Osmanlı Müesseseleri Tarihi, tarih okurlarının yakından tanıdığı, Mehmet Ali Ünal'ın kaleme aldığı eserlerden biridir. Fakülte Kitabevi Yayınları baskısıyla 246 sayfadır. Bu bölüm, kitaptan en çok alıntılanan sözlere ayrılmıştır.
Osmanlı Müesseseleri Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
Osmanlı insanı bu dünyayı fâni
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
bulan, fâni bulduğu için de ona metelik vermeyen, serâzâd ve kimseye minnet etmeyen bir özelliğe sahiptir.
Selîmi’nin dediği gibi;
Bu murdar dünyaya hiç rağbet edilir mi?
Biz onu kâle bile almayız.
"Tebessümüyle ruhuma şebâbet ve terâvet aşılayan, muhabbetiyle yaşama şevki veren kızım Gülnihal'e..."
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Çünkü buğday, halkın temel gıdası olan ekmeğin ham maddesi olduğu gibi, onun dışında günlük hayatta en çok tüketilen bulgur, nişasta, erişte, tarhana vs. gibi gıdaların da ana malzemesidir.
📖 Sayfa 163 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Osmanlı devleti, çoğulcu ve çok kültürlü bir
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
yapıya sahipti. Her etnik grup kendi kültür ve inancını yaşamakta serbestti. Devlet, etnik çatışmaları adaletli yaklaşımıyla önledi.
Etnik gruplara karşı zoraki bir asimilasyon (özümleme) politikası uygulamadı.Bu yüzden
yüzyıllarca etnik yapının çok karmaşık olduğu Balkanlar, OrtaDoğu ve Kafkaslar’da huzur ve sükun hâkim oldu.
Hâlâ Mimar Sinan’ın etnik kökeni tartışılmaktadır, halbuki Mimar Sinan Ermeni asıllı olsa ne olur, Rum asıllı olsa ne olur.
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Ermeniler ve Rumlar onunla övünecekler diye korkuluyorsa bırakın övünsünler. Selimiye ve Süleymaniye gibi ölümsüz şaheserleri bina
etmiş bu dahi mimarın kökeni ne olursa olsun Türk olmadığını söyleyebilirler mi? Müslüman değildir diyebilirler mi?
XIX. yüzyılda Sultan II. Mahmud'la başlayan modernleşme döneminde medreseler kaldırılmadı fakat islahi yönünde bir şey de yapılmadı. Bunun yerine Batı tarzanda mektepler açılması yoluna gidildi.
📖 Sayfa 132 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Türk sözünü bugünki anlamda Mehmet Emin 1897'lerde "Ben bir Türküm dinim cinsim uludur" mısrasıyla başlayan şiirinde terennüm etmiştir.
📖 Sayfa 52 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Buğday, halkın temel gıdası olan ekmeğin ham maddesi olduğu gibi, onun dışında günlük hayatta en çok tüketilen bulgur, nişasta, erişte, tarhana vs. gibi gıdaların da ana malzemesidir..
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Bu devlet-i âli-Osman öyle bir devlet-i azîmedir ki bütün din ve devlet düşmanları yek
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
dil ve yek cihet olup hücûm etseler bi-emrillah cümlesine cevap vermek âsândır.
İlgiyi çekmek için de harem'i padişahın aşk-meşk hayatının geçtiği, havuzların, cariyelerin, çırıl çıplak dans eden dansözlerin bulunduğu âdeta bugünkü pavyonlar gibi tarif etmişlerdir. Harem'de yüzlerce cariye bulunduğunu, padişahın bunların içerisinden dilediğini seçtiğini vs. anlatmış durmuşlardır. Günümüzde de bu konuda hâlâ filmler çevrilmekte ve gerçeklerle alakası olmayan sahnelere yer verilmektedir.
📖 Sayfa 47 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Osmanlı hanedanının teşekkülü Anadolu Selçuklu Devleti'nin bir "uç beyi iken"1299 yılında Karacahisar'ın fethi ile buraya kendi adına kadı ve sancak beyi tayin eden yani istiklalini ilan eden Osman Gâzi ile başlar. Bu sebeple hanedana "Osmanlı hanedanı" ve devlete de Osmanlı devleti denilmiştir. Osmanlılar ise devletlerinin adını resmen "Devlet-i aliyye" veya "Devlet-i aliyye-i Osmaniye" şeklinde kullanmışlardır.
📖 Sayfa 24 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
İlk Osmanlı müderrisi ise Selçuklu kültür havzasında yetişmiş devrin ünlü mutasavvıf ve mütefekkiri Şerefü'd-Din Davud-i Kayseri'dir.
📖 Sayfa 126 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Lütfi Paşa, "Âsâfnâme" adlı eserinde veziriazamın gelirlerinin hediye ve pişkeşlerle birlikte 24 yük, yani 2. 400 bin akçaya ulaştığını kaydetmektedir.
📖 Sayfa 61 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Fetret Devri'nde ve II.Murad'ın hükümdarlığı zamanında ve daha sonra da taht kavgalarının önüne geçilemedi. Fâtih'e kadar olan dönemde, tahta geçme meselesinde ileri gelen devlet adamlarının mühim rolü oldu..
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Medreselerdeki aşırı yığılmalar, gerekse mezun olunca iş bulamama gibi bazı sebepler talebeleri isyana sevk etmişir..
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Devşirme usûlü, Yıldırım Beyazıd zamanından beri uygulanıyordu. Bu usûle göre, padişah, zaman zaman özel bir heyet görevlendirerek özellikle Rumeli'ndeki Hıristiyan köy ve kasabalarından belli sayıda çocuk toplatılıyordu.
📖 Sayfa 42 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Medresenin bozulması hep medreselilere yüklenir. Aslında ilk defa bozmaya çalışan idareciler, saray ve padişahtır. Buna örnek olarak II. Bayezid kendi kullarından birini usulsüz olarak sahn-ı seman'a müderris yapmak istemiş, kazasker bu şahsın burada müderrislik yapacak ilminin olmadığını söyleyerek karşı çıkmış fakat yine de Padişahın emri ile adı geçen şahıs bir alt derecedeki medresede liyakatsiz olmasına rağmen müderrisliğe başlatılmıştır.
📖 Sayfa 130 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Her saltanat değişikliğinde yeniçerilere dağıtılan culûs bahşişi’de zamanla yozlaştı ve padişahlarla yeniçeriler arasında adeta bir pazarlık konusu haline geldi .
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Toplum-devlet ve insan-toprak ilişkileri ile ferdler arasındaki ilişkileri düzenleyen kanunlar meydana getirilmiştir.
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Adaletin ve barışın hüküm sürdüğü bir dünya ideali için mükemmel bir organizasyona gidilmiştir. Buna Batılılar “Pax Ottomana” yani,
(Osmanlı Barışı) adını vermektedirler.
Bu sistem sayesinde Gedik Ahmed Paşa, Makbul İbrahim Paşa, Sokollu Mehmed Paşa ve Köprülü Mehmed Paşa gibi deha çapında devlet adamları yetişebilmiştir.
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
= Matematik, kelam ve felsefenin terki.
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
= Kısacası torpil. Medreseye bitiren talebenin bekleme süresi içerisinde doğrudan biryerlere (yüksek medreselere) atanması.
= İlim Tahsilinin belli başlı merkezlerde toplanması. Bu merkezlere uzak olanların da merkezdekiler tarafından kabul edilmeyip veya merkeze hiç ulaşamayarak heba olmaları...
= Nüfus artışı ile iktisadî sıkıntı meydana çıkmış, bunun üstesinden de bedava yemek ve barınma ihtiyacını karşılayan medreseler, hadlerinden fazla dolmuş vee mezunlar iş bulamaz olmuştur.
Gerek medreselerdeki aşırı yığılmalar, gerekse mezun olunca iş bulamama gibi bazı sebepler talebeleri isyana sevk etmişir. Unutmayalım ki bunlar medreselerin bozulma sebebi olduğu gibi, aynı zamanda bozulmanın sonucudur.
📖 Sayfa 132 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Her dinî grup kendilerine has elbiseler giyerlerdi. Müslümanların, Hıristiyanların ve Yahudîlerin giyimleri farklı farklı idi..
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Ancak yine de "Fetret Devri'nde" ve II.Murad'ın hükümdarlığı zamanında ve daha sonra da taht kavgalarının önüne geçilemedi. Fâtih'e kadar olan dönemde, tahta geçme meselesinde ileri gelen devlet adamlarının mühim rolü oldu. Bilhassa nüfuzlu akıncı beyleri, şehzadeler arasından tercih ettiklerinin tahta geçmesi konusunda etkili oldular.
📖 Sayfa 24 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
nişancıya bağlı olan reisü’l küttâp’ın asıl vazifesi kavramın kendisinden de anlaşılacağı üzere dîvân’daki kâtiplerin reisliğidir.
📖 Sayfa 63 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Bunlar, İslâmî ilimlerle (ulûm-i İslâmiye), İslam dünyasına dışardan giren ilimlerin (ulûm-i dâhile) muayyen nisbetlerde okutulduğu medreselerdir. Genel olarak, kadı, müderris ve müfti yetiştirmek maksadıyla tesis edilmişlerdir. Bu medreselerde müderrislerin aldıkları yevmiye ve okutulan kitaplara göre bir tasnif söz konusudur. Bunlar, (yirmili) medreseler, (otuzlu) medreseler, (kirklı) medreseler, ellili medreseler, sahn-ı seman, altmışlı ve Süleymaniye medreselerdir 190
📖 Sayfa 123 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
Osmanlı klasik devrinde Türk toplumunu ayakta tutan gazâ ve cihad ideolojisi idi.
📖 Sayfa 127 · Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
fetihten sonra 1454 yılında bugünkü
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal
İstanbul Üniversitesi merkez binalarının bulunduğu mevkide bir saray yaptırmıştı. Fakat bu saray beğenilmemiş bu yüzden daha
sonra bugünkü Topkapı Sarayı’nı inşa ettirmiştir. Bundan sonra ilk yapılana Eski Saray (Saray-ı atîk), Topkapı Sarayına da Yeni Saray (saray-ı cedîd) denilmiştir
Sıkça Sorulan Sorular
Osmanlı Müesseseleri Tarihi kimin eseridir?
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Mehmet Ali Ünal tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2007'de yayımlanmıştır.
Osmanlı Müesseseleri Tarihi kaç sayfadır?
Osmanlı Müesseseleri Tarihi, 246 sayfadır (Fakülte Kitabevi Yayınları baskısı).
Osmanlı Müesseseleri Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“Osmanlı insanı bu dünyayı fâni bulan, fâni bulduğu için de ona metelik vermeyen, serâzâd ve kimseye minnet etmeyen bir özelliğe sahiptir. Selîmi’nin dediği gibi; Bu murdar dünyaya hiç rağbet edilir mi? Biz onu kâle bile almayız.”