İmam Mâturîdî ve Maturidilik: Din Üzerine Sönmez Kutlu'nun Değerli Satırlar

2000 tarihli İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu'nun en bilinen eserlerinden biridir. Otto Yayınevi baskısıyla 532 sayfadır. İmam Mâturîdî ve Maturidilik'i okuyan herkesin işaretlediği sözler, aşağıda bir arada.

Yazar:Sönmez Kutlu

İlk Yayın:2000

Yayınevi:Otto Yayınevi

Sayfa Sayısı:532

Dil:Türkçe

ISBN:9786055932718

Okuma Süresi:15 sa. 4 dk.

Türler:Araştırma-İnceleme, Biyografi, Din (İslam)

İmam Mâturîdî ve Maturidilik'ten En Beğenilen Alıntılar

Allah'ı bilmek aklen vaciptir.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Her inananın inancını sağlam bilgi ve sağlam delillerle desteklemesi şarttır.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Bilgi kuramının kaynakları:
1-Duyular
2-Haber
3-Akıl

Maturidinin bilgi kuramının hareket kaynağı; Kur’an’ ı Kerim’dir.

📖 Sayfa 30 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İlim okuyup öğrenip de amel etmeyen kimse, tarlayı sürüp de tohum ekmeyen kimseye benzer.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Dünya hayatı hayaldir, insanların çoğu hayal peşinde koşuyor.
Ne ahmaklıktır hayal peşinde koşmak.
Dünya geçici ve kısadır. Dünya hayatı ise azın azıdır. Bunun da çoğu gitti, azı kaldı.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Doğru itikat 1 rakamı gibidir, ihlaslı ibadetler sağına konan sıfır rakamı gibidir. Bir sıfır konunca 10, iki sıfır konunca 100 olur. Sağına ne kadar 0 konursa değeri artar. 1 çekilirse hepsi 0 olur. İhlâssız, [riya ile] yapılan ameller de, soldaki sıfır gibi yani 1 rakamının soluna konan sıfır gibi değersizdir.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Salihlerle beraber ol! Eğer ilim sahibi isen, ilmin onlara faydalı olur. İlim sahibi değilsen, onlardan bir şeyler öğrenirsin. Allah’ı hatırlamayanlarla beraber olma! İlim ehli de olsan, ilmin onlara faydası olmaz, ilim ehli değilsen, daha çok zarara girersin. Eğer Allah onlara gazap ederse, sen de helak olursun. İyilerle beraber iken, Allah onlara rahmet ederse, layık olmasan da, sen de o rahmetten faydalanırsın.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İman, kesin bilginin tasdikinden ibarettir.
Taklit yoluyla inanmak, mazur görülmez.

📖 Sayfa 47 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Herkesi kendinden iyi bil ki, hepsinden iyi olasın.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Her kimsenin, kendisinde bulunan iki şeyin birisini öldürüp birisini diri tutmaya çalışması lazımdır. Öldürmesi icap şey nefsidir. Çünkü nefsi öldürmedikçe, rahata ermek düşünülemez.
Diri tutması lazım gelen şey de gönüldür. Çünkü gönlü ölü olanların mesut ve bahtiyar olması düşünülemez.” ‘Dünya, insanı heva ve hevesine kaptırır, nefsin arzularına uydurur. Neticede Cehenneme götürür.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Ne kadar okursan oku, ne kadar öğrenirsen öğren, ne kadar bilgi edinirsen edin, onunla amel etmedikçe cahilsin. Üzerine birkaç kitap yüklenmesiyle merkep âlim olur mu? O akılsız, sırtındakinin odun mu, yoksa kitap mı olduğunu bile bilemez”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İlim okumak ayrı, ilim yapmak ayrıdır.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Ey iyi insan! Bir insanın iki şeyi dostlarına haramdır.
Birisi: onun malını haksız yere alarak yemek, diğeri; arkasından iyi olmayan şekilde konuşmaktır. Biri senin yanında başkasının aleyhinde konuşuyorsa, zannetme ki başkasının yanında seni metheder. Benim nazarımda bu dünyada en akıllı insan, kendisiyle meşgul olup başkalarından gafil olandır.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İlim olmayan bir beden, suyu olmayan şehre benzer.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Bir kimse, Salihler gibi amel işlese; fakat günahkârlarla düşüp kalksa, iyi amelleri boşa gider, kıyamette kötülerle beraber haşr olur.
Bir kimse de, kötüler gibi amel işlese; fakat Salihleri sevse, onlarla beraber olsa, günahları iyiliğe çevrilir, iyilerle beraber haşr olur.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Sizi metheden kimsenin sözüne aldanmayınız. Sizi kötüleyen kimsenin sözlerinden dolayı da üzülmeyiniz.
Herkese karşı iyi huylu olunuz.
Tevazuya yapışınız. Çünkü Resulullah Efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem; ‘Kim Allahü Teâlâ’nın rızası için tevazu yaparsa, Allahü Teâlâ onu yükseltir. Kim kibirlenirse ve böbürlenirse, Allahü Teâlâ onu alçaltır” buyurdular.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Ey insanoğlu!
Bu gün günahlarından korkar isen, yarın bir şeyden korkmazsın.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Her zaman, iyi kimseye karşı da KÖTÜ kimseye karşı da edepli olunuz.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

"Şaşarım şu kimselere ki zanla konuşurlar ve onunla amel ederler!"

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Dil; şükretmek içindir. Rabbini bilen, dilini gıybet için kullanmaz. Kulak; Kur’an-ı Kerim ve nasihat dinlemek içindir. Batıl ve boş sözler için değildir, iki göz; Allahü Teâlâ’nın kudret ve sanatını görmek içindir. Eşin dostun ayıbını görmek için değildir.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Ölümden şüphen varsa, yatıp uyuma.
Uyumak zorunda kaldığın gibi, ölüme de mahkûmsun.
Dirilmekten de şüphen varsa, uyanma hiç.
Uykudan uyandığın gibi öldükten sonra da dirileceksin.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Günah işlemekten çekinmeyen âlim, elinde meşale tutan köre benzer. Herkese yol gösterir, fakat kendisi göremez.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Herkes ahiret yolcusudur.
Bir vasıta ile gidiliyor. Ancak yanlış vasıtaya binen, istediği yere değil, vasıtanın gittiği yere gider.
Allahü Teâlâ, doğruyu arayana hakiki İslamiyet'i nasip edeceğine söz vermiştir. Allah sözünden dönmez.
Demek ki batıl yollardakiler istemek bir yana merak bile etmiyorlar.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Düşmandan laf getiren, insana düşmandan daha büyük düşmandır.
Ey laf taşıyıcı! Düşmanım bile yüzüme karşı kötü şey söylemiyor.
Sen ondan daha büyük düşman olmasan, onun arkamdan söylediğini gelip de yüzüme karşı söyler misin?
Söz taşıyan eski düşmanlıktan yeniler, kinleri tazeler. En yumuşak insanları bile çileden çıkarır.
Uyuyan fitneyi uyandıran kimseden en kısa zamanda kaç!

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Dünya mülküne güvenip bel bağlama. Çünkü bu dünyada senin gibi birçokları yaşamış ve sonunda ölüp gitmiştir. Diyelim ki en sonunda ölüm vardır ve bu can ölüm yolunu tutacaktır.
O hâlde ister taht üzerinde can vermişsin, ister toprak üzerinde ne fark eder?”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Dünya deniz gibidir. Çok kimse boğulmuştur. Gemin takva, yükün iman, hâlin tevekkül olursa kurtulursun.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Kavga iki kişi arasında yanan bir ateşe benzer. Söz taşıyıcı ise o ateşin sönmemesi için odun taşıyan oduncu gibidir.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İlim, hürriyet ve imkan ister.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Ey insanoğlu! Adının unutulmamasını istersen, çocuğuna ilim, hüner, marifet öğret ve onu akıllı, fikirli yetiştir. Böyle yaparsan, arkanda seni rahmetle anan bir kişi bırakmış olursun.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Yemeyi, içmeyi, konuşmayı ve uykuyu azaltınız. Sadece ihtiyacın kadar yiyiniz.
Zaruret olmadan konuşmayınız. Çok uyumayınız.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Hakkı söyleyiniz. Mahlûkattan hiçbirisine meyletmeyiniz. Malayaniyi terk ediniz. Peygamber Efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem bir hadis-i şerifte; ‘Kişinin malayaniyi (faydası olmayan şeyleri) terk etmesi, onun Müslümanlığının güzelliğindendir" buyurdu.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Bazı fiilleri zulüm olan bir sultana âdil diyen kafir olur. Dolayısıyla, bu sıfat sultana, ancak bütün davranışlarında mutlak olarak adil olduğu ve hiçbir şekilde zulmetmediği zaman kullanılabilir. Fakat bazı fiillerinde zulüm ve haksızlık yapmışsa, buna rağmen o kişiyi mutlak adil diye isimlendirmek zulüm ve adaletsizliğe adalet adını vermek ve ona razı olmak anlamına gelir ki, bu fikri benimseyen dinden çıkmış olur.

📖 Sayfa 38 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

"Âl-i Muhammed'i sev, fakat bir Rafizi olma; bilmediğin meseleleri Allah'a bırak, fakat bir mürcii olma; "Allah iyiliği ve adaleti emreder" de, fakat bir Kaderi olma; iyiliği emret, kötülükten sakındır, fakat bir Harici olma!"

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Birisi şu ibretli sözü söyledi:
'Gıybet edecek olursam, anamdan başkasının gıybetini etmem. Zira böylece sevaplarım anama yazılmış olur!”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Ey bir yerde durmayan, sebat etmeyen, rızık için didinip duran, koşan kişi! Sakin ol, yuvarlanan taş üzerinde ot bitmez.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Ey yüzünde nur kalmamış kişi!
Kalbini temiz tut. Kararmış ayna iyi göstermez.
Yarın, azaba müstahak olmamanın yolunu ara. Başkalarının ayıplarını arama.

Başkalarının ayıbını araştırmakla meşgul olan, kendi ayıplarını göremez.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Günümüzde bir Müslüman kendi mezhebinin sonradan teşekkül ettiğini,belirli uzlaşımlar ya da çatışmalar sonucunda belirginlik kazandığını düşünmek yerine henüz Hz. Peygamber dönemindeyken bile var olduğuna inanma eğilimindedir.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Ona göre, tefsir Allah'ın muradının ne olduğu konusunda kesin bir fikir beyan etmektir. Tevilde ise, Allah'ın muradının ne olduğu konusunda kesin hüküm vermeksizin muhtemel olanlardan sadece birisini tercih etmektir.

📖 Sayfa 32 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Sırrını dostlarına dahi açma. Ne bilirsin, belki de bir gün gelir, dostun sana düşman olur.
Elinden gelen her fenalığı düşmanına yapma. Çünkü onunla bir gün dost olabilirsin. Gizlemek istediğin sırrını kimseye söyleme. Çünkü kimse senin sırrını senden daha iyi saklayamaz. Senin sırrına kimse senden daha emin olamaz.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İslam 14 asırlık kültüründe, kültür ve ilim kavramları birbirine öyle karışmış ki, neyin bilgi, neyin kültür, neyin ilim, neyin hikaye ve hurafe olduğu anlaşılamaz olmuştur.

Hüseyin Atay ( Ebû Mansur El-Maturidi ve Bilgi kuramı )

📖 Sayfa 187 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Eskiden iyilik yaparlardı söylemezlerdi. Sonra hem yapmaya hem de söylemeye başladılar. Şimdi ise yapmıyorlar fakat söylüyorlar.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İnsan yaratılmışları yönetmek yeteneğiyle sivrilmiş, bu uğurda güçlüklere göğüs germek, onlar için aklen en elverişli bulunanı araştırmak, iyi ve güzel olanları tercih edip bunlara aykırı düşenlerden sakınmakla mümtaz kılınmıştır. Bu hususları bilmenin yolu ise nesne ve olayları incelemek suretiyle aklı kullanmaktan ibarettir, başka bir yöntem de mevcut değildir.

📖 Sayfa 31 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

'Ey akıllı kimse!
İster iyi, ister kötü olsun, kimsenin arkasından konuşma. Çünkü hakkında konuştuğun kişi gerçekten kötü ise onu kendine düşman etmiş olursun. İyi ise çok kötü bir iş yapmış olursun.
Biri sana gelip de filan adam kötüdür derse, iyi bil ki o kendi kusurunu söylemiş olur.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Tasavvuf ehli olduğunu söyleyip de dalalet içerisinde olanlardan, onların avamından olmayınız. Çünkü onlar, din hırsızları ve Müslümanları doğru yoldan saptıranlardır.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Bir kalpten bütün arzu ve istekler çıkarsa, orada Allahü Teâlâ’nın sevgisinden başka bir sevgi kalmaz.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Oğlum! Günah yükünün altına girme. Zira o ağırdır ve kaldıramazsın. İyilerin tuttukları yoldan yürü, git. Dileyen, bu bahtiyarlığı bulur. Sen alçak şeytanın kuyruğuna yapışmışsın. İyilere ne vakit erişebileceğini bilmem.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Maturidiye göre iman, amelin sebebidir; amel, imanın oluşmasının sebebi değildir. Sonuç, sebebin yerine konulamaz.

📖 Sayfa 48 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Meşhur olmak sevdası ile yanıp tutuşana, doğruluk nasip olmaz.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

"Erkek veya kadın, mümin olarak, kim yararlı iş işlerse, işte onlar cennete girerler, kendilerine zerre kadar zulmedilmez."
Kur'ân 4/124

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

R.Feys, diyor ki; "nazariye olmadan iş yapmak yolda kalmış köre benzer."

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İnsanların en üstünü, kıymetlisi kimdir?” diye sordular. Cevabında; ‘Şu dört kimsenin kıymeti, Allahü Teâlâ katında yüksektir.
Şükreden zengin,
Kanaatli ve sabreden fakir,
İşlediği günahlara pişman olup Allahü Teâlâ’nın azabından korkan kimse,
Takva, vera, züht sahibi; yani haramlardan sakınıp şüpheli korkusuyla mubahların çoğunu terk ederek dünyaya zerre kadar meyletmeyen âlimdir” buyurdu.

‘Bu kıymetli insanların içinde en üstün olanı hangisidir?” diye sordular. Buyurdu ki: ‘ilim ve hilm sahibi âlimlerdir.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Bütün âlem düşman veya dost olsa Allahü Teâlâ’nın hükmü, iradesi olmadan hiçbir kimse, hiçbir fayda ve zarar, iyilik ve kötülük yapamaz.
Nitekim Allahü Teâlâ, Enam suresi 17. ayet-i kerimesinde mealen;

‘Eğer Allah sana bir bela, dert dokundurursa onu O'ndan başka açacak (giderecek) kimse yoktur. Sana bir hayır dokundurursa (verirse), onu devam ettirmeye ve her şeye O kadirdir” buyurdu.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Ya Rabbi!
Bize kereminle nazar kıl. Biz kullarından ancak hata sadır olur. Ya İlahi! Senin rızkınla beslendik. Senin İhsan ve lütuflarına alıştık. Ya Rabbi! Bizi bu dünyada aziz kıldın, öbür dünyada da aziz kılmanı senden umarız. Aziz eden de sensin, zelil eden de sensin. Senin aziz kıldığın kimse horluk görmez.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Maturidi'nin telakkisine göre, muhkem konumundaki nassların bazı kimselerce anlaşılmaması, dolayısıyla akıllarını kullanmayışları veya yanlış istidlallere düşmelerinin sebebleri şunlardır:
a) Böyle birinin fıtrî karakterinin kaba zevklere düşkün olması.
b) Alışkanlıklarını terk edememesi.
c) Güvendiği birine özenmesi.
d) Sorup soruşturma ve öğrenme işini yeterince yerine getirmemesi.
e) Kendi aklına güvenerek, ilahi hikmeti onun üzerine kurmaya çalışması ve aklını nakle tabi kılmaması.
f) Araştırma ve incelemeyi yetersiz yapması.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Her çatışma olgusu geri planda yeni uzlaşı alanlarını da hazırlamaktadır.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Allahü Teâlâ’ya vasıl olmaya mâni olacak şey dört tanedir:
Şehvet,
Çok yemek,
Mal ve makam,
Ucub ( ibadet ettiği için kendisini başkalarından üstün görmek) ve gurur.

İşte bu dört şey, kulun Cenab-ı Hakk’a ulaşmasına mânidir” buyurdu.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

İşte Ebu Hanife ile başlayan ve İmam Matüridi tarafından kelam alanında daha da sistemleştirilmeye çalışılan anlayışın ardındaki kültürel niyet araştırıldığında, bizce İslam'ın Arap-merkezli kültür anlayışı tarafından tüketilmesine itiraz eden, bunu yanlış bulan İslam'ın getirdiği hakikatin diğer tüm milletler için de geçerli olduğuna yürekten inanan bir anlayış bulunacaktır.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

‘Yavrum! Gençlikte, nefsin arzuları insanı kapladığı gibi ilim öğrenilecek, ibadet yapılacak en kârlı zaman da gençliktir.
Gençlikte şehvetin, asabiyetin kapladığı anlarda, dinin bir emrini yerine getirmek, ihtiyarlıkta yapılan aynı ibadetten çok üstün ve kıymetli olur.”

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Burada zulüm işleyen bir sultan, işlediği günahı dolayısıyla tekfir edilmekte, zulmü adalet olarak kabul ederek, zalim sultana adildir diyen kimse tekfir edilmektedir. Maturidi'ye göre amelleri terk etmek veya günah işlemek kişiyi dinden çıkarmaz, ancak kesin nasslarla haram olan bir şeye helal demek veya onun haramlığını inkar etmek dinden çıkarır. Çünkü burada haram olan zulmü, adalet kabul ederek helal göstermek söz konusudur.

📖 Sayfa 38 · İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Mütevatir Haber: Yanılmaları ve yalan söylemeleri muhtemel bulunan kişiler yoluyla Peygamberden bize ulaşan haberdir.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu

Sıkça Sorulan Sorular

İmam Mâturîdî ve Maturidilik kimin eseridir?

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, Sönmez Kutlu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2000'de yayımlanmıştır.

İmam Mâturîdî ve Maturidilik kaç sayfadır?

İmam Mâturîdî ve Maturidilik, 532 sayfadır (Otto Yayınevi baskısı).

İmam Mâturîdî ve Maturidilik'in en ünlü sözü nedir?

“Allah'ı bilmek aklen vaciptir.”

Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Kaynak eser: İmam Mâturîdî ve Maturidilik — Sönmez Kutlu. Eserin tamamı için kitabı edinmenizi öneririz.

🏷️ Kitap Alıntıları Din (İslam) Sönmez Kutlu