
gösterdiği ilgidir.“yabancılaştırıyor” ya da “kandırıyorsa” bunun nedeni kullandığı temalar, sözcükler, görüntüler değil; bizden söz etme, tanıtma biçimi ve bize gösterdiği ilgidir.
Ürettiği (teknolojik) nesnelerin gerisinde (kaybolup giden) soyut bir varlığa dönüşen insanın başına gelen o "muazzam yabancılaşma olayının kökeninde insan tarafından gerçekleştirilen jestlerin yerini makinelerin ürettikleri jestlerin almasının yanı sıra bir de işlevlerini birbirlerinden ayırırken gerçekleştirilen soyutlama ve bu ayırma işlemini önceki dönemlere özgü jestlerden yola çıkarak sezgisel bir şekilde yapamamak vardır.
📖 Sayfa 63 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Değerin kısır döngüsel ve kusursuz bir zaman anlayışı üstüne oturduğu bir simgesel sistemde, mitolojik nesne insanın diğerlerine değil, kendi kendine çektiği bir söyleve benzemektedir. Adalar ve efsanelere benzeyen bu nesneler insanı zamanın berisinde kalan bir yerlere, çocukluğuna hatta daha da gerilere göndermektedirler. Başka bir deyişle bu, kusursuz bir öznelliğin ortam içinde kendine istediği mecaz anlamları yükleyebildiği ve bu ortamın da öznenin kendi kendine çektiği kusursuz bir söyleve benzediği doğum öncesi bir dönemdi.
📖 Sayfa 99 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Modernleşme süreci tıpkı önce yüceltip sonra karaladığı biçimler alanındaki özgürlük rüzgârının yol açtığı bir işleve sahip olma zorunluluğu gibi; renkler konusunda da aynı yüceltme sürecinden geçtikten sonra sanki bir müstehcenlik aşamasına ulaşmıştır.
📖 Sayfa 41 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Saat sanki bizim kalp atışlarımızın sürekliliğini sağlayan mekanik bir kalptir.
📖 Sayfa 32 · Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard
Sıkça Sorulan Sorular
Nesneler Sistemi kimin eseridir?
Nesneler Sistemi, Jean Baudrillard tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2006'da yayımlanmıştır. Türkçeye Aslı Karamollaoğlu çevirmiştir.
Nesneler Sistemi kaç sayfadır?
Nesneler Sistemi, 247 sayfadır (Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi baskısı).
Nesneler Sistemi'nin en ünlü sözü nedir?
““30 metre karelik bir alanı, içinde rahatça yaşayabileceğiniz ve güzelce döşenmiş üç oda haline getirebilirsiniz!” “Yaşadığınız dairenin dört kat büyük görünmesini istemez misiniz?” Daha genelinde reklamlar ev içi ve eşyaları “sorun” ve “çözüm” terimleriyle ifade etmektedirler. Güncel dekor “zevk/ beğeni” anlayışından çok, artık böyle bir anlayış üstüne oturmaktadır.”