Kör Saatçi, Richard Dawkins'in 1986 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Kitabın en beğenilen satırları, sayfa bilgileriyle birlikte burada.
Kör Saatçi'den En Beğenilen Alıntılar
❝Bizim zihinlerimiz gökbiliminin uğraştığı büyük uzaklıklarla ya da atom fiziğindeki küçük uzaklıklarla başa çıkamaz; ama bu uzaklıkları matematiksel simgelerle gösterebiliriz. Zihinlerimiz, bırakınız yerbilimcilerin her gün uğraştıkları milyarlarca yıllık zaman dilimlerini, bir milyon yıl gibi bir zaman dilimini bile hayal edemez.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Açıklayamayacağımız tek bir örnek bile bulsak kendi yetersizliğimize bakıp, abartılı sonuçlara varmadan önce duraksamalıyız.
📖 Sayfa 49 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝...eğer bir mucize oluyorsa, bu müthiş bir rastlantının gerçekleşmesidir.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bir aptalın yapabildiğini, başka bir aptal da yapabilir.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bir makinenin veya bir canlının nasıl çalıştığını anlamak istediğimizde, bileşenlerine bakar ve bu bileşenlerin birbirleriyle nasıl bir etkileşim içerisinde olduklarını sorarız.
📖 Sayfa 15 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bu gerçek, DNA'nın canlılar yararlansın diye var olmadığı, DNA yararlansın diye canlı organizmaların var olduğu.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Her organizma, DNA iletilerinin jeolojik ömürlerinin ufacık bir kısmını geçirdiği geçici bir araç olarak görülmelidir.
Benim tezim, genelde mucize dediğimiz olayların doğaüstü olmadığı, gerçekleşme olasılığı çok düşük, olasılık dışı doğal olaylardan oluşan bir yelpazenin bir parçası olduğudur... Doğal olaylarla mucizeler arasında kesin bir ayrım yapılamaz.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Hiçbir şey bencil genlerin yürüyüşünü durduramazdı.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Peki ya kendi vücutlarımız?
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Her birimiz birer makinayız, tıpkı bir uçak gibi, ama çok daha karışık olan.❞
❝Her canlı hücre, hatta tek bir bakteri hücresi bile, devasa bir kimyasal madde fabrikası olarak düşünülebilir. DNA düzeni, yani genler, protein moleküllerinin üçboyutlu biçimini değiştirerek bu kimya fabrikasındaki olayların akışını etkiler.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bir canlının tersine, bir dağ aşındığında ya da yıprandığında önlem almaz; devrildiğinde düzelmeye çalışmaz. Yalnızca fizik yasalarına boyun eğer.
📖 Sayfa 14 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
Sonsuz zaman, sonsuz fırsat verildiğinde, her şey mümkündür.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Nasıl bir kibir ki, Evren'deki milyarlarca ve milyarlarca gezegen arasından kenarda köşede kalmış gökadamızdaki, kenarda köşede kalmış Güneş sistemimizin kenarda köşede kalmış Dünya’nın yaşam için seçilmiş varsayar? Tanrın aşkına, neden bizim gezegenimiz?❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bilebildiğimiz evren asıl evrenin ufacık bir parçasıdır.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Tüm halkların kendi yaratılış söylenceleri vardır. Kutsal Kitap’taki öykü de Ortadoğu’da çobanlık yapan bir kabilenin benimsediği öyküdür yalnızca. Bir Batı Afrika kabilesinin dünyanın karıncaların dışkısından yaratıldığım söyleyen inancından daha özel bir konumda değildir. Tüm bu söylencelerin ortak özelliği, bir çeşit doğaüstü varlığın kasıtlı niyetlerine bağlı olmasıdır.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Doğal olaylarla mucizeler arasında kesin bir ayrım yapılamaz.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Şempanzelerde 24 çift, bizde de 23 çift kromozom var. Şempanzelerle bizim atamız ortak; öyleyse, bizim ya da şempanzelerin atalarının birinde kromozom sayısında bir değişiklik olmuş olmalı. Ya biz bir kromozom kaybetmişiz (iki kromozom birleşmiş) ya da şempanzeler bir kromozom kazanmış (bir kromozom ikiye ayrılmış): Kromozom sayısı ana babasınınkinden farklı en az bir birey ortaya çıkmış olmalı.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
İnsandan başka hiçbir hayvan yolunu bulmak için ışık üretmez.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Tüm canlıların merkezinde yatan, bir ateş, sıcak bir nefes ya da "yaşam kıvılcımı" değil. Tüm canlıların merkezinde yatan şey bilgi, sözcükler, talimatlar. Bir metafor arıyorsanız ateş, kıvılcım ve nefesi boş verin. Bunların yerine, kristal tabletler üzerine kazınmış birbirinden ayrı, bir milyar sayısal karakter düşünün. Yaşamı anlamak istiyorsanız, titreyen, uzayan pelteler ve balçıklar düşünmeyin; bilişim teknolojisini düşünün.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bilinen en son "keseli kurt"a ilişkin, 1930'larda çekilmiş bir film, hayvanat bahçesindeki yapayalnız kafesini arşınlayan, köpeğe benzeyen bir hayvanı gösteriyor.... Evet, belki insanlar için zararlıydılar, ama insanların onlara daha çok zararı dokundu; artık keseli kurtlar yok ve oldukça fazla insan var.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Biz hayvanlar bilinen evrendeki en karmaşık şeyleriz. Bildiğimiz evren tabi ki asıl evrenin ufacık bir parçasıdır.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Eline temiz, bembeyaz bir çizim masası verilen hiçbir aklı başında tasarımcı, böyle bir garabet düşünemez. Ancak evrim asla temiz, bembeyaz bir çizim masasıyla başlamaz işine. Elinde olanla başlamak zorundadır.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝İnsanoğlu uslanmaz bir benzetmecidir. Bizler çok farklı süreçler arasındaki ufak benzerliklerde bir anlam bulmaya çalışırız.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Darwin (Türlerin Kökeni isimli kitabında) şöyle yazmıştır:
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Eğer birbirini izleyen, sayısız, küçük değişimlerle oluşması olanaksız herhangi bir
karmaşık organın var olduğu gösterilebilseydi, teorim kesinlikle çökmüş olurdu.❞
"Eğer birbirini izleyen, sayısız, küçük değişimlerle oluşması olanaksız herhangi bir karmaşık organın var olduğu gösterilebilseydi, benim kuramım çökerdi."
Kör Saatçi, Richard Dawkins
-Darwin (Türlerin Kökeni)
Bizi ilksel atalarımızdan ayıran nesil sayısı, kesinlikle, milyarlarla ölçülür.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Daktilonun tuşlarına gelişigüzel basan bir maymuna yeteri kadar süre verildiğinde Shakespeare'in tüm eserlerini yazabilir.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bazı olaylar, üzerinde düşünülmeye değmeyecek kadar olasılık dışıdır, fakat bunu hesaplamadan bilemeyiz. Hesaplamayı yapabilmek içinse, ne kadar süre verildiğini bilmeliyiz; daha da genelde olayın gerçekleşmesi için kaç fırsatın ortaya çıktığını bilmeliyiz. Sonsuz zaman, sonsuz fırsat verildiğinde, her şey mümkündür.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Yaşamakta olan tüm organizmalar, tek bir atadan gelmiştir ve bu atadan neredeyse aynı sözlüğü, 64 DNA sözcüğünün hemen hemen her birinde aynı olan genetik sözlüğü miras olarak almışlardır.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Tıpkı teleskopun bir tasarımcısı olduğu gibi, gözün de bir tasarımcısı olmalıdır.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Bizim beyinlerimiz avcılığı ve toplayıcılığı, çiftleşmeyi ve çocuk büyütmeyi anlamak üzere tasarlanmıştır.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Canlıların birbirleriyle akrabalıkları asla sıfır olamaz çünkü bizim bildiğimiz yaşam Dünya üzerinde neredeyse kesin olarak sadece bir kez başladı.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Akciğer geliştiren ilk atalarımızın suda yaşadıkları hemen hemen kesin. Günümüz balıklarına bakarak bu ataların nasıl soluk aldıklarına ilişkin bir fikir edinebiliriz. Günümüz balıklarının çoğu suda solungaçlarla soluk alırlar.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Yaşam (yani DNA kopyalayıcılar ve birikimli seçilim), bir kez başladıktan sonra canlıların kendi başlangıçlarını sorgulayacak kadar evrimleştikleri noktaya doğru ilerler. Bir gezegende yaşamın başlama olasılığı, yaşamın bir kez başladıktan sonra kendi başlangıcını sorgulayacak yeterli zekâyı evrimleştirmesi olasılığının Evren'de yaşamın başlaması için uygun gezegenlerin sayısına bölümüdür.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Şaşırtıcı bir biyolojik olguyu dünyanın en önde gelen uzmanları bile açıklayamıyorsa, bu, olgunun açıklanamaz olduğu anlamına gelmez. Sayısız sır, yüzyıllar boyunca çözülmeden kaldı , fakat günü geldiğinde açığa çıktılar.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝DNA bilgisini aktarmanın bu farklı yolu, yani dikey ve yatay iletim arasında temel bir ayrım var. Bilgi, sperm ve yumurta (başka hücreler) yapan hücrelerdeki DNA’lara dikey olarak aktarılıyor.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Sanki insan beyni özel olarak Darwinciliği yanlış anlamak ve inanılması güç bulmak için tasarlanmış. Örneğin, sık sık tümüyle rastlantı olarak dramatikleştirilen “rastlantı” konusunu ele alalım. Darwinciliğe saldıranların büyük çoğunluğu bu kuramda gelişigüzel rastlantıdan başka bir şey olmadığı yolundaki yanlış fikre sarılıyorlar - hem de müthiş bir hevesle. Canlıların karmaşıklığı rastlantının anti- tezini içerdiğinden, Darwinciliğin rastlantıyla eşdeğer olduğunu düşünürseniz, karşı çıkıp çürütmeniz elbette kolay görünecektir
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Gerçek bir saatçi öngörüye sahiptir: Çarklarını ve yaylarını ve bunların birbirleriyle olan bağlantılarını, saatin gelecekte sahip olacağı amacı için hayal gücüyle planlar. Günümüzde hayatın tamamının açıklaması ve görünüşteki amaçlılığının sebebi olduğunu bildiğimiz doğal seçilimin, yani Darwin'in keşfettiği kör ve bilinçsiz sürecin ise aklında hiçbir amaç yoktur. Aklı veya hayal gücü yoktur. Gelecek için plan yapmaz. İleri görüşü yoktur, öngörüsü yoktur ve hatta herhangi bir görüşü bile yoktur. Eğer doğada bir saatçinin rol aldığı söylenecekse, bu saatçi kör saatçidir.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Genlerin kendilerini ifade etmemeleri fikri çok zor bir kavram değil. Bir adamın uzun penis genleri varsa, bu genleri kızına aktarması olasılığı oğluna aktarması olasılığıyla aynıdır. Adamın oğlunda bu genler kendilerini ifade edecek, kızındaysa, tabii ki etmeyecektir çünkü kızın penisi yoktur. Fakat adamın torunları olduğunda, kızının çocuklarında uzun penis genleri olması olasılığıyla oğlunun çocuklarımızda uzun penis genleri olması olasılığı aynıdır. Genler bir vücutta taşınır ama ifade edilmeyebilirler.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Bir dişi, "beğendiği” tipte bir erkek seçtiğinde, genlerin gelişigüzel olmayan ilişkisi yüzünden seçimini yapmasını sağlayan kendi genlerinin kopyaları seçmiş oluyor.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Eğer doğada bir saatçinin rol aldığı söylenecekse, bu saatçi kör bir saatçidir.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Darwin özünde; kalıtsal çeşitliliğin olduğu yerde, gelişigüzel olmayan üreme biçiminin, yeterli süre varsa, uzun erimli sonuçları olacağını söylüyor.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Her hücre çekirdeğinde sayısal olarak şifrelenmiş, bilgi içeriği açısından Encyclopaedia Britannica'nın 30 cildinin toplam bilgi içeriğinden daha fazlasını kapsayan bir veritabanı vardır. Ve dikkatinizi çekerim, bu sayı vücudun hücrelerinin toplamı için değil, her bir hücre için verilmiştir.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bir insanın vücudundaki hücrelerin toplam sayısı 10 trilyon kadardır. Bir biftek yediğinizdeyse, Encyclopaedia Britannica'nın 100 milyar kopyasına, hatta daha fazlasına eşdeğer bilgi tıkınmış oluyorsunuz.
Dünyadaki tüm örgütlü karmaşıklığı yönetecek ve yönlendirecek yetenekte bir Tanrı varsaymak istiyorsak (ister anlık ister yönlendirilmiş evrim olsun), bu
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Tanrının müthiş karmaşık olması gerekir. Yaratılışçı ister naif Kutsal Kitap öyküsüne inansın ister eğitimli bir piskopos olsun, müthiş zeki ve karmaşık bir varlığı gerçek olarak kabul eder. Eğer böylesine örgütlü bir karmaşıklığın
varlığını açıklama olmaksızın kabulleneceksek, hiç uğraşmayalım ve yaşamı da bizim tanıdığımız biçimiyle kabulleniverelim gitsin!
❝Dillerde açıkça evrimleşir, eğilimler gösterirler, farklılaşırlar, farklılaşma sonrası yüzyıllarla birlikte gitgide karşılıklı anlaşılmaz hale gelirler.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
"Evrimin uzun dönemli bir amacı yoktur. İnsanın kendini beğenmişliği, bizim türümüzün evrimin nihai amacı olduğu yolunda gülünç bir kavramı alkışlarla karşılasa da, evrim sürecinde uzak bir hedef, seçmede ölçüt olacak nihai bir kusursuzluk yoktur."
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Çoğumuz kuantum kuramını ya da Einstein'ın özel ve genel görelilik kuramlarını anlamayız, ama anlamamamız bu kuramlara karşı çıkmamızı gerektirmez! "Einsteincılığın" tersine, Darwincilik konusunda bilgisi olan olmayan ahkam kesiyor. Sanırım Darwinciliğin bir sorunu da, Jacques Monod'nun dediği gibi, herkesin bu kuramı anladığını zannetmesi.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Doğadaki tek saatçi fiziğin amaçsız kuvvetleridir.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Evrenin büyük bir bölümünün açıklanmaya ihtiyacı yoktur. Örneğin, filler. Moleküller bir kez rekabeti ve kendi görüntülerine sahip başka moleküller yaratmayı öğrendiler miydi, zamanı geldiğinde filler ve fillere benzeyen şeyler etrafta koşturmaya başlayacaktır.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Evrim beyinlerimizi yaşam süresi yüzyıldan az yaratıklara uygun, öznel bir risk ve olasılık dışılık bilinciyle donatmıştır. Atalarımızın hep risk ve olasılıklar içeren kararlar alması gerekmiştir; bu yüzden de, doğal seçilim, beyinlerimize, olasılıkları kısa ömür beklentimiz temelinde değerlendirecek donanıma sahiptir.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Canlılarda fizik yasalarının ihlal edildiğini düşünmek için hiçbir neden yoktur. Mucizevi, doğaüstü hiçbir şey yoktur, temel fizik kuvvetlerine rakip hiçbir "ruhsal enerji" yoktur.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Bir nesneyi hayvan ya da bitki olarak tanımlamanın asgari koşulu, bu nesnenin herhangi bir yaşam biçimini sürdürmede başarılı olmasıdır (daha kesin bir dille, bu nesnenin türünün en azından bazı üyelerinin üreyebilecek kadar uzun yaşayabilmesidir.)❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
❝Darwin, bir erkek sülün veya tavus kuşu ya da cennetkuşunun kendi hayatı pahasına olsa bile cinsel çekicilik geliştirdiğinde, ölmeden önce başarılı bir dölleme yaparak sahip olduğu cinsel çekicilik niteliklerini çocuklarına aktarabileceğini gördü.❞
Kör Saatçi, Richard Dawkins
"Dünya, var olmak için gereken niteliklere sahip nesnelerle dolu."
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Fazla güneş ışığı tehlikelidir. Güneş banyosu yapmaya meraklı beyaz tenli insanlar , deri kanserine açıktır. Öte yandan az güneş ışığı D vitamini eksikliğine ve raşitizme neden olur ; İskandinavya' da yaşayan kalıtsal olarak zenci çocuklarda bazen bu görülür.
📖 Sayfa 367 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
"Hayatın karmaşıklığı, bir aklın eseri değil, milyonlarca yıl süren seçimin sonucudur."
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Yaşamın özü muazzam bir ölçekteki istatistiksel olasılık dişiliktir.Bu nedenle, yaşamın açıklanması rastlantı olamaz .Yaşam varlığının gerçek açıklaması rastlantının karşıtını içermek zorundadır. Rastlantının antiteziyse , gelişigüzel olmayan bir yolla hayatta kalabilmedir.
📖 Sayfa 403 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
Evrim beyinlerimizi yaşam süresi yüzyıldan az yaratiklara uygun, öznel bir risk ve olasılık dışılık bilinciyle donatmıştır. Atalarımızın hep risk ve olasılıklar içeren kararlar alması gerekmiştir; bu yüzden de, doğal seçilim, beyinlerimize, olasılıkları kısa ömür beklentimiz temelinde değerlendirecek donanıma sahiptir.
📖 Sayfa 208 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
Bir metafor arıyorsanız ateş, kıvılcım ve
📖 Sayfa 137 · Kör Saatçi, Richard Dawkins
nefesi boş verin. Bunların yerine, kristal tabletler üzerine kazınmış birbirinden
ayrı, bir milyar sayısal karakter düşünün. Yaşamı anlamak istiyorsanız, titreyen,
uzayan pelteler ve balçıklar düşünmeyin; bilişim teknolojisini düşünün.
Bir aptalın yapabildiğini başka aptalda yapabilir.
Kör Saatçi, Richard Dawkins
Sıkça Sorulan Sorular
Kör Saatçi kimin eseridir?
Kör Saatçi, Richard Dawkins tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1986'da yayımlanmıştır. Türkçeye Feryal Halatçı çevirmiştir.
Kör Saatçi kaç sayfadır?
Kör Saatçi, 418 sayfadır (Tübitak Yayınları baskısı).
Kör Saatçi'nin en ünlü sözü nedir?
“❝Bizim zihinlerimiz gökbiliminin uğraştığı büyük uzaklıklarla ya da atom fiziğindeki küçük uzaklıklarla başa çıkamaz; ama bu uzaklıkları matematiksel simgelerle gösterebiliriz. Zihinlerimiz, bırakınız yerbilimcilerin her gün uğraştıkları milyarlarca yıllık zaman dilimlerini, bir milyon yıl gibi bir zaman dilimini bile hayal edemez.❞”