Din alanına Muhammed Bin el-Hani'nin kazandırdığı Âdâb, 1976'da yayımlanmıştır. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
Âdâb'den En Beğenilen Alıntılar
Kişinin itikadı, Kur'an ve hadise ne kadar uygunsa o kadar sağlamdır.
📖 Sayfa 114 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Bâyezid bir köpeğe rastgeldiğini ve köpeğin ona hal dili ile şöyle dediğini anlatıyor: Ey Bâyezid bende ne eksiklik var ki dünyada bana köpek derisini layık gördüler, sende de ne artıklık var ki sana insanlık, İslâmlık hil’atını giydirdiler? Bâyezid bu anlayış ve muhakemeden irkildi ve köpeğe hürmetle yol verdi. Sonra şöyle dedi: Din, Hâlik’a şükür ve ta’zim, mahlukata şefkat ve merhamettir.
📖 Sayfa 46 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Sâdıklarla beraber olunuz. (Tevbe sûresi / 119)
📖 Sayfa 192 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İnsanın ilmi arttıkça tevazûu artar.
📖 Sayfa 131 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Kişinin cehli arttıkça tekebbürü artar.
Bunun bir misali de, meyveli dalların eğilip, meyvasız dalların dimdik durmasıdır.
"Her asırda, insanlara bir asır önceki irfan'ı o devir insanlarının anlayacakları şekilde ifade edip anlatacak bir mütercime ihtiyaç vardır.."
📖 Sayfa 5 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Allah’a yaklaşmaya vesile arayınız. (Maide suresi / 35)
📖 Sayfa 193 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
-Bu yol ihlâs, ihsân, istikâmet ve edeb yoludur. / Ubeydullah Ahrar Hz.
📖 Sayfa 85 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Muhammed Parisa bir sıcak yaz gününde Kasr-ı Arifan bahçesinde ayaklarını havuza sarkıtıp murakabeye vardığında Hazreti Nakşibend suya dalıp yüzünü Muhammed Parisanın ayakları altına koyarak:
Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
"Ya Rabbi bu ayaklar hürmetine bu yüzü yakma!" diye. niyazda bulunmuşlardır
Allah’ım, bizi hidayete erdir. İnsanların hidayete ermesine bizi vesile kıl. Bizi saptırma. İnsanların sapmalarına bizi vesile kılma. Düşmanlarına karşı harbederken bizi muzaffer eyle. Dostlarınla dost eyle. Sevdiklerini sevdir, düşmanlarına düşmanlık ettir.
📖 Sayfa 285 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
..hepsi elde edilemeyen şeyin hepsi terk edilmez.
📖 Sayfa 264 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
De ki: Eğer siz Allah’ı seviyorsanız bana tâbi olunuz ki Allah da sizi sevsin. (Âl-i İmran Sûresi/30)
📖 Sayfa 202 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Lokman aleyhisselam oğluna: “Eğer söz gümüşse sükût altındır” demistir.
📖 Sayfa 122 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Yine Bâyezid bir gün bir köpeğe rastladı. Eteklerini köpeğe değmesin diye topladı. Köpek ona hal dili ile: Ey Bâyezid eğer tüylerim pis ise, eteklerin bir tas su ile yıkanır ve temizlenir, fakat eteklerini toplarken gönlünde duyduğun gururu yedi deniz temizleyemez, dedi.
📖 Sayfa 46 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İman edenlerin kalbleri ancak Allah’ı zikretmekle mutmein olur, huzura erer.” (Ra’d suresi / 28)
📖 Sayfa 177 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Kardeşini bir günah işlerken veya bir ma'siyet yerinde görürse onu terk etmemeli ve içine düştüğü ma'sıyetten onu kurtarmak için elinden gelen gayreti göstermelidir. Çünkü o kardeşi, o günahtan kurtarılmaya muhtaçtır.
📖 Sayfa 149 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Kişi, Hak Teâlâ’yı her şeye tercih etmedikten sonra marifet nuru kalbine girmez.
📖 Sayfa 137 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Bâtın hastalıklarının ilacı; dünya sevgisinden, kibirden, kendini beğenmekten, riyakârlıktan, insanlara kin beslemekten, hasedden, düşmanlıktan, iki yüzlülükten ve bunlar gibi kötü huylardan temizlenmektir.
Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Rasulûllah'ın hüznü daimî, tefekkürü aralıksız idi . Rahatı yoktu, zaruret olmaksızın konuşmazdı. Sükûnet hali uzun sürerdi. Bir söze başlayınca yarım bırakmadan tamamlayarak bitirirdi. Birçok mânâları bir kaç kelimede toplar öyle söylerdi. Sözleri dâne dâne idi. Ne lüzumundan fazla ne de az idi.
📖 Sayfa 33 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Öfkelendiği zaman yerinden kalkmazdı. Hakk'a itiraz edilmesinin haricinde öfkelenmezdi. Dünya ve dünyalık şeyler onu öfkelendirmezdi. Kimsenin farkına varmadığı bir hak çiğnendiği zaman öfkelenir, hak yerini bulunca öfkesi giderdi. Hiçbir zaman kendisi için öfkelenmezdi. Kendini müdafa da etmezdi.
Hizmeti minnet bil, minneti hizmet bilme.
📖 Sayfa 64 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
"Sâlikler, usûle riâyet etmedikleri için vusûlü kendilerine imkansız kıldılar."
📖 Sayfa 114 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İnsanların hatalarına muttali olan kimse şeytânî bir keşfe takılmıştır. Allah Teâlâ böyle bir kimseye kıymet vermez.
📖 Sayfa 147 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İnsanın ilmi arttıkça tevazûu artır.
📖 Sayfa 131 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Kişinin cehli arttıkça tekebbürü artar.
“O günde ki ne mal fayda verir ne oğullar. Ancak selim bir kalb ile gelenler müstesna.” (Şuarâ sûresi /88–89)
📖 Sayfa 179 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Hâris rahimehullah der ki: ”Kulun başına gelebilecek en büyük bela, kalbinin Allah’dan kopmasıdır.”
Kalb, Allah’tan irtibatını kestiği anda orayı gaflet kaplar.
Cenab-ı Hak söyle buyuruyor: ”Kalbini zikrimizden gafil kıldığımız kimseye itaat etme.” (Kehf sûresi / 28)
Allah’ın haklarına riayet et. Allah da sana riayet eder.
📖 Sayfa 112 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Tecrübe edilmiştir ki, âsilerin yüzlerine bakmak mü’minde göz ve basiret körlüğüne sebeb olur, kalbini katılaştırır. İyi insanların yüzlerine bakmak ise insanın içine genişlik verir.
📖 Sayfa 125 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Nefsinin emrine uymayan bir cahile tâbi olmak, nefsinin emrine uyan bir âlime uymaktan daha iyidir.
📖 Sayfa 289 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Üç şeyden kesinlikle kaçınırdı: Münakaşa, çok konuşmak, kendini ilgilendirmeyen şeylerle uğraşmak.
📖 Sayfa 32 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İnsanlar hakkında da üç şeyden kesinlikle kaçınırdı: Kimseyi yermezdi, kınamazdı, gizli hallerini araştırmazdı.
Nimeti vereni görmeyip, onu unutarak nimetle meşgul olmak nimeti verene karşı nankörlük etmektir.
📖 Sayfa 197 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
- İşin iyisini iste, himmetini yüksek tut, Hakk’ın dergahı uludur, rahmeti boldur, her şeyi kuşatmıştır, az istersen orda kalırsın. / Bâyezid Bistâmî
📖 Sayfa 47 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İrâdesini hakkın irâdesinde, kudretini hakkın kudretinde yok etmeyen Hakka varamaz. / Hz. Hâce Alâuddin Attâr
📖 Sayfa 79 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Zahir ilmi tahsil etmek, insanı batın ilmini tahsil etmekten müstağnı kılmaz.
📖 Sayfa 13 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Bilâl-i Habeşî’yi, Selmân-i Fârisî’yi, Suheyb-i Rûmî’yi Rasûlullah’a yakınlık şerefiyle şereflendiren muhabbet bu mahabbet: Ebû Talib’i bu şerefden mahrum eden de bu muhabbetten mahrumiyettir. Amcalık onu Rasûlullah’a yakın kılmamıştır. Çünkü ilahî irade, imana bağlı muhabbeti esas olarak koymuştur.
📖 Sayfa 141 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Rasûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve selem efendimiz, “Allah bir kulunu sevdiği zaman ona ayıplarını kusurlarını gösterir” buyurmuşlardır.
📖 Sayfa 123 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Velâyet dereceleri içinde ubûdiyyetten, yani Allah’a şartınca kul olmaktan daha yüksek bir makam yoktur. Bu makamdan düşmemenin tek şartı da ibâdete ihlâsla devam etmektir.
📖 Sayfa 8 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Büyüklerin yanında sesini yükseltmek sû-i edebdir.
📖 Sayfa 143 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
- Kalblerin büyüklüğü aslında birdir. Lâkin onlardaki marifetlerin büyüklüğü başka başka.
📖 Sayfa 76 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Her hayırda kendini iflas etmiş saymamak cehâletin son haddidir. Kendini iflas etmiş kabul ettiğin vakit artık ümidi kesme. Çünkü Allah Teâlâ'nın fazl u ihsânı bir kulun ins ü cinnin ibâdetini yapmasından hayırlıdır. Âyet-i kerimede: “Ancak Allah’ın fazlı ve rahmetiyle, işte bununla sevinsinler. Bu, onların topladıkları şeylerden hayırlıdır.” (Yunus sûresi/58) buyurulmuştur.
📖 Sayfa 283 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
“Ey Rabbim, birçok kulların seni cennet için istediler. Sen de onları cennetle meşgul ettin. Ben de beni senin sırlarına âşinâ kılmanı istiyorum.”
📖 Sayfa 237 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Hazret-i Bistâmî, bu ilticasıyla Cenab-ı Hak’dan ilim istemiştir. Çünkü Cenab-ı Hakk’ın kula en büyük ihsanı ve ona verdiği en büyük keramet, büyük ikram ilimdir.
Marifet iltifata tabidir. İltifat görmeyen marifet zayi olur gider.
📖 Sayfa 154 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
"Mutluluğa eren kimse, başkasının başına gelenden ibret alıp kendisine ders çıkaran kimsedir."
Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Dünyayı arzu edene şaşılır ki ölüm onu beklemektedir.
📖 Sayfa 38 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İşte nefs-i emmâre de bizzat şeriatın hükümlerini inkâr eder. Zâten tabiatı buna müsaiddir. Delil arayan kimsenin vicdanı içinde bir inkârın mevcudiyetinden dolayı bu kimse bu hükümlerin gerçek olduğuna yakînen inanamaz. Bunun için nefsi tezkiye lâzımdır. Nefsi aradan çıkarmadan yakîne erdirmek mümkün değildir. Bu sebeble Allah Teâlâ:
📖 Sayfa 271 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
“Nefsini temizleyen kurtuldu. Onu alabildiğine ma’siyetle örten kişi de muhakkak ziyana uğradı” (Şems sûresi/9-10) buyurmuştur.
Susmak selamettir. Asıl olan da budur. Yoksa insan düşünmeden söylediği bir sözden her zaman pişmanlık duyabilir.
📖 Sayfa 122 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
- “Kendi mecalsizliğimden şu kadarcık haberdarım ki :
📖 Sayfa 105 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Ey Ma’şûk-ı hakîkî Rabbim ! Senin cemâlini görmek için gözlerimi her tarafa çeviriyorum.”
Rasûlullah sallallahu aleyhi vessellem şöyle buyurmuslardir: ”Bir kimse Kur’an okur, dini iyi anlar da sultanın elinde bulunan şeylere tama’ ederek onun ayağına giderse attığı adımlar sayısınca cehenneme adım atmış olur.” (Deylemî)
📖 Sayfa 174 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Kalbini muhafaza etmeyen ,hâl ve tavırlarına dikkat etmeyen, lâkayd yaşayan, bununla beraber marifete erme davasında bulunan kimse de yalancıdır.
Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
-Gönüllerin aydınlığı hakka meyilli olmakla, amellerin güzelliği gösterişten uzak olmakladır. / Ebu'l Hasen Harakanî
📖 Sayfa 49 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
”İnsan muhakkak ki hırsına düşkün ve sabrı kıt olarak yaratılmıştır. Kendisine bir kötülük dokundu mu feryadı basandır. Yine kendisine bir hayır dokununca da çok cimridir o.” (Mearic suresi /19-21)
📖 Sayfa 171 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Nefsin bütün kötülüklerinin temeli bu üç ayette özet olarak açıklanmıştır. Faziletler, bunlardan kurtulduktan sonra kazanılır. Nefsin aslında, cibilliyetinde fazilet özelliği yoktur. Onun için ibadetlere sıkı sarılmak zaruridir. İnsanın sadrının kötü duygu ve niyetlerden temizlenmiş olması şarttır.”
Eğer bir kimse, kendi halini Allah’ın bilmesiyle yetinmeyip nefsini haklı çıkarmak için münakaşaya kalkışırsa Allah’ın kendisini tehlikelerden koruyacağını hesaptan çıkarsın.
📖 Sayfa 125 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
.... her bir nefesini her şeyden kıymetli bilmelidir. Çünkü her bir nefesini nereye kullandığından sorumlu olacaktır.
📖 Sayfa 123 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
-Kendine hiç günah işlememiş bir dille duâ ettir, reddolunmaz.
📖 Sayfa 64 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Kardeşin kardeşe duâsı böyledir. Onun dili sana göre günahsızdır, senin dilin ona göre günahsızdır.
*Hz. Hâce Ali Râmitenî (k.s.)
Arife bir işaret yeter..
📖 Sayfa 16 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Çok söze lüzum yoktur..
Kul Allah’a kalbiyle bağlanmadıkça mü’min olamaz. Îmanın sahih olabilmesi için kalbin akdetmesi lâzımdır. Kişinin iman rükünlerine bağlanması lâzımdır. Hangi ibadet olursa olsun niyetsiz yapılamaz. Niyet ise kalb ile yapılır. Bu böyle olduğuna göre kalbin iştirak etmediği hangi amelin kıymeti vardır. Bunun için bütün ibadetlerin sıhhati kalbe bağlıdır.
📖 Sayfa 178 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Yanından ben gidersem,mihrin ey can sineden gitmez
Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Ayağın toprağın hakkı,gönül sevdânı terk etmez
Yolun daha başında iken, gençliğin kuvvetine, sıhhatine ve zindeliğine göre bir sa’y ü gayreti olmayan kimse bunları ihtiyarladığı zaman yapamayacaktır.
📖 Sayfa 133 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Nebiyy-i Zişan (sav), mübarek elleriyle bir çocuğun başını sıvazlarsa o çocuk güzel kokusuyla diğer çocuklar arasında belli olurdu.
📖 Sayfa 28 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Ey baktığı şeylere ibret nazarıyla bakan kimse..!
📖 Sayfa 21 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İbadet, insana her an kendini Allah’ın huzurunda bilme şuurunu kazandırmak içindir.
📖 Sayfa 8 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Adabdan bir edebi dahî muhafaza etmek, mekruhlardan tenzihî bile olsa bir mekruhu terketmek; zikirden, tefekkürden, murâkabe ve teveccühden çok daha efdaldir."
📖 Sayfa 11 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
İmam Rabbâni
Zünnûn-i Misrî hazretlerine: “Kendisine en fazla sahib olan kimdir?” diye sordular. Cevap olarak: “Diline en fazla sahip olandır” buyurdular.
📖 Sayfa 123 · Âdâb, Muhammed Bin el-Hani
Sıkça Sorulan Sorular
Âdâb kimin eseridir?
Âdâb, Muhammed Bin el-Hani tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1976'da yayımlanmıştır.
Âdâb kaç sayfadır?
Âdâb, 285 sayfadır (Erkam Yayınları baskısı).
Âdâb'in en ünlü sözü nedir?
“Kişinin itikadı, Kur'an ve hadise ne kadar uygunsa o kadar sağlamdır.”