İsmet Zeki Eyüboğlu'nun eserlerinden derlenen sözler, yıllardır okurları etkilemeye devam ediyor. Aşağıda 100 söz, kaynak kitaplarıyla birlikte sıralı.
En Beğenilen İsmet Zeki Eyüboğlu Sözleri
Cephe: ön yön (yüzü), cihet yan yön.
📖 Sayfa 120 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Güzel âşık cevrimizi
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Çekemezsin demedim mi
Bu bir rızâ lokmasıdır
Yiyemezsin demedim mi
Yemeyenler kalır nâçar
Gözlerinden kanlar saçar
Bu bir demdir gelir geçer
Duyamazsın demedim mi
Pir Sultan Abdal
Bende yok sabr ü sükûn sende vefâdan zerre
Bâkî, İsmet Zeki Eyüboğlu
İki yokdan ne çıkar fikr idelüm bir kerre
"Senin yazgını orospu, sana ben yazayım. Bir yazgı ki, sonu gelmesin; ebediyen devam etsin! Sana lanetlerin en kötüsünü savurayım, karanlık yerin laneti sabahın erkeninde karşına çıksın! Gece yarısına kadar zevkinin evi sana bela olsun!
📖 Sayfa 58 · Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
İnsan düşünürken doğadan uzaklaştıkça, yöresine yabancılaştıkça kuşkulanma olanağı da artar.
📖 Sayfa 121 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Mankafa: latince "magnus"(büyük, iri)+"khephalos"(baş,kafa) magnuskhephalos zamanla mankafaya dönüşmüştür.
📖 Sayfa 474 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Yaşamayı savaşmak diye anlayan Arap göçebelerinin şiirleri; yaşamayı içmek, sevişmek, eğlenmek olarak gören Türk ozanı Nedim’in şiirleri.
📖 Sayfa 12 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
BEN ANADOLU
📖 Sayfa 54 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ben Mustafa Kemal
Bir tek can değil
Tarla süren sapan
Ağaç kesen balta
Tahta biçen hızar
Demir döğen çekiç
Harman tarayan tırmık
Saman savuran yaba
Çayır biçen orak
Hamur yoğuran el
Duvar ören kerpiç
Öğüten değirmen
Çayırda tırpan
Yazı getiren güneş
Toprağa düşen yağmur
Yurdu koruyan er
ben bütün Anadolu
İnsanın korkusu bilinçle ilgilidir. İnsan bir olay karşısında duyduğu korkuyu öteki dirilerin de kendi gibi duyduğunu sanır. Oysa onların korkusu bir yaşama kuralıdır.
📖 Sayfa 125 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
"..Ve ben, senden sonra vücudumu murdar bir hale getirip senin için kendimden geçeceğim..."
📖 Sayfa 64 · Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
Bitpazarı : Bat(kesin açık seçik)+ bâzâr(satış yeri). Gerçek anlamı "kesin satış". Anlam değişikliğine uğrayarak eskilerin satıldığı yer anlamında kullanılıyor.
📖 Sayfa 93 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Yaşadığı toplumun, yetiştiği ortamın çok ilerisinde bir varlık görüşü olan Hallacı Mansur'un öldürülmesi, çağını aşmasından dolayıdır. Mansur'un düşüncesine göre insanla Tanrı eş-varlık ortamında bulunur, arada önemli sayılabilecek bir ayrılık yoktur, insan Tanrı ile, Tanrı insan ile birdir, özdeştir, yan yana, iç içedir.
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Anadolu'da bir Mustafa Kemal'di
📖 Sayfa 100 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
ulusu ülkeyi insanı düşünen
Padişah kullarının gözünde
"hain''di özgürlük isteyen
halkı kurtuluşu seven.
Kızarsa ağlamakdan gözlerüm mestanedür dirler
Divan Şiiri, İsmet Zeki Eyüboğlu
Nadiri
Ağlamaktan gözlerim kızarsa bana sarhoş derler.
Kulunç: türkçede omuz ve sırt ağrısı olarak bildiğimiz kulunç, arapçada bağırsak ağrısı demek.
📖 Sayfa 445 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Boş insanın dolu görünmek için başvurduğu tek yöntemdir baskı. Bu boş nesne bir birey olduğu gibi bir kurul, bir bireyin yöresinde toplanan bir insan sürüsü de olabilir.
📖 Sayfa 96 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Kuma: ortak demekmiş.
📖 Sayfa 446 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
...
📖 Sayfa 58 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
...
Zonguldak'ta kömür olmuşum kara ışın
Ereğli' de Karabük'te demirim
Rize'de çayı Giresun'un fındığı ben
Yağ olur gelirim Trabzon'dan
Sivas denince Pir Sultan ışığıyım
Bolu'da Köroğlu
Kozan'da Dadaloğlu
derler adıma benim
Büyük bir kitaptır elinde yeryüzünün
Uygarlığın belleği Anadolu'yum
...
...nice hayvan vardır insana baktıkça utanır, nice insan vardır hayvanlaştıkça utanmaz.
📖 Sayfa 108 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Yaşamı boyunca "Padişahım çok yaşa" demeye alıştırılmış bir toplum anlayamaz Mustafa Kemal'i kolayca.
📖 Sayfa 8 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Kuşkunun en sığ, en saygısızca olanı insanlara yöneliğidir.
📖 Sayfa 122 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
İnsan kendini kuşkuya kaptırmaya görsün bir daha kurtulamaz.
📖 Sayfa 122 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Benim için karanlık, aydınlık kadar uzaktır. Fakat ölüm, ne zaman güneşin ışığını göre bilmiştir?
📖 Sayfa 70 · Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
İnsan: Arapça "ins" kökünden geliyor. "Kavrayan, anlayan, duyan, tanıyan demek. Yani seni anlayan, duyan, bilen insandır.
📖 Sayfa 350 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Gönül ağyar içün incinme yare
Divan Şiiri, İsmet Zeki Eyüboğlu
Gül olmaz bağ-ı alemde dikensiz
Gönül ettikleri için sevgiliye gücenme
Alemde dikensiz gül olmaz.
Bitki türkçe bir kelime "bütmek" kökünden geliyor, büyüyen demek. Arapça karşılığı "nebat" ise fışkıran demek.
📖 Sayfa 93 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Kan ağladıkça ben sen idersin visale va'd
Divan Şiiri, İsmet Zeki Eyüboğlu
Demler o demler idi zaman ol zaman idi
Fasih
Ben kan anladıkça sen geleceğim diye söz verirdin
Günler o günler idi zaman o zaman idi
Tanrılar insanları yarattığı zaman, onlar insanlara ölümü verip hayatı kendi ellerinde tuttular.
Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
İnsanın başkasını kendisinde bulmasıdır sevgi.
📖 Sayfa 105 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Boş insanın dolu görünmek için başvurduğu tek yöntemdir baskı.
İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ey çölün parsı! Dostum! Engidu! Yoldaşım! Dağlarda tek başına gezen yaban eşeğini kovalayan katırcığım.
📖 Sayfa 63 · Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ilkbahar: türkçe ilk ile farsça bahar(çiçek) kelimesinin birleşmesi ile oluşmuş bir kelimedir. Tam karşılığı ilkçicek demek.
📖 Sayfa 345 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Çingene: "çengiyân" çengi çalan demek.
📖 Sayfa 146 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Başkalarının varlığına inanma, varlık sınırlarını bilmedir saygı.
📖 Sayfa 112 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Yarım nefeslik bu hayatında, sevgiden başka hiçbir şeyi planlama...
Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ey cihanım canı canı da cihanı da yitirdim.
📖 Sayfa 146 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ey ay yeri de göğü de yitirdim
Elime verme şarabı ağzıma dök
Esiridim ağzımın yolunu şaşırdım.
Eşin yok güneş gibisin gel,
📖 Sayfa 140 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Yüzünü görmeyen bağlar dallar topraklar sapsarıdır gel,
Tozdur topraktır sensiz dünya gel,
Bu şölen bu kıvanç sensiz soğuktur gel.
O kadar kuvvetli, üstün bilgiç , bilgin olan bir kral oğulu babaya, sevdalıyı sevgiliye, kocayı karıya hiç bırakır mı?
Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
Cehennem: ibranice "gehinnom" kudüs yakınlarında ilkçağda, suçluların, kurban edilenlerin atıldığı, yakıcı sıcaklığı ile ün salan "hinnom" oylumu.
📖 Sayfa 117 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Köstebek: kös(kabarık)+tübek(yığın, tepe) köstübek zamanla köstebek olmuş. Kabarık tepe demekmiş.
📖 Sayfa 439 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Köfte: kûfte dövülmüş demek.
📖 Sayfa 434 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Korku gövdeyle tinin birbirinden ayrı varlıklar olarak düşünülmesi sonucu biçimlenmiş, bir sorun niteliği kazanmıştır.
📖 Sayfa 125 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Atatürk, bilmeden inanmaya, anlamadan belleğe yığmaya karşıydı...Atatürk Anadolu'ya yaslandı, ona karşı olanlar Anadolu'yu bilinçsiz bir oy yığınağına dönüştürdüler.
📖 Sayfa 16 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Çerçi: moğolca'da "car" bildiri, haber demek. Dilimize çerçi olarak geçen kelime; bir yerden bir yere haber götüren, köy köy gezerek haber götüren kişi demek. Bugün köy köy dolaşarak öteberi satan satıcı. Gezici satıcı anlamında kullanılmakta.
📖 Sayfa 140 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Nice başarılar vardır toprağın özünde sakli altin damarlara benzer. Böyledir Anadolu'da Mustafa Kemal işte . Kim gördü Anadolu insanının gücünü ondan önce, kim sezdi yüreğinde yoğunlaşan bağımsızlık gücünü? Kim gördü ondan önce özgürlüğün uçmaktan yorulmayan bir kartal olduğunu ?..Yükselir Ağrı gibi, akar Sakarya gibi. Yaşamı boyunca " Padişahım çok yaşa " demeye alıştırılmış bir toplum anlayamaz Mustafa Kemal'i kolayca.
📖 Sayfa 7 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Biz aşk kafiriyiz Müslüman başka.
📖 Sayfa 154 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Güçsüz karıncayız Süleyman başka.
Solgun yüz yıprak giysi bekle bizden.
Sırmalı giysiler alıp satan başka.
Camilerde dilenmek, çalışmadan geçinmek, gelir karşılığı Kur'an okumak, Kur'anı bir kazanç, bir geçimlik aracı durumuna getirmek yasaktır, dinle bağdaştırılamaz. Yine İslam dinine göre çalışmak bir tapım niteliğindedir, kişi kendi emeğiyle geçinme gereğindedir, başkasının emeğini sömürmek, aşırı kazanç edinmek suçtur. Oysa, toplum kurumlarının bir bölümünü ele geçiren kimi inanç kuruluşlarının böyle yasaklara aldırmadıkları, dini bir örtü gibi gördükleri anlaşılıyor. Öte yandan, düşünme özgürlüğüne en çok karşı çıkanların da bunlar oldukları görülüyor.
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Evliya çelebi seyahatnamesinde Trabzonu anlatırken hamsin ayında avlandığı için ismini bu aydan alan balığa trabzon hakkı hamsi demektedir. Diye anlatıyor.
Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Hamsin elli demek ve ocakta başlayıp elli gün bol avlandığı için isminin burdan geldi söylenir. Hamsin ayı zemheriden sonraki elli günlük dönemi kapsayan kış aylarının üçüncü evresidir.
Sen, soğukta ısıtmayan bir örtüsün!
📖 Sayfa 49 · Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
Sen rüzgâra ve fırtınaya mâni olamayan uydurma bir kapısın!
Sen, üstüne örtüleni altında ezen bir fil derisisin!
Duracağım yer neresidir? Bu sorunun çözümü saygının anlamını belirler.
📖 Sayfa 112 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Bir çevre, içinden yetişeni anlayabilecek olgunluk aşamasına ulaşamamışsa yetiştirdiği değeri de yeterince kavrayamaz, şöyle kıyısından bucağından bakar geçer.
📖 Sayfa 22 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Evrende sevginle erganun oldum,
📖 Sayfa 141 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Mızrabınla açığa vurulmuş durum.
Bir çalgıya benzedim şimdi,
Hangi telime dokunsan inliyorum.
Son yüzyılın kadın ozanlarından Gülsüm Bacı da inanç bakımından ötekiler gibidir. O da insanın yüzünde, özünde tanrının dile geldiği görüşünü savunur.
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Tecelli eylemiş Rahman
Senin vechinde ey canan
Hululündür bana Kur'an
Biihâmdilluh haberdarım
"Ey sevgili, Tanrı senin yüzünde görünüyor, yüzünün çizgileri benim için bir Kur'andır, bunu iyi biliyorum."
Cibinlik: çibin sinek demek, cibinlik sineklik.
📖 Sayfa 120 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Çoban: şeb-bân.... "şeb" gece, "bân" bekçi demek. Şebbân gece bekçisi. Dilimizde çoban olarak evrimiş ve farklı anlam kazanmıştır.
📖 Sayfa 148 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Telli sazdır bunun adı
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ne âyet dinler ne kadı
Bunu çalan anlar kendi
Şeytân bunun neresinde
Abdest alsan aldın demez
Namaz kılsan kıldın demez
Müfti gibi haram yemez
Şeytan bunun neresinde
Dut ağacından teknesi
Kirişten bağlı perdesi
Behey insanın teresi
Şeytan bunun neresinde
Dertli gibi çarıksızdır
Ayağıda çarıksızdır
Boynuzu yok kuyruksuzdur
Şeytan bunun neresinde...
Dertli'yi böyle söyleten nedenleri açıklamaya gerek yoktur; şeriat ezgiyi yasaklamıştır; suç saymıştır. Şeriat yanlılarına göre çalgı bir şeytan işidir,çalgı denen aracın içinde görünmeyen şeytan vardır.
Gel gel kim olursan ol gel.
📖 Sayfa 60 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Kafir, güneşe tapan, puta tapansan da gel.
Bizim bu eşiğimiz umutsuzluk eşiği değil.
Yüz kez tövbeden dönmüşsen de gel.
Hububat: arapça "habb" tane, çekirdek demek. Hubub çekirdekler. Hububat ise çekirdeklerin çoğulu yani iki kere çoğulu.
📖 Sayfa 328 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Erlik midir eri yormak
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Irak yoldan haber sormak
Cennetteki ol dört ırmak
Coşkun akan sel bizdedir
Adem vardır cismi semiz
Abdest alır olmaz temiz
Halkı dahi eylemek nemiz
Bilcümle vebal bizdedir
Arı vardır uçup geçer
Teni tenden seçüp gezer
Canan bizden kaçup gezer
Arı biziz bal bizdedir
Hasan Dede (17. yüzyıl )
Yücelerden yüce gördüm
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Erbabısın sen koca Tanrı
Alem okur kelam ile
Sen okursun hece tanrım
Asi kullar yaratmışsın
Varsun şöyle dursun deyu
Anları koymuş orada
Sen çıkmışsın uca Tanrı
Kıldan köpri yaratmışsın
Gelsün kullar geçsün deyü
Hele biz şöyle duralım
Yiğit isen geç a Tanrı
(Kaygusuz)
(...) Tanrı, sonsuz bilgisi ile, insanların kıl gibi köprüden geçemeyeceğini pek iyi bilir. Yok, Tanrının düşüncesi doğrudan doğruya insanları cehenneme atmaksa köprünün gereği nedir.
GÜNEŞ: küymek(yanmak)ten evrilmiştir.
📖 Sayfa 303 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Küy-e-ş/ küyeş/küneş/ güneş.
Yakan, ısıtan, parlayan demektir. Zaman içinde anlam genişlemesi olarak, aydınlatan ışıksaçan anlamını almıştır.
.
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
"Müslüman tökezledi, Hristiyan mutsuz
Yahudi şaşakalmış, Mecûsî sapkın
İki tür insan kalmış demek ki bu dünyada
Biri akıllı dinsiz, öteki dinli çılgın.."
Maarri (öl. 1057)
.
"Dün zekiydim, dünyayı değiştirmek isterdim. Ama bugün akıllıyım, kendimi değiştiriyorum.
Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Çamaşır: farsça "câme-şûy" câme(giysi) şûy (yıka).. giysi yıkamak.
📖 Sayfa 128 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Bilezik: bilek+yüzük kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Bilekyüzüğü zamanla bileziğe dönüşmüştür.
📖 Sayfa 90 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Eleştirinin giremediği yere, elini kolunu sallayarak katılık, düşünme yozluğu giriverir.
📖 Sayfa 13 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Anadolu kaynıyor, kırsal kesim insanlannın yaşama sevinci yerini yaşama korkusuna bırakıyor, toplum dağınıklık içinde yüzüyor, çalkanıyordu. Savaşın yarattığı korkunun yerin de açlığın, geçim sıkıntılarının doğurduğu umutsuzluk esiyordu.
📖 Sayfa 31 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
İkramiye: ikram kökünden geliyor. Karşılık beklemeden verilen nesne. Bahşiş demek.
📖 Sayfa 341 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Dayı: farsça "dai" güvende, dayanak demektir. Bir nesne olarak değil canlı varlik anlamında. Dayanılan kimse, güvenilen kimse. "Onun dayısı var" Onun güvendiği kimse var anlamındadır.
📖 Sayfa 171 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Mevlânâ'nın ünlü "Mesnevi"si gibi İbrahim Hakkı'nın adı geçen yapıtının (Marifetname) kimi bölümlerini de utanmadan okuma olanağı yoktur. Oysa bu yapıt da, kimi aydınlarımızca övülüp göklere çıkarılmıştır.(...)
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Oysa Şeyh Bedreddin'in yapıtlarında utanç verici, yüz kızartıcı en ufak bir bölüm yoktur.
Kişi gönlünden anlaşılır, gönlüyle kimlik kazanır.
📖 Sayfa 40 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
"Türban" gerçekte bir din sorunu, örtünme sorunu değildir, kimi çıkar odaklarının, özellikle "tarikat" denen sömürücü kuruluşların yarar aracıdır.
İrticanın Ayak Sesleri, İsmet Zeki Eyüboğlu
"Sesini değil, sözünü yükselt; çiçekleri büyüten yağmurdur, gök gürlemesi değil."
Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Neden böyle tüm bakışları güzelsin sen?
📖 Sayfa 112 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Neden hep böyle balsın, şekersin sen.
"Kimdir o, dağlarımın çocukları olan ağaçların ırzına geçen?"
📖 Sayfa 47 · Gılgameş Destanı, İsmet Zeki Eyüboğlu
İnsan kendi kendinin alınyazısıdır.
📖 Sayfa 38 · Nietzsche: Eylem Ödevi, İsmet Zeki Eyüboğlu
Çeşni: farsça "çâşni" bir tadımlık yemek demek. Diğer anlamı "lokma" demek.
📖 Sayfa 141 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Düşündüklerini anlatamayan, anlattıklarını düşünemeyen insan yetersizdir, yeteneksizdir.
Yoksul Özdeyişleri - Eğlence Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
.
📖 Sayfa 23 · Yoksul Özdeyişleri - Eğlence Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
İçi boş bir başın ağırlığı altında dağlar bile ezilir. Bu yüzdendir Anadolu'nun belinin bükülmüşlüğü.
.
Yaşama ortamının bulanık bir ürünüdür korku; yetişme niteliğine, toplumun inanç yapısına bağlıdır. İnsanın oluşuyla, varlığının biçimlenişiyle ilgisi yoktur.
📖 Sayfa 124 · İnsanın Boyutları, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ben senin bahtın gibiyim uyku bilmez.
📖 Sayfa 139 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Sen benim bahtım gibisin hep uykuda.
Kadeh şarap meze ışık bir de çalgıcı,
📖 Sayfa 141 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Oysa yalnız sen olmalıydın benimle bir yerde.
Bilgisizlerle söyleşirsen yoldan çıkarsın.
📖 Sayfa 143 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Uslularla derneşirsen ölür gidersin.
Altın gibi eritildiğin kaba dökül orda kal.
Dışarı çıktığında buz kesilirsin.
Bugün, dünyanın Müslüman ülkeleri arasında, kendini kurtarmış, özellikle kadın sorunları konusunda hepsinin önüne geçmiş ülke Türkiye'dir, Atatürk devrimleridir. Oysa, çağdaş yetkileri kazanmış kadınlarımızın başlarına bu niydüğü belirsiz örtüyü çekerek devrimlere, Atatürk'e karşı çıkmaları tinsel bir bunalım dışında açıklanamaz.
İrticanın Ayak Sesleri, İsmet Zeki Eyüboğlu
Gramofon: gramma(yazı) phon(ses) sesi yazmak demek.
📖 Sayfa 297 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ol sana senden yakındır sen ana olma ırağ
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Kesreti ko vahtedi bul mâ'nî-î irfanı gör.
Birtakım ozanlar insanla Tanrı arasında görülen birliğin, insanın tanrıya yaklaşması ile, ya da insanın tanrıyı kendi varlığında yansıtması ile ortaya çıktığını ileri sürmüştür. Kaygusuz Abdal böyle düşünen bir ozandır.
Yarına kalmak
📖 Sayfa 9 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
çağını aşmaktır
uzanarak geleceğin
salıncağında
sallanmak bilincin aydınlığında yürüyerek doğan günden önce yaratmak kendini
ayakta durmak
komşudan bir bardak su
bir dilim ekmek istemeden
dayanmadan kızılcık değneğine
dikilmek çağlara karşı
korkusuz
kaygısız
yaşamaktır insan olmak
Atatürk Anadolu'dur
Billur: cam olarak bildiğimiz kelime arapça iri kıyım kişi demek.
📖 Sayfa 91 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Atatürk Anadolu'ya yaslandı, ona karşı olanlar Anadolu'yu bilinçsiz bir oy yığınağına dönüştürdüler. Bu olumsuz girişimler, kırsal kesimlerde yaşayan insanlara yalnızca din açısından yaklaşmayı yeğleyen tutumlar, Anadolu'ya yaslanan Atatürk'ü Anadolu'dan koparmak, Anadolu geleneğine karşıt bir yol izlediğini göstermek içindi.
📖 Sayfa 17 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
Öyle dolmuş ki gönlüm sevginle
📖 Sayfa 149 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Sevginden başka ne varsa yok oldu gitti
Canında bir can var o canı gel ara.
📖 Sayfa 143 · Mevlânâ Celâleddin, İsmet Zeki Eyüboğlu
Gövde dağında bir inci var kaynağını ara.
Sen yürüyüp giden sufi gücün yeterse,
Onu dışında değil kendinde ara.
Hasbihal: arapça "hasb"(gereğince), "hâl"(durum); durum gereğince demek.
📖 Sayfa 316 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Hoca: farsça "hâce" öğreten, usta, uzman demek.
📖 Sayfa 326 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Diyet: arapça bedel demek. Bir öldürme veya yaralama sonucunda ödemekle yükümlü olduğu akçe.
📖 Sayfa 191 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
...
📖 Sayfa 114 · Atatürk Anadoludur, İsmet Zeki Eyüboğlu
kanatlarında egemenlik taşıyan
bir kartal
Ağrı''dan Edirne'ye
uzanan mavi göklerde korkusuz
Mustafa Kemal.
Tanrı ile kul arasına girilmez, kişi yapıp ettiğinden kendi soydaşlarına değil yalnızca tanrıya karşı sorumludur. Oysa bilgisiz, dinci başka türlü düşünür, tanrının yapacağını kendisi yapmaya kalkışır, kendini tanrının yerine koyar, Tanrı adına kendiliğinden yargılar vermeye, yargılamaya girişir.
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Edib Harabi'de bilinçli bir tanrıtanımazlık vardı. Kavranılan yerli yerine koyarak düşüncelerini derli toplu olarak açıklamayı, kuşkudan uzak bir nitelikte gündeme getirmeyi biliyordu.
Türk Şiirinde Tanrıya Kafa Tutanlar, İsmet Zeki Eyüboğlu
Ya Rab senin mekânın yok
Yatağın yok yorganın yok
Hem dinin hem imanın yok
Her bir şeyden münezzehsin
Sesin çıkmaz avazın yok
Abdestin yok namazın yok
Hiçbir yere niyazın yok
Kulhüvallahuahadsın
Kapın büyük açan yoktur
Seni kapıp kaçan yoktur
Anan yoktur baban yoktur
Ya Rab allahüssamedsin
Elmasın yok boncuğun yok
Aban keben kocuğun yok
Karın kızın çocuğun yok
Lemyelidü lemyuledsin
.
📖 Sayfa 9 · Yoksul Özdeyişleri - Eğlence Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu
Düşünmek aydının değneğidir, ona dayandığı sürece düşmez, karanlıkta yürüse bile. Düşündükçe karanlık çekilir, aydınlık gelir, bundandır aydının karanlıkta düşmeyişi, bilgisizin öğle güneşinde bile yolunu bulamayışı.
.
Okullara din dersi koymakla, din görevlilerinin aylıklarını arttırmakla; bütün toplum kurumlarını dine bağlamakla kalkınma olur mu?
📖 Sayfa 109 · İrticanın Ayak Sesleri, İsmet Zeki Eyüboğlu
Hamile: " hami" yük demek, hamile yüklü.
📖 Sayfa 313 · Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İsmet Zeki Eyüboğlu