İmam Gazali'nin Murakabe ve Muhasebe adlı eseri, din alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2025'te yayımlanmıştır. Bu bölüm, kitaptan en çok alıntılanan sözlere ayrılmıştır.
Murakabe ve Muhasebe'den En Beğenilen Alıntılar
Her yakından sana daha yakın bulunan ölüm için neden hazırlanmıyorsun?
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Hesaba çekilmezden evvel nefsini hesaba çekenin kıyamette hesabı hafifleşir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Evvelâ nefsine vazetmekle meşgul olmadan, başkasına vazetmekle sakın mesgul olma!
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
"Nefsini arındıran elbette kurtuluşa ermiştir."(Şems Suresi 9. Ayet)
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Dünya sevgisiyle dolu ve dünya zevkleri ile kararmış kalpler, Allah'ın nurundan mahcupturlar.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Nefsin kurtuluşu ancak sâlih amellerledir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
"Nice uzak vardır ki, yakından daha yakındır. "
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Lokman Hakîm dedi ki:"Mü'min kişi, akıbet ve neticeyi gördüğünde,pişmanlıktan emin olur."
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Çünkü Yüce Allah,fuzûli konuşmadan sorumlu tutacağı gibi,kulunu fuzûli bakışlardan da sorumlu tutacaktır.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Benim katımda üzüntünün en şiddetlisi, kesinlikle gelip gideceğini bildiğim sevinçtir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
"Ey mabudum! Senin mülākatına pek acaib bir iştiyakım
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
var! Senin, mükâfatına pek büyük ümidim var! Halbuki sen
öyle bir kerîmsin ki, senin katında ümid edenlerin ümidi boşa
çıkmaz."
Devam etmeyen bir hayırda hayır yoktur. Belki devam etmeyen bir şer, devam etmeyen bir hayırdan daha hayırlıdır. Zirâ devam etmeyen şer, kesildiğinde onun kesilişinden ötürü daimi bir sevinç kalır. Devam etmeyen hayır ise, kesildiğinden dolayı üzüntü, daimi olarak kalmış olur.
📖 Sayfa 16 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Benim katımda üzüntünün en şiddetlisi, kesinlikle geçip gideceğini bildiğim sevinçtir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Yüce Allah, fuzûli konuşmadan sorumlu tutacağı gibi, kulunu fuzûli bakışlardan da sorumlu tutacaktır.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Murakabenin başlangıcı, kalbin, Rab Teala'ya yakınlığını bilmektir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Hatırlat! Çünkü hatırlatmak, mü'minlere fayda verir!
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Hayret edilecek şeydir? Eğer bir çocuk sana dese ki: "Elbisenin içinde akreb vardır!" Çocuktan delil istemeksizin derhal elbiseni çıkarıp atarsın. Acaba peygamberlerin, âlim, hukemâ ve bütün evliyanın sözleri, senin katında, ahmaklar cümlesinden sayılan bir çocuğun sözünden daha mi az kıymet taşır?
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ne kadar küçük olursa olsun, kulun hareketlerinin her birinde kul için, üç defter(kayıt) tutulur. Birinci defter, neden? İkinci defter, nasıl? Üçüncü defter de 'Kim içindir' defteridir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Hz. Ali (k.v.) şöyle buyurdu: "....Dünyadan, ancak kendisiyle âhiretini tamir ettiğin miktar senindir."
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Görünüşünü sana Allah'ı hatırlatan, heybeti kalbine düşen, sözünün lisanıyla değil, fiilinin lisanıyla sana vaaz eden bir kimsenin arkadaşı ol!
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Hasan el-Basri' (r.h.)'dan soruldu: "Teheccüd namazına kalkanlar neden herkesten daha güzel yüzlüdürler?" Cevap olarak dedi ki: "Çünkü onlar Rahman ile baş başa kalırlar. Onlara kendi nurundan bir nur giydirdi."
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Her birisi göklere yükselen bir kasır inşa etmiştir. Hâlbuki yeri, toprak altında kazılan bir mezardır. Acaba dünyada bundan daha ahmaklık ve daha büyük bir düşüş var mıdır?
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
İbrahim et Teymî dedi ki; "Nefsimi, meyvelerinden yediğim, sularından içtiğim, bahçelerinde gezdiğim şekilde kendimi cennette farzettim. Sonra zakkumundan yediğim irininden içtiğim, zincir ve bukağıları boynuma geçirilmiş halde kendimi cehennem de farzettim. Bunun üzerine nefsime sordum. "Ey nefis! Hangisini istiyorsun?"
📖 Sayfa 54 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Nefis dedi ki: " istiyorum ki, yeniden dünyaya gönderilmiş olayım ve Salih amel işleyeyim."
Dedim ki: "sen temenni ettiğinin içinde bulunuyorsun, amel et."!
Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır. Kim Allah'ın koyduğu sınırları aşarsa aslında kendisine yazık etmiş olur.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
(Talak, 1)
Bir zat Allah tan bir şey istemeden önce 70 cumartesi ibadet etti (11 hurma) . Sonra yüce Allah tan istediğini istedi. Allah ona ihtiyacını vermedi. Böylece nefsine dönerek dedi ki ;
📖 Sayfa 64 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
-Butun bunlar senin yüzünden başımdan geldi. Eğer iyi olsaydın Allah ihtiyacımı giderirdi.
Bunun üzerine yanına bir melek gelerek :
- Ey Ademoğlu! Senin bu söylediğin 70 günlük ibadetinden evladır. Yüce Allah senin istediğini yerine getirdi dedi.
Eğer kul, her işlediği günaha karşılık evine bir taş atarsa, ömrünün sonuna doğru veya kısa bir zamanda evi taş dolacaktır.
📖 Sayfa 58 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Nefis, günahlarla ünsiyet kazanır.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Evvelâ nefsine vazetmekle mesgul olmadan, baskasına vazetmekle sakın mesgul olma!
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Müminin konuşması fikir, bakışı ibret, susması düşüncedir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
-Yalancıların makamından, tembellerin amellerinden sana sığınıyorum.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ancak dünyanın sevgisi ve ziyneti halkı Allah'tan alıkoymuştur. Çünkü dünya, mâsiyet ve günahların merkezidir.
📖 Sayfa 76 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ahmed b. Harb (Nişaburlu bir âbiddir) dedi: "Hayret o kimsenin hâline! Biliyor ki, onun üstünde cennet süslenir, altında cehennem kızıştırılır. Acaba o adam bu iki şeyin arasında nasıl yatıp uyuyabilir?"
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Vakitlerini zayi etme! Nefesler sayılıdır. Senden bir nefes çıktıktan sonra senin bir kısmın gitmiş demektir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Dünya sevgisi kendisini sarhoş eden ve sevgiden uzaklaştıran bir âlimi benden sorma. Bu gibi alimler kullanın yollarını kesen kimselerdir.
📖 Sayfa 41 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Dünya sevgisiyle dolu ve dünya zevkleri ile kararmış kalpler, Allah'ın nurundan mahcupturlar.
Ey nefsim! Hesâb et ki, sen ölmüşsün. Sonra dünyaya geri gönderilmişsin. Sakın sakın bu günü zayi etme! Zirâ nefeslerin beheri bahâ biçilmez bir cevherdir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
“Zamana küfretmeyiniz!Çünkü Yüce Allah,zamanın ta kendisidir!”
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Cennet gibisini görmedim ki, onu isteyen uyusun. Cehennem gibisini görmedim ki, ondan kaçan uyusun!
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Devam etmeyen bir hayırda hayır yoktur. Belki devam etmeyen bir şer, devam etmeyen bir hayırdan daha hayırlıdır. Zira devam etmeyen şer, kesildiğinde, onun kesilişinden ötürü, daimi bir sevinç kalır..
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
.jpeg)
Devam etmeyen bir hayırda hayır yoktur. Belki devam etmeyen bir şer, devam etmeyen bir hayırdan daha hayırlıdır.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Kul nefsine şöyle demeli: Hayatımdan başka sermayem yok! Hayatım yok olunca sermayem yok olmuş demektir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Zaman içinde bir gün yalnız olduğunda, sakın yalnızım deme!
📖 Sayfa 30 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Fakat de ki: Benim üzerimde, beni murakabe eden birisi vardır.
Sanma ki, Allah, bir saat dahi gafil olur!
Sanma ki, ondan gizlediğin ondan gaib olur!
Görmez misin, gün, gidicinin en süratlisidir.
Yarın ise, bekleyenler için yakındır!
Evvelâ nefsine vazetmekle meşgul olmadan, başkasına va'z etmekle sakın meşgul olma!
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
.. hesap et ki ölmüşsün. Sonra dünyaya geri gönderilmişsin. Sakin bu gününü zayi etme. Zirâ nefeslerin beheri Bahâ biçilmez bir cevherdir. Ey nefis! Bilmiş ol ki, gün ve gece yirmi dört saatten ibarettir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Haris el-Muhâsibî'den murakabenin manası soruldu. Cevap olarak dedi ki: "Murakabenin başlangıcı, kalbin Rab Teâlâ'ya yakınlığını bilmektir."
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
“Ey Allah’ım! Din konusunda ilimsiz konuşmaktan sana sığınıyorum.”
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
“Dünyadan olan nasibini unutma!”(Kasas,77)
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ebû Mûsâ el-Eş'arî (r.a.)'a da şu mektubu yazdılar: "Darlıkta hesaba tutulmazdan evvel, genişlikte, nefsini hesaba çek!"
📖 Sayfa 23 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ahnef b. Kays (r.a) ın geceleri bütün namazı dua idi. O, çıranın yanına gidip parmağını ateşin üzerine koyuyor. Taki ateşi hissedinceye kadar . Sonra nefsine hitaben (yaptıklarnı sayıyarak) diyordu " Ah ahnefçik ! Falan günde yaptığın harekete seni sürükleyen neydi? Fîlan günde yaptığın harekete seni zorlayan neydi?"
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Buna rağmen halk, nefislerinin lezzetlerine dalmış, Rablerinden gelen en büyük lezzetleri unutmuşlardır.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ferkad es-Sebehi şöyle demiştir: "Münafık kişi bakar! Bu takdirde bir kimseyi görmediğinde kötü yere gider. O ancak insanları murakabe eder. Allah'ı gözetmez!"
📖 Sayfa 30 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Gizli küfre gelince, o, hesab gününe olan inancının zâfiyetidir.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Salihlerden birisi dedi ki: "Bir ara ben kendi yoluma devam ediyordum. Ansızın altında istirahat etmek için bir ağaca yöneldim. Baktım ki, aniden bir ihtiyar yanıma gelerek bana dedi:
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
- Ey kişi! Kalk! Çünkü ölüm ölmemiştir!
Görmez misin, gün, gidicinin en süratlisidir.
📖 Sayfa 30 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Yarın ise, bekleyenler için yakındır!
"Halk içinde oturduğunda kendi nefsine ve kalbine vaiz ol! Halkın etrafına toplanmasına aldanma! Zira onlar senin dış görünüşünü murakabe ederler. Allah ise, senin içini murakabe edicidir."
📖 Sayfa 27 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
"Kalb, kulun, -nerede olursa olsun- Allah'ın kendisini gördüğünü bilmesinden daha üstün ve daha şerefli bir şeyle süslenmemiştir."
📖 Sayfa 29 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Ey nefis! Rahmet olasıca! Utanmaz mısın? Görünür tarafını halk için süslüyor, gizlilikte de büyük günahlarla Allah'a karşı mübareze ediyorsun! Acaba halktan utanıyor da halıktan utanmıyor musun?
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Halbuki dünya kârları, âhiret nimetine nisbetle hiç denilecek kadar düşüktür. Sonra dünya nasıl olursa neticesi yoklukla sonuçlanmaktır. Devam etmeyen bir hayırda hayır yoktur. Belki devam etmeyen bir şer, devam etmeyen bir hayırdan daha hayırlıdır. Zirâ devam etmeyen şer, kesildiğinde, onun kesilişinden ötürü, daimî bir sevinç kalır. Devam etmeyen hayır ise, kesildiğinden dolayı üzüntü, daimi olarak kalmış olur.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Bunun için denildi (Şiir):
Benim katımda üzüntünün en şiddetlisi, Kesinlikle geçip gideceğini bildiğim sevinçtir.
Malik bin Dinar Hz. şöyle demiştir:
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
"Allah o kula rahmet etsin ki, nefsine "Sen falan ve filân günahın sahibi değil misin?" deyip sonra nefsini zemmederek, sonra onun ağzına gem vurarak onu Allah'ın kitabından ayırmaz. Dolayısyla Allah'ın kitabı onun önderi olur."
Birgün adamın birisi, Davut'un huzuruna girerek sordu:
📖 Sayfa 71 · Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Senin tavanın da kırılmış bir kalas var
Bunun üzerine Dâvûd'u Tâî gence şöyle dedi:
Yeğenim! Yirmi seneden beri bu evde bulunuyorum. Bir defa dahi tavana bakmadım!"
(Bugün ise bizim ev ihtiyaçlarımız ve ev işlerimiz bitmez.)
Zirâ gün geri gelmez,ömür döndürülmez.
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Murakabe ve Muhasebe kimin eseridir?
Murakabe ve Muhasebe, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2025'te yayımlanmıştır.
Murakabe ve Muhasebe kaç sayfadır?
Murakabe ve Muhasebe, 120 sayfadır (Ravza Yayınları baskısı).
Murakabe ve Muhasebe'nin en ünlü sözü nedir?
“Her yakından sana daha yakın bulunan ölüm için neden hazırlanmıyorsun?”