Mustafa İslamoğlu'nun 2000'de yayımlanan İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II adlı eseri, Din (İslam) türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Düşün Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Eserden akılda kalan bölümleri, beğeni sırasına göre aşağıya derledik.
İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II'den En Beğenilen Alıntılar
Harem teşkilatları bu dönemde dizilir. Iç oğlanları, harem ağaları, altın ve gümüşe dayalı ihtişam, sırma kaftanlar hep I. Bayezit döneminin ürünleridir. Yapılan bu savurganlıklar askeri harcamalara yansımış, harp harcamalarında kısıntıya gitme zarureti hasıl olmuştur. Elbet bunun sonucunda da zaferler gölgelenmiştir.
📖 Sayfa 68 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
II. Selim de babasının yolundan yürüyerek bir dediğini iki etmeyen yeniçeri ağasını Kaptan-ı Deryalığa getirdi. Bu iltimas koca bir devletin deniz gücünün felaketine sebep olmuştur.
📖 Sayfa 69 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
O günleri anılaştırmış dürüst bir görgü tanığı, Şark İstiklal Mahkemesinden söz ederken der ki:
📖 Sayfa 640 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"Ne kadar baba-oğul mahkum varsa, evvela babanın gözü önünde oğlunu astırır, sonra babayı asardı. Bu hususta babanın feryad u figanları zerre kadar katı kalbine tesir etmezdi. Şark İstiklal Mahkemesi reis ve üyeleri hepsi de belalarını buldular ve her birisi ayrı bir dert ve ıstıraba müptela oldu."
Bu kıyam bahane edilerek Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmış, aynı yılın sonlarına doğru İzmir Suikasti bahanesiyle, son muhaliflerden bir kısmı asılmış, bir kısmı da sindirilerek köşesine çekilmeye mecbur edilmişti. Ortalıkta muhalefet yapabilecek hiçbir güç kalmamıştı. Ali Fuat Cebesoy, Şeyh Sait kıyamından sonra idare şeklinin İtalya'da ki faşist idare şeklinin aynı olduğunu söyleyecek, bu tespiti Halide Edip de yapacaktır.
📖 Sayfa 583 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Sultanın ensesine demoklesin kılıcı gibi, İttihat ve Terakki tarafından oturtulan Avcı Taburlarının çıkardığı ayaklanma, nasıl el çabukluğuna getirilerek "irtica ayaklanması" oluvermişti? Meşrutiyetin bu "kahraman" koruyucuları, bu kadar kısa zamanda nasıl "mürteci" olabilmişlerdi?
📖 Sayfa 475 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Yabancı yanlısı güçler o gün padişahın ve saltanatın arkasına sığınarak yaptıklarını Cumhuriyetten sonra da çağdaşlık ve laisizm gibi kavramların arkasına sığınarak yapmışlardır. Halka ve onun değerlerine saldırırken hep kutsadıkları içeriksiz kavramlara dayamışlardır sırtlarını.
📖 Sayfa 239 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
İttihatçı çizginin bir devamı olan subaylar, İnönü'nün ifadesiyle söyleyecek olursak "düşmanları olan halkı" cezalandırmakta ısrarlıydılar. Böylece on yıldır dış düşmanlara karşı göstermedikleri başarıyı kendi öz halkına karşı göstereceklerdi. Üstelik, köyleri içindeki masum çocuk, kadın ve hayvanlarla birlikte toptan imha ederek...
📖 Sayfa 548 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Saltanat ne kadar "hilâfet" olduğunu iddia etse de hakikatte bundan fersah fersah uzaktı. Yönetim halktan tamamıyla kopmak istemediği için köprü olarak ulemayı ve sûfîleri kullanıyordu. Bunlara dağıttığı unvan, maaş, bağış ve vakıflarla gönüllerini alıyordu. Dahası, bu iki kesimin ötesinde ki görünmez otoritesiyle dolaylı olarak halkı da denetlemiş oluyordu.
📖 Sayfa 93 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Daha Menemen savcısının dahi bilmediği bu kadar ayrıntılı bilgi, yüzlerce kilometre uzaktan nasıl, hangi araçlarla, kimlerden alınıp da aynı gün baskıya verilmiş olan gazeteye nasıl yetişir?
📖 Sayfa 733 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Bayezid Han içki meclisi kurmayı Sırp kızından öğrendi. Çandarlı Ali Paşanın yardımıyla şarap ve kebap meclisi kuruldu. Yoksa o vakte kadar Osman'ın neslinden hiç kimse şarap içmiş değildi.
📖 Sayfa 64 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Nebevî siyaset sultânî siyasete dönüştürülünce, saltanatların asıl vasfı olan istibdat, insanın mukaddes olan yaşama hakkına tecavüz etti.
📖 Sayfa 78 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Hilafet müessessinin sahtesi dahi, kara günlerinde ümmeti harekete geçirici bir fonksiyon ifa etmişken, bu kurumun ilk aslına irca edilerek yeniden diriltilmesinin ifa edeceği fonksiyon tek kelimeyle "müthiş" olacaktır. Bunu en iyi bilen, onu yok etmeyi gözüne kestirmiş olan Batılılardır.
📖 Sayfa 294 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"Volkan'ın dinî ve siyasî olarak yayınlanması İslâm Birliğine hizmet içindir. Birinci nüshamızda insaniyeti iki kısma ayırarak birincisine insaniyet-i suğra, ikincisine insaniyet-i kübra demiştik. İnsaniyet-i suğrayı Osmaniyette, insaniyet-i kübrayı da İslamiyet'te bulduğumuzu göstermiştik. Biz sizi bir mecburiyet olarak İslâm Birliğine davet ediyoruz. .. Daima Muhammed'in sancağı altında toplu bulunmamızı size ihtar ediyoruz... Yaşasın İslâmiyet ! Dindar olalım, şeci olalım !.. "
📖 Sayfa 441 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"Osman gazi öldüğünde geriye iki evlat bırakmıştı: Orhan ve Alaaddin. Babalarının tuzluk, kaşıklık, yancık (atın yanına asılan bir tür torba) sırtak tekele (keçeden yapılmış bir tür giysi) birkaç sürü koyun ve attan oluşuyordu."
📖 Sayfa 54 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Büyük Turan idealinin ideologu Yahudi Moiz Cohen'in en büyük eseri Ziya Gökalp idi.
📖 Sayfa 420 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
IV. Murat'a tütün içenleri öldürme yetkisi tanıyan fetvayı gözünü kırpmadan veren Kadızade, acaba aynı Sultanın kullandığı içki için hangi fetvayı vermişti?
📖 Sayfa 106 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Tahmin edileceği gibi, tütün içenleri öldüren IV. Murat'ın içkisi hakkında Kadızade'den bize herhangi bir fetva ulaşmış değil. Bunun "tutarlı" nedenleri olsa gerek.
Arapçılık daha sonraları ilk vatanı olan Suriye'de yeni bir akım olarak ortaya çıkacaktır: Baasçılık.
📖 Sayfa 431 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Moğol istilası tarihin ender gördüğü çok kanlı istilalardan biridir. Hiçbir kutsal tanımayan bu 'güruh' bir çekirge sürüsü gibi geçtikleri yerdeki tüm insanları öldürüyor, binaları yıkıyor, sanat eserlerini tahrip ediyor, kitapları yakıyorlardı. Bir dünya hazinesi olan dillere destan Bağdat Kütüphaneleri ve paha biçilmez kıymetteki el yazması binlerce eser Moğolların katliamından kurtulamamıştır.
📖 Sayfa 50 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Gâzilerin alın teri ve kanıyla yoğrulmuş Anadolu'da taht kavgasına tutuşan Selçuklu sarayı sefahat içinde yüzerken, birden hiç beklemedikleri Moğol tehdidiyle yüz yüze geldiler.
📖 Sayfa 50 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Gösteriye çarşaflarıyla kadınlarda katılmışlardı. 80 kişi tutuklandı. 13 kişi idam edildi. İdamlıkların başında hareketin lideri de vardı. Daha da ilginci, şapka yüzünden asılanlardan biri de kadındı.
📖 Sayfa 694 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Düzce isyanı Ankara'yı aşırı telaşlandırdı. Çünkü muvazzaf birliker halkın üzerine sürüldüğünde halka karşı ateş açmıyordu. Zorla sevk edilmelerini durumunda da halka ateş açmalarını emreden subaylarını dinlemeyip, birliklerini silahlarıyla birlikte terk ediyorlardı.
📖 Sayfa 552 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Aşıkpaşazade, Osman Gazi öldüğünde geride bıraktığı mirası şöyle aktarır:
📖 Sayfa 54 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"O zamanda olan azizler toplandı. "Osman'ın malı var mı, yok mu?" diye sordular. Teftiş ettiler ki, bu iki kardeş arasında taksim oluna. Baktılar ki ancak fetih olunan ülkeleri var. Akça ve altın hiç yok."
"Oğul, ben öldüğüm vakit, beni Bursa'ya şu gümüşlü kubbenin altına koy. Bir kimse sana Allah'ın buyurmadığı sözü söylese sen onu kabul etme. Eğer bilmezsen Tanrı ilmini bilene sor."
📖 Sayfa 54 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Zavallı Ethem, yazdığı hatıratında Mustafa Kemal Paşaya karşı onca saygılı ve yumuşak bir üslup kullanmasına rağmen, yine de şunları söylemekten kendini alamaz:
📖 Sayfa 561 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"Burada bir hakikati ortaya koyacağım: Vatanımı terke mecbur bırakıldıktan sonra hatıralarını neşreden Mustafa Kemal Paşa, Büyük Nutuk'unda bizim baş başa konuştuğumuz ve kendisinden dinlediğim dahili kargaşalıklar ve isyanların şeklini, bana anlattıklarından farklı olarak anlatmaktadır."
Kuşkusuz Anadolu'nun İslamlaşmasında en büyük pay, o zamanki adıyla Gaziyan-ı Rum'a yani Anadolu Gazilerine aittir.
📖 Sayfa 37 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Kendisinin de itiraf ettiği öldürülme korkusunun bir komplekse dönüşmesinin sonucu Abdülhamid kendisine hiç de yakışmayan şeyler yapmaya başlamıştı. Örneğin onun döneminde gazetelerde "suikast" ve ona benzer kelimeler yasaklanıyor, "anarşi", "ihtilal", "dinamit" gibi kelimeler sözlüklerden çıkartılıyor, "İngiliz ve Fransız devrimleri" tarihlerden kaldırılıyordu. Bu yasaklar yüzünden bir suikast sonucu ölen başkan Carnot'un ölüm haberi gazetelerde "hastalıktan öldü" biçiminde yer alacaktır.
📖 Sayfa 319 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Tarih, toplumların DNA'sıdır ve kimi alanlarda irsiyet bireyler için olduğu gibi toplumlar ve toplumsal hareketler için de geçerlidir.
📖 Sayfa 17 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"31 Mart trajedisinden birkaç gün sonra İstanbul surlarında Arnavut, Bulgar, Yahudi, Selanikli, Manastırlı bir sürü gönüllüler birkaç tabur da asker ordugah kurmuş güya tehlikede bulunan hürriyeti, meşrutiyeti kurtaracaklardı. Yüzyılımızda Yahudilerin gönüllü savaşa, ölüme gitmesi yalnız Osmanlılıkta görülmüş tarihi nadirattandır."
📖 Sayfa 485 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"Her toplumun bir ömrü vardır. Ömrü dolup, eceli gelince (o toplumlar) ne bir saat geri kalırlar ne bir saat ileri giderler."
📖 Sayfa 17 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
"Hadiseyi gören jandarma komutanı elebaşıların yanına gelir. Ne istiyorsunuz, diye sorar. Asinin "Şeriat istiyorum!" cevabıyla karşılaşınca makamına dönüyor. Maiyetinde bulunan jandarma neferlerini odasına alarak kapıyı kilitliyor. Pencereden Kubilay'ın kafasının kesilmesini seyrediyor. Maiyetinde ki bir jandarma neferi dayanamayıp, pencereden olsun ateş etmek istiyor. Kumandan buna izin vermiyor. "bu iş sizin bildiğiniz gibi değildir." diyor.
📖 Sayfa 732 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
13 Nisan-31 Mayıs 1920 tarihleri arasında gerçekleşen Birinci Düzce Ayaklanması, Düzce yakınlarındaki Ömer Efendi köyü halkının, civardaki bazı ahlaksızlıklara adı karışan ve halkın dinî değerlerine sık sık hakaret eden Düzce asayiş müfrezesi süvari yüzbaşısı Avni'yi protesto etmeleriyle başladı
📖 Sayfa 552 · İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu
Sıkça Sorulan Sorular
İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II kimin eseridir?
İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, Mustafa İslamoğlu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2000'de yayımlanmıştır.
İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II kaç sayfadır?
İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II, 783 sayfadır (Düşün Yayınları baskısı).
İslami Hareketler ve Kıyamlar Tarihi I-II'nin en ünlü sözü nedir?
“Harem teşkilatları bu dönemde dizilir. Iç oğlanları, harem ağaları, altın ve gümüşe dayalı ihtişam, sırma kaftanlar hep I. Bayezit döneminin ürünleridir. Yapılan bu savurganlıklar askeri harcamalara yansımış, harp harcamalarında kısıntıya gitme zarureti hasıl olmuştur. Elbet bunun sonucunda da zaferler gölgelenmiştir.”