M. Ertuğrul Düzdağ'ın 2006'da yayımlanan Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı tarafından yayımlanmıştır. Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III sevenlerin en çok alıntıladığı sözler bu sayfada toplandı.
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III'den En Beğenilen Alıntılar
'Yirminci asırda dinden bahsolunamaz' esbâb-ı mûcibesiyle (bir şeyi gerektiren sebep) iki sene Sebîlürreşâd sedd ü bend edilmişti [kapatılmıştı].
📖 Sayfa 165 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
«Böyle gördük dedemizden!» diyerek hakikati ve ilmi reddeden ve mahvolup giden bir sürü milletin hâlini bildiren âyetleri her gün ezbere okuruz da, ibret almayız! Yoksa bu âyetler, maksatsız olarak, boş yere mi inmiş zannediliyor? Anlaşılan, Kur'ân'ın, bizce mânâsı değil yalnız kelimeleri, kıymetli biliniyor. Çünkü hiç birimizin mânâsına aldırdığımız yok... Kur'ân'ı, ya sadece açar bakar, okur veya bir ölünün toprağına üfler geçeriz.
📖 Sayfa 77 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Halbuki şunu iyice bilelim ki, «Kur'an, mezarlıkta okunmak veya fal bakmak için değil, bu dünyada tatbik olunmak için indirilmiştir.»
Hayâ sıyrılmış, inmiş: Öyle yüzsüzlük ki her yerde...
📖 Sayfa 133 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Ne çirkin yüzler örtermiş meğer bir incecik perde!
Vefâ yok, ahde hürmet hiç, emânet lâfz-ı bî-medlûl;
Yalan râyic, hıyânet mültezem her yerde, hak meçhûl.
Yürekler merhametsiz, duygular süflî, emeller hâr;
Nazarlardan taşan ma'nâ ibadullâhı istihkàr.
Beyinler ürperir, yâ Rab, ne korkunç inkılâb olmuş:
Ne din kalmış, ne îman, din harap, îman türâb olmuş!
Mefâhir kaynasın gitsin de, vicdanlar kesilsin lâl...
Bu izmihlâl-i ahlâkî yürürken, durmaz istiklâl!
Safahat, "Umar mıydın?" şiirinden.
"Nemize lâzım! Biz, Osmanlıların menfaati gözetilerek yazılan eserlerin sahiplerine samimi teşekkürlerimizi, hürmetlerimizi arz ederiz; millî ahlâkımızı alt üst etmek için çıkarılan mülevves sayfaların da yüzüne tükürür geçeriz."
📖 Sayfa 106 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Mehmed Akif Ersoy, Sıratımüstakim, 1 Temmuz 1910
Mehmed Âkif merhuma, «ilericilik» adına hücum edenler, ona, dindarlığı yüzünden düşman oldukları için, yani kendileri dinsiz ve din aleyhtarı bulundukları için saldırırlar. Yoksa Akif Bey, cemiyet hakkındaki fikirlerini «din dışı» bir bakışla söylemiş olsaydı, onu, baştâcı etmeye hazır idiler.
📖 Sayfa 64 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
İmandır o cevher ki İlâhî ne büyüktür...
📖 Sayfa 277 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
İmansız olan paslı yürek sinede yüktür!
Safahat
Araplar "Söz ruhtan çıkarsa ruha girer; ağızdan çıkarsa kulağın hududunu aşmaz" derler.
📖 Sayfa 109 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Halk ise "seyyar mezarlık" gibi dolaşmakta, bir şeyden habersiz yaşamaktadır.
📖 Sayfa 69 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Hayâta nerde görülmüş senin kadar sarılan?
📖 Sayfa 285 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Zorun: Gebermemek ancak «ölümlü dünyâ» da!
Safahat
Yıllarca, asırlarca süren uykudan artık,
📖 Sayfa 283 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Silkin de muhîtindeki zulmetleri yak, yık!
Bir baksana: Gökler uyanık, yer uyanıktır;
Dünyâ uyanıkken uyumak maskaralıktır!
Safahat
Âkif Bey'in, «Köse İmam» ın şahsında temsil ettiği Ali Şevki Hoca hiç evlenmemişti ve oğlu yoktu:
📖 Sayfa 20 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
«Ali Şevki Hoca... Çünkü hoca ölünceye kadar evlenmedi. Zaten buna da ihtiyaç yoktu, onun bir tek aşkı vardı: Kitap...»
(Midhat Cemal, «Mehmed Âkif»>, İstanbul 1939, s. 54).
Nabi'nin dediği gibi:
📖 Sayfa 131 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Ne kadar âlemi devr etse sipihr (gökyüzü)
Bulmaz İstanbul'a benzer bir şehr
İslâm'ın ruhu, bugünkü müslümanlardan çok uzaktır.
📖 Sayfa 92 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Kudretim yetse eğer, on yedisinden yukarı,
📖 Sayfa 91 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Üdebâ nâmına kim varsa, huduttan dışarı
Atarım taktırarak boynuna bahnâmesini....
Sonra bir tarz-ı telâfi bulurum: -gerçi garip-
Konturat akderek Rusya'dan on onbeş edip,
Getirir, yazdırırım millet için birçok eser! 14
Safahat, Süleymaniye Kürsüsünde
14- Çarlık Rusyası'nın Tolstoy, Dostoyevski gibi büyük yazarlarını kasdediyor.
Üç beyinsiz kafanın derdine, üç milyon halk,
📖 Sayfa 249 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Bak, nasıl doğranıyor? Kalk, baba, kabrinden kalk!*
* Babam Fatih müderrislerinden İpekli Hoca Tahir Efendi merhumdur ki, benim hem babam, hem hocamdır. Ne biliyorsam kendisinden öğrendim. Şiirin daha iyi anlaşılmasına, merhumun da rahmetle anılmasına vesile olur diye şu hâşiyeyi yazmaya mecbur oldum. (Mehmed Âkifin notu)
Rahmetle anılmak, ebediyyet budur amma,
📖 Sayfa 304 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Sessiz yaşadım, kim beni, nereden bilecektir?
Safahat
Eski Dünyâ, Yeni Dünyâ, bütün akvâm-ı beşer,
📖 Sayfa 27 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Kaynıyor kum gibi, tufan gibi, mahşer mahşer.
Yedi iklîmi cihânın duruyor karşına da,
Ostralya'yla beraber bakıyorsun: Kanada!
Çehreler başka, lisanlar, deriler rengarenk;
Sâde bir hâdise var ortada: Vahşetler denk.
Kimi Hindû, kimi yamyam, kimi bilmem ne belâ...
Hani, tâûna da züldür bu rezîl istîlâ!
Safahat, Çanakkale Şehidleri Şiirinden
Mehmed Âkif'in İttihad ve Terakki hükümetlerinin "daha az şiddetle muhalefet yapmalarını" rica eden resmî ricacılarını, "Onlar kendilerini düzeltsinler!" diyerek, reddettiği bilindiği gibi, derginin kapatıldığı günlerde zarûret içinde iken, kendisini makamına çağırarak, ırkçı fikir adamları Ziya Gökalp ve arkadaşlarıyla anlaşmalarını rica eden Sadrâzam Talat Paşa'yı "Bizim meselemiz şahsî değildir, ne için anlaşacağız!" diye reddederek dönüp gittiği de mâlumdur.
📖 Sayfa 161 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Düşmanlık gördüğü bir muhitte ilim, kaybolur.
📖 Sayfa 90 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
«Odama girdim; kapıyı kapadım; ağlamaya başladım: O gün akşama kadar İslâm'ın garipliğine, müslümanların inhitâtına (güçten düşmesine) ağladım, ağladım, ağladım...»
📖 Sayfa 129 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Sebîlürreşâd - Şimal (Kuzey) müslümanlarından: Ataullah Behâeddîn.
Girmeden tefrika bir millete, düşman giremez;
📖 Sayfa 281 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Toplu vurdukça yürekler, onu top sindiremez.
Safahat
Ömer'in işte, Hocam, çizdiği meslek buydu.
📖 Sayfa 24 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
-Lâkin akvâline ef'âli bihakkın uydu.
-Sallanan çünkü kılıçlardı; ne kuyruk, ne kavuk!
Öyle bir devr-i şehâmette kolaydır ululuk.
Senin etrafını alsın ki yığınlarca sefil,
Kimi idmanlı edepsiz, kimi tâlimli rezîl.
Kiminin fıtratı âzâde hayâ kaydından;
Kiminin iffeti ikbâline etten kalkan.
O kumarbaz, bu harâmî, şunu dersen, ayyâş,
Sonra mecmû'u müzevvir, mütebasbis, kallâş...
Bu muhîtin bakalım şimdi içinden çıkabil;
Ne yaparsın? Ömer olsan, yine hâlin müşkil.
Safahat, Asım
Ne yapalım! Sa'di'nin, "Yağmur ki, şüphesiz temiz ve saftır; ancak bahçede lâleye, çorak yerde diken ve çalıya can verir" dediği gibi meşrutiyetin ve basın hürriyetinin feyzi de her tabakada başka başka eserler husûle getiriyor.
📖 Sayfa 105 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Mehmed Akif Ersoy, Sıratımüstakim, 1 Temmuz 1910
Bolşevikler'in hareket tarzları, çok güzel şeyler va'deden nazarî esaslarının tam zıddınadır. "Milletlere muhtariyet vereceğiz" diye yemin eden Mösyö Lenin, halkın oyları ile kendi yollarını çizen Ukrayna, Finlandiya, Kırım, Türkistan, Türk-Tatar... gibi akvama karşı vahşilerin yapmadığı tarzda dehşetli savaşlar ilân etmiştir...
📖 Sayfa 138 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Ataullah Behâeddîn Efendi
1934'te ailesiyle birlikte Japonya'ya giderek oraya yerleşti ve ölümüne kadar İslâmiyet'in burada yayılması için çalıştı. Tokyo'da bir cami inşa ettirilmesine ön ayak oldu ve bu camiin imamlığını yaptı (1937). Japonya'da İslâm dininin resmen tanınmasını sağladı (1939).
📖 Sayfa 116 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
17 Ağustos 1944 günü Tokyo'da vefat etti. Ölümü Japon radyosu ile ilân edilerek cenazeye katılmak isteyenlerin gelmesi için dört gün beklendikten sonra büyük bir törenle aynı yerde defnedildi.
Bir milletin inkişafı, ağacın gelişmesine benzer. Millet ağacının kökleri, milletin mazisine tutunmuş, oradan gidasını almaktadır... Ağaç hastalanınca, kökü tedavi edilir, kesilmez. Aşısı da yine kendinden vurulur. Ve, balta, çocukların eline verilmez.
📖 Sayfa 93 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Alınız ilmini Garb'ın, alınız san'atini.
📖 Sayfa 93 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Veriniz hem de mesâînize son sür'atini.
Çünkü kabil değil artık yaşamak bunlarsız;
Çünkü milliyyeti yok san'atin, ilmin; yalnız,
Kendi "mâhiyyet-i rûhiyyeniz" olsun kılavuz
Çünkü beyhûdedir ümmîd-i selâmet onsuz.
Safahat, Süleymaniye Kürsüsünde
Esasen hayat, bir gaye uğruna sarf olunursa, hayattır.
📖 Sayfa 68 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Medeniyyet denilen maskara mahluku görün:
📖 Sayfa 282 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Tükürün maskeli vicdânına asrın, tükürün!
Safahat
Alınız ilmini Garb'ın, alınız san'atini.
📖 Sayfa 248 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Veriniz hem de mesâînize son sür'atini.
Çünkü kabil değil artık yaşamak bunlarsız;
Çünkü milliyyeti yok san'atin, ilmin; yalnız,
İyi hâtırda tutun ettiğim ihtârı demin:
Bütün edvâr-ı terakkîyi yarıp geçmek için,
Kendi "mâhiyyet-i ruhiyye" niz olsun kılavuz.
Çünkü beyhûdedir ümmîd-i selâmet onsuz.
Safahat, Süleymaniye Kürsüsünde
Hayâ sıyrılmış, inmiş: Öyle yüzsüzlük ki her yerde...
📖 Sayfa 297 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Ne çirkin yüzler örtermiş meğer bir incecik perde!
Safahat
Şair Midhat Cemal de Masonluğa kabul olunmak için, Talât Paşa'nın kalem-i mahsus müdürü Manastırlının mahdumu Fuad Bey vasıtasiyle, Talât Paşa'ya yalvardığı zaman, (git o budalaya söyle, bu maskara Yahudi teşekkülü için o kadar yanıp yakılmasın!) demişti. Bunu da bizzat Midhat Cemal'in ağzından işittik.
📖 Sayfa 183 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Geçmişteki olayları, o günün şartlarını bilerek ele almak ve değerlendirmek, eski metinleri anlamak için zaruridir.
📖 Sayfa 32 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Bu halin suçlusu ise, mensup oldukları milleti harekete geçirebilecek olan ruhi değerlerden habersiz, yabancı ve zararlı metotlarla halkın gücünü kıran ve gerileten "aydınlar" dır. Bu "aydınlar" ki, bütün kabahati dine yükleyerek, ihanetleriyle, belki de tarihin en meş'um rolünü oynamaktadırlar.
📖 Sayfa 68 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Hâdisât etmesin oğlum, seni aslâ bedbîn...
📖 Sayfa 59 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
İki üç balta ayırmaz bizi mâzîmizden.
Ağacın kökleri mâdem ki derindir cidden,
Dalı kopmuş, ne olur? Gövdesi gitmiş, ne zarar?
O, bakarsın, yine üstündeki edvârı yarar,
Yükselir, fışkırıp, âfâk-ı perîşânımıza;
Yine bin vâha serer kavrulan îmânımıza.
Safahat, Asım
İhtiyar amcanı dinler misin, oğlum, Nevruz?
📖 Sayfa 304 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Ne büyük söyle, ne çok söyle; yiğit işde gerek.
Lâfı bol, karnı geniş soyları taklîd etme;
Sözü sağlam, özü sağlam adam ol, ırkına çek.
Safahat
Düşünen her kafanın mutlak ezilmekti sonu!
📖 Sayfa 70 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
Süngü, kurşun gibi kestirme ölümlerle ölen;
Yahud işkenceler altında ecelsiz gömülen...
Safahat, Süleymaniye Kürsüsünde
«Müslümanlık» denilen rûh-i İlâhî arasak,
📖 Sayfa 92 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
«Müslümanız» diyen insan yığınından ne uzak!
Safahat, Süleymaniye Kürsüsünde
-İnkılâp ümmetinin şânı yakıp yıkmaktır.
📖 Sayfa 292 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ
-Size çılgın demeyen varsa, kuzum, ahmaktır.
Yıkmak insanlara yapmak gibi kıymet mi verir?
Onu en çolpa (beceriksiz) herifler de, emîn ol, becerir.
Sâde sen gösteriver "İşte budur kubbe!" diye,
İki ırgatla iner şimdi Süleymâniyye.
Ama gel kaldıralım dendi mi, heyhat, o zaman,
Bir Süleyman daha lâzım yeniden, bir de Sinan.
Safahat
Sıkça Sorulan Sorular
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III kimin eseridir?
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, M. Ertuğrul Düzdağ tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2006'da yayımlanmıştır.
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III kaç sayfadır?
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III, 306 sayfadır (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı baskısı).
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - III'nin en ünlü sözü nedir?
“'Yirminci asırda dinden bahsolunamaz' esbâb-ı mûcibesiyle (bir şeyi gerektiren sebep) iki sene Sebîlürreşâd sedd ü bend edilmişti [kapatılmıştı].”