Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün'ün 2000'de yayımlanan Türk Halk Edebiyatı El Kitabı adlı eseri, Ders Kitapları türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Grafiker Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Ders meraklılarının Türk Halk Edebiyatı El Kitabı'dan seçtiği en etkileyici satırlar aşağıda.
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı'dan En Beğenilen Alıntılar
Uçun kuşlar uçun burda vefa yok,
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Öyle akar sular, öyle hava yok.
Feryadıma karşı aksiseda yok.
Bu yangın yerinde soğuk kül vardır.
Hey Rıza! Kederin başından aşkın,
Bitip tükenmiyor elemi aşkın;
Sen derya gibi daima taşkın,
Daima çalkalanır bir gönül vardır.
Rıza Tevfik Bölükbaşı
"Bu kategori mitleri,türküleri,kahramanlık destanlarını ve yerel efsaneleri kapsar.Bütün bu sage biçimlerinin meydana getirilmesinde ortak olan kurallara halk anlatılarının epik kuralları diyebiliriz."
📖 Sayfa 77 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ayva külde pişer mi?
📖 Sayfa 228 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Gül yanaktan düşer mi?
Sen orada ben burda,
Bana gülmek düşer mi?
Uçun kuşlar uçun burda vefa yok ,
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Öyle akarsular, öyle hava yok.
Feryadıma karşı aksiseda yok.
Bu yangın yerinde soğuk kül vardır.
Sabahtan uğradım ben bir güzele
📖 Sayfa 259 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ağlatmadı güzel güldürdü beni
Ben güzelden böyle vefa ummazdım
Ak göğsü üstüne kondurdu beni
...
"Kıyılmaz iken öpmeye tenin
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şimdi ne haldedir nazik bedenin
Andıkça gülşende gonca dehenin
Yansın ahım gibi kül olsun güller "
(Oğuz 1994:49)
Erzurumlu İbrahim Hakkı: Erzurum’da doğmuştur.
📖 Sayfa 542 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
İnsan, Adem’le buğday yer, cennetten çıkar; Nuh’la Tufan’a uğrar; İbrahim’le Kabe’yi yapar; İsmail’le kurban olur; Musa ile Tur’a çıkar; İsa ile göğe ağar; Muhammed’le Miraç eder; Mansur’la asılır; Nesimi ile yüzülür.
📖 Sayfa 279 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ahmet Vefik Paşa: “Demek ki Avrupa şarkiyatçılarının sırasında yer bulmak niyetindesin, aferin sana, aferin!”
📖 Sayfa 23 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ignacz Kunos: “ O muradıma ermeden önce Türkçe öğrenmeliyim. Folklor dedikleri edebiyatın türlü-türlü izlerini arayıp bulmalıyım."
Ahmet Vefik Paşa: “Çok arayacak olursan, zahmetlerden çekinmezsen elbette nail olursun.”
Kıldan köprü yaratmışsın
📖 Sayfa 226 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Gelsin kullar geçsün deyü
Hele biz şöyle duralım
Yiğit isen geç a Tanrı
Toplumda fonksiyonelliği bulunmayan kurumlar, yok olmaya mahkumdur.
📖 Sayfa 559 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
''Her edebi gelenek, belli bir kültür birikimi, dünya görüşü ve inanç sistemi ile yaşam biçiminin özümsenip yorumlanmasıyla özgün bir anlatıma kavuşur.''(GÜNAY)
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Acımaz mı yüreğin merhametin tok mu senin
📖 Sayfa 258 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Kıyılmaz iken öpmeye tenin
📖 Sayfa 15 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şimdi ne haldedir nazik bedenin
Andıkça gülşende gonca dehenin
Yansın ahım gibi kül olsun güller
Türk kültüründe 'anlatım/gösterim/canlandırma' geleneğinin diğer önemli ismi Özay Gönlüm'dür... ...'Bağlama sevdalısı' bu genç, sazıyla İngilizce şarkılar dahi söylemiştir. Bu durum, belki de Özay Gönlüm'ün Türk anlatım ve gösterim geleneğindeki değişimci özelliğini ortaya koyan ilk uygulamalardan biridir.
📖 Sayfa 405 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Kültürün dinamik yapısı gereği kültürel çalışmalara karşı bakış açıları da değişmektedir. Bu nedenle tasnif denemelerinin de değiştiğini görmek mümkündür. Fakat genel olarak tasnif denemelerinin sözlü ve yazılı kaynaklar etrafında şekillendiğini söylemek mümkündür. Günümüz şartlarında ise sözlü ve yazılı kaynakların yanı sıra görsel kaynaklar ve dijital ortamdaki kaynaklar da halk biliminin ve halk edebiyatının kaynakları arasında değerlendirilmeye uygundur.
📖 Sayfa 143 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Kıyılamaz iken öpmeye tenin
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şimdi ne haldedir nazik bedenin
Andıkça gülşende gonca dehenin
Yansın ahım gibi kül olsun güller
-Akif Paşa
Bursalı İsmail Hakkı: Asıl adı İsmail’dir.
📖 Sayfa 542 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
"Muhammed Mustafa gitti Mirac'a
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Bu dâvet Cenâb-ı Kibriyâ'dandır
Aksa'da toplandı ruh-u enbiyâ
Bir ismi imam-ı enbiyâdandır"
İnsan milliyetperver olabilmek için evvela kendini milletinin anasır-ı meşgalesini yani tarihini, coğrafyasını, içtimaiyatını, lisanını, edebiyatını bilmelidir. Tarihi olmadan, lisan ve edebiyatı bilinmeden nasıl bir millet teşekkül edeceği cidden cay-i sualdır.
📖 Sayfa 27 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şamanlar, sadece mistik düşüncenin gelişiminde değil; üyesi oldukları topluluğun “psişik” bütünlüğünüm korunmasında da önemli roller üstlenmişlerdir.
📖 Sayfa 507 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
İhtiyarlardan ve riyaset mevkiinde bulunanlardan sormalı. İhtiyarlar çok yaşadıkları için , reisler meseleleri hallettikleri için aşiret hayatına temas etmişlerdir. Bundan başla aşiretin muhtelif ananelerini muhtelif mütehassıslardan sormak iktiza eder. Her çeşit ananenin hususi bilicisini bulup ona müracaat etmeli.
📖 Sayfa 144 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şamanizm, “kâl”den (sözden) ziyade “hal”(yaşanan)e dönük olma özelliği gösterir.
📖 Sayfa 507 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Walter Ong, Sözlü ve Yazılı Kültür : Sözün Teknolojileşmesi adlı kitabında “söz yazı karşıtlığını ya da ilişkisini bilmek , kuramlara sadık taraftar kazandırmaktan ziyade insanlık durumunun saymakla bitmeyecek çeşitli yönlerini düşünüp taşınmayı özendirir “ der.
📖 Sayfa 145 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ateşim yanmadan dumanım tüter,
📖 Sayfa 547 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Viran bahçelerde bülbüller öter.
Türk adının ilk defa bir milleti ifade etmek üzere kullanıldığı , Türk yazısının en eski alfabesiyle yazılmış olan , pek çok araştırmaya imkân veren
📖 Sayfa 148 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Türklerin ekonomik, sosyal ve kültürel hayatlarıyla ilgili bilgilerin bulunduğu bu yazıtlar mezar taşları olmanın çok ötesinde yüzyıllar ötesinden seslenen siyasi bir beyanname karakteri taşımaktadır .
Türk toplumunda tabiat, kendine “tabi kılınacak olgular alanı-mekanı” değil, “nesnel ve üzerinde yaşanacak mekan durumundadır.”
📖 Sayfa 505 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şathiye
📖 Sayfa 226 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Kıldan köprü yaratmışsın
Gelsin kullar geçsün deyü
Hele biz şöyle duralım
Yiğit isen geç a Tanrı
Aydın Yenisey Yazıtları ifadesinden bugünkü Tuva ve Hakasya sınırları içerisinde ele geçmiş yazıtları anlamamız gerektiğini; Yenisey Yazıtları’nın , Moğolistan’ın kuzeyinde , Yenisey Irmağı boyunca , daha çok Kırgızlar, Azlar veya Çikler tarafından dikildiği sanılan yazıtlar olduğunu , Bilge Kağan ve kardeşi Kül Tigin adına dikilen iki büyük yazıt bulununcaya kadar bu yazıtların kimlere ait olduğu ve alfabenin niteliğinden haberdar olunamadığını söylemektedir.
📖 Sayfa 147 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
İnsan milliyetperver olabilmek için evvela kendini milletinin anasır-ı meşgalesini yani tarihini, coğrafyasını, içtimaiyatını, lisanını, edebiyatını bilmelidir. Tarihi olmadan, lisan ve edebiyatı bilinmeden nasıl bir millet teşekkül edeceği cidden cay-i sualdir.
📖 Sayfa 28 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
#FuatKöprülü
Muhyiddin Arabi'' şeyh-i ekfer''(kafirlerin şeyhi) olarak nitelendirilirken, o da fakihler için ''ümmetin firavunları'' tabirini kullanır.
📖 Sayfa 514 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ulusların kendi seçtikleri yolda ilerlemeleri duraklar ve başka kültürler bu ulusları etkisi altına alırsa öze dönüş için en doğru yol “halk”a ve “halk kültürü”ne başvurmaktır.
📖 Sayfa 10 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Telli sazdır bunun adı,
📖 Sayfa 260 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ne ayet dinler, ne kadı,
Bunu çalan anlar kendi
Şeytan bunun neresinde?
Abdest alsan aldın demez,
Namaz kılsan kıldın demez,
Kadı gibi haram yemez,
Şeytan bunun neresinde?
Venedik'ten gelir teli,
Ardıç ağacından kolu,
Be Allah'ın şaşkın kulu,
Şeytan bunun neresinde?
İçinde mi, dışında mı?
Burgusunun başında mı?
Göğsünün nakışında mı?
Şeytan bunun neresinde?
Dut ağacından teknesi,
Girişten bağlı perdesi,
Be hey insanın teresi,
Şeytan bunun neresinde?
Dertli gibi sarıksızdır,
Ayağı da çarıksızdır,
Boynuzu yok kuyruksuzdur,
Şeytan bunun neresinde?
#Dertli
İnsan ruhu her yerde bir ve aynıdır, bu özelliği dolayısıyla zaman içinde, birbirinden habersiz olarak gereksinim duyduğu anda benzer ürünler yaratacaklardır.
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Madde alemine düşen varlık, öncelikle cansız, sonra bitki ve daha sonra insan olarak görünür. Bu döngüye devir, bu döngüyü ele alan şiirlere “devriye” denmiştir...
📖 Sayfa 279 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Bahattin Ögel’e göre ruhun devri ve dönüşmesi olgusunun İslami tasavvufa değil, Uygurlara ve Orta Asya’daki fikirlere uygun olduğu ileri sürülmüştür.
Bu dünya bir degirmandır,
📖 Sayfa 482 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Daima durmaz döner,
Cism-i adem bir fenerdir,
Agıbet bir gün sonra söner.
Sanmayın İsmet-i naçizi size safsatalar serd eyler
📖 Sayfa 410 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Halka ibret verecek menkabeler arz eyler.
Âfet-i cihan, hükmü Süleyman, bir karış gerdan, Zelhâ-yı sânî, Yusuf-i zaman, alı al kırmızısı kırmızı, her bir kırmızısı değer yüz bin kırmızı (altın); yanağına bir fiske vursan bal palûzesi gibi, kırk gün, kırk gece tim tim titrer.
📖 Sayfa 352 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Rüya motifinin en eski örneklerini Şamanlığa giriş merasimlerinde görüyoruz. Anadoluya yerleşen Türker kabul ettikleri yeni dinin etkisiyle bu motifi mistik düşünceler etrafında yeniden biçimlendirmişlerdir. Yani aşıklık geleneğinin beslendiği ozan - baksı geleneği ile tasavvuf düşüncesi, değişen ve gelişem şartlar altında daha da somutlaştırılarak " rüya-bade-pir" üçlüsü halinde karşımıza çıkar.
📖 Sayfa 316 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Geleneğin modernlikle oluştuğu sentez, Dede Korkut'tan Barış Manço'ya uzanan çizgide zamanın ihtiyaçlarına cevap verecek yeni bir ozan modeli karşımıza çıkarmaktadır.
📖 Sayfa 563 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Kolektif geçmişi belleğinde taşımayan, bu bellekten beslenmeyen modern insan, tarihsel kökene ve genetik kültürel kodlamaya dayandırmadan geleceğin kültürel, askeri, politik, ekonomik vb. algı oluşumlarını hazırlayamaz.
📖 Sayfa 560 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Sana bir gizli sözüm var
📖 Sayfa 271 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Gel gönüle gir gönüle
Sen senliği elden bırak
Gel gönüle gir gönüle
#KaygusuzAbdal
Romantikler için geçmiş, zirvesinden tüm dünyayı seyrettikleri bir dağın tepesidir; bu dağ onların (halkların) kendi geçmişleridir ve bu dağa hayatın tün şartlarında ideal bir sığınak olarak sığınmışlardır.
📖 Sayfa 11 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Romantiklerin geçmişe duydukları hayranlık sevgiden kaynaklanmaktadır; geçmiş onlar için tarihi bir gerçekçilik değil, yüksekteki ideallerdir.
📖 Sayfa 10 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Her hareket bir sonucu doğurmakta olup, "takip" varsa "kurtarma" ortaya çıkacaktır, "mücadele" varsa "zafer" sonuçta kaçınılmaz olacaktır.
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
" Dil yoluyla anlatıldıklarına göre, şiirin de, dinin de bir insan kökeni olmalıdır, bunlar sadece Tanrısal bir olay olamaz. "
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Şamanizm, bir din olmaktan ziyade, kutsala ulaşmada başvurulan bir yöntem ve bir “hayat tarzı”dır.
📖 Sayfa 506 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Yağmur Törenleri: Türkiye’nin bütün bölgelerinde yağmurun yağmadığı, kuraklığın yaygın olduğu dönemlerde kuraklığın sona ermesi temennisiyle 13-15 yaşlarındaki çocuklar tarafından icra edilir...
📖 Sayfa 402 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
...
Bu oyunun, Rize’de yağışlara son vermesi için sergilenmesi istisna teşkil eder.
Türk masallarında da bir deneme motifi şeklinde yaşayan görünmeyeni bilme tecrübesinin eski kam edebiyatının kalıntısı olduğu düşünülebilir. Aşıklık geleneğinin tarihsel süreci göz önünde bulunduruldurulursa bu inancın tarikat geleneğinden de etkilenerek İslami bir biçime büründüğü, böylece aşıklara velilik ve keramet sahibi sıfatlarının isnat edildiği biçimde bir yargıya da varılabilir.
📖 Sayfa 336 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Ruhun bedenden bedene göçü anlayışını esas alan budizm ve maniheizm gibi dinlerin Türkler içinde tutunabilmesinde, bu kültürün önemli payı olduğu ifade edilmektedir.
📖 Sayfa 504 · Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün
Sıkça Sorulan Sorular
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı kimin eseridir?
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Metin Ekici, Mehmet Aça, Mustafa Arslan, M. Öcal Oğuz, Dilaver Düzgün tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2000'de yayımlanmıştır.
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı kaç sayfadır?
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, 535 sayfadır (Grafiker Yayınları baskısı).
Türk Halk Edebiyatı El Kitabı'nın en ünlü sözü nedir?
“Uçun kuşlar uçun burda vefa yok, Öyle akar sular, öyle hava yok. Feryadıma karşı aksiseda yok. Bu yangın yerinde soğuk kül vardır. Hey Rıza! Kederin başından aşkın, Bitip tükenmiyor elemi aşkın; Sen derya gibi daima taşkın, Daima çalkalanır bir gönül vardır. Rıza Tevfik Bölükbaşı”