İmam Gazali'nin Yeme İçme Adabı adlı kitabı, din konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. Orijinal adı Kitabu Adabi'l-Ekl olarak bilinir. Okurların Yeme İçme Adabı'dan seçtiği en etkileyici satırlar aşağıda sıralanıyor.
Yeme İçme Adabı'dan En Beğenilen Alıntılar
Sûfilerden biri şöyle demiştir: "Ancak şu kimsenin davetine icabet et: Bu kimse, senin gidip evinde yediğin yemeği senin rızkın olarak görür ve yanındaki sana ait emaneti sana teslim ettiğini düşünür; ayrıca bu emaneti ondan kabul etmeni kendisi için bir fazilet sayar."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
yemek vaktiğini gözetmediği halde gittiği yerdekileri yemek başında bulursa, kendisine izin verilmeden bir şey yememelidir. Ona, "Buyur sen de ye" denildiğinde, bakar: Eğer bunu, onu yemeye teşvik için severek yaptıklarını bilirse, oturur yer. Eğer ondan utandıkları için buyur ettiklerini bilirse, yemesi uygun değildir, aksine, "Karnım aç değil, yeni yedim" gibi bir mazeret ileri sürmesi uygundur.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Bir terzi, Abdullah b. Mübârek'e (rahmetullahi aleyh) gelerek,
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Ben terziyim, (günümüzde zulümle karışık işler yapan) sultanların elbiselerini dikiyorum. Benim zalimlerin yardımcısı olmamdan korkulur mu?" diye sorduğunda, İbn Mübârek şu cevabı vermiştir:
"Bu yaptığın ile sen zalimlerin yardımcısı değil, aksine zalimin ta kendisi olursun! Zalime yardımcı olan kimse, sana iğne ve iplik satanlardır."
"Yemeklerin en kötüsü, fakirlerin ihmal edilip de sadece zenginlerin davet edildiği düğün yemeğidir!"
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
İlim ve amelde devamlılığı sağlamak ise,ancak bedenin sıhhat ve selametine bağlıdır...
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Bu iki madde (altın takmak ve ipek giymek), ümmetimin erkeklerine haramdır, kadınlarına ise helâldir."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Doyana kadar (tıka basa) yemeye gelince, bu dört şeyin en şiddetlisi (ve tehlikelisi) budur. Çünkü çok yemek şehveti harekete geçirir ve bedende hastalıkları tetikler.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Yemek için yemin vermek (Allah aşkına ye diye ısrar etmek) yasaklanmıştır. Sözü üçten fazla tekrarlamak edepten değildir.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Âişe'nin diğer kadınlara üstünlüğü, tiridin diğer yemeklere üstünlüğü gibidir."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Kim, ilme ve amele destek sağlamak ve takvaya kuvvet bulmak için yemek yerse, onun nefsini başıboş bırakmaması ve onu otlaktaki hayvanlar gibi yemeye salmaması gerekir. Çünkü dini yaşamaya vesile olan her şeyde, dinin nurlarının ortaya çıkması gerekir.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Misafir ağırlamayan kimsede hayır yoktur."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Allah Teâlâ'ya en sevimli olan yemek, üzerine çokça ellerin uzandığı yemektir."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Âdemoğlu karnından daha kötü bir kap doldurmamıştır. Halbuki insana, belini doğrultacak (kadar) birkaç lokma yemesi yeterlidir. Eğer illâ yemek durumunda ise, midenin üçte birini yemeğe, üçte birini içeceğe, kalan üçte birini de nefese ayırarak boş bıraksın."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Ademoğlu karnından daha kötü bir kap doldurmamıştır. Halbuki insana, belini doğrultacak (kadar) bir-kac lokma yemesi yeterlidir. Eğer illa yemek durumunda ise, midenin üçte birini yemeğe, üçte birini içeceğe, kalan üçte birini de nefese ayırarak boş bıraksın. "
📖 Sayfa 19 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Tirmizi, Zuhd, 47(nr. 2380); ibn Mace, Et'ime,50 (nr. 3349) ; Ahmed b. Hanbel, el-Musned, 4/132 (nr. 17186).
Çok yemek şehveti harekete geçirir ve bedende hastalıkları tetikler.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Allahım,bize rızık olarak verdiğin bu şeyde bereket yarat ve bize ondan daha hayırlısını ver.”
📖 Sayfa 36 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Birinizin elinden lokması yere düşecek olursa, üzerine bulaşan toz ve toprak gibi zararlı şeyleri gidererek onu yesin, şeytana bırakmasın! Parmaklarını yalamadan, elini mendile silmesin. Çünkü o, bereketin yemeğinin hangi parçasında olduğunu bilmez."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Davete icabet etmeyen kişi, Allah Teâlâ'ya ve Resûlü'ne isyan etmiş olur."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Haramdan beslenen vücut ateşe daha layıktır."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Kişi doymazdan evvel sofradan elini kaldırması da gerekir.Böyle yapan bir kimse doktor muayenesinden kurtulmuş olur...
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Dört şey aklı güçlendirir:
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
1. Boş kelamı terk etmek,
2. Misvak kullanmak,
3. Salihlerle birlikte oturmak,
4. Alimlerin meclisinde bulunmak."
Araplar şöyle der: "Sabah kahvaltısını bırakmak kalça yağlarını eritir."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Hâtim el-Esam (rahmetullahi aleyh) demiştir ki: "Acele etmek şeytandandır; ancak Resûlullah'ın (sas) sünnetinden olan şu beş şey bunun dışındadır:
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Misafire yemek ikramında bulunmak, ölüyü kefenleyip defnetmek, zamanı gelen (ve münasibi bulunan) bekâr kızı veya oğlanı evlendirmek, borcunu ödemek, günahlardan tövbe etmek."
"Suyu aralıklı olarak yudum yudum için; bir dikişte (tek nefeste) içmeyin; böyle yapıldığında ciğer rahatsız olur."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Hz. Ali (ra) demiştir ki: "Kim yemeğine tuz ile başlarsa, Allah Teâlâ ondan yetmiş çeşit belayı savar. Her kim günde yedi tane acve hurması yerse, karnındaki bütün kurtçuklardan kurtulur. Her gün yirmi bir tane kırmızı kuru üzüm yiyen kimse, vücudunda hoşuna gitmeyen herhangi bir şey görmekten kurtulur ...
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur :
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Yemeklerin en kötüsü, fakirlerin ihmal edilip de sadece zenginlerin davet edildiği düğün yemeğidir!"
Resûlullah (sas), orucu bahane ederek kardeşinin yemek davetinden kaçınan kimseye,
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Kardeşin seni davet edip bir sürü meşakkate giriyor, sen ise, 'Ben oruçluyum!' diyorsun" buyurmuştur.
"Yemekten önce abdest almak(elleri yıkamak) fakirliği giderir, yemekten sonra abdest almak ise deliliği giderir. "
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Hadis-i Şerif
Bu hadislerde geçen abdestten murat, elleri yıkamaktır. (bk. Zebîdî, İthâfü's-Sâde, 5/577)
Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 33 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Sofradan düşeni yiyen kimse, bolluk içinde yaşar ve çocuklarına afiyet verilir!”
Allah Teâlâ'ya ulaşmaya ilim ve amelden başka bir yol yoktur...
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Seleften biri demiştir ki: "Yemek üç şekilde yenir: Fakirlerle yerken onları nefsimize tercih etmeli, dost ve kardeşlerle yerken rahat ve geniş olmalı, dünya ehli ile yerken edebe dikkat etmelidir."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
dinî vazifelerine destek elde etmek maksadıyla yenen yemek de bir çeşit ibadettir. Bu durumda öncesinde elleri yıkamak, namazdan önce alınan abdest gibidir ve yapılması uygun bir davranıştır.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
İbn Ömer(ra) şöyle derdi:
📖 Sayfa 49 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Yolculuk esnasında azığının helâl olması ve onu dostlarıyla paylaşması,kişinin cömertliğinin göstergesidir.”
Yemeği, Allah'ın taatine kuvvet bulmak için yeme niyetinin gereklerinden biri de elini yemeğe ancak acıkınca uzatmaktır. Kişi acıkınca yemeli ve tam doymadan elini yemekten çekmelidir. Kim böyle yaparsa doktora ihtiyacı olmaz.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Enes b. Mâlik(radıyallahu anh) demiştir ki:"İçine misafir girmeyen evlere melekler girmez."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Şüphesiz bütün ameller niyetlere göre değerlendirilir ve karşılik görür. Herkese niyet ettiği şey verilir. Kim, hicretini Allah ve Resûlü için yapmışsa; onun hicreti Allah ve Resûlü için olmuştur. Kim de hicretini elde edeceği bir dünyalık veya nikâhına alacağı bir kadın için yapmışsa; onun hicreti de niyet ettiği bu şeylere olmuştur."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"(Helâle harama dikkat eden mümin) kişinin kendi yediği ve karısına yedirdiği her lokmada onun için sevap yazılır."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Misafir için zoraki işlere girip kendinize (ve ona) sıkıntı vermeyin. Böyle yaparsanız onu kızdırırsınız. Kim, misafiri kızdırırsa, Allah Teâlâ'yı kızdırmış olur. Kim, Allah' İ kızdırırsa, Allah da ona kızar."
(Ebû Nuaym, Târîhu İsfahân, 1/82; Beyhakî, Şuabü'l-İmân, nr. 9599. Az farklı lafızlarla. Ayrıca Ebû Bekir b. Lâl, Mekârimü' l-Âhlâk'ta rivayet etmiştir.)
Suyu ayakta ve yatarak içmemelidir;çünkü Resûlullah(sallallahu aleyhi vesellem) ayakta su içmeyi yasaklamıştır. (Müslim, Eşribe, 14(nr.112))
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Mevcut rızka ve hazırda olan yiyeceğe razı olmaktır. Çeşitli ve lezzetli yemekler aramamalı, daha fazlasını istememeli ve katık beklememelidir. Ekmeği bulunca yanında katık istememek ekmeğe hürmettendir.
📖 Sayfa 19 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
... İmam Cafer-i Sadık (ra) demiştir ki: "Kişinin kardeşine karşı duyduğu sevgisi, evinde güzel bir şekilde yemek yemesiyle ortaya çıkar."
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Rasûlullah sav.:
📖 Sayfa 96 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Ziyafet üç gündür;bundan fazlası sadakadır”
Buharî,Edeb, ٣١
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
📖 Sayfa 87 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Size rızık olarak verdiklerimizin hoş ve helâl olanlarından yiyin!”
Bakara 57
Sadakallahul azîm
Resulullah (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Allah'a ve ahiret gününe iman eden kişi, misafirine ikramda bulunsun."
Yemek istediği bir şeyi başkaları kendisine bakıyor diye terk etmemelidir. Çünkü bu, yapmacık bir davranıştır. Aksine, âdeti üzere alıştığı gibi yemeli, tek başına yediğinden bir şey azaltmamalıdır. Fakat tek başına iken nefsini güzel edebe alıştırmalı ki, topluluk içinde yapmacık tavırlar a girmeyi ihtiyacı olmasın.
📖 Sayfa 41 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
.jpeg)
Ev sahibi, misafir ile birlikte evin kapısına kadar çıkmalıdır. Bu sünnettir. Bu misafire ikramdandır.
📖 Sayfa 92 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Evzai'ye, "Misafire yapılacak en güzel ikram nedir?" diye sorunca, "Güler yüz ve hoş sohbet" demiştir.
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Allah Rasulü şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 14 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Yemekten önce abdest almak (elleri yıkamak) fakirliği giderir, yemekten sonra abdest almak ise deliliği giderir.
Davetinde verdiği ziyafetle böbürlenmene övünme niyeti olmamalı, tam tersine niyeti kardeşlerin kalplerini kaynaştırmak, yemek yedirme konusunda Resûlullah’ın (sav) sünnetine uymak ve müminlerin kalplerini sevindirmek olmalıdır.
📖 Sayfa 70 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 29 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Suyu aralıklı olarak yudum yudum için; bir dikişte(tek nefeste) içmeyin; böyle yapıldığında ciğer rahatsız olur.”
Suyu ayakta ve yatarak içmemelidir; çünkü Resûlullah (sav) ayakta su içmeyi yasaklamıştır.
“Kardeşin sana bir ikrâmda bulunduğu zaman onu kabûl et,geri çevirme;
📖 Sayfa 42 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Çünki o bunu Allah için yapmıştır.”
Taberanî,el-Mu’cemü’l -Evsat
Yemekte asıl olan,yenen şeylerin temiz ve helal olmasıdır. Helal yemek İslam’ın temel farzlarından ve dinin asıllarındandır.
📖 Sayfa 14 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Dört şey aklı güçlendirir:
📖 Sayfa 109 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
1.Boş kelâmı terketmek,
2. Misvak kullanmak,
3. Salihlerle birlikte oturmak,
4. Âlimlerin meclisinde bulunmak.
“Her halde Allah’a hamd olsun. Allahım bu yemeği bizim için,sana karşı isyana sevkedecek bir güç yapma.”
📖 Sayfa 35 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Cenaze evine yemek götürmek müstehaptır (dinimiz güzel bulup tavsiye etmiştir).
📖 Sayfa 103 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Denilmiştir ki: düğünün ilk gününde yemek ikram etmek sünnettir; ikinci gününde güzel bir iş, üçüncü gününde ise gösteriştir.
📖 Sayfa 85 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
"Hasta ziyareti için bir mil git! Cenazeye katılmak için iki mil git! Davete katılmak için üç mil git! Allah yolunda bir din kardeşini ziyaret etmek için dört mil git!"
📖 Sayfa 75 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Ailesi ve çocuklarından da olsa, yemeği çok kişiyle yemeye çalışmalıdır. Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 20 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
“Yemeği topluca yetin ki yemeğiniz bereketlensin.”
İmam Şafii;
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Dört şey aklı güçlendirir:
1- Boş kelamı terketmek,
2- Misvak kullanmak,
3- Salihlerle birlikte oturmak,
4- Alimlerin meclisinde bulunmak,
Ekmek türü yiyecekleri ortasından yememeli, kenarından (kopararak) yemelidir. Ancak ekmek az olursa, onu eliyle parçalamalı, bıçakla kesmemelidir.
📖 Sayfa 25 · Yeme İçme Adabı, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Yeme İçme Adabı kimin eseridir?
Yeme İçme Adabı, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır. Türkçeye Dilaver Selvi çevirmiştir.
Yeme İçme Adabı kaç sayfadır?
Yeme İçme Adabı, 112 sayfadır (Semerkand Yayınları baskısı).
Yeme İçme Adabı'nın en ünlü sözü nedir?
“Sûfilerden biri şöyle demiştir: "Ancak şu kimsenin davetine icabet et: Bu kimse, senin gidip evinde yediğin yemeği senin rızkın olarak görür ve yanındaki sana ait emaneti sana teslim ettiğini düşünür; ayrıca bu emaneti ondan kabul etmeni kendisi için bir fazilet sayar."”