Okurların en çok andığı isimlerden biri olan Murat Belge, 11 eseriyle edebiyat dünyasına iz bırakmıştır. Bu sayfada 100 söz derlendi.
En Beğenilen Murat Belge Sözleri
Amerika’yı bu kitapta ele alınan ülkelerin hepsinden farklı kılan etmenin feodalizm yokluğu olduğunu söylemiştim. Avrupa’da olduğu gibi bir aristokrasi veya Uzakdoğu’da olduğu gibi (öncelikle Çin’de, bir ölçüde Japonya’da) aristokratik bir bürokrasi oluşmadığı gibi, Eski Dünya tarihinin erken ve yaygın ürünü bir “köylülük” de burada görülmedi. Tarım elbette ki hep vardı, ama çapı büyüdükçe, ticarileşiyordu. Virginia tütünü, Güney’in pamuğu, tabaştan, dünya pazarı için üretiliyordu. Geçimlik köylü ekonomisi hemen hemen hiç olmadı.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Fransız Devrimi’nin gerisinde, bütün bir Aydınlanma döneminin siyasî-entelektüel mirası vardır. Bu bakımdan, teorik donanımı, Britanya ile kıyaslanamayacak kadar zengindir. Ayrıca Fransa Avrupa’da Aydınlanmanın en parlak biçimde kendini gösterdiği ülkedir. Voltaire, Rousseau, Condorcet ve Montesqieu’nun birikimi, Diderot ve öbür Ansiklopedistlerin katkılarıyla, büyük bir siyasî düşünce çizgisi yaratmıştı. Condillac “ideoloji” kavramını bu sıralarda üretmişti. Fransa’nın her yerinde, ama tabii hepsinden önce Paris’te, aydınlar belirli yerlerde toplamp siyaset konuşuyor, tartışıyordu.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Gerçeklik diye bir şey vardır, ama insanın gerçekliği öğrenmesi çok kolay değildir. İnsan buna ancak o gerçekliğin ne olduğunu anlamak üzere yöntemli bir düşünsel çaba harcayarak ulaşabilir, ille de doğru olmayabilir, ama bir görüş belirtir.
Milliyetçilik, Murat Belge
Militarizm yalnız askerî bazı değerlerin övülmesi veya askerlerin kendilerine özgü bir “ethos’a uyarak yaşaması demek değildir. Bir toplumun militaristleşmesi, askerlikle ilgili bazı tartışılır
Militarist Modernleşme, Murat Belge
“değer”lerin bütün “insanlığı” kapsayan tartışılmaz değerler olarak sunulmasıyla ve dolayısıyla askerlikle bir alışverişi olmayan insanların da bunlara uygun davranmalarının talep edilmesiyle başlar.
Kimseye hayat hakkı tanımayan bir korumacılıkta belki bazı şeyleri, nesneleri korursunuz, ama insanların mutluluğunu kısıtlarsınız.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Milliyetçi olduğu için başkasına yapılan haksızlığı onaylayan kişinin kendine haksızlık yapıldığından yakınma hakkı kalmaz.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
_____
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Yapmayı istenir hale getirecek bir ideoloji kadar, yapmamayı korkulur hale getirecek bir dehşet eğitimi de gereklidir.
İstanbul "yaşanmış ama yazılmamış bir şehir”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Bir “sosyal demokrat” partinin kendine “devrimci olmayan” bir strateji çizmesinde yadırganacak bir şey yoktur. Ancak, Almanya’nın Weimar döneminde, Alman sağı, SPD'nin benimsediği ve başarıyla içselleştirdiği “legalist” çizgide yürümüyordu. Sağ, söyleminde de, eyleminde de, tamamen yasadışıydı. Böyle bir sağı zapturapta almaksızın “legalist” çizgide gitmek, SPD’yi battal, işe yaramaz bir varlık haline getirdi.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
İşlevsiz olan, yaşayamaz.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Köprünün başından yukarıya, Beyoğlu'na doğru tırmanan yolun solundaki büyük kapı eski tersanenin kapısıdır. Buradan biraz daha tırmanacak olsak, gene solda, tuğla ve taştan küçük bir türbe görürüz. Türbenin bina olarak çarpıcı özellikleri olmamakla birlikte ilginç bir efsanesi vardır. Doğurmasına çok az kala ölmüş bir kadın buraya gömülmüş. Ertesi gün mezardan çocuk sesi işitilince mezar yeniden kazılmış ve gerçekten çocuğun sağ olduğu görülmüş. Bu mucize karşısında kadının
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
mezarı üstüne bir türbe yapılmış ve adına "Loğusa Kadın Türbesi" denmiş.”
Ama ne zaman ki bir düşünen insan, 'hayır, güneş dünyanın değil, dünya güneşin etrafında dönüyor' demiştir, o zaman nesnellik adına bir adım atılmıştır ve ona dayanarak düşünceler değişmiştir. Dünyayı Descartes mi kurtardı? Hayır, Descartes kurtarmadı, ama dünyayı kurtaran bir tane adam yok, bir sürü Descartes var. O bir sürü Descartes'ın öyle düşünmesine imkan hazırlayanlar bir araya geldiler ve dünya, bugünkü dünya oldu.
Milliyetçilik, Murat Belge
Yavuz Selim Camii'nin bulunduğu semtin adının Çarşamba olmasının nedeni, fetihten sonra Karadeniz kıyısındaki Çarşamba bölgesinde oturan bir grup insanın burada iskân edilmesidir. Burada çok eskiden beri, şehrin en büyük pazarlarından biri kurulurdu. Bu pazar çok kalabalık ve her türlü insanla dolu olduğu için "Çarşamba Pazarı" deyimi türemiştir.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Kanmaz en uzun buseye, öptükçe susuzdur.
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Zira susatan zevk o dudaklardaki tuzdur.
17. yüzyılın büyük gezgini, sevimli abartmaları ile ünlü Evliya Çelebi, seyyah olacağını rüyasında görür. Rüyada bu camidedir (Ahi Çelebi Camii). Orada ibadetini yaparken melekler, evliyalar belirir; az sonra peygamber de görünür. Evliya’ya bir dileği olup olmadığını sorar; Evliya “şefaat” demeye çalışır ama heyecandan “seyahat” der. Peygamber Freudian Slip‘ten haberdar olmalı ki ona Seyyah olacağını müjdeler.
📖 Sayfa 119 · İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Amerika’nın Anayasa’sına eklenen ikinci Amendment’ta [Düzeltme] , çok belirgin olmamakla birlikte, silâhlı bir milisin varlığı yalnız dışarıdan bir saldırı için değil, içeride yetkisini kötüye kullanacak bir hükümet için de düşünülmüştür.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
"Komünizm bir yıldırım ise bunun paratoneri dindir. Komünizm bir zehirse bunun panzehiri dindir, komünizm bir mikropsa onun serumu, aşısı yine dindir."
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Aristokrasiye karşı başkaldıran burjuvazi, “Biz haklıyız, çünkü para bizde," diyemiyorlardı. Para, sahibine çok şey kazandırmakla birlikte, “şeref’ kazandırmıyordu. Tersine, parası bol olanın bu manevi alanlarda sicilinin pek temiz olmayacağına dair yerleşik bir önyargı vardı. “Param olduğu için ben konuşacağım, siz dinleyeceksiniz,” diyemeyen burjuva, “Ben millet adına konuşuyorum, onun için siz de beni dinleyeceksiniz,” demeyi akıl etti.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Eski Banka Sokağı. Sokağın bir yanını, boydan boya tek eski bir bina oluşturuyor. Burası da ilginç, çünkü Fransız Devrimi'nin şairi Andre Chenier'nin doğduğu ev. Binayı 1772'de Fransız elçisi Comte de St. Priest yaptırmış, şimdiki adı da Sen Piyer Hanı. “Chenier bütün giyotin fasıllarının sona erdiği Dokuz Thermidor'dan tam da iki gün önce giyotine çıkmak durumunda kaldı. Ölmeden önce, başını göstererek, "Et pourtant il y avait quelque chose la," (İçinde hâlâ bir şeyler var) dedi.”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Prusyalı bir genç orduda çok uzun zaman geçirdiği için bu ona “askerî bir karakter” veriyor; ama sivil hayata döndüğünde bu ast-üst ilişkisine koşullanmış oluyor. O zaman sivil alanı askerileştirmiş oluyoruz. Oysa İsviçreli orduda fazla vakit geçirmiyor, ayrıca da sivil hayatta alışık olduğu eşitlik ve serbestliği askere taşıyor. Hangisi daha iyi?
Militarist Modernleşme, Murat Belge
"Gilead'da bir merhem var / Yaralıyı iyi eder / Gilead'da bir merhem var / ruhtan günahı siler"
📖 Sayfa 71 · Tarih Boyunca Yemek Kültürü, Murat Belge
*Gilead, Şeria'nın doğusundaki eski Filistin topraklarının adı.
İnsanlar her zaman ağaçlardan daha zararlıdır.
📖 Sayfa 61 · Tarih Boyunca Yemek Kültürü, Murat Belge
İnsan hayatında her zaman cevaplar geçici, sorular kalıcı.
📖 Sayfa 13 · Edebiyat Üstüne Yazılar, Murat Belge
Savaşan ordularda bayraklar herkese nerede bulunmaları gereğini söylüyordu. Bu bakımdan, işlev olarak, turist gruplarını gezdiren rehberlerin kullandığı nesnelerden çok farklı bir şey değildi. Ama “millet” kutsallaşınca o da kutsallaştı.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Cami mezarlığında, yeni gelinken ölen bir kadının, duvak ve saçı yontulmuş mezar taşı
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
vardı. İslami yasak altında Türkler heykele heveslerini, mezar taşlarında giderdiler.
Bu dünyada, bu hayatta dönmesi en imkânsız olan yer masumiyet.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Kilise duvarlarındaki süslemeler arasında altı köşeli Sion yıldızları var. Yaptığım gezilerde bu dikkati çeker ve sorulurdu. Oysa aslında bu çok kolay bulunacak bir biçimdir ve yalnız Yahudi kültürüne özgü değildir. (Nazi simgesi Swastika'nın da Hititler'den beri varolması gibi). Aslında yıldızın simgeleşmesi çok yeni zamanların eseridir. Soranlara ben de bunu söylüyordum. Ama camiye son gittiğimde, yıldızların üstünün kapatıldığını gördüm. Bu ülke gerçekten iyiye gitmiyor.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Tarih istediğimiz gibi değilse, biz onu istediğimiz gibi yapmalıyız.
Milliyetçilik, Murat Belge
Tarımda küçük işletmeler birleştirilmeli ve üretici kooperatifleri kurulmalıdır. Ticarette de perakende satış ve aracılar ortadan kaldırılmalıdır. Dolayısıyla sanayide, tarımda ve ticarette büyük kolektif yapılar inşa edilmelidir. Devletçilik ve kooperatifçiliğin el ele ilerlemesi şarttır.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
Bir Çinli yediği yemeği bıçak filan gibi kesici aletlerle mıncıklamayı, yemeğe karşı bir saygısızlık, bir günah sayar. Bu nedenle, yenecek şeyler önceden kesilip hazırlanır (yani bu zorunlu ''barbarlık'' sofra öncesine alınmış olur), sofraya her şey bir lokmada yenecek boyda gelir. Yemeğe bu saygının yanında, Çinli, nesnelerin özüne saygı duyan, bu özü bozmamaya çalışan bir kişidir.
📖 Sayfa 15 · Tarih Boyunca Yemek Kültürü, Murat Belge
Bu memlekette herkesin resmî tarihi var, çünkü kimse bu “derin” alışkanlıktan kendini kurtaramamış.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Önce gözlüklerini çıkardı pencereye koydu
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Çantasından sigara paketini çıkardı koydu
Yalnızlığını çıkardı koydu
O zaman bütün aşklar bütün bulutlar geçti aklından
Kâtip Vefa Caddesi'ne giriyoruz. Az ileride, solda, ünlü Vefa Bozacısı var. Boza mayalanmış darı hamurundan yapılan son derece koyu kıvamda bir içkidir ve kışın içilir. Hafifçe "fermente" olduğu için, Yeniçeriler içki niyetine de kullanırmış. Yazları bu dükkânda üzüm suyundan şıra yapılır.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Beni öyle bir yalana inandır ki,
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Ömrümce sürsün doğruluğu
Ürkerim kendi hayâlâtımdan
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Sanki kandır şakağımdan akıyor...
Bir kızıl çehrede âteş gözler
Bana gûyâ ki içimden bakıyor!
Oysa bize birlik ve beraberlik lazım! Onun için biz demokrasiyi devamlı erteleriz. O anda hep bir çözemediğimiz sorun vardır; komünizmden ötürü bir sorunumuz vardır, demokrasi ertelenir; Kürtler mesele olur, demokrasi ertelenir; İslamcılık, şeriat mesele olur, demokrasi ertelenir. Bizim kafamızda demokrasi adeta bütün sorunları çözdükten sonra varılacak Nirvana gibi bir yerdedir.
Milliyetçilik, Murat Belge
Herhalde demokrasi kavramına çok saygı duyduğumuz için!
İnsan hayatının büyük bir kısmı ‘anlaşılmazı anlaşılıra çevirme’ etkinliğiyle geçer.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Bizim kendimize ilişkin retoriğimizde, Türk hiçbir zaman esir olmadı, köle olmadı, Türk hürdür, hür yaşar' gibi bir edebiyatımız var, ama başkasının, bir Kürdün, bir Arap'ın hür olma hakkı yok; o, Türkün kurduğu devletin ikinci sınıf vatandaşı olarak yaşamakla yükümlü. Bunu yapmadığı zaman da hain oluyor, bizi de sırtımızdan bıçaklıyor... Bu, niye illa böyle oluyor, bunu da anlamıyorum.
Milliyetçilik, Murat Belge
Sarı Selim'in karılarından Nurbanu'nun yaptırdığı Çemberlitaş Hamamı'nı görürüz. Burası hamam olmaktan çıktıktan sonra ilkin bir lokanta, sonra da giyim mağazası olduğu için, soyunmaya gerek olmadan içine girebileceğimiz ender hamam binalarından biridir, ama içinde hamamı hatırlatacak pek az şey kalmıştır.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Merkeziyetçi ve otoriter devletler öyle fazlaca kanatlanıp uçuşan düşüncelere neredeyse içgüdüsel bir tepki duyarlar, bundan hoşlanmazlar. Kanuni de Ebusuud efendi ile işbirliği halinde bu kurallara uydu ve medrese öğreniminden akli ilimleri çıkardı; matematik, geometri, felsefe gibi disiplinleri. bunların yerine fıkıh, hadis, kelam gibi ilimler geçti. bundan böyle medreseler nicelik olarak çoğalıp yaygınlaşmaya devam ettiler ama nitelik düzeyinde entellektüel dinamizmlerini kaybettiler. Böylece entellektüel hayat Osmanlı’da ve öncüsü olduğu İslam dünyasında dondu.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Efsanevi bir ayyaş olan Bekri Mustafa, içkiyi yasak eden IV. Murat zamanında efsaneleşmiştir. Bir sefer tebdil gezen padişahı tanımamış, karşısında içmiş, sonunda Murat kim olduğunu bildirince Bekri, "Buyurun, ağalar, cenaze merasimine," demiş. Deyimin buradan kaldığı anlatılır."Bekri" ayyaş demektir.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Ne o beni kandırmıştı,
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Ne ben onu baştan çıkarmıştım.
İkimiz de bildiklerimizin ötesine, Bulduklarımızın üstüne çıkmak istemiştik.
Belki de çoğalmayan denizdi yaşam,
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Şurdan bir dere akmış, öte yanda bir sızıntı,
Ne yağmur değiştirir onu, ne de buharlaşma,
Kim sayabilmiştir ki denizin tanelerini.
Bekri Mustafa içkiyi yasak eden IV. Murat zamanında efsaneleşmiştir. Bir sefer tebdil gezen padişahı tanımamış, karşısında içmiş, sonunda Murat kim olduğunu bildirince Bekri “buyrun ağlar cenaze merasimime” demiş. Deyimin buradan kaldığı anlatılır. Bekri ayyaş demektir. Burada değil ama Yunanistan’da “bekri meze” var adı üstüne.
📖 Sayfa 119 · İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Türkiye toplumu “yazılı”dan çok “sözlü” kültürün belirleyici olduğu bir toplumdur.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Halbuki demokrasi sorunlar çözülünce varılacak bir yer değil, sorun çözmek için uygulanabilecek bir yöntem.
Milliyetçilik, Murat Belge
“Yalnız Sultanlar ve aileleri birden fazla minaresi olan camiler yaptırabilir ve bunlara "sultan"ın çoğulu olan "selâtin" denirdi”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
“Amerika'dan yeni dönmüştüm. Oradayken, Massachussetts'de, Cape Anne adında bir yarımadada kalmıştım. Kentler kıyıdaydı, yarımadanın ortası da ormanlıktı. Burada uzun yürüyüşlere çıkmayı seviyordum. Böylece, aynı yerleri, farkları çok belirgin dört mevsim boyunca görmüştüm. Sanırım bu bende, kendim de farkında olmadan, mekân duygusunu geliştirdi. Dönüşümde, doğa yerine zengin bir kentte buldum kendimi. Büyüme çağındaydım ve her şeyi anlamak istiyordum.”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Feyzullah Efendi Medresesi 1916'da "Millet
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Kütüphanesi" haline getirildi. Hayratı yaptıran Feyzullah Efendi çok değerli iki bin küsur kitabını kendi kurumuna armağan etmişti. 1916'da ise Ali Emiri Efendi hayatı boyunca topladığı, çoğu son derece seçme 16,000 cilt kitabı bağışlayınca medrese Milli Kütüphane haline geldi.
Anadolu'ya bakacak olursak, genel manzara yoksulluk.
Milliyetçilik, Murat Belge
“Batılılaşma sonucu yaşadığımız kültürel ikilik nedeniyle, insanların mekânları da ayrışmıştır burada. Peyami Safa'nın bir romanına Fatih/Harbiye adını vermesinin altında bu yatar. Batılı eğitim görmüş kesim şehrin belirli arterlerinde dolaşır ve bunun iki sokak ötesine gitmez gidince de "turist" muamelesi görür.”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Türkiye'de milliyetçilik ve ırkçılık her zaman yan yana gitti. Ne zaman biri önde ne zaman öbürü, anlaması zordur.
Milliyetçilik, Murat Belge
“Yıpranan Haseki Hürrem Hamamı uzun zaman bir yarı yıkıntı olarak durduktan sonra restore edildi ve 1980'lerde İstanbul Festivali'nin resim sergileme mekânlarından biri olarak hizmete açıldı. Açılan ilk sergide Ömer Uluç'un resimleri de vardı. Bu şehrin büyük nüktedanlarından Hüseyin Baş, sonra Ömer'e rastlayınca, "Senin natır mort'ları çok beğendim," demiş.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Ancak şimdi bu "sergileme" işlevinin, ticari bir "halı sergileme" işlevine dönüştüğü
görülüyor. Şüphesiz hamamın kendisi, burada yapılan ticaretten çok daha ilginç.”
Mükrimin Halil'in anlattığı bir âdete göre, Mülkiye'den azledilenler Mahmutpaşa, Adliye'den azledilenlerse Ayasofya kahvelerinde otururmuş. Fatih'in de idam ettirdiğine pişman olup cenazesine geldiği Mahmut Paşa, mahalle halkı tarafından,
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
"daimi sadrazam" sayılırmış. Onun için devletle işi olanlar burada önce türbeye bağışta bulunup sonra oradaki işi bilenlere dilekçe yazdırırmış. Etkisine inanıldığı için, dilekçenin burada yazdırıldığı da özellikle belirtilirmiş.
Fetihten sonra İstanbul'un ilk "apartman"larının Eminönü'nde Yahudiler tarafından inşa edildiğini biliyoruz. Yerleşim yoğunlaşıp ev yapacak arsa bulunamayınca, normal olarak en fazla üç ya da dört katlı olan klasik binalar yerine, altı yedi katlı ahşap evler yapılmış. Bu bina tipine "Yahudhane" adı verilmiş. 17. yüzyılda bu bölgede şimdiki Yeni Cami’nın yapılmasına karar verilince, semt halkını oluşturan Yahudiler de Hasköy'e gönderildi.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Fen Fakültesi'nin yanından sağa sapıp yürüdüğümüzde, sağda, Edebiyat Fakültesi'nin arka kapısının yanında Kuyucu Murat Paşa Medresesi'ne geliriz. Paşanın lakabı, kuyu açıp içinden su veya petrol gibi şeyler çıkarmasının değil, kuyu açıp içine bir şeyler doldurmasının sonucudur: öldürttüğü Celalilerin cesetleri. Bu yöntem, zamanın devlet gelenekleri arasında çok fazla yadırganmaz; ayrıca paşa, medrese yaptırarak, hayır işlerinden de eksik kalmamıştır.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
“1980'lerde, Evren darbesiyle, Türkiye'de "gelecek" denen şeyin anlamı değişince, "kaybolan zaman" birdenbire değer kazandı, "nostalji" başladı. Hepimiz Proust'laştık.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Ama, neyin nostaljisi? Şüphesiz herkesin bireysel hayatından eksilenler var. ”
İnsanlar birbirlerine asıl söylemek istediklerini değil, söylemek zorunda olduklarına inandıkları şeyi söylüyorlar.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
“Buradaki hamam, Kanuni Süleyman'ın sevgili Rus ya da Ukrayna asıllı karısı Hürrem Sultan (asıl adı Rokselan diye bilinir, ama bu da muhtemelen "Rusya'dan" anlamındadır) tarafından ısmarlanmış ve Mimar Sinan tarafından inşa “edilmiştir. Muhtemelen, İstanbul'daki en büyük Türk hamamıdır. Sinan, iki kısmın kapılarını uzun dikdörtgen binanın iki karşıt ucuna koyarak, cinslerin gerekli ayrımını gerçekleştiriyor. ”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
“Düşünün ki doğduğum ev, çocukluğumu geçirdiğim ev, üniversite yıllarımı geçirdiğim ev, ilk evlendiğimde oturduğum ev, çocukların doğduğu ev, iki çocuğun büyüdüğü ev, bugün yok. Bu, sade benim tarihimle ilgili kısım. Tanıdıklarımın, akrabalarımın, arkadaşlarımın, içinde vakit geçirdiğimiz, bize aşinalaşmış binaları da, aynı şekilde, yok.”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
“Şinasi, her haliyle, cemiyetimizde yeni insan ın başlangıcıdır”demeye kadar getiriyor Tanpınar.
📖 Sayfa 132 · Step ve Bozkır, Murat Belge
Şimdi mesele Türkiye'yi Batılılaştırmak ise, tüm Osmanlı sınırları içinde yaşayan en Batılı aile, Osmanlı ailesi, herhalde Mustafa Kemal'in kendisinden de çok Batılı, adap erkan, yabancı dil bilmek, piyano çalmak falan. Örneğin, Halife Abdülmecid önemli ressamlarımızdandı.
Milliyetçilik, Murat Belge
Hayatta pek çok somut durumda “Şunu öldürsem mi, boynuna mı sarılsam?” diye karar vermek zorunda kalabiliyoruz.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Edebiyat, en az ezbere dayanacak şeylerden biri. Ezberle edebiyat olmaz.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Güçlü merkezi devlete karşı elinde fazla bir direnme gücü olmayan halkın, tepkilerini ve öfkesini kendisiyle eş düzeyde bir rakibe yöneltmesinin bir örneği…
📖 Sayfa 42 · İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Bizans dönemi araba yarışları fanatizmi üzerine.
“İstanbul son otuz, özelikle yirmi yıllık dönem içinde, belirgin bir biçimde, "nostaljik" bir konu haline geldi. Bunun bir kaçınılmazlığı var. Böylesine hızlı bir büyüme, sindirilmesi güç bir değişim yaratıyor. Bu şehirde daha uzun süre yaşamış olanlar, her şeyden önce, değişenin bilincine varmak durumunda kalıyorlar. Dikkatleri, zamanla, kalandan çok kalmayana yöneliyor. Bu ruh halini doğrusu ben de paylaşıyorum ve sanırım kitaba da yansıttım.”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Sanat, sanattan pek fazla anlamayanların sandığı gibi “kendiliğindenlik” değildir. Bal gibi disiplindir, hesap kitaptır, kuyumculuktur.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Çoğumuz bu durumu oturup bilinçle düşünmüyoruz bile ama bu mutlaka bilinçaltımıza işliyor bu kadar yoğun bir geçicilik insanın kalıcı herhangi bir şeye güvenini sarsıyordur diye düşünüyorum.
📖 Sayfa 10 · İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Şehrin hızlı değişimi üzerine .
“Temiz hava” Türk kültürünün önemli bir parçasıdır. bir yerin iyiliğini anlatmak için “havası suyu temiz” denirdi. eskiden yerleşecek yer arayan göçebe Türkler gözlerine kestirdikleri alternatiflere yetecek sayıda koyun kesip akciğerlerini oraya asarlar, en geç çürüyen akciğerin asılı olduğu noktaya yerleşirlermiş.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Fuat Paşa, Abdülaziz'in başlıca iki nazırından biriydi (öbürü de Ali Paşa). Sadrazam olmadığı zamanlar Hariciye Nazırı olurdu. Nükteleriyle ünlüydü. Yabancı diplomatlara dünyâda en güçlü devletin Osmanlı devleti olduğunu söylemişti (herkesin "hasta adam" dediği dönemde). Gerekçesi şuydu:
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
"Yıllardır siz dışarıdan, biz içeriden, yıkmaya çalışıyoruz, hâlâ yıkılmıyor." Bir gün yabancılara İstanbul'u gezdirirken, eski püskü ahşap evlerde, kem göze karşı asılan Arapça "Ya Allah", "Ya Hafız" levhalarının ne olduğunu sorduklarında, "Bizim memleketin en büyük sigorta şirketidir" demişti.
Çıkarken boy aynasında kendime baktım
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Oldukça yakışıklıydım
Gömleğim tertemizdi,beyaz ceketim
Tertemizdi ve ayakkabılarım
Pantolonum ütülü
Yelek cebimde ince altın bir zincir
Sarı ve ince bıyıklarım
Tam Ruhi Bey bıyığıydı
Büyülü modernleşmenin kucağına kendimizi atmak için geçmişten ve geleneksel hayatımızdan bir kâbustan kaçarcasına kaçtık.
Tarihten Güncelliğe, Murat Belge
Olduğu şey ona yetmemekte, olmadığı bazı şeyler onu çağırmaktadır
📖 Sayfa 137 · Step ve Bozkır, Murat Belge
Şinasi, meramını, konuşmadan anlatma yöntemini seçmişti.
Step ve Bozkır, Murat Belge
Geçmiş yüzyıllarda burayı ziyaret eden gezginler çarşının sessizliğini dükkancıların ağırbaşlılığını ve dürüstlüğünü uzun uzun anlatırlar. kapitalizm ve turizm bu gibi özellikleri değiştirdi. şimdi Dükkancılar yerlerinde oturup müşteri beklemektense dışarı fırlayıp müşterileri çeke çekiştire kendi dükkanlarına gelmeye ikna etmeye çalıştırıyorlar. bu faaliyeti şöyle böyle 25 dilde yapabiliyorlar.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Kapalıçarşı üzerine
Hep yeni bir Sivas yaşanabilir, tehlikesi ve tehdidi var.
📖 Sayfa 2 · Milliyetçilik, Murat Belge
Sabahattin Selek'in kitabında da gördüğümüz gibi, neredeyse savaşta ölen Türk askeri sayısından fazla insan, askerden kaçmak için çıkan çatışmalarda ölüyor.
Milliyetçilik, Murat Belge
Her zaman bir dışlama vardır. Adana'da da Fellah derler ve çok küçümserler, sanki standart bir Türk varmış gibi, oysa pek de öyle bir şey yok. İnsanları biraz kurcaladın mı, dibini eşeledin mi, herkes birkaç kuşaktan sonra bir başka şey olmaya başlıyor.
Milliyetçilik, Murat Belge
“Kitap, Sumner Boyd'la Freely'nin Strolling Through İstanbul’u tarzında, gezerken ve gezmek için kullanılacak bir rehber biçiminde yazıldı. Onların bu öncü kitabının bana hem kolaylık, hem de büyük güçlük çıkardığını söylemeliyim. Strolling Through herkes gibi benim için de son derece yararlı bir bilgi kaynağı. Ama bu konuda bu kadar iyi bir kitap yazılmışken, ikinci bir kitap yazmak çok güçleşiyor. ”
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Aydınca düşünmeyi iyi biliyorsun eksik olma
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Yatakta yatmayı bildiğin kadar
Sayın Tanrıya kalırsa seninle yatmak günah, daha neler
Boşunaymış gibi bunca uzaması saçlarının
Ben böyle canlı saç görmedim ömrümde
Her telinin içinde ayrı bir kalp çarpıyor
Bütün kara parçaları için
Mısır Osmanlı ilişkilerinin bence en yararlı bilgilerini, Çelik Gülersoy'un Çubuklu Kasrı üstüne kitabından öğrendim.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Evliya Çelebi'nin hiçbir dediğine inanmamak, ama her yazdığını okumak gerekiyor.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Şinasi nin asıl zihin yapısına ulaşmak kolay değildi. Zaten onun da belki en fazla önem verdiği konuyu sessizliğiyle anlatmak gibi bir huyu - ya da bir stratejisi - vardı.
📖 Sayfa 131 · Step ve Bozkır, Murat Belge
Yanlış veya "yalan" - gerçekten daha inandırıcı.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Herkes polisini, savcısını yüreğinde taşıyor.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
İçlerinden geçenleri anlıyorduk, söylemediklerini
📖 Sayfa 284 · Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Yoksul, iğrençsiniz, diyorlardı,
ne giysiniz var, dolabınızda, ne iki tür yemeğiniz, ne de paranız
sevginize karnımız tok, özgürlükse özgürlük bizim için.
Oysa biz alın terimizi bölüşürüz, yağma ve haraç bilmeyiz.
Köşe başını tutan Leylak kokusu
📖 Sayfa 242 · Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Yakamı bırak da gideyim.
Yalnız bu semti sevmek için ömrümüz kısa…
📖 Sayfa 97 · Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Yazlar yavaşça bitmezse, günler kısalmasa…
Ayasofya'nın görünümü, boyutları, bugün de ona bakan insanda hayret ve huşu duygulan uyandırır. Ama çağdaş insanın gözü ve belleği, ne olsa çok sayıda anıtsal binaya göre koşullanmıştır. 6. yüzyılda
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
ve çok daha sonraları bu binayı görmek benzersiz bir yaşantı olmalıydı.
Bu saydığım kişileri yetiştirmek her ülkeye nasip olmaz - onları bir çırpıda kaybetmek de.
Başka Kentler, Başka Denizler, Murat Belge
... insanların mücadele ederken başvurdukları araçların kesinliğiyle uğrunda mücadele ettikleri amaçların karşıtlığı, çok zaman, eşorantılı değildir.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Batılılar, ölümle çok iç içe bir kültürde yaşamazlar. Örneğin, savaşta tutsak olmak gibi bir durum: Batı'da, savaşta dört kişi ölmüşse biri de tutsak olmuş. Japonlarda ise, bazı savaşlarda, bu oran 170'e 1 dahi olmuştur. Elinde bir kaması bile kalmamışken bir makineli tüfeğe doğru deli gibi koşan bir Japon askeri, Batıl için anlaşılması zor bir fenomen ve aynı zamanda ürkütücü bir fenomendir. İnsana, "Böyle adamlarla savaşılmaz, başa çıkılmaz," dedirten kim bilir ne olaylar yaşanmıştır.
Militarist Modernleşme, Murat Belge
"Hakkında çıkan birkaç eleştiri yazısı da Oğuz Atay'ın bu romanıyla ortaya koyduğu sanatsal emeğin değerini kavramış gibi görünmüyordu; ama herhalde okurun ilgisizliği daha incitici olmalıydı. Oğuz Atay'ın sitemi belleğimde çınlar hep : "Ben buradayım sevgili okuyucum, sen nerdesin? "
Bir Dönüm Noktası Olarak Tutunamayanlar ve Oğuz Atay, Murat Belge
Sonuç olarak Hâşim’in şiirinin bir belirli noktadan bir belirli ışığın sızarak geldiği Hollanda resmini, yahya Kemal ise güneşin bol olduğu İtalyan Rönesans resmini andırır.
📖 Sayfa 101 · Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Kırmızı bir at oluyor soluğum
Şairaneden Şiirsele, Murat Belge
Yüzümün yanmasından anlıyorum
Yoksuluz, gecelerimiz çok kısa
Dört nala sevişmek lâzım.
Bir rejim, yaşadığı toplumdaki
📖 Sayfa 34 · Militarist Modernleşme, Murat Belge
herkese eşit davranmıyor, davranmadan varolabiliyorsa, ona “demokrasi”
denmez.
Şinasi, ülkesinde birçok şeyin ilki oldu -ilk oyun yazarı vb. Ama bunların hepsinden önce ilk modern aydın olduğunu söylemek gerektiğini düşünüyorum.
Step ve Bozkır, Murat Belge
Sorun başarılı olmak değil; gereğinde başarılı olmayacağını bile bile davranmak.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Hepimiz, bizden önce, bizim dışımızda, biçimlenmiş bir dünyaya doğuyoruz, o dünyanın bir yerinde, oraya özgü sorunlar arasında.
Sanat ve Edebiyat Yazıları, Murat Belge
Bu durum Türkiye Cumhuriyeti’nde dini hoşgörünün artacağına azaldığını gösteriyor. bunu şöyle örneklemek mümkün; caminin şerefesinde üzerinde tavus kabartması olan bir taş kullanılmış. belli ki kilise camiye çevrilirken bir yerde bulunan bu taş ziyan olmasın diye alınmış, İslam surete izin vermediği için de minare şerefesi gibi gözden uzak bir yerde kullanılmış. Ama beş yüzyıldan fazla zaman geçmişken bütün bu sürede orada kalabilmiş olan fresklerin üstüne badana geçiliyor.
İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge
Vefa Kilise Camii